                         SEQUENCE LISTING

<110>  Codexis, Inc.
       Haibin CHEN
       Steven J. COLLIER
       Jovana NAZOR
       Joly SUKUMARAN
       Derek SMITH
       Wan Lin YEO
       Gregory HUGHES
       Jacob JANEY 
       Jeffrey C. MOORE 
       Gjalt HUISMAN
       Scott NOVICK
       Nicholas AGARD
       Oscar ALVIZO
       Greg COPE
       Stefanie NG 


<120>  ENGINEERED IMINE REDUCTASES AND METHODS FOR THE REDUCTIVE 
       AMINATION OF KETONE AND AMINE COMPOUNDS

<130>  CX2-120US2

<150>  61/646,100
<151>  2012-05-11 

<160>  750   

<170>  PatentIn version 3.5


<210>  1
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Codon optimized opine dehydrogenase from Arthrobacter sp. strain 
       1C [CENDH]

<400>  1
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  2
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Arthrobacter sp. strain 1C

<400>  2
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  3
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  3
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt ggcggctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  4
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  4
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Ala Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  5
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  5
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gcatgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  6
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  6
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val His Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  7
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  7
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataattgg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  8
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  8
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Ile Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  9
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  9
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat taacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  10
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  10
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  11
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  11
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgatagttgg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  12
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  12
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Val Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  13
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  13
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggacgaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  14
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  14
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Thr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  15
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  15
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gcctgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  16
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  16
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Pro Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  17
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  17
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacggg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  18
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  18
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  19
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  19
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgatacaggg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  20
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  20
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Gln Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  21
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  21
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataagtgg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  22
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  22
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Ser Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  23
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  23
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggagtaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  24
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  24
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Ser Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  25
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  25
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggatgaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  26
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  26
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Met Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  27
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  27
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataggtgg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  28
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  28
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Gly Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  29
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  29
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaaccggtag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  30
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  30
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Gly Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  31
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  31
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  32
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  32
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  33
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  33
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
cttcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  34
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  34
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  35
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  35
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  36
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  36
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  37
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  37
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggattaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  38
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  38
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Ile Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  39
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  39
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gagtgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  40
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  40
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Ser Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  41
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  41
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggctgaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  42
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  42
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Leu Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  43
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  43
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120

aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggagaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  44
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  44
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Glu Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  45
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  45
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg agtacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  46
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  46
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ser Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  47
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  47
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300

gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgcactt tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  48
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  48
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Thr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  49
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  49
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cagacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  50
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  50
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Gln Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  51
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  51
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgccagt tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  52
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  52
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Gln Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  53
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  53
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgcttgt tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  54
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  54
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     


Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Leu Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  55
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  55
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgatttact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  56
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  56
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Ile Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  57
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  57
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgtact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  58
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  58
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  59
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  59
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgcgttt tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  60
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  60
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Val Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  61
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  61
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgacttact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  62
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  62
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Thr Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  63
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  63
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgccatt tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  64
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  64
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  65
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  65
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggggtact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  66
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  66
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Gly Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  67
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  67
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgccgtact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  68
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  68
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Pro Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  69
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  69
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgtgttact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  70
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  70
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Cys Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  71
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  71
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgtattact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  72
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  72
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Tyr Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  73
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  73
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgtcgtact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  74
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  74
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Ser Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  75
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  75
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgcattt tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  76
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  76
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Ile Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  77
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  77
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg atgacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  78
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  78
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Met Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  79
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  79
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgcaagt tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  80
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  80
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Lys Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  81
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  81
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgcaatt tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  82
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  82
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Asn Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  83
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  83
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatcc gaacgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  84
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  84
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Pro Asn Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  85
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  85
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt ggaggctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtacaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgcttat      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  86
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  86
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val Glu Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Tyr Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Tyr Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  87
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  87
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg atgacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt gcatgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggatgaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  88
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  88
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Met Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val His Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Met Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  89
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  89
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatcc ccatgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcctcact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  90
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  90
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Pro His Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Pro His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  91
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  91
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg atgacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaaccggcag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgatatcagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat ccatgctgta      600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  92
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  92
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Met Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Gly Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Ser Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile His Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  93
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  93
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggatgaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgcgctact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  94
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  94
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Met Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Arg Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  95
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  95
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta      600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077




<210>  96
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  96
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  97
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  97
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg atgacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaaccggcag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataaaagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatgt ccatgctgta      600
atgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggatgaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgagtcact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  98
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  98
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Met Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Gly Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Lys Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Val His Ala Val Met His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Met Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Ser His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  99
<211>  1077
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  99
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc       60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc      120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct      180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg      240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc      300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa      360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt      420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgatagtagg cgccatggac      480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt      540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatcc tgaagctgta      600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa      660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa      720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggatgaag      780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg      840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acgacttact tcttcgagga tgtaagcacc      900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat      960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc     1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag        1077


<210>  100
<211>  359
<212>  PRT
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH

<400>  100
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Val Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Pro Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Met Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Thr Tyr Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu 
        355                 


<210>  101
<211>  1197
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Codon optimized D-octopine dehydrogenase from Pecten maximus 
       (great scallop) [OpDH]

<400>  101
atgacagtga aagtatgcgt ttgcggaggt gggaatggcg cccatacttt atcagggctt       60
gccgccagcc gcgatggggt tgaagtgcgt gtcttgacac tttttgccga tgaagccgaa      120
cgctggacta aagcactggg agcagatgag ttgaccgtga tcgtgaatga gaaagacggc      180
acccagactg aagtgaaatc gcgccccaag gtcatcacta aagatcctga aatcgctatt      240
tcgggggcag acgtggtgat tcttacggtt ccagcctttg cacacgaggg ctattttcag      300
gcgatggcac catatgttca agactcggcg ttaattgtgg gtttaccatc ccaggccgga      360
tttgaatttc aatgtcggga cattttgggt gataaggcgg ccgccgtttc catgatgagc      420
ttcgaaactt tgccttgggc ctgcagaatc aaagaatttg ggcgcaaagt tgaggtctta      480
ggtacgaaaa gcgtactggc tgctagtctt atcaaaggga ctgcgaaaac tgtcgatcct      540
ctgtctacgt tacagatgct tcatggggct gaaccagtgt tccgcttagc gaagcatttc      600
ctggagatgc tgattatgag ttactcattc gtccacccgg ccatattatt tggtcgctgg      660
ggtagttggg atggtaagcc tgtgccggaa gctccgctgt tttaccaggg gatagaccag      720
gccacagcgg atatgctgac agcatgctcg aatgaatgca aagatgtggc gaatgctatt      780
atggccgcgt gtccaggcaa cgatctctcc gacgttaagg acatctacca gtggtacctt      840
gagtactacc atgaagatat acaggacgac catgatctgt accatgccat cacaacgaac      900
aaatcgtaca agggattggt ccacccggtc aaggcggtag atggtggtgt ggccccggat      960
ttcggaaacc gctacctgac agaggacatt ccgatgggca tgattgtatt taaaggcgtc     1020
gccatcgcag caggcgtggc aatacccagc aacgataaac tcatcatgtg ggctcaagag     1080
aaaatcggca aggagtacct cgtggacggt gcactcacgg ggaaagatgt cgcgacgacg     1140
cgttgtccgc agcgctatgg ctttaatacg ctggatgcta ttctgactgg caagaaa        1197


<210>  102
<211>  399
<212>  PRT
<213>  Pecten maximus

<400>  102
Met Thr Val Lys Val Cys Val Cys Gly Gly Gly Asn Gly Ala His Thr 
1               5                   10                  15      
Leu Ser Gly Leu Ala Ala Ser Arg Asp Gly Val Glu Val Arg Val Leu 
            20                  25                  30          
Thr Leu Phe Ala Asp Glu Ala Glu Arg Trp Thr Lys Ala Leu Gly Ala 
        35                  40                  45              
Asp Glu Leu Thr Val Ile Val Asn Glu Lys Asp Gly Thr Gln Thr Glu 
    50                  55                  60                  
Val Lys Ser Arg Pro Lys Val Ile Thr Lys Asp Pro Glu Ile Ala Ile 
65                  70                  75                  80  
Ser Gly Ala Asp Val Val Ile Leu Thr Val Pro Ala Phe Ala His Glu 
                85                  90                  95      
Gly Tyr Phe Gln Ala Met Ala Pro Tyr Val Gln Asp Ser Ala Leu Ile 
            100                 105                 110         
Val Gly Leu Pro Ser Gln Ala Gly Phe Glu Phe Gln Cys Arg Asp Ile 
        115                 120                 125             
Leu Gly Asp Lys Ala Ala Ala Val Ser Met Met Ser Phe Glu Thr Leu 
    130                 135                 140                 
Pro Trp Ala Cys Arg Ile Lys Glu Phe Gly Arg Lys Val Glu Val Leu 
145                 150                 155                 160 
Gly Thr Lys Ser Val Leu Ala Ala Ser Leu Ile Lys Gly Thr Ala Lys 
                165                 170                 175     
Thr Val Asp Pro Leu Ser Thr Leu Gln Met Leu His Gly Ala Glu Pro 
            180                 185                 190         
Val Phe Arg Leu Ala Lys His Phe Leu Glu Met Leu Ile Met Ser Tyr 
        195                 200                 205             
Ser Phe Val His Pro Ala Ile Leu Phe Gly Arg Trp Gly Ser Trp Asp 
    210                 215                 220                 
Gly Lys Pro Val Pro Glu Ala Pro Leu Phe Tyr Gln Gly Ile Asp Gln 
225                 230                 235                 240 
Ala Thr Ala Asp Met Leu Thr Ala Cys Ser Asn Glu Cys Lys Asp Val 
                245                 250                 255     
Ala Asn Ala Ile Met Ala Ala Cys Pro Gly Asn Asp Leu Ser Asp Val 
            260                 265                 270         
Lys Asp Ile Tyr Gln Trp Tyr Leu Glu Tyr Tyr His Glu Asp Ile Gln 
        275                 280                 285             
Asp Asp His Asp Leu Tyr His Ala Ile Thr Thr Asn Lys Ser Tyr Lys 
    290                 295                 300                 
Gly Leu Val His Pro Val Lys Ala Val Asp Gly Gly Val Ala Pro Asp 
305                 310                 315                 320 
Phe Gly Asn Arg Tyr Leu Thr Glu Asp Ile Pro Met Gly Met Ile Val 
                325                 330                 335     
Phe Lys Gly Val Ala Ile Ala Ala Gly Val Ala Ile Pro Ser Asn Asp 
            340                 345                 350         
Lys Leu Ile Met Trp Ala Gln Glu Lys Ile Gly Lys Glu Tyr Leu Val 
        355                 360                 365             
Asp Gly Ala Leu Thr Gly Lys Asp Val Ala Thr Thr Arg Cys Pro Gln 
    370                 375                 380                 
Arg Tyr Gly Phe Asn Thr Leu Asp Ala Ile Leu Thr Gly Lys Lys 
385                 390                 395                 


<210>  103
<211>  939
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Codon optimized Ornithine synthase from Lactococcus lactis K1 
       [CEOS]

<400>  103
atgaaaattg gactggtcaa agcaaacttc cccggagaac ggcgcgttcc tttgcttccg       60
aaagatatca aggatttcaa aaacgagata ttagtagaag agggcttcgg taaatttctg      120
gatattgacg atcaggagta ttcagacaag ggttgtcata tcttaagtcg ggccgaagtt      180
ttcgcggaat cagaagctat cttctcgctg aaattgattc aaccaacaga ttactatcat      240
cttcgtgaag gacagatgat tattgggtgg actcatccat tcgggagtgg ccagtcgttt      300
atgaaagaac aggcgctgcc taagaagttg atcgttgtgg atcttgattc caattcgccg      360
tgcatatatt atgaaaacga gatttttgaa agtggcatcc ctaaagggtt gctctataaa      420
aattcttttt atgcgggtta cgccggtgtt ctggatgctt tgttacagta tgggctcata      480
cctactgagg agacaaaaat cgcaatttta gggtctggga acgttgcaca gggtgcattc      540
tcgtctatct ctaaatattc gagtaacatt cggatgtatt atagaaagac catgtcaatc      600
tttaaggaga attatacgaa gtacgatata atcatcaacg gtatcgaaat tggaaaagac      660
gacgatccca tcttgtcatt ctctgaacaa aagtccctca aaaagggaac actgattata      720
gatgtagccg ccgacgctgg caatacgatc gaggggagtc actttacatc tatagatgca      780
ccaatatatg aaaacgccgg gaagtattac tatgtcgtac cgaatacgcc tagtctgatc      840
tacagaaatg ttagtcaaga actgtcaaaa attctgagtg aaaacatttt tcgcaaggac      900
tgttcacggt ttatcgaaaa agtaaaacct ctgaacaaa                             939


<210>  104
<211>  313
<212>  PRT
<213>  Lactococcus lactis K1

<400>  104
Met Lys Ile Gly Leu Val Lys Ala Asn Phe Pro Gly Glu Arg Arg Val 
1               5                   10                  15      
Pro Leu Leu Pro Lys Asp Ile Lys Asp Phe Lys Asn Glu Ile Leu Val 
            20                  25                  30          
Glu Glu Gly Phe Gly Lys Phe Leu Asp Ile Asp Asp Gln Glu Tyr Ser 
        35                  40                  45              
Asp Lys Gly Cys His Ile Leu Ser Arg Ala Glu Val Phe Ala Glu Ser 
    50                  55                  60                  
Glu Ala Ile Phe Ser Leu Lys Leu Ile Gln Pro Thr Asp Tyr Tyr His 
65                  70                  75                  80  
Leu Arg Glu Gly Gln Met Ile Ile Gly Trp Thr His Pro Phe Gly Ser 
                85                  90                  95      
Gly Gln Ser Phe Met Lys Glu Gln Ala Leu Pro Lys Lys Leu Ile Val 
            100                 105                 110         
Val Asp Leu Asp Ser Asn Ser Pro Cys Ile Tyr Tyr Glu Asn Glu Ile 
        115                 120                 125             
Phe Glu Ser Gly Ile Pro Lys Gly Leu Leu Tyr Lys Asn Ser Phe Tyr 
    130                 135                 140                 
Ala Gly Tyr Ala Gly Val Leu Asp Ala Leu Leu Gln Tyr Gly Leu Ile 
145                 150                 155                 160 
Pro Thr Glu Glu Thr Lys Ile Ala Ile Leu Gly Ser Gly Asn Val Ala 
                165                 170                 175     
Gln Gly Ala Phe Ser Ser Ile Ser Lys Tyr Ser Ser Asn Ile Arg Met 
            180                 185                 190         
Tyr Tyr Arg Lys Thr Met Ser Ile Phe Lys Glu Asn Tyr Thr Lys Tyr 
        195                 200                 205             
Asp Ile Ile Ile Asn Gly Ile Glu Ile Gly Lys Asp Asp Asp Pro Ile 
    210                 215                 220                 
Leu Ser Phe Ser Glu Gln Lys Ser Leu Lys Lys Gly Thr Leu Ile Ile 
225                 230                 235                 240 
Asp Val Ala Ala Asp Ala Gly Asn Thr Ile Glu Gly Ser His Phe Thr 
                245                 250                 255     
Ser Ile Asp Ala Pro Ile Tyr Glu Asn Ala Gly Lys Tyr Tyr Tyr Val 
            260                 265                 270         
Val Pro Asn Thr Pro Ser Leu Ile Tyr Arg Asn Val Ser Gln Glu Leu 
        275                 280                 285             
Ser Lys Ile Leu Ser Glu Asn Ile Phe Arg Lys Asp Cys Ser Arg Phe 
    290                 295                 300                 
Ile Glu Lys Val Lys Pro Leu Asn Lys 
305                 310             


<210>  105
<211>  1023
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Codon optimized N-methyl-L-amino acid dehydrogenase from 
       Pseudomonas putida [NMDH]

<400>  105
atgagcgcac catccacgag caccgtagtg cgcgtcccct ttacagaact gcaatcttta       60
ctgcaagcca tcttccagcg tcacgggtgt agcgaagctg tagctcgtgt gcttgcacat      120
aactgcgcaa gtgcacagcg cgatggcgcg catagtcacg gcgtgtttcg tatgccgggc      180
tatgtctcga ctttagcaag cggttgggtt gatggtcagg ccactccaca ggtgagtgat      240
gttgcagcgg gctatgttcg tgttgacgca gcaggtggct ttgcacagcc agcacttgca      300
gcagcacgtg aactgctggt cgcgaaggca cgtagtgcag gtattgcagt tctggccatc      360
cacaacagcc accatttcgc agcactgtgg ccagatgttg aaccgtttgc agaagaaggt      420
ctggttgcac tgagcgttgt caacagcatg acttgcgttg ttccacatgg tgcacgtaaa      480
ccgctgttcg gcaccaatcc cattgcattt gcagcaccgt gcgcagagca tgatccgatc      540
gtgtttgaca tggccacgag cgcaatggca catggtgatg tgcagattgc agcacgtgca      600
ggtcagcagc tgccggaagg tatgggtgtt gatgcagatg gtcagccaac tactgatccg      660
aaggcgattc tggaaggtgg tgcgttgtta ccatttggcg gtcataaggg ttcggcgttg      720
agcatgatgg tcgagctgtt agcagcggca ctgactggtg gtcactttag ttgggagttc      780
gattggagcg gtcatccagg tgcgaagacc ccgtggacgg gtcagttgat catcgtgatc      840
aatccaggta aagcagaagg tgaacgcttc gcccagcgca gtcgtgagtt agtggaacac      900
atgcaggccg ttggtctgac ccgcatgccg ggtgaacgtc gctaccgtga gcgcgaggtg      960
gcggaagaag aaggtgttgc ggtgaccgaa caggagttgc aaggcctgaa agaactgctt     1020
ggt                                                                   1023


<210>  106
<211>  341
<212>  PRT
<213>  Pseudomonas putida

<400>  106
Met Ser Ala Pro Ser Thr Ser Thr Val Val Arg Val Pro Phe Thr Glu 
1               5                   10                  15      
Leu Gln Ser Leu Leu Gln Ala Ile Phe Gln Arg His Gly Cys Ser Glu 
            20                  25                  30          
Ala Val Ala Arg Val Leu Ala His Asn Cys Ala Ser Ala Gln Arg Asp 
        35                  40                  45              
Gly Ala His Ser His Gly Val Phe Arg Met Pro Gly Tyr Val Ser Thr 
    50                  55                  60                  
Leu Ala Ser Gly Trp Val Asp Gly Gln Ala Thr Pro Gln Val Ser Asp 
65                  70                  75                  80  
Val Ala Ala Gly Tyr Val Arg Val Asp Ala Ala Gly Gly Phe Ala Gln 
                85                  90                  95      
Pro Ala Leu Ala Ala Ala Arg Glu Leu Leu Val Ala Lys Ala Arg Ser 
            100                 105                 110         
Ala Gly Ile Ala Val Leu Ala Ile His Asn Ser His His Phe Ala Ala 
        115                 120                 125             
Leu Trp Pro Asp Val Glu Pro Phe Ala Glu Glu Gly Leu Val Ala Leu 
    130                 135                 140                 
Ser Val Val Asn Ser Met Thr Cys Val Val Pro His Gly Ala Arg Lys 
145                 150                 155                 160 
Pro Leu Phe Gly Thr Asn Pro Ile Ala Phe Ala Ala Pro Cys Ala Glu 
                165                 170                 175     
His Asp Pro Ile Val Phe Asp Met Ala Thr Ser Ala Met Ala His Gly 
            180                 185                 190         
Asp Val Gln Ile Ala Ala Arg Ala Gly Gln Gln Leu Pro Glu Gly Met 
        195                 200                 205             
Gly Val Asp Ala Asp Gly Gln Pro Thr Thr Asp Pro Lys Ala Ile Leu 
    210                 215                 220                 
Glu Gly Gly Ala Leu Leu Pro Phe Gly Gly His Lys Gly Ser Ala Leu 
225                 230                 235                 240 
Ser Met Met Val Glu Leu Leu Ala Ala Ala Leu Thr Gly Gly His Phe 
                245                 250                 255     
Ser Trp Glu Phe Asp Trp Ser Gly His Pro Gly Ala Lys Thr Pro Trp 
            260                 265                 270         
Thr Gly Gln Leu Ile Ile Val Ile Asn Pro Gly Lys Ala Glu Gly Glu 
        275                 280                 285             
Arg Phe Ala Gln Arg Ser Arg Glu Leu Val Glu His Met Gln Ala Val 
    290                 295                 300                 
Gly Leu Thr Arg Met Pro Gly Glu Arg Arg Tyr Arg Glu Arg Glu Val 
305                 310                 315                 320 
Ala Glu Glu Glu Gly Val Ala Val Thr Glu Gln Glu Leu Gln Gly Leu 
                325                 330                 335     
Lys Glu Leu Leu Gly 
            340     


<210>  107
<211>  1206
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Codon optimized Beta-alanopine dehydrogenase from Cellana grata 
       [BADH]

<400>  107
atgcaggaaa agctgattgt tgttgtttgt ggaggtggta acgccgccca cgtcatgtcg       60
ggtctttctg catcacgtga aaatgtggaa gtccgtgtct tggacgtttt tagcgacgag      120
gccgaacgtt ggacgaaaac tcttggtgat gattctattg tcctgacagt aaatcacccc      180
gatggcagtc acgatgaagt ccgcggtaaa ccaaatttca ttacgaacga cgcgtcaaaa      240
gctgtccccg gcgctaacct catcgtgttt gctgttccag ctttcgcgca tgagtcatat      300
tttgaagcca tcaagcctta tgttaaaccc aatatgatta tagtgggcat gcctgggcag      360
ccaggctttg agtttcaatg tttttccatt ctgaaagaca ttgcccctaa gtgctgtgtg      420
attgttttcg aggggcttcc ttgggcggca cgcattaccg agttcggaag agcgatcacc      480
gtattgtcta cgaaagactt cttaaattgc gttgtgatca aaggggaatc gaaaattgag      540
ggagatcccc ttaaaccgat tcaatacctg ttgggtccac atcctgtcgc gacgaaactg      600
cataatttcc ttgaaccgac gctcagcact aagtcgatca tgcaccctcc aattatgtat      660
ggggcttgga aggattggga tggtaaccct ttgtcagaga agccgctgtt ctatcaggga      720
ctgaccgaag aagccgccga gcttatgagc ggtatgtccg atgaacttct tgcgacagct      780
aaagcgatta gcctgaaaaa gcctgaaatc aatctggatg gagtttcaca catacgtgat      840
tggatgtacc aagcctatgg tcgtgagtgt tcggacactt ctaacttgct ccaaatgtta      900
cgtacgaact cagcttacaa tggcctgttg catcctatga aagaggttaa accgggtaaa      960
tttatgccgg acttcacgtt tcggtacctg acagaggata tcccgtttgg cgttgtcgta     1020
ttgaagggaa tttccgaact ggctggcgtt gatactccta tcacagacaa agtgcttgca     1080
tggggacagc agataattgg caaagagtat ctggtgggca aaagcctttg cggaaaagac     1140
gtcgctacct ctagagctcc acagcggtat gggtataagt ccctggacga ctttgaccca     1200
ttgttg                                                                1206


<210>  108
<211>  402
<212>  PRT
<213>  Cellana grata

<400>  108
Met Gln Glu Lys Leu Ile Val Val Val Cys Gly Gly Gly Asn Ala Ala 
1               5                   10                  15      
His Val Met Ser Gly Leu Ser Ala Ser Arg Glu Asn Val Glu Val Arg 
            20                  25                  30          
Val Leu Asp Val Phe Ser Asp Glu Ala Glu Arg Trp Thr Lys Thr Leu 
        35                  40                  45              
Gly Asp Asp Ser Ile Val Leu Thr Val Asn His Pro Asp Gly Ser His 
    50                  55                  60                  
Asp Glu Val Arg Gly Lys Pro Asn Phe Ile Thr Asn Asp Ala Ser Lys 
65                  70                  75                  80  
Ala Val Pro Gly Ala Asn Leu Ile Val Phe Ala Val Pro Ala Phe Ala 
                85                  90                  95      
His Glu Ser Tyr Phe Glu Ala Ile Lys Pro Tyr Val Lys Pro Asn Met 
            100                 105                 110         
Ile Ile Val Gly Met Pro Gly Gln Pro Gly Phe Glu Phe Gln Cys Phe 
        115                 120                 125             
Ser Ile Leu Lys Asp Ile Ala Pro Lys Cys Cys Val Ile Val Phe Glu 
    130                 135                 140                 
Gly Leu Pro Trp Ala Ala Arg Ile Thr Glu Phe Gly Arg Ala Ile Thr 
145                 150                 155                 160 
Val Leu Ser Thr Lys Asp Phe Leu Asn Cys Val Val Ile Lys Gly Glu 
                165                 170                 175     
Ser Lys Ile Glu Gly Asp Pro Leu Lys Pro Ile Gln Tyr Leu Leu Gly 
            180                 185                 190         
Pro His Pro Val Ala Thr Lys Leu His Asn Phe Leu Glu Pro Thr Leu 
        195                 200                 205             
Ser Thr Lys Ser Ile Met His Pro Pro Ile Met Tyr Gly Ala Trp Lys 
    210                 215                 220                 
Asp Trp Asp Gly Asn Pro Leu Ser Glu Lys Pro Leu Phe Tyr Gln Gly 
225                 230                 235                 240 
Leu Thr Glu Glu Ala Ala Glu Leu Met Ser Gly Met Ser Asp Glu Leu 
                245                 250                 255     
Leu Ala Thr Ala Lys Ala Ile Ser Leu Lys Lys Pro Glu Ile Asn Leu 
            260                 265                 270         
Asp Gly Val Ser His Ile Arg Asp Trp Met Tyr Gln Ala Tyr Gly Arg 
        275                 280                 285             
Glu Cys Ser Asp Thr Ser Asn Leu Leu Gln Met Leu Arg Thr Asn Ser 
    290                 295                 300                 
Ala Tyr Asn Gly Leu Leu His Pro Met Lys Glu Val Lys Pro Gly Lys 
305                 310                 315                 320 
Phe Met Pro Asp Phe Thr Phe Arg Tyr Leu Thr Glu Asp Ile Pro Phe 
                325                 330                 335     
Gly Val Val Val Leu Lys Gly Ile Ser Glu Leu Ala Gly Val Asp Thr 
            340                 345                 350         
Pro Ile Thr Asp Lys Val Leu Ala Trp Gly Gln Gln Ile Ile Gly Lys 
        355                 360                 365             
Glu Tyr Leu Val Gly Lys Ser Leu Cys Gly Lys Asp Val Ala Thr Ser 
    370                 375                 380                 
Arg Ala Pro Gln Arg Tyr Gly Tyr Lys Ser Leu Asp Asp Phe Asp Pro 
385                 390                 395                 400 
Leu Leu 
        


<210>  109
<211>  1011
<212>  DNA
<213>  Artificial Sequence

<220>
<223>  Codon optimized Tauropine dehydrogenase from Suberites domuncula 
       [TauDH]

<400>  109
atgtctaaga aactgacctt tctgtactta tcggagccag acgtaattaa aacgggcctg       60
acgttgacgg agacgattga gctctgcact gaaagcttga aacagcatgg ccttaaagaa      120
gtagaaaacc ctcctaaacc gggtgtacac cctaaagaag acagtttcat taacgcgatg      180
ccgggctggt tgaaacagaa aggagtttgt ggcattaagt gggtatccgg ctttcctgag      240
aatgtaaagc agcgcctgcc atctatcgtt ggagtaataa tcttgaactc aactgaaacg      300
ggattcccta cggctgttat ggatggcacg tacattacag ctattcgcac cgctgcagtc      360
agtggtgtgt ccgcaaagta ccttgctcgt aaagattctg aagtgttagc cgtaattggt      420
accggtgtac agggtaagta taatacgtta tgcctgacga cagtgttacc ctcaattaag      480
aaagtaaaaa tctttgacac ctgggcaccc tcgctgcaaa cttttcaaga tcagatcaga      540
ccactgctgc ctaacgtcga atttgaaacg gcgtcgtcca tggaggaggc tatccgtgat      600
tcagacgtca ttgtaggagc cactgctaag ttaacagaaa cggtatactc cgatgagtgg      660
gttaaaccgg gtgctcttgt tcttcctatc caggtgggag gttgggatcc ggatgtgctg      720
agcaagtttg ataaagtcgt agcagacgat tgggcgcagt taaaggcaca gcaagacttc      780
tcacggtata cgtcgaattt tgatacgccg tatgcagaac tcggagaaat cgttatgggt      840
aagaagccag gacgcgagaa tgaccaggag aagatcatta attttaacaa aggtctggcg      900
gtgcatgaca tgatctgcgg tggccgggtt cttgaaaaag cgaagaaaca aggtctgggt      960
gttgaactgg agttaatgga tcttggctcc cctattccta tgccgcctgt t              1011


<210>  110
<211>  337
<212>  PRT
<213>  Suberites domuncula

<400>  110
Met Ser Lys Lys Leu Thr Phe Leu Tyr Leu Ser Glu Pro Asp Val Ile 
1               5                   10                  15      
Lys Thr Gly Leu Thr Leu Thr Glu Thr Ile Glu Leu Cys Thr Glu Ser 
            20                  25                  30          
Leu Lys Gln His Gly Leu Lys Glu Val Glu Asn Pro Pro Lys Pro Gly 
        35                  40                  45              
Val His Pro Lys Glu Asp Ser Phe Ile Asn Ala Met Pro Gly Trp Leu 
    50                  55                  60                  
Lys Gln Lys Gly Val Cys Gly Ile Lys Trp Val Ser Gly Phe Pro Glu 
65                  70                  75                  80  
Asn Val Lys Gln Arg Leu Pro Ser Ile Val Gly Val Ile Ile Leu Asn 
                85                  90                  95      
Ser Thr Glu Thr Gly Phe Pro Thr Ala Val Met Asp Gly Thr Tyr Ile 
            100                 105                 110         
Thr Ala Ile Arg Thr Ala Ala Val Ser Gly Val Ser Ala Lys Tyr Leu 
        115                 120                 125             
Ala Arg Lys Asp Ser Glu Val Leu Ala Val Ile Gly Thr Gly Val Gln 
    130                 135                 140                 
Gly Lys Tyr Asn Thr Leu Cys Leu Thr Thr Val Leu Pro Ser Ile Lys 
145                 150                 155                 160 
Lys Val Lys Ile Phe Asp Thr Trp Ala Pro Ser Leu Gln Thr Phe Gln 
                165                 170                 175     
Asp Gln Ile Arg Pro Leu Leu Pro Asn Val Glu Phe Glu Thr Ala Ser 
            180                 185                 190         
Ser Met Glu Glu Ala Ile Arg Asp Ser Asp Val Ile Val Gly Ala Thr 
        195                 200                 205             
Ala Lys Leu Thr Glu Thr Val Tyr Ser Asp Glu Trp Val Lys Pro Gly 
    210                 215                 220                 
Ala Leu Val Leu Pro Ile Gln Val Gly Gly Trp Asp Pro Asp Val Leu 
225                 230                 235                 240 
Ser Lys Phe Asp Lys Val Val Ala Asp Asp Trp Ala Gln Leu Lys Ala 
                245                 250                 255     
Gln Gln Asp Phe Ser Arg Tyr Thr Ser Asn Phe Asp Thr Pro Tyr Ala 
            260                 265                 270         
Glu Leu Gly Glu Ile Val Met Gly Lys Lys Pro Gly Arg Glu Asn Asp 
        275                 280                 285             
Gln Glu Lys Ile Ile Asn Phe Asn Lys Gly Leu Ala Val His Asp Met 
    290                 295                 300                 
Ile Cys Gly Gly Arg Val Leu Glu Lys Ala Lys Lys Gln Gly Leu Gly 
305                 310                 315                 320 
Val Glu Leu Glu Leu Met Asp Leu Gly Ser Pro Ile Pro Met Pro Pro 
                325                 330                 335     
Val 
    
<210> 111
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 111
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 112
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 112
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 113
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 113
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ctttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 114
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 114
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 115
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 115
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagatcggc tgttgag    1077

 
<210> 116
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 116
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 117
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 117
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg caggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 118
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 118
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 119
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 119
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaggga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 120
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 120
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 121
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 121
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacatt ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 122
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 122
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 123
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 123
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacaaa tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 124
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 124
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Asn Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 125
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 125
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc ggggctcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 126
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 126
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 127
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 127
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat tgggcttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 128
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 128
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 129
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 129
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 130
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 130
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 131
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 131
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 132
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 132
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 133
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 133
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatacgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 134
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 134
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 135
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 135
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 136
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 136
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 137
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 137
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcataggta tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcacg tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 138
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 138
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Gly Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Val Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 139
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 139
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat ttcgcttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 140
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 140
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 141
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 141
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacaat ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 142
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 142
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Met Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 143
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 143
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac gaaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 144
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 144
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 145
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 145
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 146
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 146
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 147
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 147
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattt atggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 148
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 148
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Tyr Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 149
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 149
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aagagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 150
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 150
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 151
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 151
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
tctagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 152
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 152
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 153
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 153
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 154
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 154
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 155
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 155
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg caagatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 156
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 156
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Lys Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 157
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 157
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 158
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 158
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 159
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 159
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
actagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 160
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 160
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Thr Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 161
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 161
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
ggtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 162
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 162
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Gly Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 163
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 163
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggactggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 164
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 164
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Leu Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 165
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 165
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg ggaggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 166
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 166
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Glu Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 167
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 167
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcatggg 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 168
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 168
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Gly Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 169
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 169
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 170
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 170
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 171
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 171
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta agggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 172
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 172
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Lys Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 173
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 173
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacaga cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcatgggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 174
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 174
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Asp Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Trp Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 175
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 175
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagggta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 176
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 176
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 177
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 177
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttgg 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 178
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 178
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Trp Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 179
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 179
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca tcagacgggc tgttgag    1077

 
<210> 180
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 180
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Arg Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 181
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 181
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 182
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 182
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 183
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 183
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggcggcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 184
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 184
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 185
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 185
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggaccttc gaaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 186
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 186
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ser Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 187
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 187
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 188
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 188
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 189
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 189
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaagga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 190
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 190
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 191
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 191
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 192
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 192
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 193
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 193
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 194
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 194
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 195
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 195
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccgc tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggcggcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 196
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 196
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ala Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 197
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 197
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gttgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 198
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 198
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 199
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 199
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaga taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 200
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 200
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 201
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 201
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat taaccttaac acggtgcact tccgtgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 202
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 202
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Arg Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 203
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 203
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 204
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 204
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 205
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 205
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 206
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 206
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 207
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 207
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 208
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 208
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 209
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 209
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 210
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 210
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 211
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 211
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 212
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 212
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 213
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 213
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 214
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 214
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 215
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 215
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 216
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 216
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 217
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 217
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 218
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 218
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 219
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 219
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 220
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 220
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 221
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 221
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 222
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 222
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 223
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 223
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 224
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 224
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 225
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 225
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccaatcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 226
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 226
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 227
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 227
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat taaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 228
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 228
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 229
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 229
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggttaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 230
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 230
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Val Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 231
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 231
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 232
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 232
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 233
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 233
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 234
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 234
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 235
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 235
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 236
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 236
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 237
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 237
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg tgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 238
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 238
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 239
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 239
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 240
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 240
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 241
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 241
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 242
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 242
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 243
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 243
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 244
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 244
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 245
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 245
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat tggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 246
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 246
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 247
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 247
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 248
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 248
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 249
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 249
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 250
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 250
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 251
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 251
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 252
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 252
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 253
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 253
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 254
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 254
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 255
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 255
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 256
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 256
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 257
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 257
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 258
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 258
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 259
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 259
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 260
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 260
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 261
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 261
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 262
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 262
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 263
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 263
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 264
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 264
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 265
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 265
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 266
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 266
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 267
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 267
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccaatcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 268
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 268
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 269
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 269
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 270
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 270
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 271
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 271
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 272
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 272
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 273
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 273
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat tggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 274
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 274
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 275
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 275
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 276
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 276
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 277
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 277
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 278
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 278
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 279
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 279
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 280
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 280
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 281
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 281
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 282
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 282
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 283
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 283
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 284
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 284
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 285
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 285
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagagtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctat tagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 286
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 286
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Ser Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Ile Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 287
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 287
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 288
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 288
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 289
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 289
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccga tgatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctcgtga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 290
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 290
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Asp Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Arg Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 291
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 291
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatgaac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacg tggctaaaga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattatctgg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 292
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 292
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asn 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Val Ala Lys Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Leu Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Glu Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 293
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 293
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 294
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 294
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 295
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 295
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgcccc gtacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg taaaatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 296
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 296
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Pro Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Lys Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 297
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 297
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg taaaatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 298
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 298
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Lys Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 299
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 299
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 300
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 300
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 301
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 301
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 302
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 302
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 303
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 303
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 304
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 304
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 305
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 305
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 306
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 306
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 307
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 307
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg taaaatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
ggcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 308
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 308
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Lys Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Gly Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 309
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 309
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 310
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 310
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 311
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 311
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg taaaatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 312
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 312
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Lys Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 313
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 313
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 314
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 314
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 315
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 315
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 316
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 316
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 317
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 317
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 318
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 318
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 319
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 319
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg taaaatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 320
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 320
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Lys Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 321
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 321
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 322
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 322
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 323
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 323
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 324
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 324
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 325
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 325
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg taaaatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 326
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 326
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Lys Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 327
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 327
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 328
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 328
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 329
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 329
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 330
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 330
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 331
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 331
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 332
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 332
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 333
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 333
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 334
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 334
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 335
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 335
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 336
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 336
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 337
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 337
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 338
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 338
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 339
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 339
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 340
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 340
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 341
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 341
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 342
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 342
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 343
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 343
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 344
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 344
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 345
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 345
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgcccc gtacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 346
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 346
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Pro Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 347
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 347
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg taaaatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaataca aagctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattcgat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattg cgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctta ccttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 348
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 348
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Lys Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Lys Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Asp Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Ala Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Thr Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 349
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 349
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 350
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 350
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 351
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 351
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
cgtagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 352
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 352
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Arg Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 353
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 353
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 354
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 354
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 355
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 355
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacaat ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag tggcctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 356
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 356
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Met Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Gly Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 357
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 357
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccgc ggatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 358
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 358
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ala Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 359
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 359
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttacc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggactggtt acggtaaatg cgataacaca tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 360
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 360
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Thr Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Leu Val Thr Val Asn Ala Ile Thr His Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 361
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 361
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttacc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctag cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 362
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 362
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Thr Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ser Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 363
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 363
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttacc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggactggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
aaaagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 364
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 364
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Thr Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Leu Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Lys Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 365
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 365
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccgc ggatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagacgtgc tgttgag    1077

 
<210> 366
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 366
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ala Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Arg Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 367
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 367
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggactggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagacgtgc tgttgag    1077

 
<210> 368
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 368
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Leu Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Arg Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 369
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 369
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttacc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccgc ggatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggactggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctag cggccttaac acggtgcaca tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 370
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 370
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Thr Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ala Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Leu Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Ser Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Ile Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 371
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 371
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgaccgc ggatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
gcgagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattt atggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag tggcctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagacgtgc tgttgag    1077

 
<210> 372
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 372
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ala Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ala Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Tyr Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Gly Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Arg Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 373
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 373
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcattc tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 374
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 374
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Leu Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 375
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 375
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggactggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cggccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag tggcctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 376
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 376
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Leu Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Gly 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Gly Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 377
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 377
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gagcgttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 378
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 378
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 379
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 379
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc gcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ctacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 380
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 380
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 381
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 381
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gcttgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 382
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 382
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 383
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 383
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttctt    1077

 
<210> 384
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 384
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Leu                                     
        355                                                     

 
<210> 385
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 385
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gctattcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 386
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 386
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Tyr Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 387
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 387
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa ctatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 388
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 388
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Thr Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 389
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 389
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acaatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 390
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 390
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 391
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 391
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga atttggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 392
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 392
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Phe Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 393
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 393
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 394
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 394
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 395
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 395
atgatcgagt caaaaacata tgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 396
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 396
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 397
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 397
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggaactt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 398
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 398
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Glu Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 399
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 399
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gcggttcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 400
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 400
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gly Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 401
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 401
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatatg ttcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 402
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 402
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Cys Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 403
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 403
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtcgttga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 404
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 404
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Val 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 405
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 405
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcacg cattcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 406
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 406
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Ala Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 407
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 407
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcacg ttttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 408
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 408
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Val Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 409
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 409
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcacg ttttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 410
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 410
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Val Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 411
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 411
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcacg cattcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 412
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 412
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Ala Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 413
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 413
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacagtga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 414
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 414
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ser Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 415
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 415
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcaacac tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 416
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 416
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Thr Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 417
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 417
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 418
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 418
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 419
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 419
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttgttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 420
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 420
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Val Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 421
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 421
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttattg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 422
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 422
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Ile Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 423
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 423
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttacag acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 424
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 424
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Thr Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 425
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 425
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttgttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 426
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 426
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Val Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 427
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 427
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacaat ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 428
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 428
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Met Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 429
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 429
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 430
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 430
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 431
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 431
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcattggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 432
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 432
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Leu Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 433
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 433
atgatcgagc ttaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 434
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 434
Met Ile Glu Leu Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 435
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 435
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataaat ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atattgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 436
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 436
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Asn Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 437
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 437
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatc aaataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 438
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 438
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Gln Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 439
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 439
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaagc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 440
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 440
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 441
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 441
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagacagta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacagg cgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc gtgctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccaa 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggagtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
agcagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac caaccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttg acttgatcag ttcgctgata gacacggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcgggca taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 442
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 442
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Thr Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Gly Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Arg Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe Gln Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ser Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ser Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Asn 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Asp Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Thr Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Gly Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 443
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 443
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttccttga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 444
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 444
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Leu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 445
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 445
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 446
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 446
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 447
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 447
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 448
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 448
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 449
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 449
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggac cagggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 450
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 450
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Pro Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 451
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 451
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 452
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 452
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 453
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 453
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttgtgc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 454
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 454
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Val Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 455
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 455
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatc agataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtcgtgga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgtttgcc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 456
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 456
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Gln Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Val 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Cys Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 457
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 457
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagaccgta ctggcttggg acatcgatca tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatc agataacccg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 458
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 458
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Thr Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp His Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Gln Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ala Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 459
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 459
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 460
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 460
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 461
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 461
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttatctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 462
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 462
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Tyr Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 463
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 463
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gctattcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 464
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 464
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Tyr Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 465
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 465
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 466
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 466
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 467
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 467
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaata tgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 468
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 468
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Met Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 469
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 469
atgatcgagc tgaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 470
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 470
Met Ile Glu Leu Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 471
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 471
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 472
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 472
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 473
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 473
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 474
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 474
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 475
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 475
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 476
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 476
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 477
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 477
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtc tgaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 478
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 478
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Leu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 479
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 479
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatca tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgta acaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgtttgcc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 480
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 480
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp His Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Asn Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Cys Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 481
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 481
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgta acaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 482
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 482
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Asn Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 483
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 483
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcacg cgttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga atttggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 484
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 484
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Ala Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Phe Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 485
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 485
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gctattcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 486
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 486
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Tyr Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 487
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 487
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 488
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 488
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 489
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 489
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcggctcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 490
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 490
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gly Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 491
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 491
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtc tgaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 492
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 492
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Leu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 493
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 493
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgaggc agtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 494
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 494
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Ala Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 495
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 495
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatc agataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 496
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 496
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Gln Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 497
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 497
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 498
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 498
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 499
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 499
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg tgcgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 500
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 500
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Cys Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 501
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 501
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatca tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtcgtgga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tggcctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 502
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 502
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp His Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Val 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Gly Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 503
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 503
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacaat ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga atttggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 504
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 504
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Met Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Phe Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 505
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 505
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatca tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtc tgaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatc agatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 506
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 506
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp His Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Leu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Gln Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 507
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 507
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaata tgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtcgtgga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 508
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 508
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Met Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Val 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 509
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 509
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga agatcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 510
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 510
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Asp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 511
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 511
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacaat ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 512
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 512
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Met Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 513
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 513
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcggctcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 514
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 514
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gly Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 515
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 515
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagaccgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 516
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 516
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Thr Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 517
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 517
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggttgac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 518
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 518
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Leu Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 519
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 519
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttatgc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 520
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 520
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Met Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 521
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 521
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagaccgta ctggcttggg acatcgatca tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatc agataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg tgcgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 522
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 522
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Thr Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp His Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Gln Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Cys Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 523
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 523
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcacg tgttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 524
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 524
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Val Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 525
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 525
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttataacaat ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 526
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 526
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Ile Thr Met Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 527
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 527
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttgtgc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 528
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 528
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Val Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 529
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 529
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga atttggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 530
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 530
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Phe Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 531
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 531
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaata tgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg tgcgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 532
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 532
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Met Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Cys Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 533
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 533
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaata tgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtcgtgga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 534
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 534
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Met Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Val 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 535
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 535
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 536
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 536
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ala Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 537
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 537
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 538
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 538
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 539
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 539
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttgtgc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 540
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 540
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Val Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 541
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 541
atgatcgagc gtaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggttc gtgacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcaaccc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 542
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 542
Met Ile Glu Arg Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Arg Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Thr Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 543
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 543
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaata tgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 544
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 544
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Met Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 545
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 545
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaata tgatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtcgtgga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 546
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 546
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Met Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Val 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 547
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 547
atgatcgagc ataaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttaccc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 548
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 548
Met Ile Glu His Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Thr Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 549
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 549
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcacg tgttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 550
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 550
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Val Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 551
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 551
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg tgcgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttctgc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 552
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 552
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Cys Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 553
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 553
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatca tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtc tgaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg tgcgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttatgc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 554
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 554
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp His Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Leu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Cys Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Met Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 555
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 555
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 556
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 556
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 557
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 557
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa ccatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 558
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 558
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Thr Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 559
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 559
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttattc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 560
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 560
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Ile Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 561
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 561
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttatgacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc gggcgtcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtcgtgga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 562
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 562
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Met Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Arg Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Val 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 563
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 563
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatc agataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 564
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 564
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Gln Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 565
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 565
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgta acaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatc agataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatatg ctcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 566
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 566
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Asn Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Gln Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Cys Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ala Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 567
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 567
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatc agataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 568
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 568
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Gln Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 569
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 569
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa ccatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga atttggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 570
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 570
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Thr Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Phe Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 571
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 571
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 572
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 572
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 573
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 573
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaggt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 574
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 574
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Gly Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 575
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 575
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggcataag 780
attagttacg gcggctcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcacg cgttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 576
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 576
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp His Lys Ile Ser Tyr Gly Gly Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Ala Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 577
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 577
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 578
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 578
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 579
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 579
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 580
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 580
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 581
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 581
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 582
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 582
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 583
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 583
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 584
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 584
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 585
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 585
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 586
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 586
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 587
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 587
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 588
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 588
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 589
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 589
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 590
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 590
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 591
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 591
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 592
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 592
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 593
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 593
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 594
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 594
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 595
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 595
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 596
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 596
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 597
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 597
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 598
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 598
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 599
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 599
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 600
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 600
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 601
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 601
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 602
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 602
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 603
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 603
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 604
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 604
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 605
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 605
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 606
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 606
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 607
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 607
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 608
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 608
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 609
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 609
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 610
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 610
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 611
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 611
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 612
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 612
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 613
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 613
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 614
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 614
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 615
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 615
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tccttttctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 616
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 616
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Phe Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 617
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 617
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 618
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 618
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 619
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 619
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgctctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 620
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 620
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Ala Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 621
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 621
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 622
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 622
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 623
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 623
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa atatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcaacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaag tatgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttctggga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 624
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 624
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Asn Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Ser Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Trp Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 625
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 625
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 626
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 626
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 627
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 627
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 628
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 628
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ala Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 629
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 629
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 630
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 630
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 631
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 631
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 632
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 632
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 633
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 633
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 634
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 634
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 635
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 635
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa ccatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 636
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 636
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Thr Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 637
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 637
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 638
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 638
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 639
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 639
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 640
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 640
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 641
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 641
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 642
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 642
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 643
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 643
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt tgcgcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 644
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 644
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Cys Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 645
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 645
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 646
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 646
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 647
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 647
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 648
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 648
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 649
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 649
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 650
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 650
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 651
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 651
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 652
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 652
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 653
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 653
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt tgcgcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 654
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 654
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Cys Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ala Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 655
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 655
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 656
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 656
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 657
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 657
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 658
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 658
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ala Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 659
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 659
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 660
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 660
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 661
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 661
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt tgcgcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 662
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 662
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Cys Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 663
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 663
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 664
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 664
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 665
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 665
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 666
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 666
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 667
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 667
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 668
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 668
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 669
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 669
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 670
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 670
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 671
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 671
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 672
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 672
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 673
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 673
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 674
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 674
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 675
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 675
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 676
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 676
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 677
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 677
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt tgcgcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 678
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 678
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Cys Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 679
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 679
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 680
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 680
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 681
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 681
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 682
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 682
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 683
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 683
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 684
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 684
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 685
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 685
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt tgcgcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 686
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 686
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Cys Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 687
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 687
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt tgcgcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 688
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 688
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Cys Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 689
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 689
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 690
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 690
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 691
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 691
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 692
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 692
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 693
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 693
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 694
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 694
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 695
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 695
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 696
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 696
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 697
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 697
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt tgcgcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 698
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 698
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Cys Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 699
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 699
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 700
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 700
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 701
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 701
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 702
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 702
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ala Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 703
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 703
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt tgcgcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 704
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 704
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Cys Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 705
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 705
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 706
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 706
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 707
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 707
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 708
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 708
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ala Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 709
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 709
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgacccc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 710
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 710
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Thr Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 711
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 711
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt atataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg accgtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 712
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 712
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Tyr Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Thr Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 713
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 713
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt gtggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa ccatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagataca ttcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcagcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgaactgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 714
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 714
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Val Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Thr Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
His Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Ser Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Glu Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 715
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 715
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcac gtatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacact ggccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatgcc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gcctgtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gtggtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag tgcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 716
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 716
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Arg Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Leu Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Cys Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Leu Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Val Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ala Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 717
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 717
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 718
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 718
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 719
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 719
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtat tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 720
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 720
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Ile Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 721
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 721
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaatggg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttggtcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 722
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 722
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Trp Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Val Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 723
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 723
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtgc acctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 724
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 724
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Ala Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 725
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 725
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaatggg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 726
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 726
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Trp Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 727
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 727
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcgtta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 728
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 728
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Val Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 729
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 729
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctttgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 730
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 730
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Leu Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 731
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 731
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atggtggaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 732
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 732
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Trp Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 733
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 733
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcaccctc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcga tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 734
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 734
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Met Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 735
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 735
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatt ttataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 736
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 736
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Phe Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 737
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 737
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtagttg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 738
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 738
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Val Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 739
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 739
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcggtg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtatatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 740
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 740
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Tyr Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 741
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 741
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
tggtgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 742
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 742
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Trp Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 743
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 743
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgctggt ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 744
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 744
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Trp Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 745
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 745
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attccagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg cgtacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgagga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 746
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 746
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Pro Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Arg Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Glu Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

 
<210> 747
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 747
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcgacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcgtgga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077

 
<210> 748
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 748
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Val Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     


<210> 749
<211> 1077
<212> DNA
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 749
atgatcgagt caaaaacata cgccgttttg ggattaggaa acgggggtca cgcatttgcc 60
gcctatttag cattgaaggg ccagcgtgta ctggcttggg acatcgatgc tcagagaatc 120
aaagagattc aggaccgtgg agccatcata gcggaaggac caggacttgc tgggactgct 180
cacccggatc ttctgacctc agatataggt ttggcggtta aagacgctga tgtgatactg 240
attgtagtgc cggccatcca ccacgcttcc attgcagcaa aaatcgccag ttacatttcc 300
gagggtcagt tgattatcct taaccctggg gcgacgggtg gagcgctgga attccggaaa 360
atcctgcgtg aaaatggtgc gccggaggta acgatcgggg aaacctcaaa catgctcttt 420
acatgccgct ccgagagacc aggacaggtt acggtaaatg cgataacacg tgccatggac 480
tttgcatgtc tcccagcggc aaaagctgga tgggccctgg aacagatagg gtcggttctt 540
cctcaatacc aggctgtcga aaacgtgttg catacttcgc tgactaatat cgaagctgta 600
ttgcacccgc tgccaacact gttaaacgct gctcgttgtg agtctggtac cccattccat 660
tattataccg aggggattac gccatcagtc ggggcgcttg cggagaaagt ggacgctgaa 720
cgcatagcaa tcgcaaaggc tttcgattta aacgttccgt cggtctgcga atgggttaag 780
attagttacg gccagtcacc ggccacaatt tatgaagcgg tgcagggtaa tcctgtgctg 840
cgcggcatta tgggacctac cagccttaac acggtgcact tcttcaacga tgtaagcacc 900
ggactggtac cgttatccga actgggtcgg gcagtgaatg tgcctacccc acttatcgat 960
gctgttcttc tgttgatcag ttcgctgata gacgtggatt tcagaaagga aggtcgtacc 1020
ttggaaaaat taggtctgag cggacttacc gccgcggaaa taagaagtgc tgttgag    1077


<210> 750
<211> 359
<212> PRT
<213> Artificial Sequence
 
<220>
<223>  Engineered variant of opine dehydrogenase CENDH 
 
<400> 750
Met Ile Glu Ser Lys Thr Tyr Ala Val Leu Gly Leu Gly Asn Gly Gly 
1               5                   10                  15      
His Ala Phe Ala Ala Tyr Leu Ala Leu Lys Gly Gln Arg Val Leu Ala 
            20                  25                  30          
Trp Asp Ile Asp Ala Gln Arg Ile Lys Glu Ile Gln Asp Arg Gly Ala 
        35                  40                  45              
Ile Ile Ala Glu Gly Pro Gly Leu Ala Gly Thr Ala His Pro Asp Leu 
    50                  55                  60                  
Leu Thr Ser Asp Ile Gly Leu Ala Val Lys Asp Ala Asp Val Ile Leu 
65                  70                  75                  80  
Ile Val Val Pro Ala Ile His His Ala Ser Ile Ala Ala Lys Ile Ala 
                85                  90                  95      
Ser Tyr Ile Ser Glu Gly Gln Leu Ile Ile Leu Asn Pro Gly Ala Thr 
            100                 105                 110         
Gly Gly Ala Leu Glu Phe Arg Lys Ile Leu Arg Glu Asn Gly Ala Pro 
        115                 120                 125             
Glu Val Thr Ile Gly Glu Thr Ser Asn Met Leu Phe Thr Cys Arg Ser 
    130                 135                 140                 
Glu Arg Pro Gly Gln Val Thr Val Asn Ala Ile Thr Arg Ala Met Asp 
145                 150                 155                 160 
Phe Ala Cys Leu Pro Ala Ala Lys Ala Gly Trp Ala Leu Glu Gln Ile 
                165                 170                 175     
Gly Ser Val Leu Pro Gln Tyr Gln Ala Val Glu Asn Val Leu His Thr 
            180                 185                 190         
Ser Leu Thr Asn Ile Glu Ala Val Leu His Pro Leu Pro Thr Leu Leu 
        195                 200                 205             
Asn Ala Ala Arg Cys Glu Ser Gly Thr Pro Phe His Tyr Tyr Thr Glu 
    210                 215                 220                 
Gly Ile Thr Pro Ser Val Gly Ala Leu Ala Glu Lys Val Asp Ala Glu 
225                 230                 235                 240 
Arg Ile Ala Ile Ala Lys Ala Phe Asp Leu Asn Val Pro Ser Val Cys 
                245                 250                 255     
Glu Trp Val Lys Ile Ser Tyr Gly Gln Ser Pro Ala Thr Ile Tyr Glu 
            260                 265                 270         
Ala Val Gln Gly Asn Pro Val Leu Arg Gly Ile Met Gly Pro Thr Ser 
        275                 280                 285             
Leu Asn Thr Val His Phe Phe Asn Asp Val Ser Thr Gly Leu Val Pro 
    290                 295                 300                 
Leu Ser Glu Leu Gly Arg Ala Val Asn Val Pro Thr Pro Leu Ile Asp 
305                 310                 315                 320 
Ala Val Leu Leu Leu Ile Ser Ser Leu Ile Asp Val Asp Phe Arg Lys 
                325                 330                 335     
Glu Gly Arg Thr Leu Glu Lys Leu Gly Leu Ser Gly Leu Thr Ala Ala 
            340                 345                 350         
Glu Ile Arg Ser Ala Val Glu                                     
        355                                                     

