Кыргыз Республикасынын 1997-жылдын 1-октябрындагы № 68 'Кылмыш Жаза' Кодекси (2017-жылдын 2-августундагы № 167 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

КР 2017-жылдын 24-январындагы № 10 Мыйзамына ылайык

2019-жылдын 1-январынан тартып

КҮЧҮН ЖОГОТОТ

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КЫЛМЫШ-ЖАЗА КОДЕКСИ

1997-жылдын 1-октябры № 68

(КР 1998-жылдын 21-сентябрындагы № 124, 1999-жылдын 9-декабрындагы

№ 141,

2001-жылдын 23-июлундагы № 77, 2001-жылдын 19-ноябрындагы № 92, 2002- жылдын 12-мартындагы № 36,

2002-жылдын 22-июнундагы № 109, 2002-жылдын 8-июлундагы № 115, 2002- жылдын 16-октябрындагы № 141,

2003-жылдын 17-февралындагы № 36, 2003-жылдын 11-июнундагы № 98,

2003-жылдын 11-июнундагы № 99,

2003-жылдын 11-июнундагы № 100, 2003-жылдын 5-августундагы № 192,

2003-жылдын 9-августундагы № 193,

2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2003-жылдын 14-ноябрындагы № 221,

2003-жылдын 15-ноябрындагы № 223, 2004-жылдын 15-февралындагы № 13,

2004-жылдын 7-мартындагы № 17, 2004-жылдын 23-мартындагы № 46,

2004-жылдын 26-июлундагы № 99,

2004-жылдын 27-июлундагы № 101, 2004-жылдын 15-декабрындагы № 191,

2005-жылдын 5-августундагы № 122,

2006-жылдын 5-январындагы № 1, 2006-жылдын 6-февралындагы № 35, 2006- жылдын 13-февралындагы № 56,

2006-жылдын 13-февралындагы № 57, 2006-жылдын 8-августу № 156, 2006- жылдын 8-августундагы № 158,

2006-жылдын 8-августундагы № 159, 2006-жылдын 22-ноябрындагы № 182,

2006-жылдын 22-ноябрындагы № 183,

2006-жылдын 28-декабрындагы № 211, 2006-жылдын 28-декабрындагы №

216,

2006-жылдын 29-декабрындагы № 230, 2007-жылдын 12-февралындагы № 16,

2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2007-жылдын 31-июлундагы № 129,

2007-жылдын 6-августундагы № 131, 2007-жылдын 10-августундагы № 150,

2007-жылдын 15-августундагы № 152, 2008-жылдын 23-июнундагы № 131,

2008-жылдын 7-июлундагы № 138, 2008-жылдын 18-июлундагы № 151, 2008- жылдын 5-августундагы № 199,

2008-жылдын 17-октябрындагы № 223,

2008-жылдын 17-октябрындагы № 231, 2008-жылдын 29-декабрындагы №

274, 2008-жылдын 29-декабрындагы № 275, 2009-жылдын 19-январындагы № 8,

2009-жылдын 20-февралындагы № 58, 2009-жылдын 17-мартындагы № 83, 2009- жылдын 8-майындагы № 150, 2009-жылдын 17-июлундагы № 230, 2009-жылдын

17-июлундагы № 234, 2009-жылдын 24-июлундагы № 246, 2009-жылдын 13- октябрындагы № 271, 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301,

2009-жылдын 17-декабрындагы № 309, 2010-жылдын 10-февралындагы № 27,

2011-жылдын 11-июлундагы № 89, 2011-жылдын 26-июлундагы № 141,

2011-жылдын 26-июлундагы № 143, 2011-жылдын 18-октябрындагы №

177, 2011-жылдын 27-октябрындагы № 185, 2011-жылдын 1-ноябрындагы № 195,

2011-жылдын 10-ноябрындагы № 204, 2011-жылдын 21-декабрындагы № 244,

2011-жылдын 21-декабрындагы № 246,

2012-жылдын 1-мартындагы № 10, 2012-жылдын 8-майындагы № 48, 2012- жылдын 12-июлундагы № 105, 2012-жылдын 16-июлундагы № 111,

2012-жылдын 16-июлундагы № 114, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2012- жылдын 10-августундагы № 164,

2012-жылдын 21-ноябрындагы № 186,

2013-жылдын 25-январындагы № 9, 2013-жылдын 25-февралындагы № 34,

2013-жылдын 25-февралындагы № 35,

2013-жылдын 11-апрелиндеги № 50, 2013-жылдын 18-апрелиндеги № 53,

2013-жылдын 29-апрелиндеги № 64,

2013-жылдын 29-майындагы № 83, 2013-жылдын 9-июлундагы № 125, 2013- жылдын 9-июлундагы № 126,

2013-жылдын 24-июлундагы № 159, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169, 2013- жылдын 3-августундагы № 180,

2013-жылдын 1-ноябрындагы № 198, 2014-жылдын 18-февралындагы № 33,

2014-жылдын 21-апрелиндеги № 62,

2014-жылдын 17-майындагы № 68, 2014-жылдын 18-июнундагы № 90, 2014- жылдын 30-июнундагы № 100,

2014-жылдын 1-июлундагы № 108, 2014-жылдын 25-октябрындагы № 148,

2014-жылдын 29-декабрындагы № 170,

2015-жылдын 16-январындагы № 16, 2015-жылдын 16-февралындагы № 33,

2015-жылдын 27-февралындагы № 41,

2015-жылдын 10-мартындагы № 53, 2015-жылдын 8-апрелиндеги № 74, 2015- жылдын 21-июлундагы № 184,

2015-жылдын 28-июлундагы № 198, 2015-жылдын 28-июлундагы № 200, 2016- жылдын 2-августундагы № 162,

2016-жылдын 12-августундагы № 166, 2016-жылдын 17-ноябрындагы № 179,

2016-жылдын 22-ноябрындагы № 185, 2016-жылдын 24-ноябрындагы № 188,

2017-жылдын 20-февралындагы № 26, 2017-жылдын 2-мартындагы № 41,

2017-жылдын 10-майындагы № 79, 2017-жылдын 6-июнундагы № 98, 2017- жылдын 14-июнундагы № 102,

2017-жылдын 2-августундагы № 167 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

(КР 1997-жылдын 1-октябрындагы № 69 Мыйзамы менен күчүнө киргизилген)

ЖАЛПЫ БӨЛҮК I БӨЛҮМ

КЫЛМЫШ-ЖАЗА МЫЙЗАМЫ

1-Глава

Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин милдеттери жана принциптери

1-статья. Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза мыйзамдары

(1) Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза мыйзамдары Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде камтылган ченемдерге негизделген ушул Кодекстен турат.
(2) Кылмыш-жаза жоопкерчилигин караган жаңы мыйзамдар ушул Кодекске киргизилүүгө тийиш.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

2-статья. Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин максаттары жана милдеттери

(1) Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин максаттары: кылмыштардын алдын алуу, граждандардын инсандыгын, укуктарын жана эркиндиктерин, юридикалык жактарды, менчикти, жаратылыш чөйрөсүн, коомдук тартипти жана коопсуздукту, Кыргыз Республикасынын конституциялык түзүлүшүн, адамдардын тынчтыгын жана коопсуздугун кылмыштуу кол салуулардан коргоо болуп саналат.
(2) Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин милдеттери кылмыш- жаза жоопкерчилигинин принциптерин, кылмыш-жаза жоопкерчилигинин негиздерин, кылмыштын жалпы түшүнүгүнүн белгилерин, коомдук коркунучтуу жосундардын чөйрөсүн, кылмыш жасаган адамдарга карата колдонулуучу жазалардын түрлөрүн аныктоо болуп саналат.

3-статья. Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин принциптери

(1) Кылмыш-жаза кодекси мыйзамдуулуктун, жеке жазалык жоопкерчиликтин, адилетүүлүктүн, демократиялуулуктун, гумандуулуктун, ошондой эле граждандардын мыйзам алдында бирдейлигинин жана жасаган кылмышы үчүн жоопкерчилик тартары шексиз экендигинин принциптерине негизделет.
(2) Соттун мыйзамдуу күчүнө кирген өкүмү менен күнөөлүү деп аныкталмайынча, эч ким кылмыш жасоодо күнөөлүү деп табылышы мүмкүн эмес.
(3) Бир эле кылмыш үчүн эч ким эки жолу кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылышы мүмкүн эмес.

4-статья. Кылмыш-жаза жоопкерчилигинин негизи

Кылмыш-жаза мыйзамында каралган кылмыш курамынын белгилерин камтыган коомдук коркунучтуу жосун жасоо кылмыш-жаза жоопкерчилигинин негизи болуп саналат.

2-Глава

Кылмыш-жаза мыйзамынын колдонулуш чектери

5-статья. Кыргыз Республикасынын аймагында кылмыш жасаган адамдарга карата кылмыш-жаза мыйзамынын колдонулушу

(1) Кыргыз Республикасынын аймагында кылмыш жасаган бардык адамдар ушул Кодекс боюнча жоопкерчиликке тартылууга тийиш.
(2) Эгерде кылмыш Кыргыз Республикасынын аймагында бүтсө же ага бөгөт коюлса, башка мамлекеттин аймагында жасалган кылмыш үчүн жоопкерчилик ушул Кодекс боюнча келип чыгат.
(3) Колдонуудагы мыйзамдарга жана Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге ылайык Кыргыз Республикасынын соттору тарабынан соттолбой турган чет мамлекеттердин дипломатиялык өкүлдөрү жана башка граждандар Кыргыз Республикасынын аймагында кылмыш жасаганда, алардын кылмыш-жаза жоопкерчилиги эл аралык укуктун ченемдеринин негизинде дипломатиялык жол менен чечилет.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

6-статья. Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары кылмыш жасаган адамдарга карата кылмыш-жаза мыйзамынын колдонулушу

(1) Эгерде Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерде кылмыш жасаган Кыргыз Республикасынын граждандары, ошондой эле Кыргыз Республикасында туруктуу жашаган граждандыгы жок адамдар, чет мамлекеттин сотунун өкүмү боюнча жазага тартылышпаса, ушул Кодекс боюнча жоопкерчиликке тартылууга тийиш.
(2) Чет мамлекеттин аймагында кылмыш жасаган Кыргыз Республикасынын граждандары ошол мамлекетке кармалып берилбейт.
(3) Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерде кылмыш жасаган жана анын аймагында жүргөн чет өлкөлүк граждандар жана граждандыгы жок адамдар кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу же жазасын өтөө үчүн Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге ылайык чет мамлекетке кармалып берилиши мүмкүн.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

7-статья. Кылмыш-жаза мыйзамынын убакыт боюнча колдонулушу

(1) Жосундун кылмыштуулугу жана жазалуулугу ошол жосун жасалган убакытта колдонулуп жаткан мыйзам тарабынан аныкталат.
(2) Жосундун жазалуулугун жокко чыгаруучу же жазаны жеңилдетүүчү мыйзам өткөн мезгилге карата колдонулат, башкача айтканда тийиштүү жосунду мындай мыйзам күчүнө киргенге чейин жасаган, анын ичинде жазасын өтөп жаткан же өтөгөн, бирок соттуулугу бар адамдарга да колдонулат.
(3) Адамдын жоопкерчилигин белгилөөчү же оорлотуучу мыйзам өткөн мезгилге карата колдонулбайт.

(КР 2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

II БӨЛҮМ КЫЛМЫШ

3-Глава

Кылмыштардын түшүнүгү жана түрлөрү

8-статья. Кылмыштын түшүнүгү

(1) Кылмыш-жаза мыйзамында каралган коомдук коркунучтуу, күнөөлүү жана жазалануучу жосун (аракет же аракетсиздик) кылмыш катары табылат.
(2) Ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүндө каралган жосундун белгилерине формалдуу түрдө туура келген, бирок анчалык маанилүү болбогондугунан улам коомго коркунуч келтирбеген аракет же аракетсиздик кылмыш болуп эсептелбейт.

9-статья. Кылмыштарды жиктөө (классификациялоо)

(1) Кылмыштар мүнөзүнө жана коомдук коркунучтуулук даражасына жараша чоң коркунуч келтирбеген, анча оор эмес, оор жана өзгөчө оор кылмыштар болуп бөлүнөт.
(2) Кылмыштын оордугу статьянын санкциясында каралган кыйла катаал жазанын эң жогорку мөөнөтү менен аныкталат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

10-статья. Чоң коркунуч келтирбеген кылмыштар

Чоң коркунуч келтирбеген кылмыштарга - эки жылга эркиндигинен ажыратуудан ашпаган эң жогорку жаза колдонулган, атайылап жасалган, ошондой эле эң жогорку жазасы беш жылга эркиндигинен ажыратуудан ашпаган байкабастыктан жасалган кылмыштар таандык.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

11-статья. Анча оор эмес кылмыштар

Анча оор эмес кылмыштарга - мыйзам тарабынан беш жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу түрүндө жаза каралган атайылап жасалган кылмыштар, ошондой эле беш жылдан ашык эркиндигинен ажыратуу түрүндө жаза каралган байкабастыктан жасалган кылмыштар таандык.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

12-статья. Оор кылмыштар

Оор кылмыштарга - мыйзам тарабынан беш жылдан жогору, бирок он жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу түрүндө жаза каралган атайылап жасалган кылмыштар таандык.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

13-статья. Өзгөчө оор кылмыштар

Өзгөчө оор кылмыштарга - мыйзам тарабынан он жылдан ашуун мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу же өмүр бою эркиндигинен ажыратуу каралган атайылап жасалган кылмыштар таандык.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

14-статья. Бир нече жолу кылмыш жасоо

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

15-статья. Кылмыштар жыйындысы

(1) Эки же андан ашуун кылмыштар жасалып, алардын бири үчүн да ал адам соттолбосо, анда ал кылмыштар жыйындысы деп табылат. Мында адам мыйзамда белгиленген негиздер боюнча кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулган кылмыштар эске алынбайт.
(2) Эгерде кылмыш жалпы жана атайын ченемдерде каралса, кылмыш-жаза жоопкерчилиги атайын ченем боюнча каралат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

16-статья. Өнөкөт кылмыштар

(1) Мурда атайылап кылмыш жасагандыгы үчүн соттуулугу бар адам тарабынан атайылап кылмыш жасоо өнөкөт кылмыштар деп табылат.
(2) Төмөндөгү учурларда өнөкөт кылмыштар коркунучтуу деп табылат:
1) эгерде мурда атайылап кылмыш жасагандыгы үчүн үч жолу эркиндигинен ажыратууга соттолгон адам атайылап кылмыш жасаса жана ал үчүн эркиндигинен ажыратууга соттолсо;
2) эгерде мурда эки жолу оор кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон адам оор кылмыш жасаса.
(3) Төмөндөгү учурларда өнөкөт кылмыштар өзгөчө коркунучтуу деп таанылат:
1) эгерде мурда жасаган оор кылмыштары үчүн үч же андан көп жолу эркиндигинен ажыратууга соттолгон адам атайылап кылмыш жасап, ал үчүн эркиндигинен ажыратууга соттолсо;
2) мурда оор кылмыш жасагандыгы үчүн үч жолу соттолгон же эки жолу өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон адам оор кылмыш жасаса;
3) мурда өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон адам өзгөчө оор кылмыш жасаса.
(4) Кылмыштарды өнөкөт кылмыштар деп таанууда төмөнкүлөр эске алынбайт:
1) чоң коркунуч келтирбеген атайын кылмыш үчүн соттуулук;
2) он сегиз жашка чейинки адам жасаган кылмыш үчүн соттуулук;
3) шарттуу деп таанылган кылмыштар үчүн, болбосо өкүмдү аткарууну кийинкиге калтыруу берилгендиги боюнча соттуулук, эгерде шарттуу соттуулук же өкүмдү аткарууну кийинкиге калтыруу жоюлбаган жана адам жазаны өтөө үчүн эркинен ажыратуу жайына жөнөтүлбөгөн, ошондой эле ушул Кодекстин 76- статьясында белгиленген тартипте алып салынган же жоюлган соттуулуктар.
4) адамга эркиндигинен ажыратуу менен байланышпаган жаза дайындалган кылмыштар үчүн соттуулуктар.
(5) Өнөкөт кылмыштар ушул Кодексте каралган негиздерде жана чектерде кыйла катуу жазага тартууга алып келет.
Эскертүү. Кыргыз Республикасында да кылмыш деп таанылган жосундар үчүн чет мамлекеттеги соттуулук өнөкөт кылмыштар деп таанууда эске алынат.

(КР 2002-жылдын 12-мартындагы № 36, 2003-жылдын 11-июнундагы № 99,

2006-жылдын 13-февралындагы № 56, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012- жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

4-Глава

Кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылуучу адамдар

17-статья. Кылмыш-жаза жоопкерчилигинин жалпы шарттары

Кылмыш-жаза жоопкерчилигине ушул Кодексте белгиленген жашка жеткен, акыл-эси соо, кылмыш жасаган адам гана тартылат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

18-статья. Кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылуу курагы

(1) Кылмыш жасаганга чейин он алты жашка толгон адам кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылат.
(2) Кылмыш жасаганга чейин он төрт жашка толгон балдар киши өлтүрүү (97- статья), саламаттыкка атайылап оор залал келтирүү (104-статья), саламаттыкка атайылап анча оор эмес оор залал келтирүү (105-статья), адамды уурдоо (123- статья), адамдарды сатуу (124-статья), зордуктоо (129-статья), сексуалдык мүнөздөгү зомбулук аракеттер (130-статья), уурдоо (164-статья), мал уурдоо (165- статья), тоноо (167-статья), каракчылык (168-статья), башка бирөөнүн мүлкүн өзгөчө ири өлчөмдө уурдоо (169-статья), опузалап талап кылуу (170-статья), автомобилди же башка автомототранспорт каражатын укукка жат түрдө ээлеп алуу (172-статья), өрттөө аркылуу, башка жалпыга коркунучтуу ыкма менен же оор кесепеттерге алып келүү менен мүлктү атайылап жок кылуу же зыянга учуратуу (174-статьянын экинчи бөлүгү), терроризм (226-статья), барымтага кармоо (227- статья), оордотуучу жагдайлардагы хулиганчылык (234-статьянын экинчи жана үчүнчү бөлүктөрү), вандализм (235-статья), ок атуучу куралдарды, ок-дарыларды, жарылуучу заттарды уурдоо же опузалап талап кылуу (245-статья), башкага берүү максатында баңгилик каражаттарды же психотроптук заттарды мыйзамсыз даярдоо, алуу, сактоо, ташуу, жөнөтүү же өткөрүү (247-статья), баңгилик каражаттарды же психотроптук заттарды уурдоо же опузалап талап кылуу (248- статья), транспорт каражаттарын же жол катнашын жараксыз абалга келтирүү (283-статья) үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылышат.

(КР 1998-жылдын 21-сентябрындагы № 124, 2002-жылдын 8-июлундагы №

115, 2003-жылдын 9-августундагы № 193 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

19-статья. Акыл-эси соо эместик

(1) Коомдук коркунучтуу жосун жасаган убакта акыл-эси соо эмес абалда болгон, башкача айтканда психикалык өнөкөт оорусунун, психикасынын убактылуу бузулушунун, кем акылдыгынын же болбосо психикасынын башка оорулуу абалынын кесепетинен өзүнүн аракеттерине жооп бере албаган же аларды башкара албаган адам кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылбайт.
(2) Акыл-эси соо эмес деп таанылган адамга карата сот тарабынан ушул Кодексте каралган медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чаралары колдонулушу мүмкүн.

20-статья. Акыл-эси соо, бирок ачууга алдырган адамдын кылмыш-жаза жоопкерчилиги

(1) Кылмыш жасаган убакта ачууга алдыруудан улам өзүнүн аракеттеринин
(аракетсиздигинин) анык мүнөзүн жана коомдук коркунучтуулугун толук ченемде
аңдап биле албаган же өз аракетин башкара албай калган акыл-эси соо адам кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылат.
(2) Акыл-эси соо туруп ачууга алдыруу жаза дайындоодо сот тарабынан эске алынат жана медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чараларын дайындоого негиз болушу мүмкүн.

21-статья. Мас абалында кылмыш жасаган адамдын кылмыш-жаза жоопкерчилиги

Алкоголдук ичимдик ичүүдөн, баңгилик каражаттарды же башка деңдароо кылуучу заттарды колдонуудан улам мас абалында кылмыш жасаган адам кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылат.

5-Глава

Күнөө

22-статья. Күнөөнүн түрлөрү

Атайылап же байкабастыктан коомдук коркунучтуу жосун жасаган адам гана кылмыш жасагандыгы үчүн күнөөлүү деп табылат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

23-статья. Атайылап жасалган кылмыш

(1) Тикелей же кыйыр ниетте жасалган жосун, атайылап жасалган кылмыш деп табылат.
(2) Эгерде адам өз аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук коркунучтуулугун аңдап билсе, анын коомдук коркунучтуу кесепеттерин баамдай алса, алардын ошондой болушун кааласа, анда ал тикелей ниетте жасалган кылмыш деп табылат.
(3) Эгерде адам өз аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук коркунучтуулугун аңдап билсе, коомдук коркунучтуу кесепеттердин келип чыгышы мүмкүн экендигин баамдай алса, аларды каалабаса, бирок аң-сезимдүү түрдө аларга жол берсе, анда ал кыйыр ниетте жасалган кылмыш деп табылат.

24-статья. Байкабастыктан жасалган кылмыш

(1) Жеңил ойлуулук же этиятсыздык менен жасалган жосун байкабастыктан жасалган кылмыш деп табылат.
(2) Эгерде адам өз аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук коркунучтуу кесепеттерин баамдай алса, бирок жетиштүү негиздер болбосо деле өзүнө-өзү ишенип аларды болтурбайм деп ойлосо, кылмыш жеңил ойлуулук менен жасалган деп табылат.
(3) Эгерде адам өзүнүн аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук коркунучтуу кесепеттерин баамдай албаса, бирок аларды баамдоого тийиш болсо жана баамдашы мүмкүн болсо, кылмыш этиятсыздык менен жасалган деп табылат.

25-статья. Күнөөсүз зыян келтирүү (кокустук)

Эгерде жосун жасаган адам өз аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук коркунучтуулугун аңдап билбесе, билүүгө тийиш болбосо же аңдап билиши мүмкүн болбосо же анын коомдук коркунучтуу кесепеттерин баамдай албаса жана иштин
жагдайлары боюнча аларды баамдоого тийиш болбосо же баамдашы мүмкүн болбосо жосун күнөөсүз жасалган деп табылат.

6-Глава

Аякталган жана аякталбаган кылмыш

26-статья. Аякталбаган кылмыш үчүн жоопкерчилик

(1) Эгерде адам жасаган жосунда ушул Кодексте каралган кылмыш курамынын бардык белгилери камтылса, кылмыш аякталган деп табылат.
(2) Кылмышка даярдануу жана кылмыш далалаты аякталбаган кылмыш деп табылат.
(3) Аякталбаган кылмыш үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилиги, ушул Кодекстин
27 же 28-статьяларына таянуу менен, ушул Кодекстин аякталган кылмыш үчүн жоопкерчиликти караган статьясы боюнча келип чыгат.

27-статья. Кылмышка даярдануу

(1) Каражаттарды же куралдарды издөөнү же ылайыктоону тикелей ниетте жасоо, кылмыш жасоо үчүн макулдашуу же болбосо кылмыш жасоого башка атайылап жасалган шарттарды түзүү, эгерде мында кылмыш адамдарга көз каранды эмес жагдайлар боюнча аягына чыгарылбаса, кылмышка даярдануу деп табылат.
(2) Оор же өзгөчө оор кылмышка даярдануу үчүн гана кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгат.

28-статья. Кылмыш далалаты

Кылмыш жасоого түздөн-түз багытталган, тикелей ниетте жасалган аракет же аракетсиздик, эгерде мында кылмыш адамдарга көз каранды эмес жагдайлар боюнча аягына чыгарылбаса, кылмыш далалаты деп табылат.

29-статья. Кылмыш жасоодон өз ыктыяры менен баш тартуу

(1) Адамдын даярдык аракеттерин токтотушу же болбосо кылмыш жасоого түздөн-түз багытталган аракетти же аракетсиздикти токтотушу, эгерде адам кылмышты аягына чыгарууну аңдап билсе жана чыныгы мүмкүнчүлүккө ээ болсо, кылмыштан өз ыктыяры менен баш тартуу деп табылат.
(2) Жосундан өз ыктыяры менен баш тартуу кылмыш-жаза жоопкерчилигине алып келбейт. Кылмышты аягына чыгаруудан өз ыктыяры менен баш тарткан адам, эгерде ал жасаган жосун иш жүзүндө башка кылмыштын курамын камтыган учурда гана кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылат.
(3) Кылмышты уюштуруучунун, шыкакчынын же көмөкчүнүн өз ыктыяры менен баш тартуусу, эгерде адам кылмыш жасоону болтурбоо үчүн колунан келген чаралардын бардыгын өз убагында жасаса жана мында кылмыштын коомдук коркунучтуу кесепеттери али жок болсо, кылмыш-жаза жоопкерчилигин жокко чыгарат.

7-Глава

Кылмышка шериктеш болуу

30-статья. Кылмышка шериктеш болуу

(1) Эки же андан көп адамдардын кылмыш жасоого атайылап өз ара биргелешип катышуусу кылмышка шериктеш болуу деп табылат.
(2) Аткаруучулар менен катар уюштуруучулар, шыкакчылар жана көмөкчүлөр кылмыш шериктери деп табылат.
(3) Түздөн-түз кылмыш жасаган же болбосо аны жасоого башка адамдар менен бирге түздөн-түз катышкан, ошондой эле мыйзамдын күчүнөн улам кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылбай турган башка адамдарды пайдалануунун аркасында кылмыш жасаган адам аткаруучу деп табылат.
(4) Кылмыш жасоону уюштурган же аны аткарууну жетектеген адам, ошого тете уюшкан кылмыштуу топту же кылмыштуу шериктикти түзгөн же болбосо аларды жетектеген адам уюштуруучу деп табылат.
(5) Кылмыш жасоого түрткөн адам шыкакчы деп табылат.
(6) Кеңеш, көрсөтмөлөр, каражаттар, маалымат, мүлк берүү менен же тоскоолдуктарды жоюу менен кылмыш жасоого көмөктөшкөн адам, же кылмышкерди, кылмыш жасоонун куралдарын же каражаттарын, кылмыш издерин же болбосо кылмыш жолу менен табылган нерселерди жашырууга алдын ала убада берген адам, ошого тете мындай нерселерди алууга же өткөрүүгө алдын ала убада берген адам көмөкчү деп табылат.
(7) Уюштуруучунун, шыкакчынын жана көмөкчүнүн жоопкерчилиги аткаруучунукундай эле Кылмыш-жаза кодексинин Өзгөчө бөлүгүндөгү статья боюнча, ошол статьяга таянуу менен келип чыгат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2016-жылдын 2-августундагы №

162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

31-статья. Шериктиктин түрлөрү

(1) Жөнөкөй шериктик, татаал шериктик, уюшкан кылмыштуу топ, кылмыштуу чоң топ кылмыш шериктигинин түрлөрү катары табылат.
(2) Ар бири кылмыш курамында каралган аракетти жасаган эки же андан көп адамдардын кылмыш жасашы жөнөкөй шериктик (кошо аткаруучулук) деп табылат. Жөнөкөй шериктик эки түрдө болушу мүмкүн:
1) адамдар тобу тарабынан алдын ала бүтүмсүз жасалган;
2) адамдар тобу тарабынан алдын ала бүтүм боюнча жасалган.
(3) Милдеттерди (уюштуруучунун, шыкакчынын, аткаруучунун жана көмөкчүнүн) бөлүштүрүү менен эки же андан көп адамдар тарабынан кылмыш жасоо татаал шериктик деп табылат.
(4) Кылмыш жасоо үчүн алдын ала уюшуп алган эки жана андан көп адамдардан турган туруктуу топ уюмдашкан кылмыштуу топ деп табылат.
(5) Оор жана өзгөчө оор кылмыштарды такай жасоо үчүн алдын ала уюшуп алган эки же андан көп адамдардын же топтордун туруктуу бекем бирикмеси кылмыштуу чоң топ (кылмыштуу уюм) деп табылат.

(КР 2011-жылдын 26-июлундагы № 141 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

32-статья. Кылмышты аткаруучунун аша чапкандыгы

Аткаруучу тарабынан катышуучулардын макулдашуусунун чегинен чыккан жана алардын ниетине туура келбеген аракеттерди жасашы аткаруучунун аша чапкандыгы деп табылат.

33-статья. Уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалган кылмыштар үчүн жоопкерчилик

(1) Адамдардын уюшкан кылмыштуу тобун түзгөн же ага жетекчилик кылган адам, анын ниети боюнча бул топ жасаган бардык кылмыштар үчүн жоопкерчилик тартат.
(2) Уюшкан кылмыштуу топтун башка катышуучулары, топтун курамындагы аткарган иштерине карабай өздөрүнүн ниети боюнча уюшкан кылмыштуу топ жасаган кылмыштар үчүн жоопкерчилик тартышат.

34-статья. Кылмыштуу чоң топ (кылмыштуу уюм) жасаган кылмыштар үчүн жоопкерчилик

(1) Кылмыштуу чоң топтун (кылмыштуу уюмдун) уюштуруучусу жана жетекчиси, кылмыштуу чоң топтогу (кылмыштуу уюмдагы) адамдардын ниети боюнча жасалган жана бул чоң топту (кылмыштуу уюмду) түзүүнүн кылмыштуу максаттарына ылайык келген кылмыштар үчүн жоопкерчилик тартат.
(2) Кылмыштуу чоң топтун (кылмыштуу уюмдун) мүчөлөрү чоң топто (кылмыштуу уюмда) аткарган кылмыштуу милдеттерине карабай чоң топто (кылмыштуу уюмда) жасалган бардык кылмыштар үчүн, эгерде ал кылмыштар алардын ниети боюнча жасалса, кылмыштуу чоң топту (кылмыштуу уюмду) түзүүнүн максаттарынын чөйрөсүнө кирсе, кылмыш шериктиктери катары жооп беришет.

(КР 2011-жылдын 26-июлундагы № 141 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

35-статья. Жашыруучулук

(1) Кылмышкерди, ошого тете кылмыш жасоонун куралдарын жана каражаттарын, кылмыштын издерин же болбосо кылмыш жолу менен табылган нерселерди алдын ала убада бербестен жашыруу, ушул Кодексте каралган атайын учурларда гана жоопкерчиликке алып келет.
(2) Шектүүнүн, айыпкердин же соттолуучунун жубайы же жакын туугандары алдын ала убада бербестен жашыргандыгы үчүн жоопкерчиликке тартылышпайт.

8-Глава

Жосундун кылмыштуулугун жокко чыгаруучу жагдайлар

36-статья. Коргонуу зарылдыгы

(1) Эгерде бул кол салуу коргонуучунун же башка адамдын өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч келтирүүчү зомбулук менен, же болбосо мындай зомбулук түздөн-түз опузалоону колдонуу менен коштолсо, коргонуунун зарылдык абалында, башкача айтканда, коргонуучу же башка адамдын инсандыгын, мүлкүн жана укуктарын, коомдун же мамлекеттин мыйзамдар менен корголгон кызыкчылыктарын коомдук коркунучтуу кол салуудан коргоодо кол салуучу адамга зыян келтирүү кылмыш болуп саналбайт.
(2) Коргонуучунун же башка адамдын өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч келтирүүчү зомбулук менен, же болбосо мындай зомбулук түздөн-түз опузалоону колдонуу менен коштолбогон болсо, ошондой эле башка бирөөнүн мүлкүн ээлеп алууга мыйзамсыз кол салуудан коргоо, эгерде мында зарыл коргонуунун чектеринен аша чабууга, башкача айтканда, кол салуунун мүнөзүнө жана коркунучтуулугуна айкын-ачык ылайык келбеген атайын аракеттерге жол берилбесе, мыйзам ченемдүү болуп саналат.
(3) Кол салуунун мүнөзүнө жана коомдук коркунучтуулугунун деңгээлине коргонуунун айкын-ачык ылайык келбегендиги зарыл коргонуунун чектеринен аша
чабуу деп таанылат, анын натыйжасында кол салуучуга айкын-ачык ашыкча, жагдайдан келип чыкпаган оор зыян келтирилет.
(4) Эгерде коргонуучу адам ага кол салуунун күтүүсүздүгүнүн натыйжасында, бул кол салуунун коркунучтуулук даражасын жана мүнөзүн объективдүү баалай албаса, коргонуучу адамдын аракеттери зарыл коргонуунун чектеринен аша чабуу деп саналбайт. Мында кол салуучуга залал келтирүү, анын ичинде күтүүсүз кол салуу менен же болбосо байкабастык менен байланыштуу өлүмгө алып келүү кылмыш-жаза жоопкерчилигине алып келбейт.
(5) Мыйзамдуу негизде турак-жайда жашаган (турган) адамдын эркине каршы бул турак-жайга кол салган адамдын мыйзамсыз басып кирүүсүнөн коргонууда коргонуучу адамдын кол салуучуга залал келтирген, анын ичинде анын өлүмүнө алып келген аракеттери зарыл коргонуунун чектеринен аша чабуу болуп саналбайт.
(6) Кол салуучуга келтирилген зыяндын оордугуна карабастан, төмөнкүлөр үчүн куралды же кандай гана болбосун башка каражаттарды же болбосо курал- жаракты колдонуу да зарыл коргонуунун чектеринен аша чабуу болуп саналбайт жана кылмыш-жаза жоопкерчилигине алып келбейт:
1) куралчан адамдын кол салуусунан коргонуу;
2) топтордун кол салуусунан коргонуу.
Ушул статьяда кош бойлуулуктун айкын-ачык белгилери бар аялдардын же болбосо айкын-ачык жаш бала болуп саналган адамдардын кол салуусун кошпогондо, эки жана андан көп адамдардын кол салуусу топтук кол салуу деп эсептелет.
(7) Ушул статьянын жоболору алардын кесиптик же бөлөк атайын даярдыгына жана кызматтык абалына карабастан, ошондой эле коомдук коркунучтуу кол салуудан качуу же болбосо башка адамдарга же бийлик органдарына жардамга кайрылуу мүмкүндүгүнө карабастан, бардык адамдарга бирдей өлчөмдө жайылтылат.

(КР 2015-жылдын 27-февралындагы № 41 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

37-статья. Аргасыз зарылдык

(1) Аргасыз зарылдык абалында, башкача айтканда ошол адамдын же башка адамдардын инсандыгына же укуктарына, коомдун жана мамлекеттин кызыкчылыктарына келтирилген коркунучту жоюу үчүн укук тарабынан корголуучу таламдарга зыян келтирүү, эгерде бул жагдайларда коркунучту башка каражаттар менен жоюуга мүмкүн болбосо жана эгерде келтирилген зыян болтурулбаган зыяндан кыйла аз болсо, кылмыш деп табылбайт.
(2) Болтурулбаган зыянга тете же андан чоң зыян келтирген, келтирилген коркунучтун мүнөзүнө жана даражасына жана коркунуч жоюлуучу жагдайларга айкын-ачык ылайык келбеген зыян келтирүү аргасыз зарылдыктын чектеринен аша чабуу деп табылат. Мындай учурда байкабастыктан келтирилген зыян кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартууга алып келбейт.

38-статья. Кылмыш жасаган адамды кармоодо ага зыян келтирүү

(1) Эгерде кармалган адам жасаган жосундун мүнөзүнө жана коомдук коркунучтуулугунун даражасына жана кармоонун жагдайларына кармоо чараларынын ылайыксыздыгына ачык жол берилбесе, кармалганды бийлик органдарына өткөрүп берүү максатында, аны кылмыш жасап жаткан учурда же
түздөн-түз жасагандан кийин кармоодо ага зыян келтирүү, кылмыш болуп саналбайт.
(2) Кармоонун каражаттары менен ыкмалары жосундун коркунучтуулугуна жана аны жасаган адамга, ошондой эле кармоонун жагдайларына ачык ылайык келбегенде, натыйжада адамга кармоонун зарылчылыгынан келип чыкпаган, атайылап зыян келтирилгенде, адамды кармоо үчүн зарыл чаралардан аша чабуу деп табылат. Мындай учурда байкабастыктан келтирилген зыян кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартууга алып келбейт.

39-статья. Буйрукту же башка тескөөнү аткаруу

(1) Адам тарабынан буйрукту же башка тескөөнү, ошого тете өзүнүн кызматы боюнча каралган милдеттерин укук ченемдүү аткарууда келтирилген зыян кылмыш болуп саналбайт.
(2) Кылмыштуу экендиги белгилүү буйрук же башка тескөө боюнча кылмыш жасаган адам, жалпы негиздерде кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылат.
(3) Эгерде укукка жат негизде берилген буйрукту, тескөөнү же кызматтык милдеттерин аткарбаган же башкача бузган адам ал иш үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылбайт. Эгерде иш жүзүндө жасалган жосун башка кылмыштын курамын камтыган учурда гана жоопкерчилик келип чыгат.

40-статья. Орундуу тобокелдик

(1) Коомдук пайдалуу максатка жетишүү үчүн орундуу тобокелдик жасалган учурда укук тарабынан корголуучу таламдарга келтирилген зыян кылмыш болуп саналбайт.
(2) Эгерде жасалган аракет азыркы илимий-техникалык илим-билимге жана тажрыйбага ылайык келсе, ал эми коюлган максатка тобокелчиликке байланышпаган аракеттер менен жетишүүгө мүмкүн болбосо жана тобокелчиликке барган адам укук тарабынан корголуучу таламдарга зыян келтирбөө үчүн мүмкүн болгон чаралардын баарын көрсө, тобокелчилик негиздүү деп табылат.
(3) Эгерде тобокелчилик, адамдардын өлүм коркунучу, экологиялык апаат менен, же болбосо атайылап башка оор кесепеттер менен коштолсо, ал негиздүү деп табылбайт.

III БӨЛҮМ ЖАЗА

9-Глава

Жазанын түшүнүгү жана максаттары. Жазанын түрлөрү

41-статья. Жазанын түшүнүгү жана максаттары

(1) Жаза бул кылмыш жасоодо күнөөлүү деп табылган адамга карата мамлекеттин атынан соттун өкүмү боюнча колдонулуучу жана соттолгонду укуктарынан жана эркиндиктеринен ажыратууну же чектөөнү билдирген мажбурлоо чарасы болуп эсептелет.
(2) Жаза социалдык адилеттикти калыбына келтирүү, соттолгондорду оң жолго салуу, ошондой эле соттолгондор тарабынан да, башка адамдар тарабынан да башка кылмыштардын жасалышынын алдын алуу максаттарында колдонулат.
(3) Жаза адамды азапка салуу же анын кадыр-баркын кемсинтүү максатын көздөбөйт.

42-статья. Жазанын түрлөрү

(1) Кылмыш жасаган адамдарга карата жазанын төмөндөгүдөй негизги түрлөрү колдонулушу мүмкүн:
1) коомдук жумуштарга тартуу;
2) айып;
3) үч эселенген айып;
4) белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш менен алектенүү укугунан ажыратуу;
5) зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроо;
6) түзөтүү жумуштары;
7) эркиндигин чектөө;
8) тартиптик аскер бөлүгүндө кармоо;
9) эркиндигинен ажыратуу;
10) өмүр бою эркиндигинен ажыратуу.
(2) Соттолгондорго карата негизги жазалардан тышкары төмөндөгүдөй кошумча жазалар колдонулушу мүмкүн:
1) атайын, аскердик, ардактуу наамынан, класстык ченинен, атайын класстык ченинен, дипломатиялык рангынан жана мамлекеттик сыйлыктарынан ажыратуу;
2) мүлкүн конфискациялоо;
3) транспорт каражатын башкаруу укугунан ажыратуу.
(3) Айып, зыяндын ордун толтуруу менен эл алдында кечирим суроо жана белгилүү кызматтарды ээлөө жана белгилүү иш менен алектенүү укугунан ажыратуу кошумча жазалар катары да колдонулушу мүмкүн.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 11-апрелиндеги № 50,

2015-жылдын 16-февралындагы № 33 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

43-статья. Коомдук жумуштарга тартуу

(1) Коомдук жумуштар соттолгондордун негизги ишинен же окуусунан бош убагында коомдун пайдасына акысыз эмгектенүүдөн турат, анын түрү жазык- аткаруу тутумунун инспекциясы менен макулдашуу боюнча жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органдары тарабынан аныкталат.
(2) Коомдук жумуштар кырктан үч жүз алтымыш саатка чейинки узактыкта белгиленет. Соттолгондор тарабынан, негизги ишинен же окуусунан бош убагында коомдук жумуш күнүнө төрт сааттан ашпаган, ал эми иштебегендерге күнүнө сегиз сааттан ашпаган убакытка акысыз өтөлөт.
Коомдук жумуштарга тартуу түрүндөгү жаза, эреже катары, анын ден соолугунун абалын, кесибин, квалификациясын, билим деңгээлин эске алуу менен дайындалат.
3) Соттолгон адам коомдук жумуштарды аткаруудан кыянаттык менен качкан учурда сот жазык-аткаруу инспекциясынын сунуштамасы боюнча жазаны түзөтүү жумуштарына, ушул Кодекстин 46-3 жана 49-статьяларына ылайык каралган мөөнөттөрдүн чегинде эркиндигин чектөөгө же эркиндигинен ажыратууга алмаштыра алат. Мында соттолгон адамдын коомдук жумуштарды аткарган мезгил ичиндеги убакыты түзөтүү жумуштарынын бир күнү, эркиндигин чектөө же
эркиндигинен ажыратуу коомдук жумуштардын сегиз сааттык эсебинде эсепке алынат.
Эгерде адам күнөөлүү деп табылган статьянын санкциясында жазанын мындай түрлөрү каралбаса, коомдук жумуштар түзөтүү жумуштарына, эркиндигин чектөөгө же эркиндигинен ажыратууга да алмаштырылышы мүмкүн. Мында түзөтүү жумуштарынын, эркиндигин чектөөнүн же эркиндигинен ажыратуунун мөөнөтү бир жылдан ашпаган мөөнөткө белгиленет.
Соттолгон адам иштеген убакыт жоопкерчиликти жеңилдеткен жагдай катары эске алынат.
(4) Коомдук жумуштар:
1) аскер кызматчыларына;
2) 55 жаштан ашкан аялдарга жана 60 жаштан ашкан эркектерге;
3) кош бойлуу аялдарга;
4) 3 жашка чейинки балдары бар аялдарга;
5) I жана II топтогу майыптарга;
6) туруктуу жашаган жери жок адамдарга.

(Кыргыз Республикасынын 1998-жылдын 21-сентябрындагы № 124, 2002- жылдын 12-мартындагы № 36, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын

31-июлундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

44-статья. Айып

(1) Айып - ушул Кодексте белгиленген учурларда жана чектерде сот тарабынан акчалай формада салынуучу же болбосо предметтин наркынын же коммерциялык сатып алуунун же паранын эселенген чоңдугунда эсептелүүчү айыпты мамлекеттин кирешесине өндүрүп алуу.
(2) Айып соттолгон адамдын мүлктүк абалын эске алуу менен жасалган кылмыштын мүнөзүнө жана оордугуна жараша белгиленет.
(3) Ушул Кодекстин 224, 225 жана 303-315-статьяларында каралган кылмыштарды жасоону кошпогондо, айып негизги жаза катары эсептик көрсөткүчтөрдүн жыйырма өлчөмүнөн эсептик көрсөткүчтөрдүн жыйырма беш миңине чейинки өлчөмүндө, ал эми кошумча жаза катары - кылмыш жасалган учурга эсептик көрсөткүчтөрдүн жыйырма өлчөмүнөн эсептик көрсөткүчтөрдүн беш миңге чейинки өлчөмүндө белгиленет.
(4) Ушул Кодекстин 224, 225 жана 303-315-статьяларында каралган кылмыштарды жасаганы үчүн айып негизги жаза катары эсептик көрсөткүчтөрдүн беш жүздөн беш миңге чейинки өлчөмүндө, ал эми кошумча жаза катары - кылмыш жасалган учурга эсептик көрсөткүчтөрдүн эки жүз өлчөмүнөн эсептик көрсөткүчтөрдүн он миңге чейинки өлчөмүндө белгиленет.
(5) Ушул Кодекстин 224, 225 жана 303-315-статьяларында каралган кылмыштарды жасаганы үчүн айып негизги же болбосо кошумча жаза катары коммерциялык сатып алуунун же паранын эселенген суммасынын чоңдугуна жараша эсептелүүчү коммерциялык сатып алуунун же паранын жүз эселенген суммасына чейинки өлчөмүндө белгиленет, бирок беш жүз эсептик көрсөткүчтөн кем эмес жана элүү миң эсептик көрсөткүчтөн жогору болушу мүмкүн эмес.
(6) Кошумча жаза катары айып ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн тиешелүү статьяларында каралган учурларда гана сот тарабынан дайындалат.
(7) Ушул Кодекстин 224, 225 жана 303-315-статьяларында каралган кылмыштарды жасоодо күнөөлүү тарабынан күнөөсүн моюнга алган жана кылмыш менен келтирилген зыяндын ордун толтурган учурларда, сот ушул Кодекстин көрсөтүлгөн статьяларында каралаган айыптын төмөнкү өлчөмүнүн түрүндө жаза дайындайт.
(8) Айыпты төлөөдөн четтеген учурда, ал боюнча адам күнөөлүү деп таанылган ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн тиешелүү статьясында каралган мөөнөттүн чектеринде түзөтүү жумуштары, эркиндигин чектөө же эркиндигинен ажыратуу менен алмаштырылат.
Эгерде ал боюнча адам күнөөлүү деп таанылган ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн статьясы жазалардын бул түрлөрүн карабаган учурда, айып түзөтүү жумуштары, эркиндигин чектөө менен алмаштырылышы мүмкүн. Мында түзөтүү жумуштарына тартуунун, эркиндигин чектөөнүн, же эркиндигинен ажыратуунун мөөнөттөрү алты айдан бир жылга чейин белгиленет.
Ушул статьянын 8-бөлүгүнүн жоболору ушул Кодекстин 224, 225 жана 303-315- статьяларында каралган кылмыштар үчүн айып түрүндө жазалоого соттолгондорго жайылтылбайт.
(9) Ушул Кодекстин 224, 225 жана 303-315-статьяларында каралган кылмыштар үчүн соттолгондор айыпты төлөөдөн четтеген учурда, ал адам күнөөлүү деп таанылган ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн тиешелүү статьясында каралган мөөнөттүн чектеринде эркиндигинен ажыратуу менен алмаштырылат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

45-статья. Үч эселенген айып

(1) Үч эселенген айып сот тарабынан келтирилген зыяндын үч эселенген өлчөмүндө салынуучу акчалай же натуралай түрдө өндүрүп алуу.
(2) Үч эселенген айыптын эки бөлүгү материалдык жана моралдык зыяндын ордун толтуруу үчүн жабырлануучунун пайдасына, үчүнчү бөлүгү - мамлекеттин пайдасына өндүрүлөт.
(3) Үч эселенген айыпты төлөөдөн качкан учурда ал ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн адам күнөөлүү деп табылган тийиштүү статьясынын санкциясында каралган мөөнөттүн чегинде түзөтүү жумуштарына, эркиндигин чектөөгө же эркиндигинен ажыратууга алмаштырылат.
Ошондой эле эгерде адам күнөөлүү деп табылган Мыйзамдын санкциясында жазалардын мындай түрлөрү каралбаса, үч эселенген айып түзөтүү жумуштарына, эркиндигин чектөөгө же эркиндигинен ажыратууга алмаштырылышы мүмкүн. Мында түзөтүү жумуштарынын, эркиндигин чектөөнүн же эркиндигинен ажыратуунун мөөнөттөрү алты айдан бир жылга чейинки мөөнөткө белгиленет.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

46-статья. Белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу

(1) Белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу сот тарабынан негизги жаза катары бир жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө же кошумча жаза катары бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө дайындалышы мүмкүн.
(2) Адам жасаган кылмыштын мүнөзүнө таянуу менен сот белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугун сактоону мүмкүн эмес деп тапса, эгерде бул чара ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн статьяларында каралбаса, күнөөкөр тарабынан жасалган кылмыштын мүнөзүнө жараша белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу кошумча жаза катары сот тарабынан дайындалышы мүмкүн.
(3) Бул жазаны эркиндигинен ажыратууга, тартиптик аскер бөлүгүндө кармоого кошумча катары дайындоодо мөөнөттүн өтүшү өкүмдө белгиленген негизги жазаны өтөгөндөн кийин башталат. Белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууну жазанын башка түрлөрүнө кошумча катары дайындоодо, ошондой эле шарттуу соттоодо анын мөөнөтү өкүм мыйзамдуу күчүнө кирген учурдан тартып эсептелет.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 редакцияларына ылайык)

46-1-статья. Зыяндын ордун толтуруу менен эл алдында кечирим суроо

(1) Зыяндын ордун толтуруу менен эл алдында кечирим суроо кылмыш-жаза жазасынын түрү катары анча чоң эмес жана оор эмес кылмыш жасагандыгы үчүн сот тарабынан дайындалат жана жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарынын өкүлдөрүнүн, тийиштүү калктуу конуштун тургундарынын, ошондой эле эмгек жамаатынын катышуусунда эл алдында жабыр тартуучудан кечирим суроону билдирет.
(2) Эгерде жабырлануучунун материалдык зыянынын орду толтурулбаган жана жабыр тартуучу кечирим суроону кабыл албаган учурда эл алдында кечирим суроо түрүндөгү жаза дайындалбайт.
(3) Бул жаза кошумча жаза катары дайындалганда эл алдында кечирим суроо сотто жасалат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

46-2-статья. Түзөтүү жумуштары

(1) Түзөтүү жумуштары коомдон ажыратпай жана кылмыш жасаганга чейин жашап турган жана иштеген жеринен алып кетпей эле оңдоого жана кайра тарбиялоого мүмкүн болсо, соттолгон адамга дайындалат.
(2) Түзөтүү жумуштары анча чоң эмес жана анча оор эмес кылмыштарды жасагандыгы үчүн үч айдан үч жылга чейинки мөөнөткө жана соттолгон адамдын негизги иштеген жеринде же жашап жаткан жериндеги түзөтүү жумуштарынын аткарылышын башкарган орган менен макулдашуу боюнча жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органдары тарабынан аныктала турган дагы башка жерлерде аткаруу дайындалат.
(3) Соттун чечими боюнча түзөтүү иштерине соттолгондун ай сайынкы эмгек акысынан мамлекеттин кирешесине бештен жыйырма пайызга чейинки өлчөмдө кармап калуу жүргүзүлөт.
(4) Түзөтүү жумуштарына соттолгон адамдар жазаны өтөөдөн кыянаттык менен качкан учурда, сот жазанын аткарылышын башкарган органдын сунуштамасы боюнча түзөтүү жумуштарын бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга алмаштырышы мүмкүн.
(5) Эмгекке жараксыз деп таанылган адамдарга же өндүрүштөн ажыратылбай окуу жайларында окуп жатышкандарга, аскер кызматчыларына, боюнда бар аялдарга жана үч жашарга чейинки жаш балдары бар аялдарга, I жана II топтогу
майыптарга жана туруктуу жашаган же иштеген жери жок адамдарга түзөтүү жумуштары дайындалбайт.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

46-3-статья. Эркиндикти чектөө

(1) Эркиндикти чектөө соттолгон адамга карата сот тарабынан анын эркиндигин чектеген белгилүү бир милдеттердин салынганын билдирет жана адистештирилген мамлекеттик органдын көзөмөлү астында коомдон ажыратпай ал жашаган жер боюнча өтөлөт.
(2) Анча оор эмес же анчейин оор эмес кылмышты жасаганы үчүн алты айдан беш жылга чейинки эркиндигин чектөө дайындалат. Жаза коомдук иштерге тартуу түрүндөгү эркиндигин чектөө менен алмаштырылганда, ал алты айдан азыраак мөөнөткө дайындалышы мүмкүн.
(3) Сот эркиндикти чектөө түрүндөгү жазаны дайындоо менен соттолгон адамга төмөндөгү бир же бир нече милдеттерди: туруктуу жашаган жерин, ишин жана окуусун көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу органга кабарлабай туруп алмаштырбоо, окуудан жана иштен бош убагында белгилүү жерлерге барбоо; көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу органдын уруксатысыз башка жерлерге машина менен кетип калбоо милдеттерин жүктөйт. Сот эркиндиги чектелүүгө соттолгон адамга анын оңолушуна көмөк берүүчү башка милдеттерди: алкоголизмден, баңгиликтен, токсикоманиядан, жыныстык жол менен жугуучу оорулардан дарылоо курсунан өтүүнү, үй-бүлөсүнө материалдык жардам көрсөтүүнү аткарууну да жүктөй алат.
(4) Эркиндигин чектөөгө соттолгон адам жазасын өтөөдөн кыянаттык менен качкан учурда, жазанын аткарылышын башкаруучу органдын сунуштамасы боюнча сот эркиндигин чектөөнүн өтөлө элек бөлүгүн ошол эле мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазага алмаштыра алат. Мында эркиндиги чектелген мөөнөттүн өтөлгөн убакыты эркиндигинен ажыратуунун бир күнү эркиндигин чектөөнүн бир күнү катары эсептөөнүн негизинде эркиндигинен ажыратуунун мөөнөтүнө кошулат.
(5) Туруктуу жашаган жери болбогон жарандарга, четөлкөлүк жарандарга жана жарандыгы жок Кыргыз Республикасында убактылуу жашап турушкан адамдарга, ошондой эле аскер кызматчыларына эркиндигин чектөө дайындалбайт.
(6) Эркиндигин чектөө түрүндөгү жазаны өтөө мезгилинде соттолгон адамдын тартибине көзөмөлдү ишке ашыруучу органдын сунуштамасы боюнча сот соттолгон адамга карата мурда белгиленген милдеттерди толугу менен же жарым- жартылай бузушу же кошумча милдеттерди белгилеши мүмкүн.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

46-4-статья. Транспорт каражатын башкаруу укугунан ажыратуу

(1) Транспорт каражатын башкаруу укугунан ажыратуу кошумча жаза катарында бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө сот тарабынан дайындалышы мүмкүн.
(2) Транспорт каражатын башкаруу укугунан ажыратуу кошумча жаза катары адам тарабынан жасалган кылмыштын мүнөзүнөн улам сот тарабынан дайындалышы мүмкүн.
(3) Бул жазаны эркиндигинен ажыратууга, тартиптик аскер бөлүгүндө кармоого кошумча катары дайындоодо мөөнөттүн өтүшү өкүмдө белгиленген негизги жазаны өтөгөндөн кийин башталат.

(КР 2015-жылдын 16-февралындагы № 33 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

47-статья. Тартиптик аскер бөлүгүндө кармоо

Тартиптик аскер бөлүгүндө кармоо ушул Кодексте каралган учурларда мөөнөттүү кызматтагы аскер кызматчыларына карата үч айдан бир жылга чейин, ошондой эле сот иштин жагдайларын жана айыпкердин инсандыгын эске алуу менен беш жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратуунун ордуна тартиптик аскер бөлүгүндө бир жылга чейинки мөөнөткө кармоону колдонуу керек деп тапкан учурда колдонулат.

(КР 2007-жылдын 10-августундагы № 150 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

48-статья. Камакка алуу

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

49-статья. Эркиндигинен ажыратуу

(1) Эркиндигинен ажыратуу - соттолгон адамды жатак-абакка жөнөтүү же жалпы, күчөтүлгөн, өзгөчө, катуу тартиптеги абактарга, же болбосо түрмөгө жайгаштыруу жолу менен коомдон мажбурлап өзгөчө бөлүп кармоо дегенди билдирет.
(2) Эркиндигинен ажыратуу алты айдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө белгиленет.
(3) Кылмыштар жыйындысы боюнча жазаларды белгилөөдө эркиндигинен ажыратууну жарым-жартылай же толук кошкон учурда эркиндигинен ажыратуунун эң чоң мөөнөтү жыйырма беш жылдан, ал эми өкүмдөрдүн жыйындысы боюнча отуз жылдан ашпоого тийиш.
(4) Эркиндигинен ажыратууга соттолгон эркектерге жазаны:
1) байкабастыктан жасаган кылмыштар үчүн жети жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга соттолгон адамдарды - жатак-абактарында;
2) чоң коркунуч келтирбеген атайын кылмыштар, ошондой эле анча оор эмес кылмыштар жасагандыгы үчүн эркиндигинен ажыратууга биринчи жолу соттолгон адамдарды, ошого тете байкабастыктан жасалган кылмыштар үчүн жети жылдан ашык мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жана айып, үч эселенген айып, коомдук жумуштарга тартуу, түзөтүү жумуштарына же эркиндигин чектөө эркиндигинен ажыратууга алмаштырылган адамдарды, соттолгон адамдарды, - жалпы тартиптеги түзөтүү абактарында;
3) оор же өзгөчө оор кылмыштарды жасагандыгы үчүн биринчи жолу соттолгон адамдарды, - күчөтүлгөн тартиптеги түзөтүү абактарында;
4) эгерде адам эркиндигинен ажыратуу түрүндө жазаны мурда өтөсө, өнөкөт кылмыштар учурунда, ошондой эле коркунучтуу өнөкөт кылмыштар учурунда - катуу тартиптеги түзөтүү абактарында;
5) өзгөчө коркунучтуу өнөкөт кылмыштар учурунда, өмүр бою эркиндигинен ажыратууга соттолгон адамдарга ошондой эле өмүр бою эркиндигинен ажыратуу
жазасы кечирим берүү тартибинде эркиндигинен ажыратууга алмаштырылган адамдарга, - өзгөчө тартиптеги түзөтүү абактарында өтөө дайындалат.
(5) Эркиндигинен ажыратууга соттолгон аялдарга жазаны:
1) байкабастыктан жасалган кылмыштар үчүн жети жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга соттолгон аялдарга, - жатак абактарда;
2) өзгөчө оор кылмыштар үчүн соттолгон аялдарга, ошондой эле өзгөчө коркунучтуу өнөкөт кылмыштар учурунда, - катуу тартиптеги абактарда;
3) башка соттолгондорго - жалпы тартиптеги абактарда өтөө чектелет.
(6) Өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн эркиндигинен ажыратууга соттолгон адамдарга, ошондой эле өзгөчө коркунучтуу өнөкөт кылмыштар учурунда жазанын бир бөлүгүн түрмөдө өтөө чектелиши мүмкүн, бирок ал беш жылдан ашпоого тийиш.
(7) Сот өкүм чыгарган учурда он сегиз жашка чыга элек эркиндигинен ажыратууга соттолгон адамдар жалпы же күчөтүлгөн тартиптеги тарбиялоо абактарына жайгаштырылат.
(8) Эркиндигинен ажыратууга соттолгон жаш курагы элүүдөн ашкан эркектердин жана жаш курагы элүүдөн ашкан аялдардын жаза мөөнөтү ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн тийиштүү статьясында каралган эң чоң эркиндигинен ажыратуу мөөнөтүнүн төрттөн үчүнөн ашпайт.
(9) Соттолгонго дайындалган түзөтүү мекемесинин түрүн өзгөртүү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген негиздер жана тартиптер боюнча сот тарабынан жүргүзүлөт.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2010-жылдын 10-февралындагы № 27

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

50-статья. Өмүр бою эркиндигинен ажыратуу

(1) Өмүр бою эркиндигинен ажыратуу соттолгонду өзгөчө тартиптеги түзөтүү абагына жөнөтүү жолу менен аны коомдон изоляциялоону билдирет жана ушул Кодекстин өзгөчө бөлүгүндөгү тиешелүү статьяларда каралган учурлар үчүн белгиленет.
(2) Өмүр бою эркиндигинен ажыратуу төмөндөгүлөргө дайындалбайт:
- аялдарга;
- он сегиз жаш куракка чейинки кылмыш жасаган адамдарга;
- кылмыш жасаган учурда алтымыш жашка чыккан эркектерге.
(3) өмүр бою эркиндигинен ажыратуу ырайым кылуу тартибинде отуз жылдык мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга алмаштырылышы мүмкүн.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2010-жылдын 10-февралындагы № 27

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

51-статья. Атайын, аскердик, ардактуу наамдардан же класстык чендерден ажыратуу

Оор же өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн сот күнөөлүүнүн инсандыгын эске алуу менен аны атайын, аскердик, ардактуу наамынан, класстык ченинен, атайын класстык ченинен, дипломатиялык рангынан жана мамлекеттик сыйлыктарынан ажыратышы мүмкүн.

(КР 2013-жылдын 11-апрелиндеги № 50 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

52-статья. Мүлктү конфискациялоо

1. Мүлктү конфискациялоо төмөнкүлөрдү мамлекеттин менчигине мажбурлап акысыз алып коюуда турат:
1) соттолгондун мүлкүн жана (же) андан алынган кирешелерди, кылмыш жасоодо пайдаланылган же кандайдыр-бир жол менен пайдалануу үчүн арналган жабдууларды, курал-жарактарды жана башка каражаттарды;
2) эгерде мүлктү алган адам ал кылмыш аракеттеринин натыйжасында алынгандыгын билсе же билиши керек болсо, соттолгон тарабынан башка адамга берилген мүлктү;
3) кылмыштуу кирешени легалдаштыруунун (адалдоонун) натыйжаларында алынган кылмыштуу кирешелерди же кылмыштуу кирешеден кандай болбосун кирешени (үзүрдү);
4) эгерде кылмыштуу кирешелер мыйзамдуу булактардан сатып алынган мүлккө кошулуп коюлса, кошулуп коюлган кылмыштуу кирешелердин бааланган наркына ылайык келген мүлктү же мүлктүн бөлүгүн.
2. Эгерде алар тергөө органдары же сот тарабынан мүлктү кыймылсыз кармоо, камакка алуу жана конфискациялоо боюнча чаралар көрүлгөндөн кийин келип чыкса, мүлктү конфискациялоодо мамлекет соттолгондун карыздары жана милдеттенмелери боюнча жооп бербейт.
Конфискацияланган мүлктүн эсебинен канааттандырылууга жаткан дооматтарга карата мамлекет ушул мүлктүн чектеринде гана жооп берет, ошондой болсо дагы дооматтарды канааттандыруунун кезектүүлүгүнө карата Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексинде белгиленген эрежелер сакталат.
3. Эгерде мүлктүн бир гана бөлүгү конфискацияланууга тийиш болсо, анда сот мүлктүн кайсы бөлүгү конфискациялана тургандыгын көрсөтүүгө же конфискациялануучу буюмдарды тизмелөөгө тийиш.
Эгерде мүлккө кирген белгилүү буюмду конфискациялоо сот тарабынан бул буюмду конфискациялоо жөнүндө чечим кабыл алынган учурда, анын колдонулгандыгына, сатылгандыгына байланыштуу же башка себептер боюнча мүмкүн болбосо, сот бул буюмдун наркына ылайык келген акча суммасын конфискациялоо жөнүндө чечим чыгарат.
4. Мүлктү конфискациялоо сот тарабынан ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн тиешелүү статьяларында каралган пайда табуу ниети менен атайылап жасалган оор жана өзгөчө оор кылмыштар үчүн гана дайындалышы мүмкүн.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

52-1-статья. Келтирилген зыяндын ордун толтуруу

(1) Ушул Кодекстин 52-статьясына ылайык мүлктү конфискациялоо жөнүндө маселени чечүүдө биринчи кезекте мыйзамдуу ээсине келтирилген зыяндын ордун толтуруу жөнүндө маселе чечилиши керек.
(2) Ушул Кодекстин 52-статьясында көрсөтүлгөндөн тышкары, соттолгондун өндүрүп алууга башка мүлкү жок болгондо, анын наркынан мыйзамдуу ээсине келтирилген зыяндын орду толтурулат, ал эми калган бөлүгү мамлекеттин кирешесине айландырылат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

10-Глава

Жаза белгилөө

53-статья. Жаза белгилөөнүн жалпы негиздери

(1) Сот жасалган кылмыш үчүн жоопкерчиликти караган ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн статьяларында белгиленген чектерде жана ушул Кодекстин Жалпы бөлүгүнүн жоболорун эске алуу менен жаза белгилейт. Жазаны белгилөөдө сот жасалган кылмыштын мүнөзүн жана коомдук коркунучтуулук деңгээлин, иштин жүйөлөрүн, күнөөкөрдүн жүрүш-турушун, келтирилген зыяндын мүнөзүн жана өлчөмүн, жоопкерчиликти жеңилдетүүчү жана оордотуучу жагдайларды эске алат.
(2) Кылмыш жасаган адамга, анын оңолушуна жана жаңы кылмыштардын алдын алуу үчүн зарыл жана жетишерлик болгон адилет жаза дайындалууга тийиш. Ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн тийиштүү статьясында каралган башка, кыйла жеңил жаза менен жетишүүгө мүмкүн болбогон шартта гана эркиндигинен ажыратуу жазасы белгилениши мүмкүн.
(3) Ушул Кодекстин 164-166, 171-статьяларынын 1 жана 2-бөлүктөрүндө, 177- статьясында, 181-статьясынын 1-бөлүгүндө, 183-статьясында, 184-статьясынын 1 жана 2-бөлүктөрүндө, 185-статьясында, 203-статьясынын 1-бөлүгүндө, 209, 210,
276, 278-статьяларында, 280-статьясынын 1-бөлүгүндө, 282-статьясынын 1- бөлүгүндө, 284-статьясында, 290-статьясынын 1-бөлүгүндө, 306-статьясынын 1- бөлүгүндө каралган анча оор эмес жана анчейин оор эмес кылмыш жасагандыгы үчүн эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жаза, эгерде соттолуучунун келтирилген залалдын ордун толтурууга же келтирилген зыянды четтетүүгө мүмкүнчүлүгү жок болгон учурда гана дайындалышы мүмкүн.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2010-жылдын 10-февралындагы № 27

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

54-статья. Жоопкерчиликти жеңилдетүүчү жагдайлар

(1) Төмөндөгүлөр:
1) күнөөсүн мойнуна алып келүү, чын дилинен өкүнүү, кылмышты ачууга жигердүү көмөк көрсөтүү;
2) келтирилген зыяндын ордун ыктыярдуу түрдө толтуруу же четтетүү;
3) жеке, үй-бүлөлүк жана башка оор жагдайлардын чырмалышынан улам кылмыш жасоо;
4) коркутуунун же мажбурлоонун таасиринен же болбосо материалдык, кызматтык же башка жагынан көз карандылыктан улам, ошондой эле мыйзамсыз буйрукту же тескөөнү аткарган учурда кылмыш жасоо;
5) жабырлануучунун зомбулук көрсөтүшүнөн, катуу кордошунан же укукка жат башка аракеттеринен улам келип чыккан ачууга өтө жеңдирүүнүн таасиринен кылмыш жасоо;
6) аргасыз коргонуунун, өтө зарылчылдыктын, кылмыш жасаган адамды кармоонун укукка ылайыктуу шарттарын бузуу менен кылмыш жасоо;
7) жашы жетпегендердин кылмыш жасашы;
8) кош бойлуу аялдын кылмыш жасашы жоопкерчиликти жеңилдетүүчү жагдайлар катары табылат.
(2) Жаза белгилөөдө сот ушул статьяда көрсөтүлбөгөн жагдайларды да жеңилдетүүчү жагдайлар деп таанышы мүмкүн.
(3) Ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн статьясында кылмыштын белгиси катары каралган жеңилдетүүчү жагдай, жаза белгилөөдө кайрадан эске алынышы мүмкүн эмес.
(4) Күнөөсүн мойнуна алып келгенде же кылмышты ачууга активдүү көмөктөшкөндө жана оордотуучу жагдайлар жок болгондо же анча чоң коркунуч келтирбеген жана анчейин оор эмес кылмыш жасаганда жазанын өлчөмү ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн тийиштүү статьясында каралган жазанын эң катаал түрүнүн эң чоң мөөнөтүнүн же өлчөмүнүн жарымынан ашпоого, оор кылмыш жасаганда - үчтөн экисинен ашпоого, өзгөчө оор кылмыш жасаганда - төрттөн үч бөлүгүнөн ашпоого тийиш.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

55-статья. Жоопкерчиликти оордотуучу жагдайлар

(1) Төмөндөгүлөр:
1) өнөкөт кылмыштар, кылмыштарды кесип катары жасоо;
2) адамдар тобунун, алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобунун, уюшкан кылмыштуу топтун же кылмыштуу чоң топтун (кылмыштуу уюмдун) курамында кылмыш жасоо;
3) жеке пайдасын көздөп же башка ыплас максаттардан улам кылмыш жасоо;
4) өзүнүн кызматтык же коомдук милдетин аткарып жүргөн кызмат адамына же анын жакын туугандарына карата кылмыш жасоо;
5) кылмыш аркылуу оор кесепеттерге алып келүү;
6) жаш балага, карыган адамга же алсыз абалдагы адамга карата кылмыш жасоо;
7) күнөөкөр үчүн кош бойлуулугу алдын ала белгилүү аялга карата кылмыш жасоо;
8) күнөөкөргө материалдык, кызматтык же башка көз карандылыкта турган адамга карата кылмыш жасоо;
9) жаш баланы же күнөөкөр үчүн психикалык оорусу же кем акылдыгы алдын- ала белгилүү адамды пайдалануу менен кылмыш жасоо;
10) өзгөчө ырайымсыздык же кордоо менен кылмыш жасоо;
11) коомдук кырсыктын, массалык тартипсиздиктин шарттарын пайдалануу менен, же өзгөчө абалдын мезгилинде кылмыш жасоо;
12) жалпыга коркунучтуу ыкма менен кылмыш жасоо;
13) курал-жаракты, ок-дарыны жарылуучу заттарды, жарылуучу же аларга окшош түзүлүштөрдү, атайын жасалган техникалык каражаттарды, уулуу жана радиоактивдүү заттарды, дарылык жана башка химиялык-фармакологиялык препараттарды пайдалануу менен, ошондой эле күчкө салып же психикалык жактан мажбурлоону колдонуу менен кылмыш жасоо;
14) башка кылмышты жашыруу же аны жасоону жеңилдетүү максатында кылмыш жасоо жоопкерчиликти оордотуучу жагдайлар катары каралат;
15) адамдын ден соолугуна же өмүрүнө коркунуч келтирүүчү эзүү максатында кылмыш жасоо;
16) алкоголдук, баңгилик жана башка мас абалында кылмышка баруу;
17) мамлекеттик органдын кызмат адамынын мыйзамдуу ишкердик жүргүзүүгө кийлигишүү менен экономикалык чыгымдарды келтирүүсү.
18) ата-эне же аны алмаштырган адам, ага тете мыйзам менен аларга жаш балдарга көзөмөлдөөнү жүзөгө ашыруу милдеттери жүктөлгөн тарбиялоо, дарылоо, калкты социалдык коргоо жана башка ушундай мекемелер жаш балага карата кылмыш жасагандыгы.
(2) Кылмыштын мүнөзүнө жараша сот биринчи бөлүктө саналып өткөн жагдайлардын ар бирин оордотуучу жагдай катары эсептебей коюуга укуктуу.
(3) Жаза белгилөөдө сот ушул статьяда көрсөтүлбөгөн жагдайларды оордотуучу жагдай катары тааный албайт.
(4) Ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн статьясында кылмыш белгиси катары каралган оордотуучу жагдай, жаза белгилөөдө кайрадан эске алынышы мүмкүн эмес.

(КР 2003-жылдын 9-августундагы № 193, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2007-жылдын 6-августундагы № 131, 2009-жылдын 8-майындагы № 150, 2016- жылдын 24-ноябрындагы № 188 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

56-статья. Мыйзамда каралгандан жеңилирээк жаза белгилөө

(1) Сот, жосундун коомдук коркунучтуулук деңгээлин кыйла төмөндөткөн иштин өзгөчө жагдайларын, ошондой эле күнөөкөрдүн инсандыгын эске алып жана ага ошол кылмыш үчүн мыйзамда каралган ылдыйкы чектен төмөн жаза белгилөөнү, же башка, кыйла жеңил жаза түрүнө өтүүнү зарыл деп таап жүйөлөрүн милдеттүү түрдө көрсөтүү менен мындай жеңилдетүүгө жол бере алат. Мында жазанын мөөнөтү жана өлчөмү ушул Кодекстин 43-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 44- статьясынын экинчи бөлүгүндө, 45-статьясынын биринчи бөлүгүндө, 46- статьясынын биринчи бөлүгүндө, 47-статьясында, 48-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 49-статьясынын экинчи бөлүгүндө, 80 жана 81-статьяларында жазанын ушул түрү үчүн каралган эң төмөнкү чектен төмөн болушу мүмкүн эмес.
(2) Сот ошол эле негиздөө боюнча, ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн жасалган кылмыш үчүн жоопкерчиликти караган статьясына ылайык милдеттүү болгон кошумча жазаны колдонбой кое алат.
(3) Айрым жеңилдетүүчү жагдайлар, ошондой эле андай жагдайлардын жыйындысы да өзгөчө жагдайлар деп таанылышы мүмкүн.
(4) Ушул статьянын колдонулушу ушул Кодекстин 224, 225 жана 303-315- статьяларында каралган кылмыштарды жасаган адамдарга карата жайылтылбайт.

(КР 2002-жылдын 12-мартындагы № 36, 2012-жылдын 10-августундагы №

164 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

57-статья. Кылмышка даярдануу, кылмыш далалаты үчүн жана кылмыш жасоого кошо катышкандыгы үчүн жаза белгилөө

(1) Кылмышка даярдануу жана кылмыш далалаты үчүн жаза белгилөөдө сот күнөөкөр жасаган аракеттердин мүнөзүн жана коомдук коркунучтуулук деңгээлин, кылмыштуу ниеттин жүзөгө ашырылышынын деңгээлин жана кылмыштын аягына чыкпай калышына таасир эткен себептерди эске алат.
(2) Кылмышка шериктеш болгондорго жаза белгилөөдө сот алардын ар биринин кылмышты жасоого катышуусунун мүнөзүн жана деңгээлин эске алат. Ар бир шериктин инсандыгына таандык оордотуучу жана жеңилдетүүчү жагдайлар, сот тарабынан ошол шерикке жаза колдонууда гана эске алынат.
(3) Кылмышка даярдангандыгы жана кылмыш далалаты үчүн өмүр бою эркиндигинен ажыратуу дайындалбайт.

(КР 2010-жылдын 10-февралындагы № 27 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

58-статья. Өнөкөт кылмыштар учурунда жаза белгилөө

(1) Өнөкөт, коркунучтуу өнөкөт жана өзгөчө коркунучтуу өнөкөт кылмыштар үчүн жаза белгилөөдө жасалган кылмыштардын саны, мүнөзү, оордугу жана кесепеттери, мурдагы жазанын түзөтүүчү таасирин жетишсиз кылган жагдайлар, ошондой эле жаңы кылмыштардын мүнөзү, оордугу жана кесепеттери эске алынат.
(2) Өнөкөт кылмыштар үчүн жазанын өлчөмү жасалган кылмыш үчүн каралган эң жогорку жазанын жарымынан, коркунучтуу өнөкөт кылмыштар үчүн - үчтөн экисинен, ал эми өзгөчө коркунучтуу өнөкөт кылмыш үчүн төрттөн үчүнөн кем болбоого тийиш.
(3) Ушул Кодекстин 56-статьясында каралган өзгөчө жагдайлар болгондо өнөкөт кылмыштар үчүн жаза ушул статьянын экинчи бөлүгүндө каралган чектөөлөрдү эске албастан белгиленет.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

59-статья. Бир нече кылмыш жасагандыгы үчүн жаза белгилөө

(1) Кылмыштар жыйындысы боюнча сот ар бир кылмыш боюнча өзүнчө жаза белгилеп, ушул Кодекстин 49-статьясында белгиленген чектерде толук же жарым- жартылай кошуу жолу менен жазаны биротоло белгилейт.
(2) Сот негизги жазага, адам жасагандыгы үчүн күнөөлүү деп табылган кылмыштар үчүн белгиленген кошумча жазаларды кошуп кое алат.
(3) Эгерде кылмыштар жыйындысына кирген, аларга карата ушул Кодексте алмаштыруу (эсепке алуу) мүмкүнчүлүгү каралбаган кылмыштар үчүн ар кандай түрдөгү жазалар белгиленсе, алар өз алдынча аткарылат.
(4) Эгерде иш боюнча өкүм чыгарылгандан кийин соттолгон адамдын, биринчи иш боюнча өкүм чыкканга чейин ал тарабынан жасалган башка кылмыш үчүн күнөөлүү экендиги айкындалса, жаза ушул эле эрежелер боюнча дайындалат. Мындай учурда жаза мөөнөтүнө биринчи өкүм боюнча өтөлгөн жаза кошулуп эсептелет.

(КР 1998-жылдын 21-сентябрындагы № 124 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

60-статья. Өкүмдөрдүн жыйындысы боюнча жаза белгилөө

(1) Эгерде соттолгон адам өкүм чыгарылгандан кийин, бирок жазасын толук өтөгөнгө чейин жаңы кылмыш жасаса, сот акыркы өкүм боюнча белгиленген жазага мурдагы өкүм боюнча жазанын өтөлө элек бөлүгүн толугу менен же жарым- жартылай кошот.
(2) Эгерде өкүмдөрдүн жыйындысы боюнча акыркы жаза эркиндигинен ажыратууга караганда алда канча жеңил болсо, ушул Кодекстин Жалпы бөлүгүндө
жазанын ушул түрү үчүн каралган эң жогорку мөөнөттөн жана өлчөмдөн ашпоого тийиш.
(3) Өкүмдөрдүн жыйындысы боюнча эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү акыркы жаза отуз жылдан ашпоого тийиш.
(4) Өкүмдөрдүн жыйындысы боюнча акыркы жаза жаңыдан жасалган кылмыш үчүн дайындалган жазага караганда да, ошондой эле мурдагы өкүм боюнча жазанын өтөлө элек бөлүгүнөн да жогору болууга тийиш.

(КР 2002-жылдын 12-мартындагы № 36, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

61-статья. Жазаларды кошуу жана кошуп эсептөө эрежелери

(1) Кылмыштардын жыйындысы жана өкүмдөрдүн жыйындысы боюнча жазаларды кошкондо эркиндигинен ажыратуунун бир күнүнө:
1) тартиптик аскердик бөлүктө кармоонун бир күнү;
2) эркиндикти чектөөнүн эки күнү;
3) түзөтүү жумуштарынын үч күнү;
4) коомдук жумуштардын он алты сааты туура келет.
(2) Алдын ала камоо сот тарабынан жазанын мөөнөтүнө кошулат. Мында болжолдуу камоонун бир күнү:
1) түзөтүү жумуштары түрүндөгү жазаны өтөөнүн төрт күнүнө;
2) түзөтүү жумуштары жана эркиндигин чектөө түрүндөгү жазаны өтөөнүн, ошондой эле жатак - абакта кармоонун үч күнүнө;
3) жалпы же күчөтүлгөн тартиптеги тарбиялоочу абакта, жалпы күчөтүлгөн же катаал тартиптеги түзөтүү абагында, тартиптик аскер бөлүгүндө кармоонун эки күнүнө;
4) өзгөчө тартиптеги түзөтүү абагында, түрмөдө кармоонун бир күнүнө;
5) коомдук жумуштар түрүндөгү жазанын жыйырма саатына туура келет.
(3) Өкүм мыйзамдуу күчүнө киргенге чейин үй камагында кармалган убакыт эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазанын мөөнөтүнө эки күнү бир күнгө, түзөтүү жумуштары жана эркиндигин чектөө түрүндөгү жазанын мөөнөтүнө бир күнү бир күнгө, ал эми коомдук жумуштарга тартуу түрүндөгү жазанын мөөнөтүнө - үй камагында кармоонун бир күнү коомдук жумуштардын эки саатынын эсебинде кошуп эсептелинет.
(4) Алдын ала жана үй камагына камалган мезгилинде кылмыш жасагандан кийин мүчөсүнө зыян келтирүүгө жана оорумуш болууга байланышпаган себептер боюнча ооруп калган жана дарылоо мекемесинде болгон адамдын убакыты жазанын мөөнөтүнө кошуп эсептелинет.
Эскертүү. Алдын ала камоо - бул шектүүнү кармоо жана айыпкерди, соттолуучуну соттун өкүмү күчүнө киргенге чейинки камакка алуу мөөнөтү.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

62-статья. Жазанын мөөнөттөрүн эсептөө

(1) Жазанын мөөнөттөрү суткалар, айлар жана жылдар менен эсептелет. (2) Коомдук жумуштарга тартуунун мөөнөттөрү сааттар менен эсептелет.

63-статья. Шарттуу соттоо

(1) Эгерде сот эркиндигинен ажыратуу, дисциплинардык бөлүктө кармоо түрүндө жаза белгилөөдө жасалган кылмыштын мүнөзүн жана коомдук коркунучтуулук деңгээлин, күнөөкөрдүн инсандыгын жана иштин башка жагдайларын эске алуу менен, жазаны өтөбөй эле, бирок анын жүрүм-турумуна көзөмөл жүргүзүү шарттарында соттолгондун оңолушу мүмкүн экендиги жөнүндө тыянакка келсе, анда күнөөкөргө карата жазаны шарттуу колдонбоо жөнүндө токтом чыгара алат. Эгерде алар тарабынан белгиленген сынак мөөнөтүнүн ичинде соттолгон адам жаңы кылмыш жасабаса жана ага сот жүктөгөн милдеттерди аткарса, мындай учурда өкүм аткарылбайт.
(2) Шарттуу соттоо белгиленгенде мүлктү конфискациялоодон тышкары кошумча жазалар дайындалышы мүмкүн.
(3) Сынак мөөнөтү бир жылдан үч жылга чейинки убакытка белгиленет.
(4) Сот шарттуу соттогондо, ага карата негиздер болгондо, соттолгон адамды белгилүү бир мөөнөттө келтирилген зыянды четтетүүгө, жумушка же окууга кирүүгө, жазык-аткаруу инспекциясынын макулдугусуз жашаган жерин алмаштырбоого, иштеген же окуган жери өзгөрүлгөндүгү жөнүндө жазык-аткаруу инспекциясына маалымдоого, жазык-аткаруу инспекциясына катталуу үчүн мезгил-мезгили менен келип турууга, аларга маалымдабай туруп туруктуу жашаган жеринен кетпөөгө, белгилүү бир жерлерге барбоого, белгилүү бир мезгил өткөндөн кийин жашаган жеринде болууга, алкоголизмден, баңгиликтен, токсикоманиядан жана жыныстык оорудан дарылануу курсунан өтүүгө милдеттендире алат. Сот шарттуу соттолгонго анын оңолушуна көмөктөшүүчү башка милдеттерди аткарууну да жүктөй алат.
(5) Шарттуу соттолгон адамдын жүрүм-турумуна контролдук жүргүзүүнү ички иштер органдарынын көмөгү алдында жазык-аткаруу инспекциясы, ал эми аскер кызматындагыларга карата аскер бөлүктөрүнүн жана мекемелеринин командачылыгы жүзөгө ашырат.
(6) Сынак мөөнөтүнүн ичинде сот шарттуу соттолгондун жүрүм-турумуна контролдук жүргүзүүнү жүзөгө ашыруучу органдын сунушу боюнча, соттолгон адам үчүн мурда белгиленген милдеттерди толук же жарым-жартылай алып салышы же кошумчалашы мүмкүн.
(7) Өзгөчө оор кылмыш үчүн соттолгон адамдарга, жаш кыздардын жана жашы жете элек адамдардын жыныстык кол тийбестигине каршы кылмыш жасаган адамдарга, ушул Кодекстин 224, 225, 226 - 2266, 227, 232, 299 - 2993, 303-315 жана
375-статьяларында каралган кылмыштарды жасаган адамдарга, уюшкан кылмыштуу топтун, кылмыштуу шериктиктин (кылмыштуу уюмдун), куралдуу топтун (банданын) курамында кылмыш жасаган адамдарга, туруктуу жашаган жери жок адамдарга, ошондой эле Кыргыз Республикасында убактылуу жашаган чет өлкөлүк граждандарга жана граждандыгы жок адамдарга карата шарттуу
соттоо колдонулбайт.

(8) (КР 2002-жылдын 12-мартындагы № 36 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

(КР 2002-жылдын 12-мартындагы № 36, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2011-жылдын 26-июлундагы № 141, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2012- жылдын 10-августундагы № 164, 2013-жылдын 9-июлундагы № 126, 2016- жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

64-статья. Шарттуу соттоону жокко чыгаруу же сынак мөөнөтүн узартуу

(1) Эгерде сынак мөөнөтү бүткөнчө шарттуу соттолгон адам өзүнүн жүрүм- туруму менен өзүнүн оңолгондугун далилдесе, сот шарттуу соттолгон адамдын жүрүм-турумуна көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу органдын сунушу боюнча шарттуу соттоону жокко чыгаруу жана соттолгондун соттуулугун алып салуу жөнүндө токтом чыгара алат. Мында шарттуу соттоо белгиленген сынак мөөнөтүнүн жарымынан кем эмеси өткөндөн кийин жокко чыгарылышы мүмкүн.
(2) Эгерде шарттуу соттолгон адам ага сот тарабынан жүктөлгөн милдеттерди аткаруудан качса же коомдук тартипти бузса, ал үчүн ага администрациялык жаза берилсе, сот ушул статьянын биринчи бөлүгүндө көрсөтүлгөн органдын сунушу боюнча сынак мөөнөтүн узарта алат, бирок ал бир жылдан ашык болбоого тийиш.
(3) Шарттуу соттолгон адам сынак мөөнөтүнүн ичинде ага сот тарабынан жүктөлгөн милдеттерди дайыма же кыянаттык менен бузган учурда, сот ушул статьянын биринчи бөлүгүндө көрсөтүлгөн органдын сунушу боюнча шарттуу соттоону жокко чыгаруу жана соттун өкүмү менен белгиленген жазаны аткаруу жөнүндө токтом чыгара алат.
(4) Шарттуу соттолгон адам сыноо мөөнөтүнүн ичинде жаңы кылмыш жасаган учурда сот ушул Кодекстин 60-статьясында каралган эрежелер боюнча жаза белгилейт. Мында сот шарттуу соттоону жокко чыгарат, алдын ала камакка алуудан башка, мурдагы өкүм боюнча жазаны өтөлө элек деп эсептейт.

(КР 2002-жылдын 12-мартындагы № 36 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

IV БӨЛҮМ

КЫЛМЫШ-ЖАЗА ЖООПКЕРЧИЛИГИНЕН ЖАНА ЖАЗАДАН БОШОТУУ

11-Глава

Кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотуу

65-статья. Кырдаалдын өзгөрүшүнөн же адамдын коомдук коркунучтуулугунун жоюлушунан улам кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотуу

Эгерде кырдаалдын өзгөрүүсүнөн улам чоң коркунуч келтирбеген жана биринчи жолу анча оор эмес кылмыш жасаган адамдын жосуну коомдук коркунучтуу мүнөзүн жоготту же ал адам коомго коркунучтуу болбой калды деп таанылса, ал кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулушу мүмкүн.

66-статья. Жабыр тартуучу менен макулдашууга жетишкенде кылмыш- жаза жоопкерчилигинен бошотуу

(1) Чоң коркунуч келтирбеген кылмыш же анчейин оор эмес кылмыш жасаган адам, эгерде ал жабыр тартуучу менен элдешсе жана келтирилген зыянды жайгарса кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.
(2) Өнөкөт, коркунучтуу өнөкөт же өзгөчө коркунучтуу өнөкөт кылмыштарды жасаган адам ушул статьянын 1-бөлүгү боюнча кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулууга жатпайт.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

66-1-статья. Кепилге өткөрүп берүү менен кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотуу

(1) Эгерде иштин жагдайы боюнча адам тарабынан жасалган кылмыштын белгилерин камтыган жосун жана бул адамдын өзү коомчулукка чоң коркунуч болбосо, ошондой эле адам келтирилген материалдык чыгымды же залалды
четтетсе, анда кылмыш жасалган учурда ал иштеген (окуган) жердеги коомдук уюмдун, эмгек жамаатынын же билим берүү мекемесинин өтүнмөсү боюнча ал кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулушу жана кайра тарбиялоо жана оңоо үчүн өтүнмө берген коомдук уюмга, эмгек жамаатына же билим берүү мекемесине кепилге өткөрүп берилиши мүмкүн.
(2) Билип туруп анча чоң эмес жана анчейин оор эмес кылмыш жасаган, бул үчүн алты айдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу жазасы каралган адам кепилге өткөрүп берилиши мүмкүн.
(3) Мурда билип туруп кылмыш жасаганы үчүн соттолгон же мурда да кепилге берилген адамдын, ошондой эле ушул Кодекстин 224, 225 жана 303-315- статьяларында каралган кылмыштарды жасаган адамдардын кепилге өткөрүп берилиши мүмкүн эмес.
Өзүн күнөөлүмүн деп эсептебеген же кандайдыр бир себептер менен иштин сотто каралышын талап кылган адамдын да кепилге өткөрүп берилиши мүмкүн эмес.
(4) Кылмыш жасаган адамды кепилге өткөрүп берип жатканда белгилүү бир жерлерге барууга тыюу салынышы же эс алуусуна чектөө коюлушу мүмкүн.
(5) Эгерде кепилге алынган адам бир жыл ичинде жаматтын ишеничин актабаса, жакшы жүрүм-туруму жана адал эмгеги менен өзүнүн оңолгонун далилдейм деген убадасын бузса же коомдук таасир тийгизүүдөн качуу максатында эмгек жамаатын таштап кетсе, анда аны кепилге алган коомдук уюм, эмгек жамааты же билим берүү мекемеси кепилдиктен баш тартуу тууралуу чечим чыгарат жана кылмыштын белгилери бар жосунду жасаганы үчүн кепилге өткөрүп берилген адамды кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу жөнүндөгү маселени кароо үчүн бул чечимди прокуратурага же сотко жөнөтөт.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145,

2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

67-статья. Кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуунун эскириши

(1) Эгерде кылмыш жасаган күндөн тартып төмөнкү мөөнөттөр:
1) чоң коркунуч келтирбеген кылмыш жасалгандан кийин бир жыл;
2) анча оор эмес кылмыш жасалгандан кийин үч жыл;
3) оор кылмыш жасалгандан кийин жети жыл;
4) ушул статьянын бешинчи бөлүгүндө каралган учурларды кошпогондо, өзгөчө оор кылмыш жасагандан кийин он жылга.
(2) Эскирүү мөөнөтү кылмыш жасалган күндөн тартып жана соттун өкүмү мыйзамдуу күчүнө кирген учурга чейин эсепке алынат.
(3) Адам жаны кылмыш жасаган учурда эскирүү мөөнөтү ар бир кылмыш боюнча өзүнчө эсепке алынат.
(4) Эгерде кылмыш жасаган адам тергөөдөн же соттон качып жүрсө эскирүү мөөнөтүнүн өтүүсү токтотула турат. Мындай учурларда эскирүү мөөнөтүнүн өтүүсү адам кармалган учурдан же ал күнөөсүн мойнуна алып келгенден тартып кайра жаңыртылат.
(4-1) Эгерде иммунитетке ээ адамга карата жазык иши козголсо жана иммунитеттин болгонуна байланыштуу ал токтотулса, анда ушул учурда эскирүү мөөнөтү токтотула турат.
(5) Өмүр бою эркиндигинен ажыратуу белгилениши мүмкүн болгон кылмыш жасаган адамга карата эскирүү мөөнөттөрүн колдонуу жөнүндөгү маселе сот тарабынан чечилет. Эгерде сот ага карата эскирүү мөөнөтүн колдонууну мүмкүн эмес деп тапса, өмүр бою эркиндигинен ажыратуу колдонулбайт, эркиндигинен ажыратуу дайындалат.
(6) Тынчтыкка жана адамзаттын коопсуздугуна каршы кылмыш жасаган, ошондой эле ушул Кодекстин 226 - 2266, 227, 232, 292, 294, 2951, 299 - 2993, 303- статьяларында жана 304-статьясынын 4-бөлүгүндө, 375-статьясында каралган кылмыштарды жасаган адамдарга карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында атайын каралган учурларда эскирүү мөөнөтү колдонулбайт.
(7) Жашы жетпегендерге карата инсандын жыныстык кол тийгистигине жана жыныстык эркиндигине каршы кылмыш жасаган адамдарга эскирүү мөөнөтүнүн өтүшү 15 жылды түзөт.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 29-апрелиндеги № 64,

2013-жылдын 1-ноябрындагы № 198, 2014-жылдын 21-апрелиндеги № 62, 2016- жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

12-Глава

Жазадан бошотуу

68-статья. Адамдын коомго коркунучтуу болбой калышынан улам жазадан бошотуу

Эгерде кылмыш жасаган адам, кылмыш жасагандан кийин кынтыксыз жүрүм- турумунун жана эмгекке же окууга ак ниет мамилесинин натыйжасында коомго коркунуч келтирбей калды деп таанылса, ал соттун өкүмү боюнча жазадан бошотулушу мүмкүн.

69-статья. Жаза өтөөдөн мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотуу

(1) Эгерде сот анын оңолушу үчүн сот дайындаган жазаны толук өтөөгө муктаж эмес деп тапса, эркиндигинен ажыратуу, дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоо, түзөтүү жумуштарына же эркиндигин чектөө түрүндө жазасын өтөп жаткан адам мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотулушу мүмкүн. Мында адам кошумча жазадан толук же жарым-жартылай бошотулушу мүмкүн.
(2) Мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотууну колдонуу менен сот адамга ушул Кодекстин 63-статьясынын төртүнчү бөлүгүндө каралган милдеттерди жүктөшү мүмкүн, адам аларды жазанын өтөлбөй калган бөлүгү ичинде аткарууга тийиш.
(3) Мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотуу соттолгон адам иш жүзүндө:
1) анча чоң эмес жана анча оор эмес кылмыш үчүн дайындалган жазанын кеминде үчтөн бирин, ал эми жабырлануучу менен жарашкан жана келтирилген зыяндын ордун толтуруп берген учурда - жаза мөөнөтүнүн кеминде төрттөн бирин өтөгөндөн кийин;
2) оор кылмыш үчүн дайындалган жаза мөөнөтүнүн кеминде жарымын, ал эми жабырлануучу менен жарашканда жана келтирилген зыяндын ордун толтуруп берген учурда - жаза мөөнөтүнүн кеминде бештен экисин өтөгөндөн кийин;
3) өзгөчө оор кылмыш жасаганы үчүн дайындалган жаза мөөнөтүнүн кеминде төрттөн үчүн;
(31) Мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотуу төмөнкү соттолгонго карата колдонулат:
1) эгерде мындай көз карандылык болсо, баңги жана (же) ууландыруучу заттарга көз карандылыктан, же болбосо кургак учук менен ооруса кургак учуктан дарылануу курсунан өткөндөргө;
2) кылмыш менен келтирилген материалдык зыяндын ордун толук толтургандан кийин.
4) өзгөчө коркунучтуу өнөкөт кылмыш жасагандыгы үчүн жаза мөөнөтүнүн кеминде бештен төртүн;
5) өмүр бою эркиндигинен ажыратуу ырайым кылуу тартибинде эркиндигинен ажыратууга алмаштырылгандар жаза мөөнөтүнүн кеминде алтыдан бешин өтөгөндөн кийин гана колдонулушу мүмкүн.
(4) Адам үчүн эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазаны иш жүзүндө өтөөнүн мөөнөтү алты айдан кем болбоого тийиш.
(5) Өмүр бою эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазасын өтөп жаткан адам, эгерде сот тарабынан ал мындай жазаны андан ары өтөөгө муктаж эмес деп таанылса жана эркиндигинен ажыратуунун кеминде отуз жылын өтөсө, мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотулушу мүмкүн.
(6) Мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотулган адамдын жүрүм-турумуна контролдук жүргүзүү ички иштер органдарынын көмөгү алдында жазык-аткаруу инспекциясы, ал эми аскер кызматындагыларга карата аскер бөлүгүндөр менен мекемелердин командачылыгы тарабынан жүзөгө ашырылат.
(7) Эгерде, жазанын өтөлбөй калган мөөнөтүнүн ичинде:
1) соттолгон адам коомдук тартипти бузса, ал үчүн ага администрациялык жаза берилсе, же мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотууну колдонууда ага жүктөлгөн милдеттерди аткаруудан кыянаттык менен качса, сот ушул статьянын алтынчы бөлүгүндө көрсөтүлгөн органдардын сунушу боюнча мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотууну бузуу жана жазанын өтөлбөй калган бөлүгүн аткаруу жөнүндө токтом чыгарат;
2) соттолгон адам байкабастыктан кылмыш жасаса, мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотууну бузуу же сактоо маселеси сот тарабынан чечилет.
3) соттолгон адам атайылап кылмыш жасаса, сот ага ушул Кодекстин 60- статьясында каралган эрежелер боюнча жаза колдонот. Эгерде сот мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотууну жокко чыгарса, байкабастан кылмыш жасаган учурда жаза ошол эле эрежелер боюнча дайындалат.
4) соттолгон жаңы кылмыш жасаса жана сот мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотууну жокко чыгаруу жөнүндө чечим чыгарса, кайрадан мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотуу колдонулбайт.
(8) Эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазаны өтөөдөн мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотулган, дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармалып турган, түзөтүү жумуштарына же эркиндигин чектөөгө соттолгондорго контроль жүргүзүүнүн мөөнөтү жаза мөөнөтүнүн өтөлбөгөн бөлүгүнө, ал эми өмүр бою эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазаны өтөөдөн мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотулган соттолгондорго - беш жылга барабар болот.
(81) Жаш балага жана жашы жетпегенге карата каршы кылмыш жасагандыгына байланыштуу жазасын өтөп жаткан адамга шарттуу-мөөнөтүнөн мурда бошотуунун колдонулушу мүмкүн эмес.
9) Шарттуу мөөнөтүнөн мурда бошотуу уюшкан кылмыштуу топтун, кылмыштуу жамааттын (кылмыштуу уюмдун), куралдуу топтун (банданын) курамында кылмыш жасаган адамдарга, ошондой эле ушул статьянын бешинчи бөлүгүндө каралган учурларды кошпогондо, 226 - 2266, 227, 232, 294, 295-1, 299 - 2993 жана 375- статьяларда каралган кылмыштарды жасаган адамдарга карата колдонулбайт.
(10) Эркиндигинен өмүр бою ажыратуу жазасын өтөп жаткан мезгилде жаңы кылмыш жасаган соттолгондор мөөнөтүнөн мурда шарттуу түрдө бошотууга сунуш кылынбайт.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2011-жылдын 26-июлундагы № 141,

2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2013-жылдын 1-ноябрындагы № 198, 2016- жылдын 2-августундагы № 162, 2016-жылдын 22-ноябрындагы № 185, 2017- жылдын 14-июнундагы № 102 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

70-статья. Жазанын өтөлө элек бөлүгүн кыйла жеңил жаза менен алмаштыруу

(1) Чоң коркунуч келтирбеген, анча оор эмес дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоо же кылмыш жасагандыгы үчүн эркиндигинен ажыратуу жазасын өтөп жаткан адамга сот анын жазаны өтөө мезгилиндеги жүрүм-турумун эске алуу менен жазасынын өтөлө элек бөлүгүн кыйла жеңил жаза менен алмаштыра алат.
(2) Жазаны кыйла жеңил жазага алмаштыруу соттолгон адам:
1) сот тарабынан анча чоң коркунуч келтирбеген кылмыш же анчейин оор эмес кылмыш үчүн дайындалган мөөнөттүн кеминде төрттөн бирин;
2) сот тарабынан оор кылмыш үчүн дайындалган жаза мөөнөтүнүн кеминде үчтөн бирин иш жүзүндө өтөгөндөн кийин колдонулушу мүмкүн.
(3) Жазанын өтөлө элек бөлүгүн алмаштырууда сот ушул Кодекстин 42- статьясында көрсөтүлгөн жазанын түрлөрүнө ылайык ушул Кодексте жазанын ар бир түрү үчүн каралган чектерде жазанын кыйла жеңил түрүнүн ар кандайын тандап алышы мүмкүн.
(4) Жазанын өтөлө элек бөлүгүн ушул Кодекстин 226 – 2266, 227, 232, 294, 295-
1, 299 - 2993 - жана 375-статьяларында каралган кылмыш жасагандыгы үчүн кыйла жеңил жаза менен алмаштырууга жол берилбейт.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2010-жылдын 10-февралындагы № 27,

2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

71-статья. Катуу оорусуна байланыштуу жазадан бошотуу

(1) Өкүм чыгарылгандан кийин өзүнүн аракеттеринин маанисин аңдап билүү же аларды башкаруу мүмкүнчүлүгүнөн ажыраткан психикалык ооруга чалдыккан адам, ошондой эле тизмеги Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталуучу жазаны өтөөгө тосколдук кылуучу башка катуу ооруга чалдыккан адам, медициналык комиссиянын корутундусу боюнча жазаны өтөөдөн бошотулат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө саналып өткөн адамдарга карата сот тарабынан медициналык мүнөздөгү мажбурлоочу чаралар колдонулушу мүмкүн.
(3) Эгерде мындай адамдар ушул Кодекстин 67-статьясында каралган, сот тарабынан медициналык мүнөздөгү чара колдонулган күндөн тартып эсептелген
эскирүү мөөнөтү өткөнгө чейин сакайып кетишсе, аларды жазалоо аткарылышы мүмкүн.
(4) Дисциплинардык бөлүккө жөнөтүүгө соттолгон аскер кызматчылары, алар саламаттыгы жагынан аскердик кызматка жараксыз деп табылган учурда, жазаны өтөөдөн бошотулушат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

72-статья. Жаш балдары бар соттолгондордун жазаны өтөөсүн кийинкиге калтыруу

(1) Өзгөчө оор кылмыш үчүн эркиндигинен ажыратууга соттолгондон тышкары, соттолгон кош бойлуу аялга, он төрт жашка чейинки баласы бар аялга, ошондой эле оор же өзгөчө оор кылмыш үчүн соттолгондон тышкары, он төрт жашка чейинки баласы бар жана жалгыз ата-энеси болуп саналган эркекке, сот жазаны өтөө мөөнөтүн бала он төрт жашка чыкканга чейин кийинкиге калтырышы мүмкүн.
(2) Эгерде ушул статьянын 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн соттолгондор баладан баш тартышса же жазаны өтөөсү кийинкиге калтырылган соттолгондор жүрүм- турумуна көзөмөл жүргүзүүнү жүзөгө ашыруучу орган билдирген эскертүүдөн кийин баланы тарбиялоо боюнча милдеттеринен качуусун уланта берсе, сот ошол органдын сунушу боюнча жазаны өтөөнү кийинкиге калтырууну жокко чыгара алат жана соттолгондорду жазаны өтөө үчүн соттун өкүмүнө ылайык дайындалган жерге жөнөтө алат.
(3) Бала он төрт жашка чыккандан кийин сот ушул статьянын 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн соттолгондорду жазасын өтөөдөн бошотот же болбосо жазанын калган бөлүгүн жазанын кыйла жеңил түрүнө алмаштырат же жазанын калган бөлүгүн өтөө үчүн соттолгондорду тийиштүү мекемеге жөнөтүү жөнүндө чечим кабыл алат.
(4) Эгерде ушул статьянын 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн соттолгондор жазаны өтөөсү кийинкиге калтырылган мезгилде жаңы кылмыш жасаса, сот аларга ушул Кодекстин 60-статьясында каралган эрежелер боюнча жаза дайындайт.
Эскертүү. Ушул статьянын 4-бөлүгүнүн эрежелери 1998-жылдын 1-январына чейин соттолгон адамдарга 1960-жылдын 29-декабрындагы редакция менен чыккан Кыргыз Республикасынын Уголовный кодексинин 41-1-статьясын колдонуу менен жайылтылат.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

73-статья. Айыптоо өкүмүн аткаруу мөөнөтүнүн эскиришинен улам жазадан бошотуу

(1) Эгерде айыптоо өкүмү мыйзамдуу күчүнө кирген күндөн тартып төмөнкү мөөнөттөрдө:
1) эки жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга же эркиндигинен ажыратууга байланышпаган жазага соттолгондо - эки жылда;
2) беш жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга соттолгондо - төрт жылда;
3) он жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга соттолгондо - жети жылда;
4) он жылдык мөөнөткө эркиндигинен ажыратуудан кыйла катуу жазага соттолгондо - он жылда айыптоо өкүмү аткарылбаса, адам негизги жана кошумча жазадан бошотулат.
(2) Эгерде соттолгон адам жазаны өтөөдөн качса эскирүү мөөнөтүнүн өтүшү токтотула турат. Мындай учурда адам кармалган же күнөөсүн мойнуна алып өзү келген учурдан тартып эскирүү мөөнөтүнүн өтүшү кайра башталат. Мында ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган эскирүү мөөнөттөрү эки эсеге көбөйөт, бирок ал он беш жылдан ашпоого тийиш.
(3) Өмүр бою эркиндигинен ажыратууга соттолгон адамга карата эскирүү мөөнөтүн колдонуу жөнүндө маселе сот тарабынан чечилет. Эгерде сот эскирүү мөөнөтүн колдонууну мүмкүн эмес деп тапса, өмүр бою эркиндигинен ажыратуу эркиндигинен ажыратууга алмаштырылат.
(4) Тынчтыкка жана адамзат коопсуздугуна каршы кылмыш жасалганда жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында атайын каралган учурларда эскирүү мөөнөтү колдонулбайт.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

13-Глава

Мунапыс. Кечирим берүү. Соттуулук

74-статья. Мунапыс

(1) Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши жеке аныкталбаган адамдар чөйрөсүнө карата мунапыс берүү жөнүндө акт чыгарат.
(2) Кылмыш жасаган адамдар мунапыс берүү жөнүндө актысы боюнча кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулушу мүмкүн. Кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон адамдар жазадан бошотулушу, же аларга дайындалган жаза кыскартылышы же жазанын кыйла жеңил түрү менен алмаштырылышы мүмкүн, же болбосо мындай адамдар жазанын кошумча түрүнөн бошотулушу мүмкүн.

75-статья. Кечирим берүү

(1) Айрым жеке адамга карата Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан кечирим берүү жүзөгө ашырылат.
(2) Кылмыш үчүн соттолгон адам кечирим берүү актысы боюнча андан ары жаза өтөөдөн бошотулушу же болбосо ага дайындалган жаза кыскартылышы же жазанын кыйла жеңил түрү менен алмаштырылышы мүмкүн.
(3) Өмүр бою эркиндигинен ажыратууга соттолгон адам өкүм мыйзамдуу күчүнө киргенде кечирим берүү жөнүндө өтүнүч менен кайрылууга укуктуу.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

76-статья. Соттуулук

(1) Кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон адам, соттун айыптоо өкүмү мыйзамдуу күчүнө кирген күндөн тартып соттуулугу жоюлган же алынып салынган учурга чейин соттолгон деп эсептелет. Соттуулук ушул Кодекске ылайык өнөкөт кылмыштар учурунда жана жаза белгилөөдө эске алынат.
(2) Соттун өкүмү менен жазадан бошотулган адам соттолгон эмес деп эсептелет.
(3) Соттуулук:
1) шарттуу соттолгон адамдарга карата - сынак мөөнөтү бүткөндө;
2) эркиндигинен ажыратууга караганда жазанын кыйла жеңил түрлөрүнө соттолгон адамдарга карата - жазаны өтөгөндөн же жазаны аткаргандан кийин бир жыл өткөндө;
3) чоң коркунуч келтирбеген кылмыштар үчүн эркиндигинен ажыратууга соттолгон адамдарга карата - жазаны өтөгөндөн кийин үч жыл өткөндө;
4) анча оор эмес кылмыштар үчүн соттолгон адамдарга карата - жазаны өтөгөндөн кийин беш жыл өткөндө;
5) оор кылмыштар үчүн эркиндигинен ажыратууга соттолгон адамдарга карата
- жазаны өтөгөндөн кийин сегиз жыл өткөндө;
6) өзгөчө оор кылмыштар үчүн соттолгон адамдарга карата - жазаны өтөгөндөн кийин он жыл өткөндө соттуулук жоюлат.
(3-1) Ушул Кодекстин 224, 225 жана 303-315-статьяларында каралган кылмыштарды жасагандыгы үчүн негизги жазага айып түрүндө соттолгон адамдардын соттуулугу, жазасын толугу менен аткаргандан кийин ушул статьянын
3-бөлүгүнүн 3, 4, 5, 6-пункттарына ылайык жоюлат.
(4) Эгерде соттолгон адам мыйзамда белгиленген тартипте жазаны өтөөдөн мөөнөтүнөн мурда бошотулса же жазанын өтөлбөгөн бөлүгү жазанын кыйла жеңил түрү менен алмаштырылса, соттуулуктун жоюлушунун мөөнөтү жазанын өтөлгөн мөөнөтүнө таянуу менен жазанын негизги жана кошумча түрлөрүн өтөөдөн бошотулган учурдан тартып эсептелет.
(5) Эгерде соттолгон адам жазасын өтөгөндөн кийин өзүн кынтыксыз алып жүрсө, сот соттуулугунун жоюлуш мөөнөтү аяктаганга чейин эле анын соттуулугун өтүнүч боюнча алып сала алат.
(6) Соттуулуктун жоюулушу же алынып салынышы соттуулукка байланышкан бардык укуктук кесепеттерди жокко чыгарат.

(КР 2004-жылдын 27-июлундагы № 101, 2012-жылдын 10-августундагы № 164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

V БӨЛҮМ

ЖАШЫ ЖЕТПЕГЕНДЕРДИН КЫЛМЫШ-ЖАЗА ЖООПКЕРЧИЛИГИ

14-Глава

Жашы жетпегендердин кылмыш-жаза жоопкерчилигинин өзгөчөлүктөрү

77-статья. Жашы жетпегендердин кылмыш-жаза жоопкерчилиги

(1) Кылмыш жасалган учурда он сегизге толбогон адамдар жашы жетпегендер деп табылат.
(2) Кылмыш жасаган жашы жетпегендерге жаза берилет же болбосо тарбиялык таасир берүүнүн мажбурлоочу чаралары колдонулушу мүмкүн.

78-статья. Жашы жетпегендерге колдонулуучу жазанын түрлөрү

(1) Кылмыш жасаган жашы жетпегендерге жазанын төмөнкүдөй түрлөрү гана колдонулушу мүмкүн:
1) коомдук жумуштар;
2) айып;

3) (КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

4) (КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

5) эркиндигин чектөө;
6) эркиндигинен ажыратуу.
(2) Эгерде жашы жетпеген соттолгонго шарттуу соттоо дайындалса, сыноо мөөнөтүнүн ичинде анча оор эмес жаңы кылмыш жасаса, сот иштин жагдайын жана айыптуунун инсандыгын эске алуу менен жаңы сыноо мөөнөтүн белгилеп жана ушул Кодекстин 63-статьясынын төртүнчү бөлүгүндө каралган белгилүү милдеттерди аткарууну шарттуу соттолгондун мойнуна жүктөп, шарттуу соттоо жөнүндө кайрадан чечим кабыл алалат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 16-июлундагы № 114

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

79-статья. Жашы жетпегенге жаза белгилөө

(1) Жашы жетпегенге жаза белгилөөдө ушул Кодекстин 53-статьясында каралган жагдайлардан тышкары, анын турмушу менен тарбия шарттары, психикалык өнүгүшүнүн деңгээли, инсандык башка өзгөчөлүктөрү, ошондой эле ага жашы улуулардын таасири эске алынат.
(2) Жеңилдетүүчү жагдай катары жашы жете элек курак жеңилдетүүчү жана оордотуучу башка жагдайлар менен бирге чогуу эске алынат.

80-статья. Жашы жетпегендерге дайындалуучу коомдук жумуштар

Коомдук жумуштар кырк сааттан жүз жыйырма саатка чейинки мөөнөткө дайындалат, жашы жетпегендин колунан келе турган жумуштарды аткарууну билдирет жана ал аны окуудан же негизги ишинен бош убакта аткарат. Жазанын мындай түрүн он төрт жаштан он алты жашка чейинки курактагы адамдардын аткаруусунун узактыгы бир күндө эки сааттан, ал эми он алтыдан он сегиз жашка чейинки адамдарга бир күндө - үч сааттан ашпоосу тийиш.

(КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

80-1-статья. Жашы жетпегенге дайындалуучу айып

(1) Айып он алты жашка чыккан жашы жетпегенге карата колдонулат. Айып жыйырмадан отузга чейинки эсептешүү көрсөткүчтөрүнүн өлчөмүндө белгиленет.
(2) Айып жашы жетпеген соттолгон адамдын өз алдынча эмгек акысы же өндүрүп алууга айландырыла турган мүлкү болгондо гана дайындалат.
Жашы жетпегенге дайындалган айып соттун чечими боюнча анын ата-энелери же башка мыйзамдуу өкүлдөрү тарабынан төлөнүшү мүмкүн.

(КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

80-2-статья. Жашы жетпеген адамга дайындалуучу түзөтүү жумуштары

(КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

80-3-статья. Жашы жетпегендин эркиндигин чектөө

Анча чоң эмес же анчейин оор эмес кылмыш жасаган он алты жашка чейинки жашы жетпегенге алты айдан бир жылга чейинки мөөнөткө, он алты жаштан он сегиз жашка чейинки курактагыларга - бир жылдан үч жылга чейин эркиндигин чектөө дайындалат.

(КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

81-статья. Жашы жетпегенди камакка алуу

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

82-статья. Жашы жетпегенге эркиндигинен ажыратууну белгилөө

(1) Он сегиз жашка чыкканга чейин кылмыш жасаган адамды эркиндигинен ажыратуу мөөнөтү төмөндөгүдөн ашпайт:
1) анча чоң эмес кылмыш үчүн - бир жылдан;
2) анчейин оор эмес кылмыштар үчүн - үч жылдан;
3) оор кылмыш үчүн -беш жылдан;
4) өзгөчө оор кылмыш үчүн - он жылдан.
(2) Кылмыштар же өкүмдөр жыйындысы боюнча жаза белгилөөдө эркиндигинен ажыратуунун жогорку мөөнөтү он жылдан ашпоого тийиш.
(3) Эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жаза он алты жашка чейин чоң
коркунуч келтирбеген кылмыш же анчейин оор эмес кылмышты биринчи жолу жасаган жашы жете элек соттолгон адамга, ошондой эле чоң коркунуч келтирбеген кылмыштарды биринчи жолу жасаган калган жашы жетпеген адамдарга дайындалышы мүмкүн эмес.

(4) (КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(5) Өкүм чыгарылган учурда он сегизге чыга элек жашы жетпегендерге эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазаны жалпы же күчөтүлгөн тартиптеги тарбиялык абактарда өтөө белгиленет.
(6) Тарбиялык абактарда жаза өтөө:
1) биринчи жолу эркиндигинен ажыратууга соттолгон, жашы жетпеген эркек балдарга, ошондой эле жашы жетпеген кыздарга - жалпы тартиптеги абактарда;
2) мурда эркиндигинен ажыратуу түрүндө жазасын өтөгөн, жашы жетпеген эркек балдарга, - күчөтүлгөн тартиптеги абактарда өтөө белгиленет.
(7) Жасалган кылмыштын мүнөзүнө жана коомдук коркунучтуулук деңгээлине, күнөөкөрдүн инсандыгына жана иштин башка жагдайларына жараша сот тарабынан кабыл алынган чечимдин жүйөлөрүн көрсөтүү менен соттолгон жашы жетпеген эркек балдарга эркиндигинен ажыратууну - жалпы тартиптеги тарбиялык абактарда өтөө белгилениши мүмкүн.
(8) Он төрттөн он алты жашка чейинки курагында соттолгон жашы жетпеген адамга оор же өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн эркиндигинен ажыратуу түрүндө жаза дайындаганда ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүнүн тийиштүү статьясында каралган жазанын төмөнкү чеги жарымына кыскартылат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

83-статья. Тарбиялык таасир тийгизүүчү мажбурлоо чаралары

(1) Эгерде, анын оңолуп-түзөлүшүнө тарбиялык таасир тийгизүүчү мажбурлоо чараларын колдонуу менен жетишүүгө мүмкүн деп табылса, биринчи жолу чоң коркунуч келтирилбеген кылмыш, же анча оор эмес кылмыш жасаган жашы жетпеген өспүрүм кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулушу мүмкүн.
(2) Жашы жетпеген өспүрүмгө төмөндөгүдөй мажбурлоо чаралары:
1) эскертүү;
2) ата-энесинин же аларды алмаштырган адамдардын, же болбосо балдарды коргоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аймактык бөлүмүнүн көзөмөлүнө берүү;
3) жашы жетпеген өспүрүмдүн бош убактысын чектөө жана жүрүм-турумуна карата өзгөчө талаптарды белгилөө дайындалышы мүмкүн.
(3) Жашы жетпеген өспүрүмгө бир эле мезгилде тарбиялык таасир тийгизүүчү бир нече мажбурлоо чаралары дайындалышы мүмкүн. Ушул статьянын экинчи бөлүгүнүн 2 жана 3-пункттарында каралган тарбиялык таасир берүүчү мажбурлоо чараларын колдонуу мөөнөтү анча чоң коркунуч келтирбеген кылмыш жасаганда бир айдан эки жылга чейинки узактыкта жана анчейин оор эмес кылмыш жасаганда - алты айдан үч жылга чейин белгиленет.
(4) Жашы жетпеген өспүрүм тарабынан тарбиялык таасир тийгизүүчү мажбурлоо чараларын аткарбоо үргүлжүкө айланган учурда, жашы жете электердин иштери боюнча комиссиянын сунушу боюнча бул чара бузулат жана материалдар жашы жетпегенди кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу үчүн жөнөтүлөт.

(КР 1998-жылдын 21-сентябрындагы № 124, 2007-жылдын 25-июнундагы №

91, 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

84-статья. Тарбиялык таасир тийгизүүчү мажбурлоо чараларынын мазмуну

(1) Эскертүү - жашы жетпегенге анын жосуну келтирген зыянды жана ушул Кодексте каралган кылмыштарды кайталап жасоонун кесепеттерин түшүндүрүүнү билдирет.
(2) Көзөмөлгө берүү ата-энесине же аларды алмаштырган адамдарга, же болбосо ички иштер органдарынын жашы жете электердин иштери боюнча инспекциясына же жашы жете электердин иштери боюнча комиссияга жашы жетпегенге тарбиялык таасир берүү жана анын жүрүм-турумуна контролдук кылуу милдеттерин жүктөөнү билдирет.
(3) Жашы жетпегендин бош убактысын чектөөдө жана жүрүм-турумуна карата өзгөчө талаптарды белгилөөдө белгилүү жерлерге барууга, эс алуунун белгилүү түрлөрүн, анын ичинде механикалык транспорт каражаттарын башкарууга байланышкан түрлөрүн пайдаланууга тыюу салууну, сутканын белгилүү убактысынан кийин үйдөн сыртта болууну, жашы жете электердин иштери боюнча комиссиянын уруксатысыз башка жерге барууну чектөө каралышы мүмкүн. Жашы жетпегенге ошондой эле билим берүү мекемесине кайтып келүү же болбосо жашы жете электердин иштери боюнча комиссиянын жардамы менен ишке орношуу талабы коюлушу мүмкүн.
Бул тизме толук тизме болуп эсептелбейт.

85-статья. Жашы жетпегенди жазадан бошотуу

(1) Чоң коркунуч келтирбеген кылмыш же анча оор эмес кылмыш жасоо үчүн соттолгон жашы жетпеген, ушул Кодекстин 83-статьясынын экинчи бөлүгүндө каралган тарбиялык таасир тийгизүүчү мажбурлоо чараларын колдонуу менен сот тарабынан жазадан бошотулушу мүмкүн.
(2) Эгерде анча оор эмес кылмыш жасоо үчүн соттолгон жашы жетпеген өспүрүмдү жашы жетпегендер үчүн атайын тарбиялоо же дарылоо-тарбиялоо мекемесине жайгаштыруу жолу менен жазалоонун максатына жетишүүгө мүмкүн деп табылса, ал сот тарабынан жазадан бошотулушу мүмкүн. Мында көрсөтүлгөн мекемеде болуунун мөөнөтү жашы жетпеген өспүрүм жасаган кылмыш үчүн ушул Кодексте каралган эң чоң жазанын мөөнөтүнөн ашпоого тийиш.

86-статья. Жашы жетпегенди мажбурлоо чараларын колдонуу менен жоопкерчиликтен же жазадан бошотуу

(1) Эгерде жасалган кылмыштын мүнөзүн, айыпкердин инсанын жана иштин башка жагдайларын эске алуу менен жаза колдонбой эле анын оңолуп-түзөлүшү мүмкүн болсо, сот материалдарды балдарды коргоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кароосуна берүү менен чоң коркунуч келтирбеген кылмышты биринчи жолу жасаган жашы жетпегенди жоопкерчиликтен бошотушу мүмкүн.
(2) Биринчи жолу чоң коркунуч келтирбеген кылмыш жасаган жашы жетпегенге карата, ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган негиздер болсо, сот аны жазадан жана мажбурлоо чараларын колдонуудан бошото алат.
(3) Жашы жетпеген жаш курактык жагынан өнүгүүдө олуттуу артта калып, жасаган жосундун маанисин толук ченемде аңдап билүү жөндөмдүүлүгүнөн ажыраган болсо, сот жазанын ордуна мажбурлоочу чараларды колдоно алат.

(КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

87-статья. Жашы жетпегенди жазадан мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотуу

Эркиндигинен ажыратуу, коомдук жумуштар жана эркиндигин чектөө түрүндө жаза өтөп жаткан жашы жетпегендерге жазадан мөөнөтүнөн мурда шарттуу бошотуу колдонулушу мүмкүн.

(КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

87-1-статья. Жазаны кыйла жеңил жазага алмаштыруу

(КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

88-статья. Эскирүү мөөнөттөрүнүн өтүшүнө байланыштуу жашы жетпегенди кылмыш-жаза жоопкерчилигинен же жазадан бошотуу

Жашы жетпеген куракта кылмыш жасаган адамдарды эскирүү мөөнөттөрүнүн өтүшүнө байланыштуу кылмыш-жаза жоопкерчилигинен же жазадан бошотуу, жетилген куракта кылмыш жасаган адамдар үчүн каралгандан эки эсе аз мөөнөттөрдү колдонуу менен жүргүзүлөт.

89-статья. Жашы жетпеген куракта соттолгондордун соттуулугун жоюу

Он сегиз жашка чыкканга чейин кылмыш жасаган адамдар үчүн ушул Кодекстин 76-статьясында каралган соттуулугун жоюунун мөөнөттөрү кыскартылат жана тийиштүүлүгүнө жараша:
1) чоң коркунуч келтирбеген кылмыш үчүн эркиндигинен ажыратууну өтөгөндөн кийин эки жылга;
2) анча оор эмес кылмыш үчүн эркиндигинен ажыратууну өтөгөндөн кийин үч жылга;
3) оор кылмыш үчүн жазаны өтөгөндөн кийин - беш жылга;
4) өзгөчө оор кылмыш үчүн жазаны өтөгөндөн кийин - жети жылга барабар болот.

VI БӨЛҮМ

МЕДИЦИНАЛЫК МҮНӨЗДӨГҮ МАЖБУРЛООЧУ ЖАНА БАШКА ЧАРАЛАР

15-Глава

Медициналык мүнөздөгү мажбурлоочу жана башка чаралар

90-статья. Медициналык мүнөздөгү мажбурлоочу жана башка чаралар

(1) Медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чаралары сот тарабынан коомдук коркунучтуу жосун жасаган акыл-эси ордунда эмес адамдарга карата, дарылоо жана бул адамдар тарабынан жаңы коомдук коркунучтуу жосундардын жасалышынын алдын алуу максатында белгилениши мүмкүн.
(2) Сот тарабынан жаза берүү менен катар, аракечтиктен, баңгиликтен же токсикоманиядан жапа чеккен соттолгон адамдарга карата, дарылоо максатында жана жазанын максатына жетишүүгө көмөк берүүчү шарттарды түзүү максатында медициналык чаралар белгилениши мүмкүн.

91-статья. Медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чараларын колдонуу

Акыл-эси ордунда эмес абалда коомдук коркунучтуу жосундар жасаган, же ушундай жосундарды акыл-эси соо абалда жасаган, бирок өкүм чыгарганга чейин же жазаны өтөө убагында, аларды өз аракеттерине жооп берүү же аларды башкаруу мүмкүнчүлүгүнөн ажыраткан жан оорусу менен ооруп калган адамдарга карата, сот тарабынан саламаттык сактоо органдарынын мекемелери жүзөгө ашыруучу медициналык мүнөздөгү төмөндөгүдөй мажбурлоо чаралары:
1) милдеттүү амбулатордук байкоо жүргүзүү жана психиатрда дарылоо
(мажбурлап диспансерлештирүү);
2) катардагы байкоо жүргүзүү менен психиатриялык ооруканага жайгаштыруу;
3) күчөтүлгөн байкоо жүргүзүү менен психиатриялык ооруканага жайгаштыруу;
4) катуу байкоо жүргүзүү менен психиатриялык ооруканага жайгаштыруу колдонулушу мүмкүн.

92-статья. Медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чараларын белгилөөнүн негиздери

(1) Милдеттүү амбулатордук байкоо жүргүзүү жана психиатрда дарылоо (мажбурлап диспансерлештирүү) оорусу күчөбөгөн психикалык оорулууларга, ошондой эле психикасы бузулган оорудан сакайган адамдарга карата, активдүү байкоо жүргүзүү, оорунун өнөкөт алышын жана жаңы коомдук коркунучтуу жосундардын алдын алуу үчүн колдонулушу мүмкүн.
(2) Катардагы байкоо жүргүзүү менен психиатриялык ооруканада мажбурлап дарылоо психикалык абалы жана жасаган коомдук коркунучтуу жосунунун мүнөзү боюнча ооруканада кармоого муктаж болгон оорулууга карата белгилениши мүмкүн.
(3) Күчөтүлгөн байкоо жүргүзүү менен психиатриялык ооруканада мажбурлап дарылоо, граждандардын өмүрүнө кол салуу менен байланышпаган коомдук коркунучтуу жосун жасаган жана психикалык абалы боюнча айлана- тегерегиндегилерге коркунуч келтирбеген, бирок ооруканада кармоого жана
күчөтүлгөн байкоо жүргүзүү шарттарында дарылоого муктаж болгон психикалык оорулууга белгилениши мүмкүн.
(4) Катуу байкоо жүргүзүү менен психиатриялык ооруканада мажбурлап дарылоо, психикалык абалы жана жасаган коомдук коркунучтуу жосунунун мүнөзү боюнча коом үчүн өзгөчө коркунуч келтирген жана катуу байкоо жүргүзүү шарттарында ооруканада кармоого муктаж болгон психикалык оорулууга белгилениши мүмкүн.
(5) Күчөтүлгөн жана катуу байкоо жүргүзүүчү психиатриялык ооруканаларга жайгаштырылган адамдар, алардын жаңы коомдук коркунучтуу жосунду жасашына мүмкүнчүлүк бербеген шарттарда кармалышат.

93-статья. Медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чараларын колдонууну узартуу, өзгөртүү жана токтотуу

(1) Медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чараларын колдонууну узартуу, өзгөртүү жана токтотуу врач-психиатрлардын комиссиясынын корутундусунун негизинде сот тарабынан жүзөгө ашырылат.
(2) Соттун чечими боюнча медициналык мүнөздөгү чаралар белгиленген адамдар, медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чараларын токтотуу же алардын түрүн өзгөртүү жөнүндө сот алдында иш козгоонун мүмкүндүгү жөнүндө маселени чечүү үчүн кеминде алты айда бир жолу врач психиатрлардын комиссиясында каралып, алардын күбөлөндүрүүсүнөн өтүүгө тийиш. Медициналык мүнөздөгү чараны өзгөртүү же жокко чыгаруу үчүн негиздер болбосо врач-психиатрлардын комиссиясы бул чараны колдонууну узартуу жөнүндө корутунду берет, ал корутунду дарылоо мекемесинин администрациясы тарабынан жылына кеминде бир жолу кароо үчүн сотко жөнөтүлүп турат.

94-статья. Медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чараларын колдонуу убактысын кошуп эсептөө

Кылмыш жасагандан кийин же жазаны өтөө убагында, аны өзүнүн аракеттеринин маанисин аңдап билүү же аларды башкаруу жөндөмдүүлүгүнөн ажыраткан психикасы бузулган ооруга чалдыккан адамга, өзүнүн аракеттеринин маанисин түшүнүү же аларды башкаруу жөндөмдүүлүгү калыбына келгенден кийин, эгерде эскирүү мөөнөтү өтө элек болсо же аны кылмыш-жаза жоопкерчилигинен жана жазадан бошотуу үчүн башка негиздер жок болсо сот тарабынан жаза белгилениши мүмкүн. Эгерде мындай адамга жаза колдонулса, анда медициналык мүнөздөгү мажбурлоо чаралары колдонулган убакыт психиатриялык стационарда болгон бир күн эркиндигинен ажыратуунун бир күнү эсебинде жаза мөөнөтүнө кошуп эсептелет.

95-статья. Акыл-эсинен ажырабаган, психикасы бузулган деп таанылган адамдарга карата медициналык мүнөздөгү чаралар колдонуу

Эркиндигинен ажыратууга соттолгон жана акыл-эсинен ажырабаган, психикасы бузулган деп таанылган адамдарга карата колдонулуучу медициналык мүнөздөгү чаралар врач-психиатрдын амбулатордук байкоо жүргүзүүсүн, психиатриялык стационарда дарылоону, ошондой эле жаза өтөө убагында психикалык- терапиялык жана психикалык-коррекциялык чараларды жүргүзүүгө көмөк берүүчү шарттарды түзүүнү камтыйт. Стационардык дарылоо адамдын психикалык абалы начарлап өзгөргөн учурда врач-психиатрдын сунушу менен жүргүзүлөт. Аларга эркиндигинен ажыратууга байланышпаган жаза белгиленгенде, дарылоо жалпы негизде жүргүзүлөт.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

96-статья. Аракечтиктен, баңгиликтен же токсикоманиядан, туберкулездон, жыныстык дарттан жана ВИЧ-жугуш оорусунан жапа чеккен адамдарга карата медициналык мүнөздөгү чараларды колдонуу

(1) Аракечтиктен, баңгиликтен, токсикоманиядан, туберкулездон, жыныстык дарттан жана ВИЧ-жугуш оорусунан жапа чекккен адамдар кылмыш жасаган учурда, медициналык корутунду болсо сот жазалоо менен катар аларга медициналык мүнөздөгү чараларды белгилеши мүмкүн.
(2) Эркиндигинен ажыратууга байланышпаган жазалоо чараларына соттолгон, жогоруда көрсөтүлгөн адамдар медициналык мекемелерде дарыланууга тийиш. Мындай адамдар эркиндигинен ажыратууга соттолгон учурда алар жазасын өтөгөн жерде, ал эми бошотулгандан кийин дарыланууну улантуу зарыл болгон учурларда, медициналык мекемелерде дарыланууга алынууга тийиш.

ӨЗГӨЧӨ БӨЛҮК VII БӨЛҮМ

ИНСАНГА КАРШЫ КЫЛМЫШТАР

16-Глава

Өмүргө жана саламаттыкка каршы кылмыштар

97-статья. Киши өлтүрүү

(1) Киши өлтүргөндө, атайылап башка кишинин өмүрүн кыйганда, -
сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Киши өлтүрүү:
1) эки же андан ашык адамды;
2) күнөөкөр үчүн кош бойлуу экендиги белгилүү болгон аялды;
3) күнөөкөр үчүн алсыз абалда экендиги белгилүү болгон адамды же жашы жетпеген өспүрүмдү;
4) өзүнүн кызматтык ишин же коомдук парзын жүзөгө ашырып жүргөн адамды же анын жакындарын;
5) көптөгөн адамдардын өмүрү үчүн коркунучтуу ыкма менен;
6) өзгөчө мыкаачылык менен;
7) зордуктоо же жыныстык кумарын башка түрдө күч колдонуп канааттандыруу менен коштолгондо;
8) пайда табуу максатында же жалданып, ошого тете каракчылык, опузалап талап кылуу же бандитчилик менен коштолгондо;
9) улуттар аралык, расалык, же болбосо диний көрө албастык же касташуу негизинде;
10) хулигандык максаттарда;
11) адамды уурдоо же барымтага алуу менен коштолгондо;
12) жабырлануучунун бир мүчөсүн же денесинин башка жерин пайдалануу максатында;
13) башка кылмышты жашыруу же аны жасоону жеңилдетүү максатында;
14) адамдардын тобу тарабынан;
15) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан;
16) уюшкан кылмыштуу топ же кылмыштуу шериктик тарабынан жасалганда, - мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат же мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан өмүр бою эркиндигинен ажыратууга тартылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

98-статья. Ачууга өтө алдырган абалда киши өлтүрүү

(1) Жабырлануучу тараптан болгон укукка жат зомбулук көрсөтүү же катуу мазактоо, жабырлануучунун башка укукка жат аракеттеринен, ошого тете жабырлануучунун үзгүлтүксүз укукка жат же моралга туура келбеген жүрүш- турушунан улам узак убакыт бою психикасын бузган жагдайга байланыштуу капысынан келип чыккан ачууга өтө алдырган абалда (аффект) киши өлтүргөндө, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Капысынан келип чыккан ачууга өтө алдырган абалда эки же андан ашык кишини өлтүргөндө, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

99-статья. Аргасыз коргонуунун чегинен чыгып же болбосо кылмыш жасаган адамды кармоо үчүн зарыл болгон чаралардын чегинен чыгып киши өлтүрүү

Аргасыз коргонуунун чегинен чыгып киши өлтүргөндө, ошого тете кылмыш жасаган адамды кармоо үчүн зарыл болгон чаралардын чегинен чыгып киши өлтүргөндө, -
үч жылга эркиндигин чектөөгө же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

100-статья. Эненин жаңы төрөлгөн баласын өлтүрүшү

Жаңы төрөлгөн бала энеси тарабынан төрөт маалында же төрөттөн кийин дароо өлтүрүлгөндө, ошого тете жаңы төрөлгөн бала энеси тарабынан акыл-эси ордунда туруп өтө кызууланган жагдайдын шарттарында же психикасы бузулган абалда өлтүрүлгөндө,-
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

101-статья. Байкабастыктан өлүмгө дуушар кылуу

(1) Байкабастыктан өлүмгө дуушар кылганда,-
бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Өзүнүн кесиптик милдеттерин талапка ылайык аткарбоонун кесепетинен өлүмгө дуушар кылганда, ошого тете байкабастыктан эки же андан ашык кишини өлүмгө дуушар кылганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

102-статья. Өзүн-өзү өлтүрүүгө жеткирүү

(1) Коркутуу, катаал мамиле жасоо же жеке кадыр-баркын дайыма кемсинтүү аркылуу адамды өзүн-өзү өлтүрүүгө же ага аракет кылууга жеткиргенде,-
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосун күнөөлүүгө материалдык же башка жагынан көз каранды
болгон жаш балага же болбосо адамга карата жасалганда, -
үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2016-жылдын 24-ноябрындагы № 188 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

103-статья. Өзүн өлтүрүүгө түрткү берүү

Өзүн-өзү өлтүрүүгө түрткү берүү, көндүрүү, алдоо же башка жол менен экинчи бир адамда өзүн-өзү өлтүрүүгө болгон чечимди пайда кылганда, эгерде бул адам өзүн өлтүрсө же өлтүрүүгө аракет кылса, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

104-статья. Саламаттыкка атайылап оор залал келтирүү

(1) Саламаттыкка, өмүргө коркунуч келтирген же көрбөй, сүйлөбөй, укпай калууга же кайсы бир мүчөсүнөн ажыратууга же дененин бир мүчөсүнүн иштебей калышына, психикалык дартка чалдыгышына же саламаттыгынын башка бузулушуна алып келген оор залал келтирилгенде, бул эмгекке жарамдуулугунун үчтөн бирин туруктуу жоготуу менен коштолгондо же боюнан түшүүгө, же болбосо бети, башына өчпөс так салууга алып келгенде, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) кош бойлуу экендиги айыпкерге белгилүү болгон аялга карата;
2) өзүнүн кызматтык же коомдук парзын аткарган адамга же анын жакындарына карата;
3) кыйноого жана азап-тозокко салган ыкма менен;
4) пайда табуу максатында, ошого тете жалданып жасалганда;
5) хулигандык максаттарда;
6) уурдалган же барымтага алынган адамга карата жасалганда;
7) жабырлануучунун бир мүчөсүн же денесинин бир жерин алуу максатында;
8) башка кылмышты жасоону жеңилдетүү максатында;
9) адамдардын тобу тарабынан;
10) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан жасалса, -
11) алсыз абалда экендиги күнөөлүүгө белгилүү болгон адамга же жаш балага карата жасалганда, -
алты жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган ушул эле
жосундар:
1) эки же андан ашык адамга карата;
2) өзгөчө мыкаачылык менен;
3) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
4) мурда ушул Кодекстин 97-статьясында каралган киши өлтүргөн адам тарабынан жасалганда, -
сегиз жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын биринчи, экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө каралган жосундар байкабастыктан жабырлануучунун өлүмүнө алып келгенде, -
сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2016-жылдын 24-ноябрындагы № 188

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

105-статья. Саламаттыкка атайылап анча оор эмес залал келтирүү

(1) Саламаттыкка атайылап өмүргө коркунуч келтирбеген жана ушул Кодекстин
104-статьясында каралган кесепеттерге алып келбеген, бирок саламаттыктын узакка начарлашына же эмгекке жарактуулугунун үчтөн бирин олуттуу түрдө туруктуу жоготууга алып келген анча оор эмес залал келтирилгенде, -
эки жүз элүүдөн үч жүз элүү саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же болбосо үч жүздөн төрт жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо зыяндын ордун толтуруу менен көпчүлүк алдында кечирим суроого, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) эки же андан ашык адамга карата;
2) кызматтык ишин же коомдук парзын аткарып жүргөн адамга же анын жакындарына карата;
3) жабырлануучуну мазактоо же кыйноо менен, ошого тете күнөөлүүгө алсыз абалда экендиги белгилүү болгон адамга же жаш балага карата;
4) адамдардын тобу тарабынан алдын ала макулдашуу боюнча;
5) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
6) хулигандык максаттарда;
7) мурда жабырлануучунун саламаттыгына атайылап оор залал келтирген же ушул Кодекстин 97-статьясында каралгандай киши өлтүргөн адам тарабынан жасалганда, -
төрт жүздөн жети жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо эки жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2008-жылдын 18-июлундагы № 151,

2013-жылдын 30-июлундагы № 169, 2016-жылдын 24-ноябрындагы № 188

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

106-статья. Ачууга өтө алдырган абалда саламаттыкка атайылап оор залал же анча оор эмес залал келтирүү

Жабырлануучу тараптан болгон укукка жат зомбулук көрсөтүү же катуу мазактоо, жабырлануучунун башка укукка жат аракеттеринен, ошого тете жабырлануучунун дайыма укукка жат же моралга туура келбеген жүрүш- турушунан улам узак убакыт бою психикасын бузуунун натыйжасында капысынан чыккан ачууга өтө алдырган абалда саламаттыкка атайылап оор залал же анча оор эмес залал келтирилгенде, -
эки жүздөн эки жүз элүү саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же жүздөн жүз элүүгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

107-статья. Аргасыз коргонуунун чегинен чыгып саламаттыкка атайылап оор залал же анча оор эмес залал келтирүү

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

108-статья. Кылмыш жасаган адамды кармоо үчүн зарыл болгон чаралардын чегинен чыгып саламаттыкка атайылап оор залал же анча оор эмес залал келтирүү

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

109-статья. Байкабастыктан саламаттыкка оор же анча оор эмес залал келтирүү

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

110-статья. Уруп-сабоо

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

111-статья. Кыйноо

(1) Такай уруп-сабоо же болбосо башка зомбулук аракеттер менен азап- тозокко салганда, эгерде бул ушул Кодекстин 104, 105-статьяларында көрсөтүлгөн кесепеттерге алып келбесе, -
элүүгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндө айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) эки же андан ашык адамга карата;
2) өзүнүн кызматтык ишин же коомдук парзын аткарып жүргөн адамга же анын жакындарына карата;
3) күнөөкөр үчүн кош бойлуу экендиги белгилүү болгон аялга карата;
4) жашы жете элек экендиги же күнөөлүү үчүн алсыз абалда экендиги белгилүү болгон же болбосо айыпкерге материалдык же башка жагынан көз каранды болгон адамга карата, ошого тете уурдалган же болбосо барымтага алынган адамга карата;
5) кыйноого салуу менен;
6) адамдардын тобу тарабынан;
7) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан;
8) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
9) жалданып жасалганда, -
жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

112-статья. Саламаттыкка атайылап жеңил залал келтирүү

(1) Саламаттыкка жеңил залал келтирилгенде, бул саламаттыктын кыска убакытка бузулушуна же эмгекке жарамдуулугун утурумдук жоготууга алып келсе,
-
жүз сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же элүүгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(2) (Бөлүк КР 2010-жылдын 10-февралындагы № 27 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2010-жылдын 10-февралындагы № 27

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

113-статья. Өлтүрөм деп коркутуу

Өлтүрөм деп коркутуу, бул коркутуунун жүзөгө ашырылышынан коркууга жетиштүү негиздер болгондо төмөндөгүлөр тарабынан жасалганда:
1) уюшкан кылмыштуу топтун мүчөсү тарабынан же анын кызыкчылыгында жасалса;
2) өзүнүн кызматтык же жарандык парзын аткаруусуна байланыштуу адамга же анын жакын туугандарына карата жасалса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

114-статья. Трансплантациялоо үчүн адамдын мүчөлөрүн же денесинин бир жерин кесип алууга мажбурлоо

(1) Трансплантациялоо үчүн адамды анын же жакындарынын мүчөлөрүн же денесинин бир жерин кесип алууга мажбурлаганда, бул зомбулук көрсөтүү же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен же алдоо жолу менен жасалганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан төрт жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар күнөөлүү адамга материалдык же башка жагынан көз каранды болгон адамга карата жасалганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 9-августундагы № 193 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

115-статья. Трансплантациялоо боюнча операция жүргүзүү эрежелерин бузуу

(1) Адамдын мүчөлөрүн жана (же) дененин бир жерин алуунун мыйзамдарда белгиленген шарттары жана тартиби же болбосо трансплантациялоо шарттары жана тартиби бузулганда, бул байкабастыктан реципиенттин саламаттыгына оор же анча оор эмес залал келтиргенде, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же үч жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен белгилүү бир кызматты ээлөөгө же үч жылга чейин белгилүү бир иш менен алектенүүгө тыюу салууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар байкабастыктан реципиенттин өлүмүнө алып келсе, - беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же беш жылга чейинки
мөөнөткө эркинен ажыратуу менен белгилүү бир кызматты ээлөөгө же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү бир иш менен алектенүүгө тыюу салууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2008-жылдын 18-июлундагы № 151

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

116-статья. Мыйзамсыз боюнан түшүрүү

(1) Тиешелүү багыттагы жогорку медициналык билими бар адам мыйзамсыз түрдө бирөөнүн боюнан түшүргөндө, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнөн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат.
(2) Тиешелүү багыттагы жогорку медициналык билими жок адам мыйзамсыз түрдө бирөөнүн боюнан түшүргөндө, -
жүз элүүдөн эки жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи же экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар, эгерде алар байкабастыктан жабыр тартуучунун өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен белгилүү бир кызматты ээлөөгө же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү бир иш менен алектенүүгө тыюу салууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2008-жылдын 18-июлундагы № 151

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

117-статья. ВИЧ-инфекциясын жуктуруу

(1) Билип туруп башка адамды ВИЧ-инфекциясын жуктуруу коркунучуна туш кылганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Өзүндө ал оорунун бар экендигин билген адам ВИЧ-инфекциясын башка адамга жуктурганда, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын экинчи бөлүгүндө каралган жосундар эки же андан ашык
адамга же болбосо жашы жетпегенге карата жасалганда, -
беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Медициналык кызматкердин өзүнүн кесиптик милдеттерин талапка ылайык аткарбаганынын кесепетинен ВИЧ-инфекциясы башка адамга жукканда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү бир иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү: Ушул статьянын биринчи же экинчи бөлүктөрүндө каралган жосунду жасаган адам, эгерде ВИЧ-инфекциясы жугуу коркунучунда калган башка адам биринчи адамдын мындай оорусу бар экендиги жөнүндө өз убагында эскертилсе жана жугузуу коркунучун түзгөн аракеттерди жасоого ыктыярдуу макул болгон учурда кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2013-жылдын 9-июлундагы № 125 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

118-статья. Жыныстык ооруну жуктуруу

(1) Жыныстык оорусу бар экендигин билген адам аны башка адамга жуктурганда, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнөн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар мурда жыныстык ооруну жуктургандыгы үчүн соттолгон адам тарабынан жасалганда, ошого тете эки же андан ашык адамга же жашы жетпегенге жуктурулганда, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

119-статья. Медициналык кызматкердин өзүнүн кесиптик милдеттерин талапка ылайык аткарбашы

(1) Медициналык кызматкер өзүнүн кесиптик милдетин аткарбаганда же талапка ылайык аткарбаганда, бул саламаттыктын узак убакытка бузулушуна алып келгенде, эмгекке жарактуулугунун үчтөн бирин туруктуу түрдө жоготуу менен коштолгондо, -
беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратылат же эсептик көрсөткүчтүн жыйырма өлчөмүнөн элүү өлчөмүнө чейин айып салынат.
(2) Ошол эле жосундар жабырлануучунун өлүмүнө алып келсе, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү бир кызматты ээлөө же белгилүү бир иш менен алектенүү укугунан ажыратуу менен беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

120-статья. Оорулууну дарылоону мыйзамсыз токтотуу

Медициналык кызматкер оор абалда жаткан оорулууну дарылоону мыйзамсыз токтоткондо, ушунун натыйжасында оорулуу оор абалга дуушар болсо, -
жүздөн эки жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо белгилүү бир кызматты ээлөө же белгилүү бир иш менен алектенүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-июлундагы № 230

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

121-статья. Коркунуч абалда калтыруу

(1) Жаштыгына, карылыгына, оорусуна же өзүнүн алсыз абалына байланыштуу өзүн сактап калууга карата чара көрүүгө мүмкүнчүлүгү жок адамды анын өмүрү жана саламаттыгы үчүн коркунучтуу абалда жардам бербестен, атайылап таштап кеткенде, эгерде айыпкердин жабырлануучуга жардам берүүгө мүмкүнчүлүгү болсо жана ал жөнүндө кам көрүүгө милдеттүү болсо же болбосо өзү анын өмүрү үчүн коркунучтуу абалга алып келсе, -
жүз жыйырмадан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же болбосо элүүдөн жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.
(2) Эгерде ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар оор кесепеттерге алып келсе, -
беш жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

122-статья. Мыйзамсыз дарыгерлик кылуу

(1) Мыйзамсыз дарыгерлик кылганда, эгерде бул саламаттыктын узак убакыт начарлашына же болбосо башка оор кесепеттерге алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнөн эки жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Атайын уруксаты бар адам дарыгерликти талапка ылайык жүргүзбөгөндө, бул ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган кесепеттерге алып келгенде, -
жүздөн эки жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

17-Глава Инсандын эркиндигине, ар-намысына жана кадыр-баркына каршы кылмыштар

123-статья. Адамды уурдоо

(1) Адамды анын эркине койбостон уурдап кетүү, алдоо, болбосо дагы башка жол менен же адамдын өмүрүнө жана ден соолугуна коркунучтуу болбогон зомбулук көрсөтүү менен ушул Кодекстин 227-статьясында каралган кылмыштын
белгилерин жасабастан, аны туруктуу же убактылуу жашап турган жеринен алып кетип же аны баштагы турган жеринен айырмаланган жерде кармап туруу, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) өмүргө жана саламаттыкка коркунуч келтирген зомбулук көрсөтүү менен;
3) курал же курал катарында пайдаланган нерселерди колдонуу аркылуу;
4) жашы жете элек экендиги белгилүү болгон жашы жетпегендерге карата;
5) күнөөкөр үчүн кош бойлуу экендиги белгилүү болгон аялга карата;
6) эки же андан ашык адамга карата;
7) пайда табуу максатында жасалганда, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Эгерде ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган
жосундар акча алуу максатында же башка жеке кызыкчылыктан жаш балага
(кызга) карата, же уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса же болбосо байкабастыктан жабырлануучунун өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эгерде уурдаган адамдын аракеттеринде кылмыштын башка курамы жок болсо, уурдалган адамды өз ыктыяры менен бошоткон адам кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.
Он төрт жашка толо элек адам жаш бала (кыз) деп эсептелет.

(КР 2002-жылдын 8-июлундагы № 115, 2003-жылдын 9-августундагы № 193,

2003-жылдын 24-августундагы № 199 Мыйзамынын, 2007-жылдын 25-июнундагы

№ 91 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

124-статья. Адамдарды сатуу

(1) адамдарды сатуу - эксплуатациялоо же болбосо башка пайда та-
буу максатында адамды жалдоо, ташып жеткирүү, жаап-жашыруу, алуу, өткөрүп берүү, сатып алуу-сатуу же мажбурлоо, шантаж, алдамчылык, алдоо, уурдоо жолу менен жүзөгө ашырылган анын макулдугу менен же макулдугусуз жасалган башка мыйзамсыз бүтүм,-
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен же ансыз беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) бир нече адамга карата;
2) жашы жетпегендерге карата;

3) (КР 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

4) алдын ала сүйлөшүп алган адамдардын тобу тарабынан;
5) бийликти кыянаттык менен же кызмат абалынан пайдалануу жолу менен;
6) күнөөлүү адамга материалдык же дагы башка жагынан көз каранды болгон адамга карата;
7) адамды чет өлкөгө мыйзамсыз алып кетүүгө же чет өлкөдөн мыйзамсыз алып келүүгө байланыштуу;
8) адамдын өмүрүнө жана ден соолугуна коркунучтуу болбогон зомбулук көрсөтөм деп коркутуу же аны колдонуу менен жасалганда;
9) жасалма документтерди пайдалануу менен, ага тете эле жабырлануучунун инсандыгын күбөлөндүргөн документтерди алып коюу, жашыруу же болбосо жок кылуу менен,-
мүлкүн конфискациялоо менен сегизден он беш жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(3) ошол эле жосун:
1) трансплантациялоо үчүн адамдын органдарын же ткандарын алуу максатында;
2) коркутуу же адам өмүрү жана саламаттыгы үчүн коркунучтуу зордук- зомбулук колдонуу менен;
3) күнөөлүү адам үчүн кош бойлуулугу белгилүү болгон аялга карата;
4) жашы жетпегенге карата;
5) курал-жарак же болбосо курал-жарак катары пайдаланылган нерселерди колдонуу менен;
6) көптөгөн адамдардын өмүрүнө жана саламаттыгына коркунучтуу ыкма менен жасалса;
7) байкабастыктан адамдын өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе;
8) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен он беш жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Адамды кылмыштуу ишке тартуу, сойкулукка же сексуалдык иштин башка түрлөрүнө, мажбурлаган эмгекке же кызмат көрсөтүүлөргө, кулчулукка мажбурлоо, коммерциялык максаттарда асырап алуу (баланы же кызды), куралдуу кагылыштарга пайдалануу эксплуатациялоо катары түшүнүлөт.
Адамдарды соодалоонун курмандыгы болуп калган адам, эгерде ал адамдарды соодалоо процессин уюштуруучуларды, аткаруучуларды жана кошо аткаруучуларды табууда жана жазык жоопкерчилигине тартууда укук коргоо органдарына көмөк көрсөтсө, жазык укук бузуусуна жаткан аракеттерди жасагандыгы үчүн жазык жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2003-жылдын 9-августундагы № 193, 2006-жылдын 5-январындагы № 1,

2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309, 2011- жылдын 10-ноябрындагы № 204 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

125-статья. Мыйзамсыз түрдө эркиндигинен ажыратуу

(1) Кызматтык кылмыштын белгилерин көрсөтпөстөн, адамды зордоп кармап туруу менен басып жүрүү эркиндигин чектөө, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) өмүрү жана саламаттыгы үчүн коркунучтуу зомбулук көрсөтүү менен;
3) курал же башка курал катарында пайдаланылган нерселерди колдонуу менен;
4) жашы жете элек экендиги белгилүү болгон балага карата;
5) эки же андан ашык адамга карата;
6) күнөөкөр үчүн кош бойлуу экендиги белгилүү болгон аялга карата жасалганда, -
үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Эгерде ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган
жосундар уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса же байкабастыктан
жабырлануучунун өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
жети жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 9-августундагы № 193, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

125-1-статья. Эмгекти мажбурлоо менен пайдалануу (кулчулук эмгек)

(1) Адам ага карата менчик укугуна таандык аракеттердин колдонулушунан улам өзүнө көз каранды болбогон себептер боюнча баш тарта албаган иштерди (кулчулук эмгек) аткаруу үчүн адам эмгегин мажбурлоо менен пайдалануу,-
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосун:
1) эки же андан ашык адамдарга карата;
2) жашы жетпегенге карата;
3) өзүнүн кызмат абалынан пайдаланган адам тарабынан;
4) коркутуп-үркүтүү, зомбулук же аны колдонуу коркунучу менен;
5) жабыр тарткандын инсандыгын ырастаган документтерин алып коюу, жашыруу же болбосо жок кылуу менен жасалганда,-
үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрү менен каралган жосун:
1) билип туруп жаш балага карата.
2) жабырлануучунун ден соолугуна оор залал келтирүү, башка оор кесепеттерге же жабырлануучунун өлүмүнө алып келген;
3) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда,-
жети жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2011-жылдын 27-октябрындагы № 185 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

126-статья. Психиатриялык стационарга мыйзамсыз жаткыруу

(1) Адам психиатриялык стационарга мыйзамсыз жаткырылганда, -
эки жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар өзүнүн кызматтык абалын пайдалануу менен жасалганда же болбосо байкабастыктан жабырлануучунун өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келгенде, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

127-статья. Ушактоо

(КР 2011-жылдын 11-июлундагы № 89 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

128-статья. Мазактоо

(КР 2015-жылдын 10-мартындагы № 53 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

18-Глава

Инсандын жыныстык кол тийгистигине жана жыныстык эркиндигине каршы кылмыштар

129-статья. Зордуктоо

(1) Зордуктоо, башкача айтканда жабырлануучуга же башка адамдарга психикалык жана кара күч зомбулугун көрсөтүү, зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен, ошого тете жабырлануучунун алсыз абалынан пайдалануу менен жабырлануучунун каалоосуна жана эркине каршы жыныстык катнашта болгондо, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Зордуктоо:
1) ушул главанын статьяларында каралган кылмыштар үчүн мурда соттолгон адам тарабынан жасалганда;
2) адамдардын тобу тарабынан жасалганда;
3) алдын-ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан жасалганда;
4) өлтүрөм деп же саламаттыгына оор залал келтирем деп коркутуу менен коштолгондо, ошондой эле жабырлануучуга же башка адамдарга карата өзгөчө ырайымсыздык менен жасалганда;
5) жабырлануучуга жыныстык ооруну жуктурууга алып келгенде, -
сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Зордуктоо:
1) жашы жете электерге карата жасалганда;
2) атасы же мыйзамда жашы жете электи тарбиялоо милдети жүктөлгөн башка адам, ошого тете мыйзамда жашы жете электерди көзөмөлдөө милдети жүктөлгөн
билим берүү, тарбиялоо, дарылоо же болбосо башка мекеменин педагогу же башка кызматкери тарабынан жасалганда;
3) уюшкан кылмыштуу топтун (шериктиктин) мүчөсү тарабынан жасалганда;
4) жабырлануучуга ВИЧ-жугуштуу ооруну жуктурууга же башка оор кесепеттерге алып келгенде;
5) жабырлануучунун өлүмүнө алып келгенде, -
он беш жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ошол эле аракеттер жаш балдарга карата жасалганда, -
жыйырма жылга эркиндигинен ажыратууга же өмүр бою эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьянын үчүнчү бөлүгүнүн 4-пунктунда каралган башка оор кесепеттер деп: жабырлануучунун өзүн-өзү өлтүрүшүн же өзүн-өзү өлтүрүүгө кол салуу, анын психикасынын бузулушун, күнөөлүү адам тарабынан жабырлануучунун ден соолугуна ар кандай түрдөгү оор залал келтирүүнү (жасалган зордуктоонун натыйжасында боюнда болуп калууну, жатындын тышына боюна бүтүп калууну, боюнан түшүүнү, бала төрөө мүмкүнчүлүгүн жоготууну, жыныстык катышуу мүмкүнчүлүгүн жоготууну же бала төрөөнү), анын ичинде залал келтирүү учурундагы өмүргө коркунуч келтирген аракеттерди түшүнүү керек.
Он сегиз жашка толо элек адам жашы жете элек болуп эсептелет. Ал эми он төрт жашка толо элек жаш бала болуп эсептелет.

(КР 2013-жылдын 9-июлундагы № 126 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

130-статья. Сексуалдык мүнөздөгү зомбулук аракеттер

(1) Жабырлануучуга (жабырлануучу аялга) же башка адамдарга зомбулук көрсөтүү же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу же болбосо жабырлануучунун (жабырлануучу аялдын) алсыз абалынан пайдалануу менен бачабаздык, лесбиянчылык же сексуалдык мүнөздөгү башка аракеттер жасалганда, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) ушул главанын статьяларында каралган сексуалдык мүнөздөгү зомбулук аракеттерди мурда жасаган адам тарабынан жасалганда;
2) адамдардын тобу тарабынан;
3) алдын-ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан;
4) өлтүрөм деп коркутуу же саламаттыгына оор залал келтирүү менен коштолгондо, ошондой эле жабырлануучуга (жабырлануучу аялга) же башка адамдарга карата өзгөчө катаалдык менен жасалганда;
5) жабырлануучуга (жабырлануучу аялга) жыныстык ооруну жуктурууга алып келгенде;

6) (КР 2013-жылдын 9-июлундагы № 126 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар, эгерде алар:
1) жашы жете элек адамга карата жасалса;
2) атасы же мыйзамда жашы жете электи тарбиялоо милдети жүктөлгөн башка адам, ошого тете мыйзамда жашы жете электерди көзөмөлдөө милдети жүктөлгөн билим, тарбия берүү, дарылоо же башка мекеменин педагогу же башка кызматкери тарабынан жасалганда;
3) уюшкан кылмыштуу топтун (шериктиктин) мүчөсү тарабынан жасалганда;
4) байкабастыктан жабырлануучунун (жабырлануучу аялдын) саламаттыгына оор залал келтирүүгө, ага (ал аялга) ВИЧ-жугуштуу ооруну жуктурууга же башка оор кесепеттерге алып келсе;
5) жабырлануучунун (жабырлануучу аялдын) өлүмүнө алып келсе, -
он беш жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ошол эле жосундар жаш адамга карата жасалганда, -
жыйырма жылга эркиндигинен ажыратууга же өмүр бою эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2013-жылдын 9-июлундагы № 126 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

131-статья. Сексуалдык мүнөздөгү аракеттерге мажбурлоо

(1) Шантаж, жок кылам, зыянга учуратам же мүлкүңдү алып коем деп коркутуу же жабырлануучунун (жабырлануучу аялдын) материалдык же башка жагынан көз карандылыгынан пайдалануу менен адамды жыныстык катнашка, бачабаздыкка, лесбиянчылыкка же сексуалдык мүнөздөгү башка аракеттерди жасоого мажбурлаганда, -
эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар:
1) жашы жете элек адамга карата жасалса;
2) атасы же мыйзамда жашы жете электи тарбиялоо милдети жүктөлгөн башка адам, ошого тете мыйзамда жашы жете электерди көзөмөлдөө милдети жүктөлгөн билим, тарбия берүү, дарылоо же башка мекеменин педагогу же башка кызматкери тарабынан жасалганда;
үч жылга чейин окутуучулук же башка иш менен алектенүү укугунан ажыратуу менен эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар жаш адамга карата жасалганда, -
үч жылга чейин педагогдук иш менен алектенүү укугунан ажыратуу менен беш жылдан сегиз жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 9-июлундагы № 126 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

132-статья. Он алты жашка толо элек адам менен жыныстык катнашта болуу жана сексуалдык мүнөздөгү башка аракеттерди жасоо

Он алты жашка толо элек экендиги белгилүү болгон адам менен он сегиз жашка толгон адам жыныстык катнашта болгондо, бачабаздык же лесбиянчылык кылганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

133-статья. Ыплас аракеттер

(1) Он сегиз жашка чыга элек адамга карата зомбулук көрсөтпөстөн, ыплас аракеттер жасалганда, -
бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосундар:
1) атасы же мыйзамда жашы жете электи тарбиялоо милдети жүктөлгөн башка адам, ошого тете мыйзамда жашы жете электерди көзөмөлдөө милдети жүктөлгөн билим, тарбия берүү, дарылоо же башка мекеменин педагогу же башка кызматкери тарабынан жасалганда;
2) ушул главанын статьяларында каралган кылмыштар үчүн мурда соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
үч жылга чейин педагогдук же башка иш менен алектенүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар жаш адамдарга карата жасалганда, -
үч жылга чейин педагогдук же башка иш менен алектенүү укугунан ажыратуу менен беш жылдык мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 9-июлундагы № 126 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

19-Глава

Адамдын жана граждандын конституциялык укуктарына жана эркиндиктерине каршы кылмыштар

134-статья. Граждандардын тең укуктуулугун бузуу

(1) Жынысына, расасына, улутуна, тилине, тегине, мүлктүк же кызматтык абалына, жашаган жерине, диний жана башка ынанымдарына, коомдук бирикмелерге таандык болгондугуна карата адамдын жана граждандын укуктары жана эркиндиктери тикелей же кыйыр түрдө бузулганда, бул граждандын мыйзамдуу таламдарына зыян келтиргенде, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып салынат же эки жылдык мөөнөткө чейин түзөтүү жумуштарына жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар кызматтык абалынан пайдалануу менен жасалганда, - эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же эки жылга чейинки
мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

135-статья. Адамдын жеке турмушунун кол тийгистигин бузуу

(1) Башка адамдын макулдугусуз анын жеке же үй-бүлөлүк сырын түзгөн жеке турмушу жөнүндө маалыматтарды жайылтуу максатында мыйзамсыз түрдө чогултканда, же мындай маалыматтарды ачык сүйлөө, ачык коюлган чыгармада же массалык маалымат каражаттарында жайылтканда, бул жабырлануучунун укуктарына жана мыйзамдуу таламдарына зыян келтиргенде, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып төлөм салынат.
(2) Ошол эле жосундар кызмат абалынан пайдалануу менен жасалганда, - эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнөн эки жүз өлчөмүнө чейин айып салынат. (КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

136-статья. Кат жазышуулардын, телефондо жана башка сүйлөшүүлөрдүн, почта, телеграф, электрондук жана башка билдирүүлөрдүн жашырындуулугун бузуу

(1) Жарандардын кат жазышууларынын, телефондо жана башка сүйлөшүүлөрүнүн, почта, телеграф, электрондук же башка билдирүүлөрүнүн жашырындуулугу бузулганда, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүз өлчөмүнөн беш жүз өлчөмүнө чейин айып салуу менен жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар кызматтык абалынан пайдалануу менен же маалыматтарды билдирбей алуу үчүн арналган атайын техникалык каражаттарды пайдалануу менен жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнөн үч жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратылат.
(3) Маалыматтарды билдирбей алуу үчүн арналган атайын техникалык каражаттарды мыйзамсыз өндүргөндө, сатканда же сатуу үчүн алганда, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүз өлчөмүнөн беш жүз өлчөмүнө чейин айып салынат, же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

137-статья. Турак-жайдын кол тийгистигин бузуу

(1) Турак-жайда жашаган же мыйзамдуу негиздерде убактылуу турган адамдын каалоосуна каршы ага мыйзамсыз кирип барганда, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнөн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат.
(2) Ошол эле жосундар зомбулук көрсөтүү же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу аркылуу жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнөн эки жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда, ошондой эле ушул Кодекстин башка статьяларында ага жашоочу жана жашабоочу жайлар кирген жеке турак үй, менчиктин түрүнө карабастан турак-жай фондуна кирген жана туруктуу жашоо үчүн жарактуу турак- жайлар, ага тете турак-жай фондуна кирбеген, бирок убактылуу жашоо үчүн арналган башка жай же курулма турак-жай деп түшүнүлөт.
Турак-жайга ошондой эле мыйзамдуу негиздерде убактылуу турган орун кирет.

(КР 2004-жылдын 26-июлундагы № 99, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2015-жылдын 27-февралындагы № 41 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

138-статья. Гражданга маалымат берүүдөн баш тартуу

Граждандын укуктарына жана эркиндиктерине түздөн-түз тиешеси бар, белгиленген тартипте чогултулган документтерди жана материалдарды берүүдөн кызмат адамынын укукка ылайыксыз баш тартышы, же гражданга атайылап толук эмес же жалган маалымат бериши, эгерде бул жосундар граждандын укуктарына жана мыйзамдуу таламдарына олуттуу зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып салынат.

139-статья. Шайлоо укуктарын жүзөгө ашырууга же шайлоо комиссияларынын ишине тоскоолдук кылуу

(1) Гражданиндин өзүнүн шайлоо укуктарын же референдумга катышуу укуктарын эркин жүзөгө ашырышына тоскоолдук кылуу, добуш берүүнүн купуялуулугун сырын бузуу, ошондой эле аларга өз милдеттерин аткарууларына байланыштуу шайлоо комиссияларынын же референдум өткөрүү боюнча комиссиялардын же шайлоо комиссиясынын, референдумду өткөрүү боюнча комиссиянын мүчөсүнүн ишине тоскоолдук кылуу -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүз өлчөмүнөн үч жүз өлчөмүнө чейин айып салуу же эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Кызмат орундук же кызматтык абалды пайдалануу менен шайлоо комиссиясынын, референдум өткөрүү боюнча комиссиянын шайлоо жана референдумдар жөнүндө мыйзамдарында белгиленген анын ыйгарым укуктарын жүзөгө ашырууларына, анын чечимине таасир этүү максаты менен кийлигишүүсү, алып айтканда, кызмат адамынын талапкерлерди, талапкерлердин тизмелерин каттоо, шайлоочулардын, референдумдун катышуучуларынын добуштарын саноо маселелери боюнча жана шайлоо комиссиясынын, референдумду өткөрүү боюнча комиссиянын гана компетенциясына кирген жана башка маселелер боюнча талаптары же көрсөтмөлөрү -
эсептик көрсөткүчтүн үч жүз өлчөмүнөн беш жүз өлчөмүнө чейин айып салууга же эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар:
1) алдоо, мажбурлоо, зомбулук көрсөтүү же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен коштолгондо;
2) өзүнүн кызматтык абалынан пайдалануу менен жасалганда;
3) адамдардын тобу тарабынан алдын ала макулдашуу боюнча жасалганда;
4) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүз өлчөмүнөн сегиз жүз өлчөмүнө чейин айып салууга же белгилүү кызмат орундарын ээлөө укугунан же белгилүү ишмердик менен алектенүү укугунан үч жылдан беш жылга чейин ажыратууга, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 1-мартындагы № 10, 2017-жылдын 20-февралындагы № 26

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

140-статья. Шайлоочулардын добуштарын сатып алуу

(1) Шайлоолорду өткөрүү мезгилинде шайлоочулардын добуштарын акча каражаттарын төлөө же болбосо таратуу, материалдык баалуулуктарды тапшыруу же кандайдыр бир кызмат ордун же башка убайларды алууга көмөктөшүү жолу менен сатып алуу -
эсептик көрсөткүчтүн бир миң өлчөмүнөн үч миң өлчөмүнө чейин айып салууга же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Кыргыз Республикасынын Президенттигине талапкер, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин же жергиликтүү кеңештин депутаттыгына жана мамлекеттик бийликтин жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун башка
шайланма органдарына талапкер, ошондой эле алардын жакын туугандары, шайлоо комиссияларындагы өкүлдөрү, ыйгарым укуктуу өкүлдөрү, ишенимдүү адамдары, байкоочулары тарабынан жасалган ошол эле аракет -
эсептик көрсөткүчтүн үч миң өлчөмүнөн беш миң өлчөмүнө чейин айып салууга же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2017-жылдын 20-февралындагы № 26 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

140-1-статья. Талапкердин, саясий партиянын шайлоо өнөктүгүн,

референдумду өткөрүү боюнча демилгелүү топтун иштерин каржылоо тартибин бузуу
(1) Шайлоодо белгилүү максаттарга жетүү максатында, тиешелүү шайлоо фондун кыйгап өтүү менен талапкерге, саясий партияга ири суммадагы акча каражаттарын берүү; же шайлоодо белгилүү максаттарга жетүү максатында шайлоо фонддоруна которулбаган ири суммадагы акча каражаттарын чыгымдоо; же шайлоодо белгилүү максаттарга жетүү максатында, тиешелүү шайлоо фондунун каражаттарынын эсебинен ордун толтуруусуз ири көлөмдөгү материалдык баалуулуктарды талапкерге, саясий партияга берүү; же шайлоо менен түздөн-түз же кыйыр байланышкан жана шайлоодо белгилүү натыйжаны алууга багытталган акы төлөнүүчү жумуштарды аткаруу; товарларды сатып өткөрүү, тиешелүү шайлоо фондунан акысын төлөөсүз же тиешелүү шайлоо фондунан негизсиз төмөндөтүлгөн акы төлөө менен ири өлчөмдө жүзөгө ашырылган акысы төлөнүүчү кызматтарды көрсөтүү; же референдумда белгилүү натыйжага жетүү максатында, тиешелүү референдум фондун кыйгап өтүү менен референдумду өткөрүү боюнча демилгелүү топко ири өлчөмдөгү акча каражаттарын берүү; же референдумда белгилүү натыйжага жетүү максатында, референдумдун фонддоруна которулбаган ири өлчөмдөгү акча каражаттарын чыгымдоо; же референдумда белгилүү максаттарга жетүү максатында, тиешелүү референдум фондунун каражаттарынын эсебинен ордун толтуруусуз ири көлөмдөгү материалдык баалуулуктарды референдумду өткөрүү боюнча демилгелүү топко берүү; же референдум менен түздөн-түз же кыйыр байланышкан жана референдум өткөрүү демилгесин көтөрүүгө, референдумда белгилүү натыйжага жетишүүгө багытталган акы төлөнүүчү жумуштарды аткаруу, товарларды сатып өткөрүү, тиешелүү референдум фондунан акысын төлөөсүз же тиешелүү референдум фондунан негизсиз төмөндөтүлгөн акы төлөө менен ири өлчөмдө жүзөгө ашырылган акы төлөнүүчү кызматтарды көрсөтүү, ошондой эле жалган адамдар аркылуу шайлоо фондуна, референдум фондуна ири өлчөмдөгү кайрымдуулук каражаттарын төгүү -
эсептик көрсөткүчтүн беш миң өлчөмүнөн он миң өлчөмүнө чейин айып салуу же эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Талапкердин, саясий партиянын шайлоо өнөктүгүн өткөрүү үчүн талапкер, анын финансы маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү, саясий партиянын финансы маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү тарабынан тиешелүү шайлоо фондунун финансылык (материалдык) колдоо каражаттарынан тышкары ири өлчөмдөгү каражаттарды пайдалануу, референдум өткөрүү демилгесин көтөрүү, референдумда белгилүү натыйжаны алуу үчүн референдум өткөрүү боюнча демилгелүү топтун финансылык маселелер боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү тарабынан референдумдун тиешелүү фондунун каражаттарынан тышкары ири өлчөмдөгү каражаттарды пайдалануу, ошондой эле шайлоолор жана
референдумдар жөнүндө мыйзамдарда тыюу салынган жана атайын шайлоо эсебине, референдум фондунун атайын эсебине которулган кайрымдуулуктарды ири өлчөмдө чыгымдоо -
эсептик көрсөткүчтүн он миң өлчөмүнөн жыйырма миң өлчөмүнө чейин айып салуу, же белгилүү кызмат орундарын ээлөө же белгилүү ишмердик менен алектенүү укугунан үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө ажыратууга, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда ири өлчөм деп ушул статьяда каралган жосундар жасалган учурда, шайлоолор жана референдумдар жөнүндө мыйзамдарда белгиленген, шайлоо фондунун, тиешелүүлүгүнө жараша талапкердин, саясий партиянын, референдум фондунун бардык каражаттарынын чыгымдарынын чектелүү суммасынын ондон биринен ашкан, бирок беш жүз миң сомдон кем эмести түзгөн акча суммасы, мүлктүн же мүлктүк мүнөздөгү пайдалардын наркы таанылат.

(КР 2012-жылдын 1-мартындагы № 10 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

141-статья. Шайлоо документтерин, референдумдун документтерин бурмалоо же добуштарды туура эмес эсептөө

(1) Шайлоо документтерин, референдумдун документтерин бурмалоо, добуштарды атайылап туура эмес эсептөө же шайлоонун, референдумдун натыйжаларын атайылап туура эмес чыгаруу, эгерде бул жосундар шайлоо комиссиясынын, референдумду өткөрүү боюнча комиссиянын мүчөсү, талапкер же анын ыйгарым укуктуу өкүлү, ишенимдүү адамы, ошондой эле саясий партиянын, референдумду өткөрүү боюнча демилгелүү топтун ыйгарым укуктуу өкүлү тарабынан жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн бир миңден беш миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Шайлоо комиссиясынын же референдум өткөрүү боюнча комиссиянын төрагасы, төрагасынын орун басары, катчысы, шайлоо же референдум күнү техникалык кызматтарды көрсөтүүнү камсыз кылган ыйгарым укуктуу адам тарабынан, буга тете эле алдын ала сүйлөшүп алуу боюнча жасалган ошол эле аракеттер -
эсептик көрсөткүчтүн беш миңден он миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга, же үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Шайлоочулардын, референдумдун катышуучуларынын талапкерди, саясий партия тарабынан көрсөтүлгөн талапкерлердин тизмесин, референдумду өткөрүү демилгесин колдогон кол тамгаларын жасоо же алдын ала сүйлөшүү боюнча адамдардын тобу же уюшкан топ тарабынан жасалган, атайлап жасалган кол тамгаларды (кол коюу барактарын) күбөлөндүрүү, же сатып алуу, мажбурлоо, күч колдонуу же аны колдонуу коркунучу, ошондой эле мүлктү жок кылуу же аны жок кылуу коркунучу менен бириккен, же жарандардын же юридикалык жактардын укуктарынын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарынын, же мамлекеттин мыйзам менен корголгон кызыкчылыктарынын олуттуу бузулушуна алып келген аракеттер
-
эсептик көрсөткүчтүн беш миңден он миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга, же белгилүү кызмат орундарын ээлөө же белгилүү ишмердик менен алектенүү укугунан үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө ажыратууга, же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Мыйзамсыз даярдоо, ага тете мыйзамсыз даярдалган шайлоо бюллетендерин, референдумда добуш берүү үчүн бюллетендерди, тизмеден чыгаруу күбөлүктөрүн сактоо же ташып жеткирүү, -
эсептик көрсөткүчтүн он миңден он беш миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга, же белгилүү кызмат орундарын ээлөө же белгилүү ишмердик менен алектенүү укугунан үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө ажыратууга, же үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 1-мартындагы № 10, 2017-жылдын 20-февралындагы № 26

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

141-1-статья. Добуш берүүнүн жыйынтыктарын бурмалоо

Эсепке алынбаган бюллетендерди добуш берүүдө пайдаланылган бюллетендердин санына кошуу; же шайлоочулар, референдумдун катышуучулары тууралуу атайлап туура эмес маалыматтарды берүү, же аларга жигердүү шайлоо укугуна, референдумга катышуу укугуна ээ болбогон адамдарды, же ойдон чыгарылган адамдарды киргизүү менен билдирилген шайлоочулардын, референдумдун катышуучуларынын тизмелерин атайлап туура эмес түзүү; же шайлоочулардын, шайлоочулардын тизмесиндеги референдумдун катышуучуларынын кол тамгаларын бурмалоо; же шайлоочулардын, референдумдун катышуучуларынын белгилери менен жарактуу бюллетендерди алмаштыруу; же шайлоочулардын, референдумдун катышуучуларынын эркин билдирүүлөрүн аныктоонун мүмкүн эместигине алып келгендей бюллетендерди бузуу; же бюллетендерди мыйзамсыз жок кылуу, же шайлоочулардын, референдумдун катышуучуларынын добуштарын атайлап туура эмес эсептөө; же добуштарды эсептөөгө же добуш берүүнүн жыйынтыктары аныкталганга чейин шайлоо комиссияларынын, референдумду өткөрүү боюнча комиссиянын мүчөлөрүнүн добуш берүүнүн жыйынтыктары тууралуу протоколдорго кол коюулары; же добуш берүүнүн жыйынтыктары тууралуу протоколду (добуш берүүнүн чыныгы жыйынтыктарына шайкеш келбеген) атайлап туура эмес түзүү; же аны толтургандан кийин добуш берүүнүн жыйынтыктары тууралуу протоколго мыйзамсыз өзгөртүүлөрдү киргизүү; же добуш берүүнүн жыйынтыктарын, шайлоонун, референдумдун натыйжаларын атайлап туура эмес аныктоо, -
эсептик көрсөткүчтүн он беш миңден жыйырма беш миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга, же белгилүү кызмат орундарын ээлөө же белгилүү ишмердик менен алектенүү укугунан үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө ажыратууга, же беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 1-мартындагы № 10 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

142-статья. Эмгекти коргоо эрежелерин бузуу

(1) Техникалык коопсуздукту сактоого жооптуу адам тарабынан саламаттыкка анча оор эмес залал келтирүүгө алып келүүчү техникалык коопсуздуктун, өнөр жай санитариясынын эрежелери же эмгекти коргоонун башка эрежелери бузулганда, -
эки жүз элүүдөн үч жүз элүү саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же болбосо үч жүздөн төрт жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо зыяндын ордун толтуруу менен көпчүлүк алдында кечирим суроого, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.
(2) Ошол эле укук бузуулар оор кесепеттерге алып келгенде, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

143-статья. Эмгек жөнүндө мыйзамдарды бузуу

Жеке максаттарда адамды жумуштан мыйзамсыз атайылап бошотуу, ошого тете эмгек жөнүндө мыйзамдарды башкача түрдө олуттуу бузуу, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып салынат же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратылат.

144-статья. Кош бойлуу аялды, ошондой эле үч жашка толо элек баласы бар аялды жумушка алуудан негизсиз баш тартуу же жумуштан негизсиз бошотуу

Кош бойлуулугуна байланыштуу аялды жумушка алуудан негизсиз баш тартуу же жумуштан негизсиз бошотуу, үч жашка толо элек баласы бар аялды ушуга байланыштуу жумушка алуудан негизсиз баш тартуу же жумуштан негизсиз бошотуу, ошого тете эмгек акысынын өлчөмүн төмөндөтүү, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат.

145-статья. Дарыгерлик сырды билдирип коюу

(1) Медициналык, фармацевт же башка кызматкер кесиптик же кызматтык зарылдыгы болбосо деле, пациенттин дарты же медициналык күбөлөндүрүлүшүнүн натыйжалары жөнүндө маалыматтарды билдирип койгондо, -
эсептик көрсөткүчтүн отуз өлчөмүнө чейин айып салынат.
(2) Ошол эле жосундар адамдын иммунодефицитинин вирусу бар экендиги жөнүндө маалыматтарды билдирүү аркылуу жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып салынат же эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Эгерде ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар байкабастыктан оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

146-статья. Динге ишенүү жана дин тутуу эркиндиги укугун жүзөгө ашырууга тоскоолдук кылуу

Диний уюмдардын ишине же диний ырым-жырымдарды жасоого мыйзамсыз тоскоолдук кылуу, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

146-1-статья. Кыргыз Республикасынын Омбудсменинин

(Акыйкатчысынын) ишине тоскоолдук кылуу

(1) "Кыргыз Республикасынын Омбудсмени (Акыйкатчысы) жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында каралган Омбудсмендин (Акыйкатчынын) ыйгарым укуктарын ишке ашыруусуна жана милдеттерин аткаруусуна кандай формада болсун тоскоолдук кылуу, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 11-июнундагы № 100 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

146-2-статья. Координациялык кеңештин мүчөсүнүн, кыйноолорду жана башка катаал, адамкерчиликсиз же кадыр-баркты басмырлаган мамиленин жана жазанын түрлөрүнүн алдын алуу боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук борборунун кызматкеринин ишине тоскоолдук кылуу

Координациялык кеңештин мүчөсүнүн, кыйноолорду жана башка катаал, адамкерчиликсиз же кадыр-баркты басмырлаган мамиленин жана жазанын түрлөрүнүн алдын алуу боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук борборунун кызматкеринин тиешелүү мыйзамда каралган ыйгарым укуктарын ишке ашыруусуна кандай гана болбосун формада тоскоолдук кылуу, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 12-июлундагы № 105 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

147-статья. Диний ырым-жырымдарды аткарымыш болуп инсанга жана граждандын укуктарына шек келтирүү

(1) Диний окууларды үйрөтүмүш жана диний ырым-жырымдарды аткарымыш болуп, граждандардын саламаттыгына зыян келтиргенде же инсанга же граждандын укуктарына башкача шек келтиргенде, же граждандарга коомдук иштен же граждандык милдеттерди аткаруудан баш тартууга түрткү берүү менен коштолгон иш жүргүзгөн топту уюштуруу же ага жетекчилик кылуу, ошого тете бул топко жашы жете электерди тартуу, -
жүз сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же жүз элүүдөн үч жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө көрсөтүлгөн топтун ишине жигердүү катышуу, ошого тете аларда көрсөтүлгөн жосундарды жасоого багытталган үзгүлтүксүз пропаганда жүргүзүү, -
сексенден жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же элүүдөн жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эгерде ушул статьянын экинчи бөлүгүндө көрсөтүлгөн адамдардын жосундары жана аларды жасаган адамдар коомго анча коркунуч келтирбесе, аларга карата коомдук таасир көрсөтүү чаралары колдонулушу мүмкүн.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

148-статья. Тынч чогулушту өткөрүүгө же ага катышууга тоскоолдук кылуу

Тынч чогулушту өткөрүүгө же ага катышууга мыйзамсыз тоскоолдук кылуу же болбосо ага катышууга мажбурлоо, эгерде бул жосундар өзүнүн кызматтык абалын пайдалануу менен,
же зомбулук көрсөтүү же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен кызмат адамы тарабынан жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн үч жүз өлчөмүнөн беш жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.

(КР 2013-жылдын 18-апрелиндеги № 53 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

149-статья. Жалпыга бирдей милдеттүү билим берүү жөнүндө мыйзамды аткарбоо

Кызмат адамы тарабынан жалпыга бирдей милдеттүү билим берүү жөнүндө мыйзам кыянаттык менен аткарылбаганда, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүз өлчөмүнө чейин айып салынат.

150-статья. Автордук, чектеш укуктарды жана патент ээлеринин укуктарын бузуу

(1) Автордук укуктун же чектеш укуктардын объекттерин мыйзамсыз пайдалануу ошого тете эле, сатуу максатында чыгармалардын же (жана) фонограммалардын, ЭЭМ үчүн программалардын контрафакттык нускаларын сатып алуу, сактоо, ордун которуу же жасоо, ошондой эле ойлоп табууларды, пайдалуу моделдерди же өнөржай үлгүсүн, ЭЭМ программасын же маалыматтар базасын мыйзамсыз пайдалануу, автордун же арыз ээсинин макулдугусуз ойлоп табуунун, пайдалуу моделдин же өнөржай үлгүсүнүн маани-маңызын алар жөнүндөгү маалыматтар расмий жарыяланганга чейин жарыя кылуу, эгерде мындай жосундар ири зыян келтирүү менен же ири өлчөмдө киреше табуу максатында жасалса, -
үч эселенген айып салууга, же жети жүздөн бир миң беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же ансыз үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган, алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу же уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалган же өзгөчө ири зыян келтирүү менен же өзгөчө ири өлчөмдө киреше табуу максатында жасалган жосундар, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч эселенген айып салууга, же болбосо бир миң беш жүздөн үч миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө, же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул беренеде каралган жосундар, эгерде зыяндын же пайданын өлчөмү же болбосо пайдалардын суммасы эсептик көрсөткүчтөн беш жүз эсе ашып кетсе, ири зыян келтирүү менен же ири өлчөмдөгү пайда табуу максатында жасалган болуп таанылат, ал эми жосундар, эгерде зыяндын же пайданын өлчөмү же пайдалардын суммасы, кылмыш жасалган күнгө карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн миң эсе ашып кетсе, өзгөчө ири зыян келтирүү же өзгөчө ири өлчөмдөгү пайда табуу максатында жасалган болуп таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 20-февралындагы № 58

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

151-статья. Журналисттердин мыйзамдуу кесиптик ишине тоскоолдук кылуу

(1) Маалыматты жайылтууга же аны жайылтуудан баш тартууга мажбурлоо аркылуу журналисттердин мыйзамдуу кесиптик ишине тоскоолдук кылуу, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнөн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат.
(2) Ошол эле жосундар өзүнүн кызматтык абалынан пайдалануу менен жасалганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен анысы жок үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

152-статья. Эмгек акыны, пенсияларды, пособиелерди жана башка социалдык төлөмдөрдү төлөөгө арналган акчалай каражаттарды пайдалануу

(1) Менчигинин түрүнө карабастан, ишканалардын, мекемелердин жана уюмдардын кызмат адамдары тарабынан эмгек акыны, пенсияларды, пособиелерди жана башка социалдык төлөмдөрдү төлөөгө арналган каражаттар багыты боюнча пайдаланылбаганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнөн беш жүз өлчөмүнө чейин айып салынат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

20-Глава

Үй-бүлөгө жана жашы жете электерге каршы кылмыштар

153-статья. Эки жана андан көп аял алуу

Эки же андан көп аял алганда, башкача айтканда, жалпы чарба жүргүзүп, эки же андан көп аялдар менен чогуу жашаганда, -
эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

154-статья. Он жети жашка толо элек адамды иш жүзүндө никелик мамилелерге өтүүгө мажбурлоо

(1) Он жети жашка толо элек адамды иш жүзүндө никелик мамилелерге өтүүгө мажбурлоо -
жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.
(2) Он жети жашка толо элек адамды иш жүзүндө никелик мамилелерге өтүү үчүн ала качуу -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 25-январындагы № 9 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

155-статья. Аялды никеге турууга мажбурлоо, никеге туруу үчүн аны ала качуу же анын никеге турушуна тоскоолдук кылуу

(1) Аялды никеге турууга же никелешип чогуу жашоону улантууга мажбурлаганда, ошого тете аялдын никеге турушуна тоскоолдук кылганда -
жүздөн эки жүз чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.
(2) Анын эркине каршы никеге туруу үчүн аялды ала качканда -
беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 25-январындагы № 9 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

1551-статья. Диний ырым-жырымдарды өткөрүүдө нике курагы жөнүндө мыйзамдарды бузуу

Нике курагы жөнүндө мыйзамдарды бузуу менен ага карата никеге туруу боюнча диний каада жасалган адамдын ата-энелери (аларды алмаштыруучу адамдар), никеге туруу боюнча диний каада жасаган адам, ошого тете жашы жетпеген менен никеге туруу боюнча диний каада жасалган жашы жеткен адам -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2016-жылдын 17-ноябрындагы № 179 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

156-статья. Жашы жетпегенди кылмыш жасоого тартуу

(1) Он сегиз жашка толгон адам тарабынан убада берүү, алдоо, коркутуу же башка ыкма менен жашы жетпегенди кылмыш жасоого тартуу, -
үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар ата-энеси, мугалими, же жашы жетпеген жөнүндө кам көрүү милдети мыйзам тарабынан жүктөлгөн башка адам тарабынан жасалганда, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо төрт жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүгүндө каралган жосундар зомбулук көрсөтүү же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен жасалганда, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын биринчи, экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө каралган жосундар жашы жетпегенди уюшкан кылмыштуу топко же кылмыштуу шериктикке тартуу менен, же болбосо оор же өзгөчө оор кылмыш жасоого байланыштуу болгондо, -
сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

157-статья. Жашы жетпегенди коомчулукка каршы аракеттерди жасоого тартуу

(1) Он сегиз жашка толгон адам тарабынан жашы жетпеген адамды аракечтикке, баңги же башка баш айлантуучу заттарды врачтын дайындоосуз керектөөгө, селсаяктык же кайырчылык кылууга же болбосо аны селсаяктыкта же кайырчылыкта пайдаланууга тартканда, -
жүздөн үч жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ата-эне, педагог же ага мыйзам менен жашы жетпегенди тарбиялоо боюнча милдеттер жүктөлгөн башка адам тарабынан жасалган ошол эле жосундар, -
үч жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же болбосо төрт жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүгүндө каралган, зомбулукту колдонуу же аны колдонуу коркунучу менен жасалган жосундар, -
беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү: Эгерде бул жосундар жашоонун булагынан ажыроонун же жашаган жеринин жоктугунан келип чыккан оор турмуштук жагдайларга туш болуунун айынан ата-энелер тарабынан жасалса, ушул статьянын колдонулушу жашы жетпегенди селсаяктыкка тартуунун же болбосо селсаяктыкта пайдалануунун учурларына жайылтылбайт.

(КР 2011-жылдын 1-ноябрындагы № 195, 2013-жылдын 9-июлундагы № 126

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

158-статья. Бөбөктү алмаштырып коюу

(1) Бөбөктү алмаштырып койгондо, -
жүздөн эки жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар кара ниеттик же башка жаман ой менен жасалганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

159-статья. Балдарды сатуу

(КР 2003-жылдын 9-августундагы № 193 Мыйзамынын редакциясына ылайык алынып салынган)

Көңүл буруңуздар:

(Бул статьяга КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199 Мыйзамынын редакциясына ылайык өзгөртүүлөр киргизилген)

160-статья. Баланы (кызды) асырап алуунун сырын ачуу

Баланы (кызды) асырап алган адамдын эркине каршы асырап алуунун сырын ачып койгондо, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып төлөм салынат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

160-1-статья. Балдарды асырап алуу боюнча мыйзамсыз аракеттер

Асырап алууну каалаган адамдардын атынан же кызыкчылыктарында балдарды асырап алууга тандоо жана өткөрүп берүү боюнча аракеттер, буга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында ыйгарым укук берилбеген адам тарабынан ушундай эле укук бузуу үчүн администрациялык жаза-чарасы салынгандан кийин бир жылдын ичинде жүзөгө ашырылганда, ошого тете ал адам тарабынан пайда табуу максатында балдарды асырап алууга макул болууга көндүргөндө -
элүүдөн жүзгө чейинки эсептешүү көрсөткүчүнүн өлчөмүндө айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же эки жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 16-июлундагы № 114 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

161-статья. Жашы жетпегенди тарбиялоо боюнча милдеттерди аткарбоо

Ата-эне же өздөрүнө жашы жетпегенди тарбиялоо боюнча милдеттер жүктөлгөн башка адам жашы жетпегенди тарбиялоо боюнча милдеттерин, ошого тете жашы жетпегенге көзөмөл жүргүзүүгө милдеттүү болгон билим берүүчү, тарбиялоочу, дарылоочу же башка мекемелердин окутуучусу же башка кызматкери өз милдеттерин аткарбаганда же талапка ылайык аткарбаганда, эгерде бул жосундар жашы жетпегенге ырайымсыз мамиле жасоо менен коштолсо, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнөн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

162-статья. Балдарды багууга каражаттарды төлөбөгөндүк

1. Жашы жете элек балдарды, жашы жеткен, бирок эмгекке жарамсыз жана материалдык жардамга муктаж болгон балдарды, ошого тете билим берүү уюмдарында окуган жашы жеткен балдарды багууга 70 пайыздан ашык төлөнүүгө тийиш болгон каражаттарды соттун чечимин же нотариалдык ырасталган макулдашууну бузуу менен жүйөлүү себепсиз ата-эне тарабынан төлөбөгөндүк, эгерде бул жосун бир нече жолу жасалса, -
жүз сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук иштерге тартууга же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Администрациялык жаза чарасын колдонгондон кийин бир жылдын ичинде администрациялык жаза чарасына тартылган ата-энелер тарабынан төлөбөгөндүк бир нече жолу жасалган төлөбөгөндүк деп таанылат.

(КР 2017-жылдын 2-мартындагы № 41 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

163-статья. Эмгекке жарамсыз ата-энелерди багууга каражаттарды төлөбөгөндүк

1. Эмгекке жарамсыз жана материалдык жардамга муктаж болгон ата- энелерди багууга 70 пайыздан ашык төлөнүүгө тийиш болгон каражаттарды соттун
чечимин же нотариалдык ырасталган макулдашууну бузуу менен жүйөлүү себепсиз жашы жеткен эмгекке жарамдуу балдар тарабынан төлөбөгөндүк, эгерде бул жосун бир нече жолу жасалса, -
жүз сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук иштерге тартууга же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Администрациялык жаза чарасын колдонгондон кийин бир жылдын ичинде администрациялык жаза чарасына тартылган балдар тарабынан төлөбөгөндүк бир нече жолу жасалган төлөбөгөндүк деп таанылат.

(КР 2017-жылдын 2-мартындагы № 41 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

VIII БӨЛҮМ

ЭКОНОМИКА ЧӨЙРӨСҮНДӨГҮ КЫЛМЫШТАР

21-Глава

Менчикке каршы кылмыштар

164-статья. Уурдоо

(1) Уурдоо, башкача айтканда бирөөнүн мүлкүн жашыруун уурдап кетүү,-
жүз сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга, жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо үч эселенген айып салууга, же болбосо алты айлык мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо зыяндын ордун толтуруу менен көпчүлүк алдында кечирим суроого жазаланат.
(2) Ошол эле аракеттер:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) олуттуу өлчөмдө жасалганда, -
үч эселенген айып салууга же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле аракеттер:
1) жабырлануучунун кийимдеринен же жанындагы кол жүгүнөн уурдалганда
(чөнтөк уурулугу);
2) турак жайга же башка сактоочу жайга мыйзамсыз кирүү менен;
3) ири өлчөмдө жасалганда, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ошол эле аракеттер:
1) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
2) өзгөчө ири өлчөмдөрдө;
3) уурулук кылгандыгы же болбосо опузалап талап кылгандыгы үчүн мурда эки же андан көп жолу соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү: 1. Башка бирөөнүн мүлкүн укукка жат түрдө айыпкердин же башка адамдардын пайдасына акысыз алып коюу, ал жеке пайда көрүү максатында жасалганда, менчик ээсине же бул мүлктүн башка ээсине зыян келтиргенде, мунун өзү уурдоо катары түшүндүрүлөт.
2. Ушул главанын статьяларында каралган жосундар, эгерде уурдалган мүлктүн наркы уурдоо жасалган учурдагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн жыйырма эсеге ашса, олуттуу өлчөмдө жасалган деп табылат.
3. Ушул главанын статьяларында каралган жосундар, эгерде уурдалган мүлктүн наркы кылмыш жасалган учурдагы каралган жосундар, эгерде уурдалган мүлктүн наркы кылмыш жасалган учурдагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн он миң эсеге көп болсо, ал эми өзгөчө - ири өлчөмдө жыйырма беш миң эседен ашып кетсе - өзгөчө ири өлчөмдө жасалган деп таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309,

2013-жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

165-статья. Мал уурдоо

(1) Мал уурдоо, башкача айтканда башканын малын билгизбей уурдап кеткенде, -
үч эселенген айып же эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат, болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле аракеттер:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) олуттуу өлчөмдө жасалганда, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ошол эле аракеттер:
1) турак-жайдын, ишкананын, уюмдун, мекеменин короосуна же мал короого, мал камалган тосмого кирүү менен;
2) ири өлчөмдө жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен же анысы жок беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ошол эле аракеттер:
1) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
2) өзгөчө ири өлчөмдө жасалганда;
3) уурулук кылгандыгы же болбосо опузалап талап кылгандыгы үчүн мурда эки же андан көп жолу соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309, 2011-жылдын 21-декабрындагы №

244 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

166-статья. Алдамчылык

(1) Алдамчылык, башкача айтканда алдоо же ишенимден кыянаттык менен пайдалануу жолу менен бирөөнүн мүлкүн ээлеп алуу же мүлк укугуна ээ болуу, -
жүз сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же үч эселенген айып салууга же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо бир жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле аракеттер:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) кыйла чоң өлчөмдө жасалганда, -
элүүдөн үч жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч эселенген айып салууга же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле аракеттер ири өлчөмдө жасалганда, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (4) Ошол эле аракеттер:
1) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
2) өзгөчө ири өлчөмдө;
3) кызмат абалынан пайдалануу менен;
4) уурулук кылгандыгы же болбосо опузалап талап кылгандыгы үчүн мурда эки же андан көп жолу соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

167-статья. Тоноо

(1) Тоноо, башкача айтканда бирөөнүн мүлкүн ачык эле ээлеп алуу, -
элүүдөн жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле аракеттер:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) олуттуу зыян келтирүү менен жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүз өлчөмүнө чейин айып салуу менен эки жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле аракеттер:
1) ири өлчөмдө;
2) өмүрү же саламаттыгы үчүн коркунучтуу болбогон зомбулук көрсөтүү же болбосо ушундай зомбулук көрсөтөм деп коркутуу аркылуу жасалганда, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ошол эле аракеттер:
1) турак жайга, имарат жайга же башка сактоочу жайга кирүү менен;
2) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
3) өзгөчө ири өлчөмдөрдө;
4) уурулук кылгандыгы же болбосо опузалап талап кылгандыгы үчүн мурда эки же андан көп жолу соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

168-статья. Каракчылык

(1) Каракчылык, башкача айтканда өмүргө же ден соолукка коркунучтуу болгон зомбулук көрсөтүү менен, же болбосо мындай зомбулукту колдоном деп коркутуу менен жасалган башка бирөөнүн мүлкүн ээлеп алуу максатындагы кол салуу, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле аракет:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) олуттуу өлчөмдөгү мүлктү ээлеп алуу максатында жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле аракеттер:
1) ири өлчөмдөгү мүлктү ээлеп алуу максатында;
2) курал-жарак же курал-жарак катары пайдаланылуучу нерселерди колдонуу менен;
3) жабырлануучунун ден соолугуна оор залал келтирүү менен жасалганда, - мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө
эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (4) Ошол эле аракеттер:
1) өзгөчө ири өлчөмдөгү мүлктү ээлеп алуу максатында;
2) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
3) турак жайга, имарат жайга же болбосо башка сактоочу жайга кирүү менен;
4) уурулук кылгандыгы же болбосо опузалап талап кылгандыгы үчүн мурда эки же андан көп жолу соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

169-статья. Башка бирөөнүн мүлкүн өзгөчө ири өлчөмдө уурдоо

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

169-1-статья. Тарыхый, илимий, көркөм же маданий баалуулуктарга ээ буюмдарды же документтерди уурдоо

(1) Уурдоо ыкмасына карабастан тарыхый, илимий, көркөм же маданий баалуулуктарга ээ нерселерди же документтерди уурдоо, -
эсептешүү көрсөткүчүнүн элүүгө чейинки өлчөмүндө айып менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) уюшкан топ тарабынан;
4) олуттуу өлчөмдө жасалганда, -
эсептешүү көрсөткүчүнүн элүүгө чейинки өлчөмүндө айып менен беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө көрсөтүлгөн нерселерди же документтерди жок кылууга, бузууга же талкалоого алып келген ошол эле жосундар, -
эсептешүү көрсөткүчүнүн элүүгө чейинки өлчөмүндө айып менен беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 24-июлундагы № 159 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

170-статья. Опуза талап

(1) Опуза талап, башкача айтканда зомбулук көрсөтөм деп коркутуу же башка бирөөнүн мүлкүн талкалайм же сындырам деп коркутуу, ага тете эле жабырлануучуну же анын жакын туугандарын маскаралаган маалыматтарды, же болбосо жабырлануучунун же анын жакын туугандарынын укуктарына же мыйзамдуу кызыкчылыктарына олуттуу зыян келтириши мүмкүн болгон башка маалыматтарды таратам деп коркутуу менен башка бирөөнүн мүлкүн же мүлккө карата укугун талап кылуу же мүлктүк мүнөздөгү башка аракеттерди жасоо, -
үч эселенген айып салууга же үч жылга чейинки түзөтүү жумуштарына тартууга, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосун:
1) зомбулук көрсөтүү менен;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) ири өлчөмдөгү мүлктү алуу максатында, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ошол эле жосун:
1) жабырлануучунун ден соолугуна оор залал келтирүү менен;
2) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
3) өзгөчө ири өлчөмдөгү мүлктү алуу максатында;
4) уурулук кылгандыгы же болбосо опузалап талап кылгандыгы үчүн мурда эки же андан көп жолу соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

171-статья. Ишенип берилген мүлктү ыйгарып алуу же төлөмөр болуу

(1). Ишенип берилген мүлктү ыйгарып алуу же төлөмөр болуу -
жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч эселенген айып салууга же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосун:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) олуттуу өлчөмдө жасалганда, -
үч эселенген айыпка же жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же беш жылга чейин мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
3) Ошол эле жосун ири өлчөмдө жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен же анысы жок беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ошол эле жосун:
1) өзгөчө ири өлчөмдө;
2) кызмат абалын пайдалануу менен;
3) уурулук кылгандыгы же болбосо опузалап талап кылгандыгы үчүн мурда эки же андан көп жолу соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же анысы жок беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2008-жылдын 18-июлундагы № 151

2009-жылдын 17-декабрындагы № 309 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

172-статья. Автомобилди же башка автомототранспорт каражатын укукка жат түрдө ээлеп алуу

(1) Автомобилди же башка автомототранспорт каражатын укукка жат түрдө ээлеп алуу, -
үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) өмүрүнө жана саламаттыгына коркунуч келтирбеген зомбулук көрсөтүү, болбосо ушундай зомбулук көрсөтөм деп коркутуу аркылуу жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар уюшкан кылмыштуу топ тарабынан, болбосо өмүргө же саламаттыкка коркунуч келтирген зомбулук көрсөтүү менен, же ушундай зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

172-1-статья. Жерлерди өзү билип ээлөө же басып алуу

(1) Менчигинин формасына карабастан өзү билип жер ээлеп алуу олуттуу материалдык зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүндө айып салууга же үч эселенген айыпка жазаланат.
(2) Жер участогун өзү билип басып алуу, башкача айтканда, зомбулук көрсөтүү же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен жер участогун мыйзамсыз ээлеп алууга багытталган атайы аракеттер, -
бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Жер участогун массалык басууга катышуу, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (4) Ушул статьянын 1, 2 жана 3-бөлүктөрүндө каралган жосундар:
1) өмүргө же саламаттыкка коркунучтуу зомбулук көрсөтүү же өлтүрөм деп коркутуу менен;
2) курал-жарак же курал-жарак катары пайдаланылуучу башка нерселерди колдонуу менен жасалса, -
беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(5) Жер участогун мыйзамсыз басып алууну уюштуруу же жетектөө, -
жети жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. Эскертүү. Ушул статьяда кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын
мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн элүү эсе ашкан зыян - олуттуу өлчөмдөгү зыян деп таанылат.
Эгерде анын аракеттеринде кылмыштын башка курамдары болбосо жана ал жабырлануучуга зыяндын ордун толтуруп берсе, жер участогун ыктыярдуу түрдө бошотуп берген адам кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

172-2-статья. Турак-жай жана (же) турак-жай эмес жайларды, имараттарды жана курулуштарды өзү билип басып алуу

(1) Менчигинин формасына карабастан турак-жай жана (же) турак-жай эмес жайларды, имараттарды жана курулуштарды өзү билип басып алуу, башкача айтканда, зомбулук көрсөтүү менен же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен турак-жай жана (же) турак-жай эмес жайларды, имараттарды жана курулуштарды басып алууга багытталган атайы аракеттер, -
бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосундар, эгер алар:
1) адамдардын тобу тарабынан жасалса;
2) турак-жай жана турак-жай эмес жайлардын, имараттардын жана курулуштардын зыян тартышына алып келсе, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын 1 жана 2-бөлүктөрүндө каралган жосундар, эгерде алар:
1) өмүргө же саламаттыкка коркунучтуу зомбулук көрсөтүү же болбосо өлтүрөм деп коркутуу менен;
2) курал-жарак же курал-жарак катары пайдаланылуучу башка нерселерди колдонуу менен,
3) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Менчигинин формасына карабастан турак-жай жана (же) турак-жай эмес жайларды, имараттарды жана курулуштарды мыйзамсыз басып алууну уюштуруу же аны жетектөө, -
сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү: Эгерде анын аракеттеринде кылмыштын башка курамдары болбосо жана ал жабырлануучуга зыяндын ордун толтуруп берсе, жайларды, имараттарды же курулуштарды ыктыярдуу түрдө бошотуп берген адам кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

173-статья. Алдоо же ишенимден кыянаттык менен пайдалануу аркылуу мүлктүк зыян келтирүү

(1) Алдоо же ишенимден кыянаттык менен пайдалануу аркылуу менчик ээсине же мүлктүн башка ээсине уурдоо белгилери жок мүлктүк зыян келтирилгенде, -
жүздөн эки жүз саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же болбосо жүздөн эки жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнөн эки жүз өлчөмүнө чейин айып салынат, болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүгүндө каралган жосундар:
1) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда;
2) ири зыян келтиргенде;
3) мурда эки же андан ашык уурулук кылгандыгы, опузалап талап кылгандыгы, болбосо алдоо же ишенимден кыянаттык менен пайдалануу аркылуу мүлктүк зыян келтиргендиги үчүн соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнө чейин айып салуу менен эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Менчик ээсине келтирген зыян өз ыктыяры менен толтурулганда, ушул статьянын экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө көрсөтүлгөн белгилер жок болгондо, зыян келтирген адам кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

174-статья. Мүлктү атайылап жок кылуу же зыянга учуратуу

(1) Башканын мүлкүнө олуттуу зыян келтирүү менен аны атайылап жок кылганда же зыянга учуратканда, -
үч эселенген айып же эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнөн эки жүз өлчөмүнө чейин айып салынат, эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) өрттөө аркылуу;
2) башка жалпыга коркунучтуу ыкма менен;
3) оор кесепеттерге алып келүү менен жасалганда, -
эки жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

175-статья. Тарых жана маданият эстеликтерин, жаратылыш объекттерин атайылап жок кылуу же бузуу

(1) Тарых жана маданият эстеликтерин, жаратылыш объекттерин атайылап жок кылуу же бузуу, -
жүз элүүдөн эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же элүүгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейин эркиндигин чектөөгө жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар олуттуу өлчөмдө жасалганда, -
жетимиштен жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 24-июлундагы № 159 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

176-статья. Мүлктү байкабастыктан кыйратуу же бүлүндүрүү

(1) Башка бирөөнүн мүлкүн байкабастыктан кыйратуу же бүлүндүрүү менен жасалган ири өлчөмдөгү зыянга учуратуу, -
жүз элүү сааттан эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же элүүгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка жазаланат.
(2) От же өтө коркунучтуу болгон башка нерсеге байкабай мамиле кылуу менен же өтө оор натыйжаларга алып келген ошондой эле жосундар, -
эки жүз кырктан үч жүз алтымыш саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же эки жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү: Менчик ээсине келтирилген зыяндын орду ыктыярдуу толтурулуп берилген учурда зыян келтирген адам кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

177-статья. Кылмыш жолу менен алынгандыгы белгилүү болгон мүлктү сатып алуу же сатуу

(1) Мурда убада бербестен кылмыш жолу менен алынгандыгы белгилүү болгон мүлктү сатып алуу же сатуу, -
сексенден жүз алтымыш саатка чейин коомдук жумуштарга тартууга же жыйырма бешке чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар кесип катарында же ири өлчөмдөрдө жасалганда, -
эки жүз кырктан үч жүз алтымыш саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга, зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

22-Глава

Экономикалык иш чөйрөсүндөгү кылмыштар

178-статья. Мыйзамдуу ишкердик кылуу ишине тоскоолдук кылуу

(1) Жеке ишкердик кылуучуну же юридикалык жакты каттоодон мыйзамга ылайыксыз баш тартуу же аларды каттоодон четтөө, белгилүү ишти жүзөгө ашырууга атайын уруксат (лицензия) берүүдөн укукка ылайыксыз баш тартуу, болбосо аны берүүдөн четтөө, жеке ишкердик кылуучунун же юридикалык жактын укуктарын жана мыйзамдуу таламдарын ошого тете алардын өз алдынчалыгын чектөө, ишкердикти жана башка иштерди жүзөгө ашыруу үчүн пайдаланылып жаткан жайларды карап чыгуу болбосо жеке ишкердик кылуучунун же юридикалык жактын ишине мыйзамсыз түрдө башкача кийлигишүү, эгерде бул жосундар кызмат адамы тарабынан өзүнүн кызматтык абалын пайдалануу менен жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнөн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат, болбосо эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып салуу менен беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратылат.
(2) Ошол эле жосундар мыйзамдуу күчүнө кирген сот актысын бузуу менен жасалганда, ошого тете ири зыян келтирилгенде, -
эки жүз кырктан үч жүз алтымыш саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же болбосо эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн үч жүз өлчөмүнө чейин айып салуу менен беш жылдык мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда жай деп менчигинин түрүнө карабастан ишкерлик жана башка ишти жүзөгө ашыруу үчүн ылайыкташтырылган офис, өндүрүштүк цех, кампа жана башка жайлар түшүнүлөт.
Кылмыш жасалган учурга карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтүн беш жүз өлчөмүнөн ашкан суммада келтирилген зыян ушул главанын 178, 180, 181, 182, 184, 189, 191, 194, 197, 205,
216, 217, 218-статьяларында ири зыян деп табылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 20-февралындагы № 58,

2009-жылдын 8-майындагы № 150, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2013- жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

179-статья. Жерге байланыштуу мыйзамсыз бүтүмдөрдү каттоо

(1) Жерге байланыштуу мыйзамсыз бүтүмдөрдү атайылап каттоо, Мамлекеттик жер кадастрынын эсептик маалыматын бурмалоо, ошого тете жер үчүн акынын өлчөмүн атайылап төмөндөтүү, болбосо жогорулатуу, эгерде бул жосундар кызмат адамы тарабынан өзүнүн кызматтык абалын пайдалануу менен жасалса, -
беш жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылдык мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштырууга алып келген ошол эле жосун, -
үч жылдык мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен төрт жылдан алты жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 24-июлундагы № 246,

2013-жылдын 30-июлундагы № 169, 2015-жылдын 28-июлундагы № 198

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

180-статья. Мыйзамсыз ишкердик кылуу

(1) Мындай уруксат (лицензия) милдеттүү болгон учурда, ишкердик кылуу ишин каттоосуз же атайын уруксатсыз (лицензиясыз) ишке ашыруу, же лицензиялоонун шарттарын бузуу менен ишке ашыруу, эгерде бул жосун граждандарга, уюмдарга же мамлекетке ири зыян келтиргенде же ири өлчөмдө киреше алуу менен коштолгондо, -
жүз сексенден үч жүз алтымыш саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, же эки жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда;
2) өтө ири өлчөмдө киреше алуу менен коштолгондо;
3) мурда мыйзамсыз ишкердик кылуу ишин же мыйзамсыз банк ишин жүргүзгөндүгү үчүн соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
эки миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо беш жылга чейинки
мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул Кодекстин 180, 181, 182-статьяларында кылмыш жасалган учурга карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтүн беш жүз өлчөмүнөн ашкан суммадагы киреше ири өлчөмдөгү киреше, эсептик көрсөткүчтүн бир миң өлчөмүнөн ашкан суммадагы киреше өтө ири өлчөмдөгү киреше катары табылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

181-статья. Банк ишин мыйзамсыз жүргүзүү

(1) Мындай уруксат (лицензия) милдеттүү болгон учурда, банк ишин (банк операцияларын) каттоосуз же атайын уруксатсыз (лицензиясыз) ишке ашыруу, же лицензиялоону бузуу менен ишке ашыруу, эгерде бул жосун граждандарга, уюмдарга же мамлекетке ири зыян келтиргенде же ири өлчөмдө киреше алуу менен коштолгондо, -
эки миңден сегиз миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда;
2) өзгөчө ири өлчөмдө киреше алуу менен коштолгондо;
3) мурда банк ишин мыйзамсыз же мыйзамсыз ишкердик кылуу ишин жүргүзгөндүгү үчүн соттолгон адам тарабынан жасалганда, -
зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

182-статья. Жалган ээлик кылуучулук

Жалган ээлик кылуучулук, башкача айтканда, ээлик кылуу ишин жүзөгө ашырууну ойлобостон, кредит алуу, салыктан бошонуу, мүлктүк башка пайда табуу же тыюу салынган ишти көмүскөлөө максатында юридикалык жак түзүү, бул граждандарга, башка коммерциялык уюмдарга же болбосо мамлекетке ири зыян келтиргенде, -
зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же болбосо беш жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 8-майындагы № 150

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

183-статья. Кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо)

(1) Кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо), башкача айтканда эгерде мүлк кылмыштардан түшкөн киреше экендиги белгилүү болсо, жосун үчүн жоопкерчиликтен качуу максатында мүлк чыккан кылмыштуу булакты жашырып- жабуу же айтпай коюу же кылмыш жасоого катышкан адамга жардам көрсөтүү
максаттарында мүлктү кайра түзүү (конвенциялоо) же которуу боюнча кандай болбосун аракеттерди (операцияларды же бүтүмдөрдү) жасоо жолу менен кылмыштуу кирешелерге ээлик кылууга, пайдаланууга же тескөөгө укуктук түр берүү; эгерде мүлк кылмыштардан түшкөн киреше экендиги белгилүү болсо, булактын чыныгы мүнөзүн, мүлктүн турган жерин, аны тескөөнүн жана ордун которуунун ыкмасын жашырып-жабуу же айтпай коюу; же болбосо эгерде адамга мүлк кылмыш жасоонун натыйжасында алынгандыгы белгилүү болсо, кылмыш жасоого катышпаган адамдын мүлктү жаап-жашыруусу же үзгүлтүксүз кармап туруусу; же болбосо аны алган учурда адамга мүлк кылмыштардан алынган киреше экендиги белгилүү болсо, мүлктү сатып алуу, ага ээлик кылуу же пайдалануу, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан эки жылдан төрт жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала сүйлөшүү боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) өзүнүн кызмат абалын пайдалануу менен адам тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо жана үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан төрт жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар:
1) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
2) ири өлчөмдө жасалса; -
мүлкүн конфискациялоо жана үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан жети жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү.
1) Ушул статьяда кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында аныкталган эсептик көрсөткүчтөн он миң эсе ашуучу сумма ири өлчөм деп таанылат.
2) Ушул статьяда кылмыш жасоонун натыйжасында тикелей же кыйыр түрдө алынган же чыгарылган кандай болбосун экономикалык пайда же мүлк кылмыштуу киреше деп түшүнүлөт.
3) Ушул статьяда кандай болбосун түрдөгү мүлк: материалдык же материалдык эмес (аңдап түшүнүлгөн же аңдап түшүнүлбөгөн), кыймылдуу же кыймылсыз мүлк, ошондой эле банк кредиттерин, жолкире чектерин, банк чектерин, почта которумдарын, баалуу кагаздарды кошуп алганда, ушундай мүлккө же ушул мүлктөгү үлүшкө укукту же кызыкчылыкты күбөлөндүрүүчү юридикалык документтер же кандай болбосун формада (кагаз же электрондук формадагы) актылар мүлк деп түшүнүлөт.

(КР 2013-жылдын 29-майындагы № 83 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

184-статья. Мыйзамсыз кредит берүү жана алуу

(Статьянын аталышы КР 2009-жылдын 20-февралындагы № 58

Мыйзамынын редакциясына ылайык)

(1) Жеке ишкердик кылуучу же уюмдун жетекчиси банкка же башка кредит берүүчүгө ишкердик кылуучунун же уюмдун чарбалык же финансылык абалы жөнүндө атайылап жалган маалыматтарды берүү менен кредит алганда, болбосо кредит берүүнүн жеңилдик берүүчү шарттарына ээ болгондо, эгерде бул жосун чоң зыян келтирсе, -
эки жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөр айыбы менен же зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Мамлекеттик максаттуу кредитти мыйзамсыз алуудан улам ири зыян келтирилгенде, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн айыбы менен же зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Менчигинин түрүнө карабастан уюмдардын кызмат адамдары жеке жана юридикалык жактарга мамлекеттик максаттуу кредитти мыйзамсыз бергенде, же болбосо аларга кредит берүүнүн жеңилдетилген шарттарын мыйзамсыз бергенде
-
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн миңге чейинки өлчөмүндөгү айыпка же белгилүү бир кызматты ээлөө, же белгилүү бир иш жүргүзүү укугунан беш жылга чейин ажыратууга, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 20-февралындагы № 58,

2010-жылдын 10-февралындагы № 27 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

185-статья. Мамлекеттик кредитти максатка ылайыксыз пайдалануу

(1) Мамлекеттик кредитти максатка ылайыксыз пайдалануу, -
эсептик көрсөткүчтүн үч жүз өлчөмүнөн беш жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же анын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан жасалган ошол эле жосун, -
беш жүздөн беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же залалдын ордун толтуруу менен эл алдында кечирим суроого же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

186-статья. Кредиттик карызды тындыруудан четтөө

(КР 2009-жылдын 20-февралындагы № 58 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

187-статья. Бухгалтердик эсептин эрежелерин бузуу

(КР 2008-жылдын 23-июнундагы № 131 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

188-статья. Монополиялык аракеттер жана атаандаштыкты чектөө

(1) Монополиялык жогорку же монополиялык төмөнкү бааларды белгилөө же кармап туруу, же ага тете эле рынокту бөлүштүрүүгө, рынокко чыгууну чектөөгө, андан экономикалык иштин башка субъекттерин четтетүүгө же бирдей бааларды белгилөөгө же кармап турууга багытталган бүтүм же макулдашылган аракеттер жоюу менен атаандаштыкты чектөө адамдардын тобу тарабынан же адамдардын тобу тарабынан алдын ала бүтүм боюнча жасалса, -
беш жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) зомбулук көрсөтүү же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу аркылуу;
2) башка бирөөнүн мүлкүн жок кылуу же зыянга учуратуу, болбосо башка бирөөнүн мүлкүн жок кылам же зыянга учуратам деп коркутуу аркылуу;
3) кызматтык абалын пайдалануу менен;
4) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

189-статья. Ачык соода-сатыктарды, аукциондорду же тендерлерди өткөрүүнүн тартибин бузуу

Мүлктүн ээсине, ачык соода-сатыктарды же аукциондорду уюштуруучуга, сатып алуучуга же башка чарба жүргүзүүчү субъектке ири зыян келтирип, ачык соода-сатыктарды, аукциондорду же тендерлерди өткөрүүнүн тартибин бузуу, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн үч жүзгө чейинки өлчөмүндө айыпка же элүү эсептик көрсөткүчтүн өлчөмүндөгү айып салуу менен үч жылдык мөөнөткө белгилүү кызмат ордун ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

190-статья. Бүтүм жасоого же андан баш тартууга мажбурлоо

(1) Зомбулук көрсөтөм, башка бирөөнүн мүлкүн жок кылам же зыянга учуратам деп коркутуу аркылуу бүтүм жасоого же андан баш тартууга мажбурлоо, ошого тете жабырлануучунун же анын жакындарынын укуктарына жана мыйзамдуу таламдарына олуттуу зыян келтириши мүмкүн болгон маалыматтарды таратуу, мында опузалап талап кылуунун белгилери жок болсо, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып салуу менен эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) зомбулук көрсөтүү менен;
2) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

191-статья. Товардык белгини мыйзамсыз пайдалануу

(1) Бөтөн товардык белгини, тейлөө белгисин, фирмалык аталышты, товардын келип чыккан жеринин аталышын мыйзамсыз пайдалануу, эгерде бул жосун ири зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүз өлчөмүнөн төрт жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же үч эселенген айыпка, болбосо жүз сексен сааттан эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга жазаланат.
(2) Кыргыз Республикасында катталбаган товардык белгиге, тейлөө белгисине же товардын чыккан жерине карата эскертүүчү белгини мыйзамсыз пайдаланганда, эгерде бул жосун ири зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнөн эки жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же үч эселенген айыпка, болбосо жүз жыйырма сааттан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

192-статья. Атайылап жалган рекламалоо

(1) Реклама берүүчү тарабынан товарлар, жумуштар же кызмат көрсөтүүлөр, ошондой эле аларды өндүрүүчүлөр же сатуучулар тууралу атайылап жалган маалыматты пайдалануу, милдеттүү түрдө сертификациядан же лицензиялоодон өткөрүлүүгө тийиш болгон, бирок тиешелүү сертификаты, лицензиясы болбогон продукцияны рекламалоо жеке пайда көздөөдөн улам жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып салынат же болбосо жүз саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) массалык маалымат каражаттарын пайдалануу менен жасалса;
2) олуттуу зыян келтирсе, -
үч эсе айып салынат, болбосо эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнөн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат, болбосо жүз сааттан эки жүз саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга жазаланат.
Эскертүү. Жеке жактар үчүн кылмыш жасалган учурга карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтүн жыйырма өлчөмүндө жана юридикалык жак үчүн эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүндө зыян келтирүү ушул статьяда олуттуу зыян катары табылат.

(КР 2003-жылдын 9-августундагы № 193, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

192-1-статья. Пиво, алкоголь жана тамеки продукцияларын жарнамалоо эрежелерин бузуу

(1) Пиво, алкоголь жана тамеки продукцияларын жарнамалоо эрежелерин эки же андан ашык бузуу, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн эки жүздөн үч жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) кызмат адамдары;
2) жалпыга маалымдоо каражаттарынын редакторлору тарабынан жасалганда,
-
эсептик көрсөткүчтөрдүн бир миңге чейинки өлчөмүндөгү айыпка же үч жылдык мөөнөткө белгилүү кызмат ордун ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

193-статья. Коммерциялык же банктык жашыруун сырды түзгөн маалыматты мыйзамсыз алуу

(1) Документтерди уурдоо, коммерциялык же банктык жашыруун сырды билген адамдарды, алардын жакындарын паралап сатып алуу жана коркутуу, байланыш каражаттарынан маалыматты кармап калуу, компьютердик тутумга же тармакка мыйзамсыз кирүү, атайын техникалык каражаттарды пайдалануу жолу менен, ошого тете башка мыйзамсыз ыкма менен коммерциялык же банктык сырды түзгөн маалыматтарды чогултуу ошол маалыматтарды таратуу, болбосо пайдалануу максатында жасалса, -
жүздөн үч жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо эки жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштырууга алып келген ошол эле жосун, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 24-июлундагы № 246

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

194-статья. Коммерциялык, банктык же бөлөк сырды, ошондой эле салык төлөөчүнүн маалыматтарынын сырын ачыкка чыгаруу

(1) Коммерциялык, банктык же бөлөк сырды түзгөн билдирүүлөрдүн, ошондой эле салык төлөөчүнүн маалыматтарынын сырын алардын ээсинин макулдугусуз ишеним берилген же ага кызматы же иши боюнча белгилүү болгон жак тарабынан мыйзамсыз ачыкка чыгарылуусу же пайдаланылуусу, -
белгилүү бир кызматты ээлөө же белгилүү бир иш менен алектенүү укугунан үч жылга чейинки мөөнөткө ажыратылуу менен эсептешүү көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салууга же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ири зыян алып келген же пайда көздөөгө ниеттенүү менен жасалган, ага тете менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштырууга алып келген ошол эле жосундар, -
белгилүү бир кызматты ээлөө же белгилүү бир иш менен алектенүү укугунан үч жылга чейинки мөөнөткө ажыратылуу менен эсептешүү көрсөткүчтүн беш жүздөн миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

Эскертүү. (КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(КР 2008-жылдын 17-октябрындагы № 223, 2009-жылдын 24-июлундагы №

246, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

194-1-статья. Баалуу кагаздар рыногундагы инсайдердик бүтүмдөр

(1) Баалуу кагаздар рыногунда инсайдердик бүтүмдөр, башкача айтканда төмөндөгү жосундардын бирин атайылап жасоо:
1) инсайдер же анын аффилирленген жагы тарабынан инсайдердик маалыматтарды пайдалануу менен баалуу кагаздар менен бүтүмдөрдү жүзөгө ашыруу;
2) инсайдердик маалыматтарды үчүнчү жактарга мыйзамсыз берүү (жайылтуу) же инсайдердик маалыматтарга же ага негизделген маалыматтарга үчүнчү жактардын жетимдүүлүгүн мыйзамсыз берүү, ошого тете инсайдердик маалыматтарга негизденген баалуу кагаздар менен бүтүмдөрдү жасоо жөнүндө сунуштамаларды үчүнчү жактарга берүү,
эгерде жогоруда көрсөтүлгөн жосундар пайда көздөө же башка жеке кызыкчылыкта же эмитенттин макулдугусуз жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу менен үчүнчү жактардын кызыкчылыктарында жасалса же болбосо эгерде баалуу кагаздар менен бүтүм жасоо учурунда маалыматтар жашыруун мүнөзгө ээ экенин жак билсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу же уюшкан топ тарабынан жасалса;
2) өзгөчө ири өлчөмдө киреше алуу менен коштолгондо, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү: Ушул статьяда кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн он миң эсе ашкан кирешенин суммасы өзгөчө ири өлчөмдөгү киреше деп таанылат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

194-2-статья. Баалуу кагаздар рыногунда баалар менен манипуляциялоо

(1) Баалуу кагаздар рыногунда баалар менен манипуляциялоо, башкача айтканда төмөндөгү жосундардын бирин атайылап жасоо:
1) бааларды, баалуу кагаздар рыногунда соода активдүүлүгүн сунуштардын жана суроо-талаптардын объективдүү бирдейлигинин натыйжаларында белгиленгенден жогорулатууга же төмөндөтүүгө багытталган аракеттерди жасоо;
2) суроо-талаптарга жана сунуштарга, баалуу кагаздарга же соода-сатыктын көлөмүнө таасир тийгизүүчү же таасир тийгизүүгө жөндөмдүү жалган же адаштырууга алып келүүчү маалыматтарды жалпыга маалымдоо каражаттары, жалпы колдонуудагы маалыматтык-телекоммуникациялык тармактар аркылуу жана башка кандай болбосун ыкма менен жайылтуу;
3) бүтүмдөр алдын ала ошондой кылуу жөнүндө сүйлөшүп алышкан жактардын атынан же ошол жактардын эсебинен же алардын өкүлдөрү тарабынан жасалган шартта, ошол күнү уюштурулган соодаларда ошондой эле баалуу кагаздарга
колдонулган баалардан олуттуу айырмаланган баалар боюнча баалуу кагаздар менен бүтүмдөрдү түзүү;
эгерде жогоруда көрсөтүлгөн жосундар баалуу кагаздар рыногунун башка катышуучуларына зыян келтирүү менен пайда көздөө же башка жеке кызыкчылыкта же баалуу кагаздарды сатуу же сатып алуу кызыкчылыктарын жаратуу максаттарында жасалса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) кызмат абалынан пайдалануу менен;
2) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу же уюшкан топ тарабынан жасалса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

195-статья. Мамлекеттик эн тамганы жасоонун жана пайдалануунун эрежелерин бузуу

(1) Мамлекеттик эн тамганы санкциясыз даярдоо, өткөрүү же пайдалануу, ошого тете окшотуп жасоо, -
миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейин эркиндигин чектөөгө жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
үч миңден сегиз миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо эки жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

195-1-статья. Мобилдик түзүлүштүн эл аралык идентификаторун санкцияланбаган өзгөртүү

(1) Мобилдик түзүлүштүн аны чыгаруучу тарабынан орнотулган эл аралык идентификаторун санкцияланбаган өзгөртүү кара ниеттилик менен жасалган мобилдик түзүлүштүн эл аралык идентификаторунун жасалмалуулугуна барабар -
жүз жыйырмадан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же эсептик көрсөткүчтөрдүн жүз элүүдөн эки жүз элүүгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эсептик көрсөткүчтөрдүн элүү өлчөмүндөгү айып салуу менен бир жылдан үч жылга жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызмат ордун ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосун адамдардын тобу тарабынан жасалса -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 15-августундагы № 152, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

196-статья. Метрологиялык эрежелерди бузуу

Түрлөрүн бекитүүсүз же метрологиялык аттестациялоосуз жана текшерилбеген чен-өлчөм каражаттарын колдонууга чыгаруу, ошого тете тийиштүү уруксатсыз чен-өлчөм каражаттарын жасоо, оңдоо жана текшерүү, текшерүүнүн ыкмаларын жана эрежелерин бузуу оор кесепеттерге алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн жүз элүүдөн эки жүз элүүгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо элүү эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айып салуу менен үч жылдык мөөнөткө белгилүү кызмат ордун ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

197-статья. Баалуу кагаздарды чыгарууда (эмиссиялоодо) кыянаттык кылуу

Баалуу кагаздар эмиссиясынын басылма проспектисине атайылап анык эмес маалымат киргизүү, ошого тете анык эмес маалыматты камтыган эмиссия басылма проспектин бекитүү, же атайылап эмиссиянын анык эмес натыйжаларын бекитүү, эгерде бул жосундар ири зыянга алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салууга же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

198-статья. Жасалма акча же баалуу кагаз даярдоо, сактоо же өткөрүү

(1) Жасалма акча, металл тыйын, баалуу кагаздарды же чет өлкөлүк валютаны же чет өлкөлүк валютадагы баалуу кагаздарды өткөрүү максатында даярдаганда, болбосо өткөрүү максатында сактаганда, ошого тете сатып өткөргөндө, -
үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) ири өлчөмдө;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен жетиден он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар, уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен он беш жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда кылмыш жасалган учурга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн бир миң эсе ашса, ири өлчөмдөгү кылмыш предмети деп таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарыныны редакцияларына ылайык)

199-статья. Жасалма акциздик маркаларды даярдоо, сактоо, өткөрүү жана пайдалануу

Өткөрүү максатында жасалма акциздик маркаларды даярдоо, ошого тете сатып өткөрүү максатында сактоо, болбосо өткөрүү же жасалма акциздик маркаларды ири өлчөмдө, болбосо алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан пайдалануу, -
жүз жыйырмадан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга, же беш жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же мүлкүн үч жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эгерде даярдоодо, сактоодо, өткөрүүдө жана пайдаланууда жасалма акциздик марканын саны беш жүздөн ашса, ушул статьяда каралган жосундар ири өлчөмдө жасалган деп табылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

200-статья. Милдеттүү акциздик салык салынуучу продукцияны акциздик маркасыз өндүрүү, сактоо, импорттоо жана сатуу

Милдеттүү акциздик салык салынуучу продукцияны акциздик маркасыз өндүрүү, сактоо, импорттоо же сатуу ири өлчөмдө жасалса, болбосо аталган кылмыш үчүн же салык салуудан качкандыгы үчүн мурда соттолгон адам тарабынан жасалса, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн үч жүздөн алты жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жүз кырктан үч жүз саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү: Эгерде продукцияга милдеттүү түрдө эсептик көрсөткүчтөн миң эсе ашкан суммага акциз салынууга тийиш болсо, ушул статьяда каралган жосундар ири өлчөмдө жасалган деп таанылат.

(КР 2002-жылдын 12-мартындагы № 36, 2009-жылдын 13-октябрындагы №

271, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

201-статья. Спирт жана алкоголдук продукцияны мыйзамсыз өндүрүү, өткөрүү

Спирт же алкоголдук продукцияны өткөрүү максатында мыйзамсыз өндүрүү же сактоо, ошого тете ири өлчөмдө өткөрүү, -
жүз сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же үч жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эгерде спирт өндүрүү жана сатып өткөрүү жыйырма жана андан көп литрди, алкоголдук продукциялар элүү жана андан көп литрди түзсө, ушул статьяда каралган жосундар ири өлчөмдө жасалган деп табылат.

(КР 2003-жылдын 11-июнундагы № 98, 2004-жылдын 15-февралындагы № 13,

2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 13-октябрындагы № 271, 2012- жылдын 31-июлундагы № 145, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

202-статья. Сапатсыз спирт жана алкоголдук продукцияларды өндүрүү, сактоо, өткөрүү

Өткөрүү максатында Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген талаптарга жооп бербеген алкоголдук продукцияларды өндүрүү же сактоо, ошого тете өткөрүү байкабастыктан адамдын өлүмүнө, саламаттыгына зыян келтирүүгө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
жүз сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же үч жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка, же беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо беш жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 13-октябрындагы №

271, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

202-1-статья. Үйдө жасалган спирт ичимдиктерин даярдоо, сатып өткөрүү же сатып өткөрүү максатында сактоо

Үйдө жасалган (этил спиртинин үлүшү 9 пайыздан ашык көлөмдө болгон) спирт ичимдиктерин ири өлчөмдө даярдоо, сатып өткөрүү же сатып өткөрүү максатында сактоо, же болбосо аларды иштеп чыгаруу үчүн өндүрүш каражаттарын даярдоо же сатып өткөрүү максатында сактоо, ага барабар болгон аталган спирт ичимдиктерин же өндүрүш каражаттарын сатып өткөрүү, -
жүз жыйырмадан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же төрт жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө жазаланат.
Эскертүү. Эгерде спирт ичимдиктерин даярдоо, сатып өткөрүү жана сактоо элүү жана андан көп литрди түзсө, ушул статьяда каралган жосундар ири өлчөмдө жасалган деп табылат.

(КР 2004-жылдын 15-февралындагы № 13, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2009-жылдын 13-октябрындагы № 271, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

203-статья. Жасалма кредиттик, болбосо эсептик карталарды жана башка төлөм документтерин даярдоо же өткөрүү

(1) Жасалма кредиттик, болбосо эсептик карталарды, ошондой эле баалуу кагаз деп эсептелбеген башка төлөм документтерин өткөрүү максатында даярдоо же өткөрүү, -
эки жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейин мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
беш жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же мүлкүн конфискациялоо менен төрт жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

204-статья. Контрабанда

(1) Контрабанда, башкача айтканда, Бажы бирлигинин бажы чек арасы аркылуу, ушул статьянын экинчи бөлүгүндө көрсөтүлгөндөрдөн тышкаркы товарларды же башка нерселерди ири өлчөмдөрдө алып өтүү, бажы көзөмөлүнөн буйтап же жашыруу менен, болбосо документтерди же бажылык идентификация каражаттарын алдап пайдалануу менен жасалса, болбосо декларациялабоо же анык эмес декларациялоо менен коштолсо, -
бир миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же мүлкүн конфискациялоо менен эки жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Бажы бирлигинин бажы чек арасы аркылуу баңгилик каражаттарды, психотроптук, таасири күчтүү, уулуу, ууландыруучу, радиоактивдүү же жарылгыч заттарды, курал-жарактарды, жарылуучу түзүлүштөрдү, ок атуучу курал-жарак жана ок-дарыларды, ядролук, химиялык, биологиялык жана массалык кыргынга учуратуучу курал-жарактардын башка түрлөрүн, массалык кыргынга учуратуучу курал-жарактарды түзүүдө пайдаланылышы мүмкүн болгон жана аларга карата Бажы бирлигинин бажы чек арасы аркылуу алып өтүүнүн атайын эрежелери белгиленген материалдарды, технологияларды, илимий-техникалык маалыматтарды жана жабдууларды, Бажы бирлигинин бажы чек арасы аркылуу алып өтүүнүн атайын эрежелери белгиленген стратегиялык жактан маанилүү чийки зат товарларды жана маданий баалуулуктарды алып өтүү, эгерде бул жосун бажы көзөмөлүн буйтап же жашыруу менен, болбосо документтерди же бажылык идентификациялоо каражаттарын алдап пайдалануу менен жасалса же декларациялабоо же анык эмес декларациялоо менен коштолсо, -
мүлкүн конфискациялоо менен үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар:
1) кызмат адамы тарабынан өзүнүн кызматтык абалын пайдалануу менен жасалса;
2) бажылык контролду жүзөгө ашырган адамга зордук көрсөтүү менен жасалса,
-
3) адамдардын тобу;
4) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу;
5) өзгөчө ири өлчөмдө, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө
эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын биринчи, экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө каралган жосундар, уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен жети жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул главанын 204, 205-статьяларында каралган жосундар, эгерде алынып өтүлгөн товарлардын наркы, кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтүн бир миң эселенген өлчөмүнөн ашса ири өлчөмдө өзгөчө ири өлчөмдө - он миң эселенген өлчөмүнөн ашса жасалган деп табылат.
Эгерде аларды ташып чыгарууга ташып чыгуу (экспорттук) бажы алымдарын төлөө же болбосо тыюу салуу каралбаган учурда адамдын Кыргыз Республикасынын аймагында сатылып алынган же өндүрүлгөн товарларды жана буюмдарды Кыргыз Республикасынан ташып чыгууга багытталган аракеттери ушул главанын 204-статьясынын биринчи бөлүгүндө каралган жосундарга кирбейт.
Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган кылмышты биринчи жолу жасаган адам, эгер анын аракеттеринде кылмыштын башка курамы жок болсо жана контрабанданын предмети болуп саналган товарларга жана башка предметтерге бажы жагынан жол-жоболоштуруу менен айыптарды жана туумдарды кошкондо, тийиштүү бажы төлөмдөрүн өз ыктыяры менен төлөгөн учурда жазык жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2011-жылдын 18-октябрындагы №

177, 2011-жылдын 21-декабрындагы № 246, 2014-жылдын 29-декабрындагы №

170 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

204-1-статья. Мыйзамсыз миграцияны уюштуруу

(1) Транспорт каражаттарын же жасалма документтерди, болбосо турак жай же дагы башка имарат-жайды берүү, ошондой эле жарандардын мыйзамсыз келүүсү, кетүүсү үчүн дагы башка кызматтарды көрсөтүү, Кыргыз Республикасынын аймагында орун которуп жүрүү менен мыйзамсыз миграцияны уюштуруу, -
беш жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчкө чейинки өлчөмдөгү айып салуу же үч жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен жазаланат;
(2) Алдынала көмүскө бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан, болбосо өздөрүнүн кызмат абалынан пайдалануу менен жасалган ошол эле жосундар, -
үчтөн беш жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен жазаланат.

(КР 2003-жылдын 9-августундагы № 193, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

204-2-статья. Администрациялык таасир этүү чаралары колдонулгандан кийин Кыргыз Республикасына чет өлкөлүк жумушчу күчтү тартуунун жана пайдалануунун эрежелерин бузуу

Администрациялык таасир этүүнүн чаралары колдонулгандан кийин Кыргыз Республикасына чет өлкөлүк жумушчу күчтү тартуунун жана пайдалануунун эрежелерин бузуу -
беш жүздөн эки миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөр өлчөмүндөгү айыпка же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2010-жылдын 10-февралындагы № 27 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

205-статья. Материалдык байлыктарды чет өлкөдөн кайтарбоо

Милдеттүү түрдө кайра алып келүү милдеттенмеси менен алынып кеткен, Кыргыз Республикасына таандык, ири өлчөмдөгү материалдык байлыктар чет өлкөлөрдөн кайтарылбаганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда кылмыш жасалган учурга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн бир миң эсе ашса ири өлчөмдөгү кылмыш предметинин наркы деп таанылат.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

206-статья. Кыргыз Республикасынын жана чет өлкөлөрдүн элдеринин энчиси болгон көркөм, тарыхый жана археологиялык буюмдарды Кыргыз Республикасынын аймагына кайтарбоо

Кыргыз Республикасынын чектеринен тышкары алынып кеткен, Кыргыз Республикасынын жана чет өлкөлөрдүн элдеринин энчиси болгон көркөм, тарыхый жана археологиялык буюмдар белгиленген мөөнөттө анын аймагына кайтарылбаганда, эгерде мындай кайтаруу милдеттүү болуп эсептелсе, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

207-статья. Чет өлкөлүк валютадагы каражаттарды чет мамлекеттерден кайтарбоо

Уюмдун жетекчиси тарабынан Кыргыз Республикасынын ыйгарым укугу берилген банкынын эсебине милдеттүү түрдө которулууга тийиш болгон чет өлкөлүк валютадагы ири өлчөмдөгү мамлекеттик каражаттар кайтарылбаганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда каралган жосун, эгерде чет өлкөлүк валютадагы кайтарылбаган каражаттардын суммасы, кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн беш миң эсе ашса ири өлчөмдө жасалган деп табылат.

208-статья. Кымбат баалуу металлдарды, табигый асыл таштарды мыйзамсыз жүгүртүү

(1) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эрежелерди бузуп, кымбат баалуу металлдар, табигый асыл таштар менен байланышкан соода-сатык жасоо, ошого тете зергердик жана тиричилик буюмдарынан жана мындай буюмдардын сыныктарынан тышкары, кымбат баалуу металлдарды, табигый асыл таштарды кандай түрдө, абалда болсун мыйзамсыз сактоо, ташуу же жөнөтүү, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) кымбат баалуу металлдарды, табигый асыл таштарды мыйзамсыз жүгүртүү үчүн мурда соттолгон адам тарабынан;
2) ири өлчөмдө;
3) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда каралган жосундар, эгерде мыйзамсыз жүгүртүлгөн кымбат баалуу металлдардын, табигый асыл таштардын наркы, кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн беш жүз эсе ашса ири өлчөмдө жасалган деп табылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

209-статья. Кымбат баалуу металлдарды жана табигый асыл таштарды мамлекетке өткөрүп берүүнүн эрежелерин бузуу

Жер казынасынан казылып, калдык чийки заттардан алынган, ошондой эле суу түбүнөн алынган жана табылган кымбат баалуу металлдарды же асыл таштарды аффинажга милдеттүү түрдө өткөрүп берүүдөн же мамлекетке милдеттүү түрдө сатуудан четтөө, эгерде бул жосун ири өлчөмдө жасалса, -
бир миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эгерде ушул статьяда көрсөтүлгөн, мамлекетке өткөрүлбөгөн же сатылбаган нерселердин наркы, кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн беш жүз эсе ашса, ушул статьяда каралган жосун ири өлчөмдө жасалган деп табылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

210-статья. Бажы жыйымдарын төлөөдөн четтөө

(1) Төлөмдөрдү эсептөө үчүн документтерди бербөө же аларды жок кылуу, ошондой эле төлөмдөрдү эсептөө үчүн документтерге бурмаланган малыматтарды атайылап киргизүү, ошондой эле салык салуунун башка объектилерин жашыруу аркылуу ири өлчөмдөгү бажы жыйымдарын төлөөдөн четтөө, -
эсептик көрсөткүчтүн бир миңден үч миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат. (2) Ошол эле жосундар:
1) кызмат абалын пайдалануу менен;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан жасалса, -
бир миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Өзгөчө ири өлчөмдөгү бажы жыйымдарын төлөөдөн четтөө же уюшкан кылмыштуу топтун бажы жыйымдарын төлөөдөн четтөөсү, -
беш миңден он миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ири өлчөмдөгү бажы жыйымдарын төлөбөө, кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн бир миң эсе ашса, ири өлчөмдө бажы жыйымдарын төлөөдөн четтөө деп табылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

211-статья. Адамдын салык төлөөдөн четтөөсү

Декларация берүү милдеттүү болуп эсептелген учурларда кирешелер жөнүндө декларация бербөө жолу менен, болбосо декларацияга кирешелер же чыгашалар
жөнүндө атайылап бурмаланган маалыматтарды киргизүү жолу менен адамдын ири өлчөмдө салык төлөөдөн четтөөсү, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн үч жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо жүз жыйырма сааттан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга жазаланат.
Эскертүү. Кылмыш жасалган күнгө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн миң эсе ашкан салык төлөбөө ири өлчөмдө салык төлөөдөн четтөө деп табылат.

(экинчи абзац КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(КР 2001-жылдын 23-июлундагы № 77, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2008-жылдын 17-октябрындагы № 231, 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301,

2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

212-статья. Жекече ишкердин салык жана милдеттүү камсыздандыруу акыларын төлөөдөн четтөөсү

(1) Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча салыктарды жана милдеттүү камсыздандыруу акыларын эсептөө үчүн документтерди бербөө же аларды жок кылуу жолу менен жекече ишкердин салыктарды жана милдеттүү камсыздандыруу акыларын төлөөдөн четтөөсү, мындай документтерге кирешелери жана чыгашалары жөнүндө бурмаланган маалыматтарды атайылап киргизүүсү же салык салуунун жана социалдык камсыздандыруунун башка объекттерин жашырып коюусу ири өлчөмдөгү чыгымга алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга, болбосо жүз сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, же бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосун өзгөчө ири өлчөмдө жасалса, -
бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. Эскертүү. Салыктарды жана милдеттүү камсыздандыруу акыларын ири
өлчөмдө төлөөдөн четтөө катары кылмыш жасалган күндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген - эсептик көрсөткүчтөн беш миң эседен ашуун, өзгөчө ири өлчөм катары - эсептик көрсөткүчтөн он миң эседен ашуун салыктарды жана камсыздандыруу акыларын төлөөдөн четтөө деп табылат.

(Экинчи абзац КР 2016-жылдын 12-августундагы № 166 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(Үчүнчү абзац КР 2016-жылдын 12-августундагы № 166 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(КР 2003-жылдын 17-февралындагы № 36, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2014-жылдын 18-февралындагы № 33, 2016- жылдын 12-августундагы № 166 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

213-статья. Чарба жүргүзүүчү субъекттердин кызмат адамдарынын салыктарды жана милдеттүү камсыздандыруу акыларын төлөөдөн четтөөсү

(1) Чарба жүргүзүүчү субъекттердин кызмат адамдарынын салыктарды жана милдеттүү камсыздандыруу акыларын эсептөө үчүн документтерди бербөө, салыктарды жана камсыздандыруу акыларын эсептөө үчүн документтерге
кирешелери же чыгашалары жөнүндө бурмаланган маалыматтарды киргизүү же мындай документтерди жок кылуу жолу менен салыктарды жана милдеттүү социалдык камсыздандыруу акыларын ири өлчөмдө төлөөдөн четтеши ири өлчөмдөгү чыгымга алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн беш миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү бир кызматты ээлөө же белгилүү бир иш жүргүзүү укугунан ажыратууга, болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосун өзгөчө ири өлчөмдө жасалса, -
беш миңден он миңге чейинки өлчөмдөгү айып менен же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Салыктарды жана милдеттүү камсыздандыруу акыларын ири өлчөмдө төлөөдөн четтөө катары кылмыш жасалган күнгө карай Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн беш миң эседен ашкан, өзгөчө ири өлчөм катары - он миң эседен ашкан, салыкты жана милдеттүү камсыздандыруу акыларын төлөөдөн четтөө деп табылат.
Салык карызынын бүткүл суммасы, анын ичинде айыптар жана туумдар ыктыярдуу түрдө жоюлган учурда жакты жазыктык куугунтуктоо жазык процессинин ар кандай стадиясында токтотулууга тийиш. Бул бөлүмдүн жоболору ушул Кодекстин 210-213-статьяларына жайылтылат.

(КР 2003-жылдын 17-февралындагы № 36, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2009-жылдын 20-февралындагы № 58, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2014- жылдын 18-февралындагы № 33, 2016-жылдын 12-августундагы № 166

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

214-статья. Салык кызматынын, Социалдык фонддун органдарынын мыйзамдуу талаптарын аткарбоо жана аларга каршы аракеттенүү
Салыкты, мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүн жана башка милдеттүү төлөмдөрдү эсептөө жана төлөө үчүн зарыл документтерди берүү жөнүндө салык кызматтарынын жана Социалдык фонддун органдарынын мыйзамдуу талаптарын аткарбоо, салык кызматтарынын жана Социалдык фонддун органдарынын кызмат адамдарына карата алардын өз кызматтык милдеттерин аткаруусуна байланыштуу зомбулук аракеттер, ошого тете салык кызматтары койгон пломбаларды жана мөөрлөрдү жулуп салуу, -
эсептик көрсөткүчтүн эки миң өлчөмүндө айып салууга, же болбосо жүз сексен сааттан эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук иштерге, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2016-жылдын 12-августундагы № 166 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

215-статья. Финансылык жеңилдиктерди мыйзамсыз берүү же алуу

Салыктык, бажылык же башка финансылык жеңилдиктерди мыйзамсыз бергенде же алганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо жүз сексен сааттан эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

216-статья. Банкротко учуроодогу укукка жат аракеттер

(1) Мүлктү же мүлктүк милдеттерди, мүлк, анын өлчөмү, турган орду жөнүндөгү кабарларды, болбосо мүлк жөнүндөгү башка маалыматты жашырганда, мүлктү башканын ээлигине бергенде, мүлктү ээликтен ажыратканда, же жок кылганда, ошого тете экономикалык ишти чагылдырган бухгалтердик жана башка эсеп- кысаптык документтерди жашырганда, жок кылганда, бурмалаганда, эгерде бул аракеттер банкротко учуроодо же банкроттук күтүлгөн учурда карыз уюмдун жетекчиси же менчик ээси же жеке ишкер администратор тарабынан жасалып, ири зыянга учуратса, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо жүз сексен сааттан эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Карыз уюмдун жетекчиси же менчик ээси же өзүнүн иш жүзүндөгү кудуретсиздиги (банкроттугу) жөнүндө билген башка жеке ишкердин башка кредиторлорго атайылап зыян келтирүү менен айрым кредиторлордун мүлктүк талаптары укукка жат канааттандырылганда, ошого тете жарамсыз карыз башка кредиторлорго зыян келтирүү менен өзүнө артыкчылык берүүсү жөнүндө билген кредитор тарабынан мындай канааттандыруу кабыл алынганда, эгерде бул аракеттер ири зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн жыйырмадан жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо жүз жыйырма сааттан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, же эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2002-жылдын 22-июнундагы № 109 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

217-статья. Атайылап жасалган банкротчулук

Коммерциялык уюмдун жетекчиси же менчик ээси, ошого тете жеке ишкер өзүнүн же башка адамдардын кызыкчылыктарында төлөөгө жөндөмсүздүктү атайылап түзгөндө же көбөйткөндө ири зыян келтирилсе, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн элүү өлчөмүндөгү айып салуу менен эки жүз кырктан үч жүз алтымыш саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга же болбосо эсептик көрсөткүчтөрдүн беш жүздөн миңге чейинки өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

218-статья. Жалган банкротчулук

Жалган банкротчулук, башкача айтканда кредиторлорго тийиштүү төлөөлөрдүн мөөнөтүн узартуу же бөлүп төлөө үчүн же карызын жеңилдетүү, ошого тете карыздарын төлөбөй коюу үчүн кредиторлорду алдап жазгыруу максатында коммерциялык уюмдун жетекчиси же менчик ээси, ошого тете жеке ишкердик кылуучу өзүнүн кудуретсиздиги жөнүндө атайылап жалган билдирүү жасоо менен ири зыян келтиргенде, -
жүз элүүдөн эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга же эсептик көрсөткүчтөрдүн үч жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

219-статья. Керектөөчүлөрдү алдоо

(КР 2010-жылдын 10-февралындагы № 27 Мыйзамына ылайык күчун жоготту)

220-статья. Спорттук мелдештерге жана оюн-зоок конкурстарына катышуучуларды жана уюштуруучуларды паралап сатып алуу

(1) Спортсмендерди, спорттук судьяларды, машыктыруучуларды, командалардын жетекчилерин жана профессионал спорттук мелдештердин башка катышуучуларын же уюштуруучуларын, ага тете эле коммерциялык оюн -зоок конкурстарынын уюштуруучуларын же жюринин мүчөлөрүн мындай мелдештердин же конкурстардын натыйжаларына таасир көрсөтүү максатында паралап сатып алуу уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн элүү өлчөмүндөгү айып салуу менен эки жуз кырктан үч жүз саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга же болбосо эсептик көрсөткүчтөрдүн төрт жүздөн алты жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Спорттук судьялардын, машыктыруучулардын, командалардын жетекчилеринин же спорттук мелдештерди уюштуруучулардын, ага тете эле коммерциялык оюн-зоок конкурстарынын уюштуруучуларынын же жюри мүчөлөрүнүн мелдештердин же конкурстардын натыйжаларына таасир көрсөтүү максатында акча же материалдык баалуулуктарды же материалдык мүнөздөгү кызмат көрсөтүүлөрдү мыйзамсыз алуусу, -
беш жүздөн жети жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

23-Глава

Мамлекеттик эмес ишканалардагы жана уюмдардагы кызматтын кызыкчылыктарына каршы кылмыштар

221-статья. Коммерциялык же башка уюмдардын кызматчыларынын ыйгарым укуктарын кыянаттык менен пайдаланышы

(1) Коммерциялык же башка уюмдун кызматчылары өзүнүн тескөөчү же башка башкаруучулук ыйгарым укуктарын бул уюмдун кызыкчылыктарына каршы жана өзү үчүн, ошондой эле башка адамдар үчүн пайда же артыкчылык табуу, болбосо башка адамдарга зыян келтирүү максатында пайдаланганда, эгерде ал граждандардын, уюмдардын же мамлекеттин укуктарына же мыйзамдуу кызыкчылыктарына олуттуу зыян келтирүүгө алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн беш жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айыпка, же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, оор кесепеттерге, ага тете коммерциялык же башка уюмдун менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштырууга алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн бир миңден төрт миңге чейинки өлчөмүндө айыпка, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосун акцияларынын 30дан ашык пайызы (үлүшү) мамлекетке же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына тиешелүү болгон коммерциялык уюмдагы башкаруу милдетин аткаруучу адам тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызмат ордун ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен, беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын үчүнчү бөлүгүндө каралган, оор кесепеттерге алып келген, ага тете жосун:
1) алдын ала сүйлөшүү боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) өзгөчө ири зыян келтирүү менен жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызмат ордун ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен, сегиз жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүүлөр. 1. Ушул главанын статьяларында коммерциялык же башка уюмда башкаруучулук милдеттерди аткаруучу катары, менчигинин түрүнө карабастан коммерциялык уюмда, ошондой эле мамлекеттик орган, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы, мамлекеттик же муниципалдык мекеме болбогон коммерциялык эмес уюмда уюштуруучулук-тескөөчүлүк же администрациялык- чарбалык милдеттерди туруктуу, убактылуу же атайын ыйгарым укуктар боюнча аткарган адам табылат.
2. Эгерде ушул статьяда же болбосо ушул главанын башка статьяларында каралган жосун мамлекеттик же муниципалдык түзүлүш акцияларга (уставдык капиталдагы үлүшкө) ээлик кылган мамлекеттик же муниципалдык ишкана, чарбалык коом болуп саналбаган коммерциялык уюмдун гана кызыкчылыктарына зыян келтирсе, кылмыш-жаза куугунтугуна алуу ошол уюмдун арызы боюнча же анын макулдугу менен жүзөгө ашырылат.
3. Эгерде ушул статьяда, болбосо ушул главанын башка статьяларында каралган жосун башка уюмдардын кызыкчылыктарына, ошондой эле граждандардын, коомдун же мамлекеттин кызыкчылыктарына зыян келтирсе, кылмыш-жаза куугунтугуна алуу жалпы негизде жүзөгө ашырылат.
4. Ушул статьяда каралган жосун, эгерде ал кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн жыйырма миң эсе ашса, өзгөчө ири зыян келтирүү менен жасалган деп таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 24-июлундагы № 246,

2015-жылдын 16-январындагы № 16 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

222-статья. Жеке нотариустардын ыйгарым укуктарынан кыянаттык менен пайдалануусу

(1) Жеке нотариустун өзүнүн ыйгарым укуктарын өзүнүн иш милдеттерине каршы жана өзү үчүн же башка адамдар үчүн пайда жана артыкчылык табуу максатында, болбосо башка адамдарга зыян келтирүү менен пайдалануусу, эгерде мындай жосун жарандардын же уюмдардын укуктарына жана мыйзамдуу таламдарына, болбосо коомдун же мамлекеттин мыйзам тарабынан корголуучу таламдарына зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн элүү өлчөмүндөгү айып салуу менен эки жүз алтымыштан үч жүз алтымыш саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга же болбосо үч жылдык мөөнөткө белгилүү кызмат ордун ээлөө же белгилүү иш
жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтөрдүн эки жүздөн үч жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосун билип туруп жашы жетпеген же жөндөмсүз адамга карата жасалганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 15-ноябрындагы № 223, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2009-жылдын 17-декабрындагы № 309, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169, 2014- жылдын 1-июлундагы № 108 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

222-1-статья. Аудитордун билип туруп жалган аудитордук корутунду

(отчет) түзүүсү

Аудит жүргүзбөстөн же болбосо өзү же башка жактар үчүн пайдаларды жана артыкчылыктарды алуу максатында же болбосо, эгерде бул жосун жарандардын же уюмдардын укуктарына жана мыйзамдуу кызыкчылыктарына же болбосо коомдун жана мамлекеттин мыйзам менен корголуучу кызыкчылыктарына зыян келтирсе, аудит жүргүзүүнүн жүрүшүндө аудитор тарабынан каралган документтердин мазмунуна карама-каршы келген анын натыйжалары боюнча түзүлгөн билип туруп жалган аудитордук корутунду (отчет) түзүүсү, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен, эсептешүү көрсөткүчүнүн жети жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга жазаланат.

(КР 2014-жылдын 1-июлундагы № 108 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

223-статья. Жеке детективдик кызматтардын кызматчысынын ыйгарым укуктарынан аша чабуусу

(1) Жеке детективдик кызматтын жетекчиси же кызматчысы өзүнө берилген кызматтык ыйгарым укуктарынан аша чапканда, эгерде жосун зомбулук көрсөтүү менен же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен жасалса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) курал колдонуу менен жасалса;
2) оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

224-статья. Коммерциялык паралап сатып алуу

(1) Коммерциялык уюмда башкаруучулук милдеттерди аткарган адамга, ошол адамдын ээлеген кызматтык абалына байланыштуу берип жаткандын кызыкчылыгы үчүн жасаган аракеттери (аракетсиздиги) үчүн, акча, баалуу кагаздар, башка мүлк мыйзамсыз берилгенде, ошого тете мүлктүк мүнөздөгү мыйзамсыз кызмат көрсөтүлгөндө, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу;
2) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн үч жүздөн сегиз жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, же болбосо эки жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Коммерциялык уюмда башкаруучулук милдеттерди аткарган адам өзүнүн, ээлеген кызматтык абалына байланыштуу берген адамдын кызыкчылыктарына жасаган аракеттери (аракетсиздиги) үчүн мыйзамсыз акча, баалуу кагаздар, башка мүлктү алганда, ошого тете мүлктүк мүнөздөгү кызмат көрсөтүүлөрдү мыйзамсыз пайдаланганда, -
эсептик көрсөткүчтүн үч миңден беш миңге чейинки өлчөмүндө же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен коммерциялык паралап сатып алуунун жыйырма эседен элүү эсеге чейинки суммасында айып салынат же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын үчүнчү бөлүгүндө каралган жосундар, эгерде алар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу;
2) опузалап талап кылуу менен коштолсо;
3) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн он миңден жыйырма миңге чейинки өлчөмүндө же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен коммерциялык паралап сатып алуунун элүү эседен жетимиш эсеге чейинки суммасында айып салынат же болбосо беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундарды жасаган адам, эгерде ага карата опузалап талап кылуу жасалса же эгерде бул адам паралап сатып алуу жөнүндө кылмыш-жаза ишин козгоого укугу бар органга өз ыктыяры менен билдирсе, кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 10-августундагы № 164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

225-статья. Кызматчылар тарабынан мыйзамсыз түрдө сыйлык алуу

(1) Мамлекеттик органдын, ишкананын, мекеменин, уюмдун, коомдук бирикменин, граждандардын өз алдынча башкаруу органынын кызмат адамы болбогон кызматчы өзүнүн кызматтык абалынан пайдаланып жасоого тийиш болгон же жасай ала турган белгилүү аракетти акча берген адамдын таламында аткаргандыгы же аткарбагандыгы үчүн олуттуу өлчөмдө материалдык сыйлык же мүлктүк пайданы мыйзамсыз алганда, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө же болбосо коммерциялык паралап сатып алуунун жетимиш эседен жүз эсеге чейинки суммасында айып салынат.
(2) Ошол эле жосун адамдардын тобу тарабынан же ири өлчөмдө жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн эки миңден үч миңге чейинки өлчөмүндө же болбосо коммерциялык паралап сатып алуунун жыйырма эседен отуз эсеге чейинки суммасында айып салынат же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосун өтө ири өлчөмдө жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн үч миңден беш миңге чейинки өлчөмүндө же болбосо коммерциялык паралап сатып алуунун бир эседен үч эсеге чейинки суммасында айып салынат же белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө ажыратуу менен беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда кылмыш жасалган учурга сыйлыктын же мүлктүк пайданын наркы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн элүү эсе ашса олуттуу өлчөмдө, миң эсе ашса - ири, он миң эсе ашса
- өзгөчө ири өлчөмдө деп таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 10-августундагы № 164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

IX БӨЛҮМ

КООМДУК КООПСУЗДУККА ЖАНА КООМДУК ТАРТИПКЕ КАРШЫ КЫЛМЫШТАР

24-Глава

Коомдук коопсуздукка каршы кылмыштар

226-статья. Терроризм актысы

(1) Адамдардын курман болуу коркунучун түзгөн, олуттуу мүлктүк зыян келтирген, болбосо башка коомдук коркунучтуу кесепеттердин келип чыгышына алып келген жардыруу, өрттөө же башка аракеттер жасалганда, эгерде бул аракеттер коомдук коопсуздукту бузуу, калкты коркутуу же бийлик органдары же эл аралык уюмдар тарабынан чечим кабыл алууга таасир көрсөтүү максатында жасалса, ошондой эле аталган аракеттерди ошол эле максаттарда жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан он жылдан он беш жылга мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан жасалганда;
2) ок атуучу куралды ок-дарыларды, жарылуучу түзүлүштөрдү, жарылгыч, уулуу, ууландыруучу, радиоактивдүү заттарды же ядролук, химиялык, биологиялык жана массалык кыргынга учуратуучу курал-жарактардын башка түрлөрүн колдонуу менен жасалганда;
3) стратегиялык объектилерде жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан он беш жылдан он сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Эгерде ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, же байкабастыктан адамдын өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
он сегиз жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат же мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан өмүр бою эркиндигинен ажыратылат.
Эскертүү. Терроризм актысын даярдоого катышкан адам, эгерде бийлик органдарына өз убагында эскертсе же башка ыкма менен терроризм актысын жүзөгө ашырууну болтурбай коюуга көмөк көрсөтсө жана бул адамдын аракеттеринде кылмыштын башка курамы камтылбаса, ал кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-мартындагы № 83,

2013-жылдын 3-августундагы № 180, 2016-жылдын 2-августундагы № 162

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

2261-статья. Террорчулук ишти финансылоо

(1) Террорчулук ишти финансылоо, башкача айтканда каражаттар террорчуну жана (же) террордук уюмду толук же жарым-жартылай финансылоо үчүн же болбосо террористтик актыларды жасоо, пландоо, даярдоо же жасоого катышуу максатында же террористтерди даярдоо же мындай даярдыктан өтүү үчүн алар жашабаган же жарандыгы болбогон мамлекетке жөнөтүлүп жаткан адамдардын сапарын финансылоо үчүн Кыргыз Республикасынын аймагында же анын чектеринен тышкары террорчулук ишти уюштурууну, даярдоону же жасоону финансылоо үчүн багытталаарына же пайдаланылаарына ниеттенүү же аңдап билүү менен мыйзамсыз каражаттарды берүү, финансылык кызматтарды көрсөтүү же каражаттарды кандай болбосун усул же ыкма менен, тикелей же кыйыр чогултууну жүзөгө ашыруу, -
мүлкүн конфискациялоо менен төрттөн сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) өзүнүн кызмат абалын пайдалануу менен адам тарабынан;
2) алдын ала сүйлөшүү боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен сегизден он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү.
1. Ушул статьяда террордук мүнөздөгү кылмышты даярдаган же жасаган адамдарга таандык каражаттарды же террордук уюмдун көзөмөлүнүн астында турган каражаттарды алуу жана сактоо, же болбосо ушундай каражаттар менен операцияларды (бүтүмдөрдү) жасоо же ушундай каражаттарды башкаруу финансылык кызмат көрсөтүүлөр деп таанылат.
2. Ушул статьяда пайдаланылуучу "каражаттар", "террорист", "террористтик уюм", "террористтик иш" деген терминдер мыйзамда белгиленген тартипте аныкталат.

(КР 2013-жылдын 29-майындагы № 83, 2016-жылдын 2-августундагы № 162

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

2262-статья. Террорчулук же экстремисттик мүнөздөгү кылмыштарды жасоого тартуу же аларды жасоого башка көмөктөрдү көрсөтүү

(1) Ушул кодекстин 226, 2261, 2263-2265, 227, 229, 232, 294, 2951 296, 299-2993,
376-статьяларында каралган кылмыштарды жасоого адамды тартуу, же террорчулук же экстремисттик уюмдун иш аракеттерине катышууга адамды үгүттөө, же жогоруда көрсөтүлгөн кылмыштардын бирин жасоо максатында адамды куралдандыруу, болбосо окутуу жана даярдоо -
сегиз жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) адам өзүнүн кызмат абалынан пайдалануу менен;
2) жашы жетпегендерге карата жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Кылмыш жасаган адам ушул статьяда көрсөтүлгөндөй, эгерде ал бийлик органдарына өз мезгилинде билдирүү же башка ыкмалар менен ушул статьяда көрсөтүлгөн кылмыштардын алдын алууга же болтурбоого көмөкчү болсо жана анын аракеттеринде кылмыштын башка түрлөрү болбосо, ал кылмыш жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2009-жылдын 17-мартындагы № 83, 2015-жылдын 21-июлундагы № 18,

2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

2263-берене. Көпчүлүк алдында террорчулук иш аракеттерди жүзөгө ашырууга чакыруу же көпчүлүк алдында террорчулуктукту актоо

(1) Көпчүлүк алдында террорчулук иш-аракеттерди жүзөгө ашырууга чакыруу же көпчүлүк алдында террорчулуктукту актоо, -
эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Жалпыга маалымдоо каражаттарын же Интернет тармактарын пайдалануу менен жасалган ошол эле жосундар, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда терроризмдин идеологиясын жана практикасын туура, колдоого жана тууроого муктаж деп таануу жөнүндө ачык билдирүү терроризмди ачык актоо деп түшүнүлөт.

(КР 2009-жылдын 17-мартындагы № 83, 2013-жылдын 3-августундагы №

180, 2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

2264-статья. Кыргыз Республикасынын жаранынын чет мамлекеттин аймагындагы куралдуу кагылыштарга же согуш аракеттерине катышуусу же террорчулук жана экстремисттик даярдыктан өтүшү

(1) Кыргыз Республикасынын жаранынын жалдануу белгилери болбостон чет мамлекеттин аймагындагы куралдуу кагылыштарга же согуш аракеттерине катышуусу, террорчулук же экстремисттик кылмыштарды жасоо шыктарын жана жөндөмдөрүн алууга багытталган даярдыктан Кыргыз Республикасынын аймагынан тышкары жакта өтүшү, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосун:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) уюмдашкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда, -
сегиз жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2015-жылдын 21-июлундагы № 184 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

2265-статья. Чет мамлекеттин аймагындагы куралдуу кагылыштар же согуш аракеттери жүрүп жаткан чөлкөмгө жашы жетпегендерди чыгарып кетүү

(1) Чет мамлекеттин аймагындагы куралдуу кагылыш же согуш аракеттери жүрүп жаткан чөлкөмгө жашы жетпегендерди чыгарып кетүү -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосундар ата-энеси же мыйзам менен жашы жетпегенди
тарбиялоо боюнча милдеттер жүктөлгөн башка адам тарабынан жасалса, ошого тете мыйзам менен жашы жетпегендерге көзөмөлдү жүзөгө ашыруу милдеттери жүктөлгөн билим берүү, тарбиялоо, дарылоо же болбосо башка мекемесинин педагогу же башка кызматкери тарабынан жасалса -
төрт жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

2266-статья. Террористтик же экстремисттик ишти ачык жактыруу

Террористтик же экстремисттик ишти жүзөгө ашырууга же болбосо терроризм менен экстремизмди ачык актоого чакыруу белгилери болбогондо ачык чыгып сүйлөө же болбосо жалпыга маалымдоо каражаттарын же Интернет тармактарын пайдалануу жолу менен террористтик же экстремисттик ишти ачык жактыруу, ошондой эле террористтик же экстремисттик уюмдардын символдорун же атрибуттарын атайын эмес пайдалануу, көрсөтүлгөн укук бузуулар администрациялык айып салуудан кийин бир жылдын ичинде жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн миңден эки миңге чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо белгилүү бир кызматты ээлөө же белгилүү бир иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ачык жактыруу террористтик же экстремисттик ишти ачык даңктоо же мактоо, анын ичинде ага суктануу, актоо ушул статьяда ачык жактоо деп түшүнүлөт.

(КР 2016-жылдын 2-августундагы N 162 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

227-статья. Барымтага кармоо

(1) Барымтага алынган адамды бошотуунун түздөн-түз же кыйыр шарты катары мамлекетти, эл аралык уюмду, юридикалык же жеке жакты (адамдардын тобун) кандайдыр-бир аракетти жасоого же жасатпай коюуга мажбурлоо максатында адамды барымтага алуу же кармоо, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
3) өмүргө же саламаттыкка коркунучтуу зомбулук көрсөтүү же өлтүрөм деп коркутуу менен;
4) курал же курал катарында пайдаланылган башка нерселерди колдонуу менен;
5) эки же андан ашык адамга карата;
6) жашы жете элек экендиги белгилүү болгон адамга карата;
7) айыпкерге, кош бойлуу экендиги белгилүү болгон аялга карата;
8) пайда табуу максатында же жалданып жасалганда, -
сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Эгерде ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар кылмыштуу шериктик тарабынан жасалса, же байкабастыктан жабырлануучунун өлүмүнө алып келсе же анын саламаттыгына оор залал келтирсе, болбосо башка оор кесепеттерге алып келсе, -
он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эгерде барымтага кармаган адамды өз ыктыяры менен бошоткон адамдын аракеттеринде кылмыштын башка курамы жок болсо, ал кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-мартындагы № 83

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

228-статья. Терроризм актысы жөнүндө билип туруп жалган билдирүү жасоо

(1) Адамдардын өлүмүнө, олуттуу мүлктүк зыянга, коомдук иш-чараны үзгүлтүккө учуратууга же болбосо башка оор кесепеттердин келип чыгышына коркунуч келтирүүчү даярдалып жаткан, өрттөө же башка аракеттер жөнүндө билип туруп жалган маалымат билдирилгенде, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндөгү айып салууга же бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар ири зыян алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн бир миңден он миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар өзгөчө ири зыян алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн он миңден жыйырма беш миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга же беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда укук бузуу жасалган учурга карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн миң эсе ашкан зыян - ири, ал эми эсептик көрсөткүчтөн беш миң эсе ашкан зыян - өзгөчө ири зыян деп таанылат.

(КР 2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

229-статья. Мыйзамсыз түрдө куралдуу кошуундарды уюштуруу жана ага катышуу

(1) Мыйзамсыз түрдө куралдуу кошуун (бирикме, отряд, дружина же башка топ)
түзүү, ошого тете мындай кошуунга жетекчилик кылуу, -
үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Куралдуу кошуунга катышканда, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эгерде мыйзамсыз түрдө түзүлгөн куралдуу кошуунга катышууну токтоткон жана куралын өз ыктыяры менен өткөрүп берген адамдын аракеттеринде кылмыштын башка курамы болбосо, ал кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 3-августундагы № 180

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

230-статья. Бандитчилик

(1) Граждандарга же уюмдарга кол салуу максатында уюмдашкан туруктуу куралдуу топту (банданы) түзүү, мындай топко (бандага) жетекчилик кылуу, -
мүлкүн конфискациялоо менен он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Куралдуу топко (бандага), ошого тете банда тарабынан жасалган кол салууларга катышканда, -
мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар өзүнүн кызматтык абалынан пайдалануу менен жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

231-статья. Кылмыштуу шериктикти (кылмыштуу уюмду) уюштуруу

(1) Оор же өтө оор кылмыштарды жасоо үчүн кылмыштуу шериктик (кылмыштуу уюм) түзүү, ошого тете мындай шериктикке (уюмга) же ага кирген структуралык кичи бөлүмдөргө жетекчилик кылуу, ошондой эле оор же өзгөчө оор кылмыштарды жасоо үчүн пландарды жана шарттарды иштеп чыгуу максатында уюшкан кылмыштуу топтордун уюштуруучуларынын, жетекчилеринин же башка өкүлдөрүнүн бирикмелерин түзүү, -
мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Кылмыштуу шериктикке (кылмыштуу уюмга) катышканда, -
мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар өзүнүн кызматтык абалынан пайдалануу менен жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен он жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

232-статья. Аба же суу транспортун, болбосо темир жолдогу кыймылдуу курамды айдай качуу

(1) Аба же суу транспортун, болбосо темир жолдун кыймылдуу курамын айдай качуу, ошого тете мындай кемени же курамды айдай качуу максатында ээлеп алуу, -
төрт жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) өмүрү жана саламаттыгы үчүн коркунучтуу болгон зомбулук көрсөтүү, болбосо ушундай зомбулук көрсөтөм деп коркутуу аркылуу;
3) ок атуучу куралды, ок-дарыларды, жарылуучу түзүлүштөрдү, жарылгыч, уулуу, ууландыруучу, радиоактивдүү заттарды же ядролук, химиялык, биологиялык жана массалык кыргынга учуратуучу курал-жарактардын башка түрлөрүн же курал катары пайдаланылган нерселерди колдонуу менен жасалса;
4) коомчулукту коркутуу, же жеке жана юридикалык жакты, эл аралык уюмду же мамлекетти кандайдыр-бир аракетти жасоого мажбурлоо же андан баш тартуу максатында жасалганда, -
сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Эгерде ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, болбосо байкабастыктан адамдын өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
он беш жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 3-августундагы № 180,

2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

233-статья. Массалык тартипсиздиктер

(1) Зомбулук, кыйратуу, өрттөө, мүлктү жок кылуу, ок атуучу куралды, жардыруучу заттарды же жардыруучу түзүлүштөрдү пайдалануу менен, ошондой эле бийлик өкүлүнө куралдуу каршылык көрсөтүү менен коштолгон массалык тартипсиздиктерди уюштуруу, -
сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган массалык тартипсиздиктерге катышканда, -
үч жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Бийлик өкүлдөрүнүн мыйзамдуу талаптарына активдүү баш ийбөөгө жана массалык тартипсиздикке чакырык жасаганда, ошого тете граждандарга зомбулук көрсөтүүгө чакырык жасалганда, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

234-статья. Хулиганчылык

(1) Хулиганчылык, башкача айтканда, зомбулук же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу, ошого тете мүлктү жок кылам же зыянга учуратам деп коркутуу менен коштолгон, коомдук тартипти же жалпыга бирдей жүрүш-туруш ченемдерин одоно бузган аракеттер атайылап жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн жүздөн эки жүз элүүгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо жүз сексенден эки жүз алтымыш саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Хулиганчылык:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу же уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда;
3) жаш балдарды, кары-картаңдарды, майыпты же алсыз абалда болгон адамды мазактоо менен коштолгондо;
4) башка бирөөнүн мүлкүнө атайын олуттуу зыян келтирүү, аны жок кылуу же зыянга учуратуу менен коштолгондо, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Хулиганчылык:

1) (КР 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

2) курал колдонуу же курал-жарак, болбосо курал катары пайдалануучу нерселерди колдоном деп коркутуу менен коштолгондо;
3) коомдук тартипти коргоо боюнча милдетин аткарып жүргөн бийлик өкүлүнө, болбосо башка адамга, же коомдук тартиптин бузулушуна бөгөт койгон адамга каршылык көрсөтүүгө байланыштуу жасалганда, -
төрт жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309, 2013-жылдын 30-июлундагы №

169 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

235-статья. Вандализм

Имараттарга же башка курулуш жайларга коомдук адеп-ахлакка одоно шек келтирген уят сөздөрдү жазуу, коомдук транспорттогу же башка коомдук жайлардагы мүлктү бүлүндүрүү, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн жүздөн эки жүз элүүгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо жүз сексенден эки жүз алтымыш саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2006-жылдын 8-августундагы № 158, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2013-жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

236-статья. Кен, курулуш, жарылуу коркунучу бар же башка жумуштардын коопсуздук эрежелерин бузуу

(1) Кен, курулуш же жарылуу коркунучу бар жумуштарды жүргүзүүдө коопсуздук эрежелерин бузуу, эгерде ал байкабастыктан саламаттыкка анча оор эмес залал келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосун байкабастыктан адамдын өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

236-1-статья. Сапатсыз курулуш

1. Сапатсыз курулган, аягына чейин бүткөрүлбөгөн же келишимдин жана долбоордук документтердин шарттарына ылайык келбеген имараттарды жана курулмаларды, электр станцияларды, турак үйлөрдү же башка курулуш объекттерин ишке чегилүүчү, курулуш уюмунун жетекчиси жана курулуштун сапатына көзөмөлдү жүзөгө ашырган кызмат адамы тарабынан эксплуатациялоого берүү жана (же) кабыл алуу, ошого тете жумуштарды жүргүзүүчүлөр тарабынан алардын сапатсыз ремонту, эгерде бул байкабастыктан адамдын ден соолугуна оор же анча оор эмес залал келтирсе, -
жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
2. Ошол эле жосун байкабастыктан адамдын өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
3. Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосун байкабастыктан эки же андан көп адамдын өлүмүнө алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 25-февралындагы № 34 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

237-статья. Жарылуучу, тез күйгөн заттарды жана пиротехникалык жасалгаларды каттоо, сактоо, ташуу жана пайдалануу эрежелеринин бузулушу

Жарылуучу, тез күйгөн заттарды жана пиротехникалык жасалгаларды каттоо, сактоо, ташуу жана пайдалануу эрежелерин бузуу, ошондой эле бул заттарды почта аркылуу же жүк менен мыйзамсыз жөнөтүү, эгерде бул жосундар байкабастыктан адамдын ден соолугуна оор залал келтирсе же өлүмүнө алып келсе, -
бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү
укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2006-жылдын 22-ноябрындагы № 182, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

238-статья. Өрт коопсуздугунун эрежелерин бузуу

(1) Өрт коопсуздугунун эрежелеринин сакталышына жооптуу адам тарабынан бул эрежелердин бузулушунун кесепетинен өрт чыгып, саламаттыкка жеңил же анча оор эмес залал келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн элүү өлчөмүнө чейин айып салынат, болбосо жүз жыйырма сааттан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар байкабастыктан адамдын өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
эки жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

239-статья. Радиоактивдүү материалдарды мыйзамсыз колдонуу

(1) Радиоактивдүү материалдарды мыйзамсыз сатып алуу, сактоо, пайдалануу, бирөөгө берүү, сатуу же бузуу, -
жүздөн үч жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
((2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) өзүнүн кызматтык абалынан пайдаланган адам тарабынан жасалса, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ошол эле жосундар байкабастыктан адамдын өлүмүнө же башка оор
кесепеттерге алып келсе, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 3-августундагы № 180

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

240-статья. Радиоактивдүү материалдарды уурдоо же опузалап талап кылуу

(1) Радиоактивдүү материалдарды уурдоо же опузалап талап кылуу,-
эсептик көрсөткүчтүн жети жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) өзүнүн кызматтык абалынан пайдаланган адам тарабынан;
3) адамдын өмүрүнө же саламаттыгына коркунуч келтирилбеген зомбулук колдонуу менен, же мындай зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан төрт жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Радиоактивдүү материалдарды уурдаганда же опузалап талап кылганда адамдын өмүрүнө же саламаттыгына коркунуч келтирген, зомбулук менен, болбосо уюшкан кылмыштуу топ же кылмыштуу шериктик, же уурдагандыгы же опузалап талап кылгандыгы үчүн эки же андан көп жолу соттолгон адам тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

241-статья. Ок атуучу куралдарды, ок-дарыларды, жарылуучу заттарды жана жардыргыч түзүлүштөрдү мыйзамсыз алуу, берүү, өткөрүү, сактоо, ташуу же алып жүрүү

(1) Ок атуучу куралдарды (мергенчинин сайсыз мылтыгынан башка жана алардын ок-дарыларынан башка), ошондой эле, ок-дарыларды, жарылуучу заттарды жана жарылуучу жасалгаларды мыйзамсыз алуу, бирөөгө берүү, сатуу, сактоо, ташуу же алып жүрүү, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул эле жосундар, адамдардын тобу тарабынан алдын ала бүтүм боюнча жасалса, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар, уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ок атпоочу, газ атуучу куралдарды, денени жабыркатуучу патрон менен атуу үчүн арналган сайсыз куралды анын ичинде ыргытуучу куралдарды мыйзамсыз сатып алганда, сатып өткөргөндө же алып жүргөндө, -
эсептик көрсөткүчтүн жүз өлчөмүнө чейин айып салынат, болбосо жүз сексен сааттан эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда көрсөтүлгөн буюмдарды ыктыяры менен тапшырган адамдын аракетинде кылмыштын башка курамы болбосо, ал кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.
Ушул статьяда, ошондой эле ушул Кодекстин 242-статьясында көрсөтүлгөн буюмдарды адамды кармаган учурда, ошондой эле аларды табуу жана тергөө аракеттерин жүргүзүүдө аларды алып коюу ыктыярдуу түрдө өткөрүп берүү деп таанылышы мүмкүн.

(КР 2002-жылдын 12-мартындагы № 36, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2011-жылдын 27-октябрындагы № 185 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

242-статья. Куралды мыйзамсыз даярдоо же оңдоо

(1) Ок атуучу куралды мыйзамсыз оңдоо (мергенчилик сайсыздан башка) же даярдоо, ага тете ок-дарыларды, жардыргыч заттарды же колго жасалган жарылуучу түзүлүштөрдү мыйзамсыз даярдоо, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айыпка же эки жылга чейинки түзөтүү иштерине же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ок атуучу куралдын конструкциясын удаа атууну жүзөгө ашыруунун мүмкүнчүлүгүнө алып келген мыйзамсыз өзгөртүү же болбосо куралдын стандарттык талаптарга жооп бербеген, ошондой эле атууну сайсыз же болбосо газ куралынан сайлуу куралдан атуу үчүн арналган патрондор менен жүзөгө ашырууга мүмкүнчүлүк берүүчү жалпы узундугун кыскартуу, -
эсептик көрсөткүчтүн миңге чейинки өлчөмүндө айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда, -
үч жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Денени жабыркатуучу патрон менен атуу үчүн арналган газ атуучу, сайсыз куралды, ок атпоочу куралдарды, анын ичинде ыргытуучу куралдарды мыйзамсыз даярдоо, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айыпка же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү: Эгерде анын аракеттеринде башка кылмыш иштери болбосо, ушул статьяда көрсөтүлгөн буюмдарды өз ыктыяры менен тапшырып берген адам жазык жоопкерчилигинен бошотулат.
(5) жалындоо үчүн түзүлүшү (запалы) бар күйүүчү аралашма куюлган сыйымдуулуктарды даярдоо, сатып алуу, сактоо сатып өткөрүү, ташуу же алып жүрүү, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2011-жылдын 27-октябрындагы № 185, 2014-жылдын 25-октябрындагы

№ 148 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

243-статья. Ок атуучу куралдарды этиятсыз сактоо

Ок атуучу курал этиятсыз сакталып, башка бирөөнүн пайдалануусу үчүн шарт түзүп, бул оор кесепеттерге алып келсе, -
жүз алтымыштан эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

244-статья. Куралдарды, ок-дарыларды жана жарылуучу заттарды сактоо боюнча милдетти талаптагыдай аткарбоо

Ок атуучу куралдарды, ок-дарыларды же жарылуучу заттарды сактоо тапшырылган адам өз милдетин талаптагыдай аткарбаса, эгерде ал алардын
уурдалышына же жок кылынышына, болбосо башка оор кесепеттерге алып келсе,
-
беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

245-статья. Ок атуучу куралдарды, ок-дарыларды, жарылуучу заттарды уурдоо же опузалап талап кылуу

(1) Ок атуучу куралдарды, ок-дарыларды, жарылуучу заттарды уурдоо болбосо опузалап талап кылуу, -
үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар:
1) ок атуучу курал, ок-дарылар же жарылуучу заттар ага кызмат абалына байланыштуу же сактоого берилген адам тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан;
3) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен жети жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар, эгерде алар адамдын өмүрү же саламаттыгы үчүн коркунучтуу болгон зомбулук колдонуу менен, же кылмыштуу шериктик тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

25-Глава

Калктын саламаттыгына жана коомдук адеп-ахлакка каршы кылмыштар

246-статья. Башкага берүү максатын көздөбөстөн баңги каражаттарын же психотроптук заттарды мыйзамсыз даярдоо, сатып алуу, сактоо, ташуу же жөнөтүү

(1) Башкага берүү максатын көздөбөстөн баңги каражаттарын же психотроптук заттарды анча чоң эмес өлчөмдөрдө мыйзамсыз даярдоо, сатып алуу, сактоо, ташуу же жөнөтүү, ошондой эле аракеттер үчүн администрациялык жаза чарасы колдонулгандан кийин бир жылдын ичинде жасалса, -
жүздөн эки жүз кырк саатка чейинки коомдук жумуштарга тартууга же элүүгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар баңги заттары менен байланышкан ар кандай кылмышты мурда жасаган адам тарабынан жасалса, -
жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Башкага берүү максатын көздөбөстөн баңги каражаттарын же болбосо психотроптук заттарды мыйзамсыз даярдоо, сатып алуу, сактоо, ташуу же жөнөтүү, эгерде алардын предмети ири өлчөмдөрдөгү баңги каражаттары болсо, -
эки жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ошол эле жосундар, эгерде алардын предмети өзгөчө ири өлчөмдөгү баңги каражаттары болсо, -
үч миңден он миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Баңги каражаттарынын жана психотроптук заттардын тизмеси, ал эми ушул статья боюнча, ошондой эле ушул Кодекстин башка статьялары боюнча жосундарды квалификациялоо үчүн мааниге ээ болгон алардын өлчөмдөрү Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.
Ушул статьяда каралган кылмышты жасаган, баңги каражаттарын, психотроптук заттарды же аларга окшогондорду ыктыярдуу түрдө өткөрүп берген жана баңги каражаттарын, психотроптук заттарды же аларга окшогондорду мыйзамсыз жүгүртүү менен байланышкан кылмыштардын бетин ачууга же аларга бөгөт коюуга, аларды жасаган адамдардын бетин ачууга, кылмыштуу жол менен табылган мүлктү табууга активдүү көмөктөшкөн адам бул кылмыш үчүн кылмыш- жаза жоопкерчилигинен бошотулат.
Баңги каражаттарын, психотроптук заттарды же аларга окшогондорду адамды кармаган, ошондой эле аларды табуу жана алуу боюнча тергөө аракеттерин жүргүзгөн учурда ыктыярдуу өткөрүп берүү деп таанылышы мүмкүн эмес.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

247-статья. Баңги каражаттарын, психотроптук заттарды, алардын окшошторун же прекурсорлорду башкага берүү максатында мыйзамсыз даярдоо, сатып алуу, сактоо, ташуу, жөнөтүү, ага тете эле мыйзамсыз өндүрүү же берүү

(1) Баңги каражаттарын, психотроптук заттарды, алардын окшошторун же прекурсорлорду башкага берүү максатында мыйзамсыз даярдоо, сатып алуу, сактоо, ташуу, жөнөтүү, ага тете эле мыйзамсыз өндүрүү же берүү, -
төрт жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) ири өлчөмдө;
3) жашы жетпегендиги мурда белгилүү болгон адамга карата 18 жашка чыккан адам тарабынан;
4) мурда баңги каражаттары менен байланышкан ар кандай кылмыш жасаган адам тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен жети жалдын он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи же экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар:
1) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
2) өзүнүн кызматтык абалын пайдаланган адам тарабынан;
3) он төрт жашка чыга электиги мурда белгилүү болгон адамга карата;
4) өзгөчө ири өлчөмдө жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

248-статья. Баңгилик каражаттарды же психотроптук заттарды уурдоо же опузалап талап кылуу

(1) Уурдоо же опузалап талап кылуу жолу менен баңгилик каражаттарга же психотроптук заттарга мыйзамсыз ээ болгондо, -
мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Эгерде ошол эле жосундар:
1) мурда уурулук же опузалап талап кылуу үчүн соттолгон адам тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан;
3) баңгилик каражаттар же психотроптук заттар кызматтык абалына байланыштуу же кайтарууга ишенилип берилген адам тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен алты жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Эгерде ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосун же ири өлчөмдө жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен жети жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын биринчи, экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө каралган жосундар же өзгөчө ири өлчөмдө жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

249-статья. Баңгилик каражаттарды же психотроптук заттарды колдонууга тартуу

(1) Баңгилик каражаттарды же психотроптук заттарды колдонууга тартуу, -
эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Эгерде ушул эле жосун:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан;
2) жашы жетпегендерге же эки же андан ашык адамга карата жасалса;
3) күч колдонуу менен же күч колдонуу коркунучу алдында жасалса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар, эгерде алар уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, же байкабастыктан жабырлануучунун өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
жети жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

250-статья. Баңги заттарын камтыган өсүмдүктөрдү айдоо жана өстүрүү

(1) Өстүрүүгө тыюу салынган, баңги заттарын камтыган өсүмдүктөрдү анча чоң эмес өлчөмдөрдө айдоо же өстүрүү, ошол эле аракеттер үчүн администрациялык жаза колдонулгандан кийин бир жылдын ичинде кайталап жасалса, -
жүздөн үч жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылдан беш жылга чейинки
мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ири өлчөмдөрдө же алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан же баңги каражаттары менен байланышкан ар кандай кылмыш мурда жасаган адам тарабынан жасалган ошол эле жосундар, -
мүлкүн конфискациялоо менен үч жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар, өзгөчө ири өлчөмдөрдө жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү: Ушул статьянын максатында баңги заттарын камтыган, өстүрүүгө тыюу салынган өсүмдүктөрдүн өлчөмдөрү Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

251-статья. Баңги каражаттарын, психотроптук заттарды же прекурсорлорду өндүрүүнүн жана мыйзамдуу жүгүртүүнүн белгиленген эрежелерин бузуу

(1) Баңги каражаттарын, психотроптук заттарды же прекурсорлорду өндүрүү, даярдоо, кайра иштетүү, сактоо, эсепке алуу, берүү, сатып өткөрүү, сатуу, бөлүштүрүү, ташуу, жөнөтүү, сатып алуу, пайдалануу, алып келүү, алып чыгуу эрежелерин бузуу же болбосо атайын контролдо турган баңги каражаттарын же психотроптук заттарды даярдоо үчүн пайдаланылуучу аспаптарды же жабдууларды жок кылуу алардын жоголушуна алып келсе, эгерде мындай жосун көрсөтүлгөн эрежелерди сактоо анын милдетине кирген адам тарабынан жасалса,
-
жүздөн эки жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосун карасанатайлык максатта же болбосо баңги каражаттары менен байланышкан ар кандай кылмыштарды мурда жасаган адам тарабынан
жасалса, же болбосо байкабастыктан адамдын ден соолугуна залал келтирсе же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

252-статья. Баңгилик каражаттарды же психотроптук заттарды колдонуу үчүн көмүскө жайларды уюштуруу же күтүү

(1) Баңгилик каражаттарды же психотроптук заттарды колдонуу үчүн көмүскө жайларды уюштуруу же күтүү, же ошол эле максаттар үчүн жай берүү, -
эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан жасалганда, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

253-статья. Баңгилик каражаттарды же психотроптук заттарды алууга укук берген рецепттерди же башка документтерди мыйзамсыз берүү же окшотуп жасоо

Баңгилик каражаттарды же психотроптук заттарды алууга укук берген рецепттерди же башка документтерди мыйзамсыз берүү же окшотуп жасоо, -
бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же анысы жок эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

254-статья. Күчтүү таасир тийгизүүчү же уулуу заттарды сатып өткөрүү максатында мыйзамсыз жүгүртүү

(1) Өткөрүү максатында баңгилик каражаттар же психотроптук заттар болуп саналбаган күчтүү таасир тийгизүүчү же уулуу заттарды, же аларды даярдоо же кайра иштетүү үчүн жабдууларды мыйзамсыз даярдоо, кайра иштетүү, алуу, сактоо, ташуу же жөнөтүү, ошондой эле мыйзамсыз өткөрүү, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан жасалса, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар
уюшкан кылмыштуу топ тарабынан же ири өлчөмдө жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен төрт жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) күчтүү таасир тийгизүүчү же уулуу заттарды өндүрүү, алуу, сактоо, каттоо, берүү, ташуу, же жөнөтүү эрежелерин бузганда, эгерде ал алардын уурдалышына же башка олуттуу зыян келтирүүгө алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

255-статья. Дары-дармек каражаттарын, медициналык буюмдарды мыйзамсыз өндүрүү жана өткөрүү

(1) Дары-дармек каражаттарын, медициналык буюмдарды белгиленген талаптарды бузуу менен өндүрүү жана (же) өткөрүү, эгерде мындай иштин натыйжасында байкабастыктан адамдын саламаттыгына зыян келтирилсе -
келтирилген зыяндын ордун толтуруу менен коомдук жумуштарга тартууга же болбосо үч жылдан беш жылга чейин эркиндигин чектөөгө жазаланат.
(2) Ушул эле жосундар байкабастыктан жабырлануучунун өлүмүнө алып келсе,
-
үч миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтүн өлчөмүндө айып салууга
же үч жылдан беш жылга чейин эркиндигин чектөөгө же болбосо белгилүү бир кызмат орундарын ээлөө укугунан же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү бир ишти жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же эки жылдан беш жылга чейинки эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2017-жылдын 2-августундагы № 167 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

256-статья. Санитардык-эпидемиологиялык эрежелерди бузуу

(1) Санитардык-эпидемиологиялык эрежелерди бузуу адамдардын массалык түрдө ооруп калышына же ууланышына алып келсе, -
эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же беш жүздөн эки миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же эки жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул эле жосундар оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

257-статья. Адамдардын өмүрүнө же саламаттыгына коркунуч келтирген жагдайлар жөнүндө маалыматтарды жашыруу же бурмалоо

(1) Адамдардын өмүрүнө же саламаттыгына же айлана-чөйрө үчүн коркунуч келтирген окуялар, фактылар же кубулуштар жөнүндө маалыматтар менен калкты камсыз кылууга милдеттүү болгон адам тарабынан алар жашырылганда же бурмаланганда, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн жети жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же
белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар мамлекеттик жооптуу кызмат адамдары, ошого тете жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын башчысы тарабынан жасалса, жосундун натыйжасында адамдын саламаттыгына зыян келтирилсе же башка оор кесепеттер келип чыкса, -
эсептик көрсөткүчтүн жети жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

258-статья. Коопсуздук талаптарына жооп бербеген товарларды чыгаруу же сатуу, иштерди аткаруу же кызмат көрсөтүү

(1) Керектөөчүлөрдүн өмүрүнүн же саламаттыгынын коопсуздугунун талаптарына жооп бербеген товарларды өндүргөндө же сатканда, же кызмат көрсөткөндө, ошого тете товарлардын, иштердин же көрсөтүлгөн кызматтардын коопсуздук талаптарына ылайык келерлигин күбөлөндүргөн расмий документ укукка ылайыксыз берилгенде же пайдаланылганда, эгерде бул жосундар байкабастыктан адамдын саламаттыгына зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн беш жүздөн жети жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, эгерде алар:
1) жаш балдарга арналган товарларга, иштерге же кызматтарга карата жасалса;
2) байкабастыктан эки же андан ашык адамдын саламаттыгына зыян келтирсе;
3) байкабастыктан адамдын өлүмүнө алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн жети жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар байкабастыктан улам эки же андан ашык адамдын өлүмүнө алып келсе, -
төрт жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

259-статья. Граждандардын инсанына жана укуктарына кыянаттык келтирүүчү бирикмелерди уюштуруу

(1) Иши граждандарга зомбулук кылуу же алардын саламаттыгына башкача зыян келтирүү менен коштолгон, болбосо граждандарды өздөрүнүн граждандык милдеттерин аткаруудан баш тартууга же башка укукка жат иш-аракеттерди жасоого ниеттендирүү менен коштолгон диний уюмдарды же коомдук бирикмелерди уюштуруу, ошого тете мындай бирикмелерге жетекчилик кылуу, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Көрсөтүлгөн бирикмелердин ишине катышканда, ошого тете ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундарды пропагандалаганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн үч жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

259-1-статья. Оюн-зоок жайын уюштуруу жана (же) кармоо, ошондой эле оюн-зоок же лотерея жабдууларын пайдалануу менен кумар оюндарын жана лотереяларды өткөрүү

1. Лотерея, кумар оюндарын оюн-зоок жабдууларын пайдалануу, же болбосо маалыматтык-телекоммуникациялык тармактарды, анын ичинде Интернет тармагын пайдалануу менен уюштуруу, өткөрүү, -
эсептик көрсөткүчтүн он миң өлчөмүндөгү айып менен же бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу менен жазаланат.
2. Оюн-зоок жайын уюштуруу жана (же) кармоо, -
эсептик көрсөткүчтүн жыйырма беш миң өлчөмүндө айыпка же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
3. Ошол эле жосундар:
1) адам тарабынан өзүнүн кызмат абалын пайдалануу менен;
2) адамдардын тобу тарабынан алдын ала сүйлөшүү боюнча;
3) уюшкан кылмыштуу топ же кылмыштуу шериктик тарабынан жасалса, - мүлкүн конфискациялоо менен бештен он жылга чейинки мөөнөткө
эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьянын колдонулушу мамлекеттик, кесиптик жана кызыктыруучу лотереялардын ишине жайылтылбайт.

(КР 2015-жылдын 8-апрелиндеги № 74, 2017-жылдын 10-майындагы № 79

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

260-статья. Сойкулук жасоого тартуу

(1) Күч колдонуу же күч колдоном деп коркутуу, опузалоо, мүлкүн жок кылуу же алдоо жолу менен сойкулук жасоого тартуу, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн үч миңден беш миңге чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар жашы жете элек адамга карата жасалганда, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (4) Ошол эле жосундар жаш адамга карата жасалганда, -
он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 9-июлундагы № 126,

2014-жылдын 18-июнундагы № 90 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

261-статья. Сойкулук жасоо үчүн жайларды уюштуруу же күтүү

(1) Башка адамдардын сойкулук жасоосун уюштурууга багытталган, ага тете эле сойкулук жасоо үчүн жайларды күтүүгө багытталган жосундар же сойкулук жасоо үчүн жайларды туруктуу берүү, -
беш жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) өзүнүн кызмат абалын пайдаланган адам тарабынан;
2) зордук кылуу менен же аны колдоном деп коркутуу менен жасалса,-
эки миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар жашы жете элек адамды азгырып тартуу менен жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ошол эле жосундар жаш адамды азгырып тартуу менен жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145,

2013-жылдын 9-июлундагы № 126 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

262-статья. Порнографиялык буюмдарды жасоо же сатуу

Сатуу, жайылтуу же рекламалоо максатында порнографиялык чыгармаларды, басылмаларды, сүрөттөрдү же порнографиялык мүнөздөгү башка буюмдарды даярдоо, ошондой эле аларды сатуу же сатуу максатында сактоо, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн үч жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

262-1-статья. Порнографиялык мүнөздөгү материалдарды же буюмдарды даярдоо менен байланышкан, ошого тете порнографиялык мүнөздөгү иш- чараларга катышуу үчүн аткаруучу катары аракеттерге жашы жетпегенди тартуу

(1) Порнографиялык мүнөздөгү материалдарды же буюмдарды даярдоо менен байланышкан, ошого тете порнографиялык мүнөздөгү иш-чараларга катышуу үчүн аткаруучу катары аракеттерге жашы жетпегенди тартуу, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) күч колдонуп зомбулук кылуу же аны колдонуу коркунучу менен жасалган ошондой эле жосун, -
сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосун:
1) ата-эне же ага мыйзам менен жашы жетпегенди тарбиялоо боюнча милдеттер жүктөлгөн башка адам, ошого тете ага мыйзам менен жашы жетпегендерге көзөмөлдү жүзөгө ашыруу милдеттери жүктөлгөн педагог же билим берүү, тарбиялоо, дарылоо же болбосо башка мекемелердин башка кызматкерлери тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
3) жаш балага карата жасалганда, -
сегизден он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2011-жылдын 27-октябрындагы № 185, 2013-жылдын 9-июлундагы № 126

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

263-статья. Өлгөн адамдын денесин жана алар көмүлгөн жерди мазактоо

(1) Өлгөн адамдын денесин мазактаганда жана көрүстөн жайларын, мүрзөнүн үстүндөгү курулуштарды жок кылганда, зыянга учуратканда же ыпыластаганда, ошого тете бейиттин ичиндеги же үстүндөгү буюмдарды уурдап кеткенде, -
жүз сексен сааттан эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга, болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) эгерде ошол эле жосундар адамдардын тобу тарабынан жасалса, - үч жылдан беш жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

264-статья. Жаныбарларга ырайымсыз мамиле

Жаныбарларга ырайымсыз мамиле жасаганда, бул алардын өлүмүнө же жаракат алышына алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүдөн жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, болбосо жүз жыйырма сааттан жүз элүү саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

26-Глава

Экологиялык кылмыштар

265-статья. Иш жүргүзүүдө айлана-чөйрөнү коргоо эрежелерин бузуу

Өнөр жай, чарба, илимий жана башка объектилерди долбоорлоодо, жайгаштырууда, курууда, пайдаланууга берүүдө айлана-чөйрөнү коргоо эрежелеринин сакталышы үчүн жооптуу болгон адамдар тарабынан бул эрежелердин бузулушу, эгерде ал радиоактивдүү чөйрөнүн олуттуу өзгөрүшүнө, адамдардын саламаттыгына зыян келтирүүгө, жаныбарлардын жапырт өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

266-статья. Экологиялык коркунучтуу заттарды жана таштандыларды чыгаруу эрежелерин бузуу

(1) Радиоактивдүү, бактериологиялык, химиялык заттар жана таштандылар эрежелерди бузуу менен ташылганда, көмүлгөндө же зыянсыздандырылганда, эгерде бул жосундар адамдын саламаттыгына же айлана-чөйрөгө олуттуу зыян келтирүү коркунучун түзсө, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн үч жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айып же үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү иштери, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(2) Ушул эле жосундар айлана-чөйрөнүн булганышына, ууланышына же зыяндуу абалга алып келсе, адамдын саламаттыгына зыян келтирсе же малдын текши кырылышына алып келсе, ошого тете экологиялык кырсык болгон зонада же өзгөчө экологиялык кырдаал түзүлгөн зонада жасалса, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар байкабастыктан
улам адамдардын текши ооруп калышына же адамдын өлүмүнө алып келсе, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

267-статья. Микробиологиялык жана башка биологиялык агенттерди же уулуу заттарды колдонууда коопсуздук эрежелерин бузуу

(1) Микробиологиялык жана башка биологиялык агенттерди же токсиндерди колдонууда коопсуздук эрежелерин бузуудан улам адамдардын саламаттыгына зыян келтирилсе, эпидемиянын, эпизоотиянын таралышына, болбосо башка оор кесепеттерге алып келсе, -
бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар байкабастыктан адамдын өлүмүнө алып келсе, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

268-статья. Өсүмдүк илдеттерине же зыянкечтерине каршы күрөшүү үчүн белгиленген эрежелерди бузуу

Өсүмдүк илдеттерине же зыянкечтерине каршы күрөш жүргүзүү үчүн белгиленген эрежелерди бузуу оор кесепеттерге алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн үч жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөөгө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

269-статья. Ветеринардык эрежелерди бузуу

Ветеринардык эрежелерди бузуу эпизоотиянын таралышына, малдын текши кырылышына же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

270-статья. Токойду жана башка жаратылыш объектилерин жок кылуу же аларга зыян келтирүү

(1) Отко же башка чоң коркунуч келтирүүчү нерселерге кайдыгер мамиле жасоонун натыйжасында токой же башка жаратылыш объектилери жок кылынса же зыянга учураса, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн үч жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айып же үч жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(2) Өрттөп жиберүү менен же башка жалпы коркунучтуу ыкма менен токойду, чым көңдү же башка жаратылыш объектилерин жок кылганда же зыянга учуратканда, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

271-статья. Сууларды булгоо

(1) Көлмөлөрдү (жер үстүндөгү же жер астындагы сууларды) агынды суулар, өндүрүштүк, тиричилик жана таштандылардын жана калдыктардын башка түрлөрү, ошондой эле балыкты жана суу жаныбарларын кармоого тыюу салынган куралдар менен булгоо же ылайлоо калктын саламаттыгына, суу ресурстарынын жана суу жаныбарларынын абалына зыян келтирсе же башка оор кесепеттерге алып келсе -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн жети жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, байкабастыктан адамдын өлүмүнө алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301, 2013-жылдын 25-февралындагы №

35 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

272-статья. Атмосфераны булгоо

(1) Булганыч заттарды атмосферага чыгаруунун эрежелерин бузуу же жасалгаларды, курулуштарды жана башка объектилерди пайдаланууну бузуу абанын булганышына же башка табигый касиеттеринин өзгөрүшүнө алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн үч жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул эле жосундар адамдын саламаттыгына зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн жети жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүгүндө каралган жосундар байкабастыктан бир же андан ашык адамдын өлүмүнө алып келсе, -
беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

273-статья. Жерди бузуу

(1) Уу химикаттарды, өсүмдүктөрдүн өсүшүнө түрткү берүүчү жана башка коркунучтуу химиялык же биологиялык заттарды сактоодо, пайдаланууда жана ташууда аларды колдонуу эрежелерин бузуудан улам чарбалык же башка иштердин зыяндуу продукциялары менен жердин ууланышы, булганышы же башка бузулушу адамдын саламаттыгына же жаратылыш чөйрөсүнө зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга жазаланат.
(2) Жерди рекультивациялоо эрежелерин аткарбоонун кесепетинен кыртыштын күрдүү катмарынын бузулушу же жок кылынышы, эгерде бул өзгөчө экологиялык кырдаал түзүлгөн зонада же экологиялык кырсык болгон зонадагы жерлердин айыл чарбасында пайдаланууга жараксыз болуп калышына алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүгүндө каралган жосундар байкабастыктан бир же андан ашык адамдын өлүмүнө алып келсе, -
беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

274-статья. Экологиялык эрежелерди бузуунун кесепеттерин жоюу боюнча чара көрбөө

Экологиялык булганууга дуушар болгон жерлерге дезактивациялык же башка калыбына келтирүү иш-чараларын жүргүзүүдөн качуу же аларды туура эмес жүргүзүү оор кесепеттерге алып келсе, -
Эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн жети жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө, же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

275-статья. Жер казынасын коргоо жана пайдалануу эрежелерин бузуу

Кен ишканаларын же пайдалуу кендерди казып алуу менен байланышпаган жер астындагы курулуштарды долбоорлоодо, жайгаштырууда, курууда, пайдаланууга берүүдө жана пайдаланууда жер казынасын коргоо жана пайдалануу эрежелеринин бузулушу, ошого тете пайдалуу кен байлыктары жаткан аянтка өз алдынча курулуш курганда ал жосундар кыйла зыян тартууга алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн жети жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

276-статья. Балыкты жана суу жаныбарларын мыйзамсыз уулоо

(1) Балыкты жана суу жаныбарларын мыйзамсыз уулаганда, эгерде бул жосун:
1) ири зыян келтирилсе;
2) өзү жүргөн транспорттук сүзүүчү каражаттарды, жардыргыч жана химиялык заттарды, электр тогун же аларды кырып жок кылуучу башка ыкмаларды колдонуу менен жасалса;
3) урук таштаган жерлерде же ага бараткан миграциялык жолдордо жасалса, - эсептик көрсөткүчтүн эки миңден беш миңге чейинки өлчөмүндөгү айып же үч
жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү иштери же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(2) Ушул эле жосун кызматтык абалды пайдалануу менен же болбосо мамлекеттик коруктун, өзгөчө коруктун аймагында же экологиялык кырсык болгон зонада же болбосо өзгөчө экологиялык кырдаал түзүлгөн зонада жасалса, же болбосо адамдардын тобу тарабынан алдын ала сүйлөшүү боюнча жасалса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратылып, беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

276-1-статья. Мыйзамсыз кармалган балыкты сатып өткөрүү, сатуу максатында алып чыгуу, ташуу, сатып алуу

(1) Мыйзамсыз кармалган балыкты жана андан жасалган продукцияны жана икраны сатып өткөрүү, сатуу максатында алып чыгуу, ташуу, сатып алуу, эгер бул иштер балыктын өзгөчө баалуу жана эндемикалык түрлөрүнө карата жасалса,-
беш жүздөн эки миң эсептик көрсөткүчкө чейинки ири өлчөмдө айып салынат же бир жылга чейинки түзөтүү жумуштары, же эки жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган ошол эле жосундар, эгер алар ири өлчөмдө мурдатан макулдашкан же уюшкан кылмыштуу топтогу адамдардын топтору аркылуу жасалса, -
эки миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтүн өлчөмүндө айып салынат же эки жылга чейинки түзөтүү жумуштары, же үч жылга чейин эркиндигинен ажыратуу менен жазаланат.
Эскертүү. Ушул Кодекстин 276-1, 279-1-статьяларында кылмыш жасалган учурга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн жыйырма эсе ашса кылмыш предметинин наркы олуттуу өлчөм, ал эми эсептик көрсөткүчтөн эки жүз эсе ашса - ири өлчөм деп таанылат.

(КР 2008-жылдын 5-августундагы № 199, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамыдарынын редакцияларына ылайык)

277-статья. Балык корун коргоо эрежелерин бузуу

Суу алынуучу курулуштарды жана сордуруучу механизмдерди пайдалануу, көпүрөлөрдү, дамбаларды куруу, жардыруу жана башка иштерди жүргүзүү балык корун коргоо эрежелерин бузуу менен жасалганда, эгерде бул жосундар балыктардын же башка суу жаныбарларынын текши кырылышына, тоют корунун көп өлчөмдө жок кылынышына же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн жети жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

278-статья. Мыйзамсыз аңчылык кылуу

(1) Мыйзамсыз аңчылык кылуу, эгерде бул жосун:
1) ири зыян келтирүү менен;
2) механикалык транспорт каражаттарын же аба кемесин, жардыргыч заттарды, газдарды же канаттуулар менен айбанаттарды текши кыруунун башка ыкмаларын колдонуу менен;
3) аңчылык кылууга толук тыюу салынган канаттууларга жана айбанаттарга карата;
4) коруктун, атайын коруктун аймагында же экологиялык кырсык болгон зонада же өзгөчө экологиялык кырдаал түзүлгөн зонада жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн жети жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айып же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү иштери же эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(2) Ушул эле жосундар өзүнүн кызматтык абалын пайдалануу менен жасалса же алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу же уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

279-статья. Бак-дарактарды жана бадалдарды мыйзамсыз кыюу

(1) Мамлекеттик токой фондусуна кирбеген токойлордогу же коргоо же жашылдандыруу зоналарындагы дарактарды жана бадалдарды мыйзамсыз кыюу, ошого тете өспөй калгандай деңгээлге чейин зыян келтирүү, эгерде бул жосундар олуттуу зыян келтирсе, ошого тете ар кандай жерлердеги өзгөчө корголуучу дарактар өспөй калганга чейинки даражада мыйзамсыз кыйылса же зыян келтирилсе, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн жети жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат.
(2) Токойдогу дарактарды жана бадалдарды кыюу же аларга өсүшүн токтоткондой даражага чейин зыян келтирүү:
1) ири зыян келтирүүгө алып келсе;
2) кызмат абалынан пайдалануу менен жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн жети жүздөн миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул Кодекстин 275, 276, 277, 278, 279-статьяларында кылмыш жасалган учурга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн жыйырма эсе ашса олуттуу өлчөмдөгү зыян, ал эми эки жүз эсе ашса
- ири өлчөмдөгү зыян деп таанылат.

КР 2008-жылдын 29-декабрындагы № 275 Мыйзамы менен Кодекстин расмий тилиндеги редакциясына өзгөртүүлөр киргизилди

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2008-жылдын 5-августундагы № 199,

2009-жылдын 20-ноябрындагы № 301, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

279-1-статья. Өзгөчө баалуу дарактын түрлөрүн мыйзамсыз кыюу

(1) Өзгөчө баалуу дарактын түрлөрүн мыйзамсыз кыюу, ташуу, кайра иштетүү, сатып алуу же сатуу, -
эсептик көрсөткүчтөрдүн жети жүздөн миңге чейинки өлчөмүндө айып салуу менен жазаланат.
(2) Ошол эле жосун:

1) (КР 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

2) адамдардын тобу тарабынан алдын ала макулдашуу боюнча;
3) ири өлчөмдө жасалганда, -
кылмыш жасоо үчүн пайдаланылган материалдарды, кайра иштетүүчү жабдууларды жана транспорт каражаттарын конфискациялоо менен үч жылдан алты жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосун өзүнүн кызмат абалын пайдаланган адам тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо жана белгилүү бир кызматты ээлөө же белгилүү бир иш менен алектенүү укугунан үч жылга чейинки мөөнөткө ажыратуу менен алты жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 12-февралындагы № 16, 2009-жылдын 17-декабрындагы №

309, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

27-Глава

Транспорт кыймылынын жана аны пайдалануунун коопсуздугуна каршы кылмыштар

280-статья. Темир жол, аба же суу транспортунун кыймылынын жана аны пайдалануунун коопсуздук эрежелерин бузуу

(1) Аткарган ишине же ээлеген кызматына байланыштуу темир жол, аба, суу транспортунун кыймылынын жана/же аны пайдалануунун коопсуздук эрежелерин сактоого милдеттүү болгон адам тарабынан бул эрежелер бузулганда, эгерде бул жосун байкабастыктан жабырлануучунун саламаттыгына оор же анча оор эмес зыян келтирсе же болбосо ири зыян келтирүүгө алып келсе, -
зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же бир миңден он миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч эселеген айып салууга, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.
(2) Ушул эле жосун байкабастыктан адамдын өлүмүнө алып келсе, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосун байкабастыктан бир нече адамдын өлүмүнө алып келсе, -
үч жылга чейин белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул Кодекстин 280, 282, 283 жана 286-статьяларында кылмыш жасалган учурга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн эки жүз эсе ашса - ири өлчөмдөгү зыян деп таанылат.

(КР 2002-жылдын 12-мартындагы № 36, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2012-жылдын 31-июлундагы № 145 редакциясына ылайык)

281-статья. Транспорт каражаттарынын кыймылынын жана аларды пайдалануунун коопсуздук эрежелерин бузуу

(1) Транспорт каражатын айдаган адам тарабынан транспорт каражаттарынын кыймылынын жана пайдалануунун коопсуздук эрежелеринин бузулушунан улам жабырлануучунун саламаттыгына анча оор эмес зыян келтирилсе, -
жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө транспорт каражатын башкаруу укугунан ажыратуу менен же анысы жок үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул эле жосун жабырлануучунун өлүмүнө алып келсе же анын саламаттыгына оор зыян келтирсе, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же үч жылга чейин белгилүү кызматты ээлөө же транспорт каражатын башкаруу укугунан ажыратуу менен эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын 2-бөлүгүндө каралган жосун бир нече адамдын өлүмүнө алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө транспорт каражатын башкаруу укугунан ажыратуу менен жети жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда транспорт каражаттары деп автомобилдердин бардык түрлөрү, троллейбустар, тракторлор жана башка өзү жүрүүчү машиналар, мотоциклдер жана башка механикалык транспорт каражаттары түшүнүлөт.
(4) Ушул статьянын экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө каралган жосундар алкоголдук, баңгилик же башка мас абалындагы адам тарабынан жасалса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө транспорт каражатын башкаруу укугунан ажыратуу менен сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(5) Транспорт каражатын башкаруучу адамдын жол транспорт кырсыгы болгон жерди таштап кетүүсүнүн натыйжасында жол кыймылынын катышуучуларынын саламаттыгына оор залал келтирсе же болбосо жабырлануучунун өлүмүнө алып келсе, -
бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө транспорт каражатын башкаруу укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2007-жылдын 6-августундагы № 131,

2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2015-жылдын 16-февралындагы № 33

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

282-статья. Транспорт каражаттарын сапатсыз оңдоо жана аларды техникалык бузуктары менен пайдаланууга чыгаруу

(1) Транспорт каражаттарынын техникалык абалы үчүн жооптуу адам тарабынан транспорт каражаттарын, жол катнашын, кабарлагыч же байланыш каражаттарын, же болбосо башка транспорт жабдууларын сапатсыз оңдоо, ошого тете техникалык жактан бузук транспорт каражаттарын атайылап пайдаланууга чыгаруу, эгерде бул байкабастыктан улам жабырлануучунун саламаттыгына оор же анча оор эмес зыян келтирүүгө же ири зыян келтирүүгө алып келсе, -
зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же болбосо эки жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул эле жосун, байкабастыктан адамдын өлүмүнө алып келсе, -
эки жылдан төрт жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылга чейин белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар байкабастыктан эки же андан ашык адамдын өлүмүнө алып келсе, -
үч жылга чейин белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен төрт жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

283-статья. Транспорт каражаттарын же жол катнашын жараксыз абалга келтирүү

(1) Транспорт каражаттарын, жол катнашын, кабарлагыч же байланыш каражаттарын, же башка транспорт жабдууларын бузганда, зыян келтирүү же башка ыкма менен пайдалануу үчүн жараксыз абалга алып келгенде, ошого тете транспорт коммуникациясына бөгөт коюу байкабастыктан жабырлануучунун саламаттыгына оор зыян келтирсе же болбосо ири өлчөмдө материалдык зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүдөн жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат болбосо бир жылдан эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул эле жосундар, байкабастыктан адамдын өлүмүнө алып келсе, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар, байкабастыктан
эки же андан ашык адамдын өлүмүнө алып келсе, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

284-статья. Мас абалындагы же болбосо транспорт каражатын башкарууга укугу жок адамга транспорт каражатын айдоого жол берүү

Алкоголдук, баңгилик же башка ар кандай мас абалындагы же болбосо транспорт каражатын башкарууга укугу жок адамга транспорт каражатын башкарууга, мындай транспорт каражатын пайдалануу үчүн жооптуу адам тарабынан жол берилгенде, эгерде ал ушул Кодекстин 281-статьясынын экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө көрсөтүлгөн кесепеттерге алып келсе, -
зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же болбосо беш жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен беш жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

285-статья. Транспорттун коопсуз иштөөсүн камсыз кылуучу эрежелерди бузуу

(1) Жүргүнчү, жөө адам же жол кыймылынын башка катышуучусу тарабынан коопсуздук же транспорттун бардык түрлөрүн пайдалануу эрежелери бузулса, эгерде бул жапа чегүүчүнүн саламаттыгына оор же анча оор эмес зыян келтирсе, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүгө чейинки өлчөмүндө айып салынат.
(2) Ушул эле жосун, байкабастыктан бир же андан ашык адамдын өлүмүнө алып келсе, -
зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же болбосо бир миңден үч миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-декабрындагы № 309

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

286-статья. Магистралдык түтүк өткөргүчтөрдү курууда, пайдаланууда же оңдоодо коопсуздук эрежелерин бузуу

(1) Магистралдык түтүк өткөргүчтөрдү курууда, пайдаланууда же оңдоодо коопсуздук эрежелерин бузганда, эгерде бул жосун байкабастыктан жабырлануучунун саламаттыгына оор залал келтирсе же ири зыян келтирсе, -
үч жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же бир жылдан эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан
ажыратуу менен же андай кылбастан эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул эле жосун, байкабастыктан адамдын өлүмүнө алып келсе, -
эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар байкабастыктан эки же андан ашык адамдын өлүмүнө алып келсе, -
төрт жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

287-статья. Автомобиль жолдорун пайдалануу жана аларды коргоо эрежелерин бузуу

(1) Автомобиль жолдорун пайдалануу жана аларды коргоо эрежелери бузулганда, башкача айтканда, автомобиль жолдорунда жана аларга бөлүнгөн тилкеде тиешелүү уруксатсыз жер астындагы же жер үстүндөгү коммуникацияларды өткөргөндө, оңдогондо, бул иштерди аткаруунун белгиленген шарттары жана мөөнөттөрү сакталбаганда, аркаларды, тосмолорду, материалдарды жана башка нерселерди жолго жыйнап койгондо, жол тасмасын бузганда, мунун өзү байкабастыктан жабырлануучунун саламаттыгына оор же анча оор эмес залал келтирсе, -
беш жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, адамдын өлүмүнө алып келсе, -
зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же болбосо эки миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар:
1) эки же андан көп адамдын өлүмүнө;
2) башка оор кесепеттерге алып келсе, -
беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

287-1-статья. Автомобиль жолун мыйзамсыз тосуу

(1) Автомобиль жолун мыйзамсыз тосуу, башкача айтканда жыйырма төрт сааттан ашык узактыкка жөө жүрүүчүлөрдүн, автомобиль жана башка транспорт каражаттарынын кыймылына бөгөт коюуга же чектөөгө багытталган, жол тилкесинде адамдардын топтолушун түзүү же болбосо тосмо курулмаларды, техниканы же башка нерселерди коюу жолу менен же болбосо жол тилкесин топтолгон адамдардан бошотууга жана тосуучу курулмалардан, техникадан же башка нерселерден тазалоого тоскоолдук кылуу жолу менен атайылап жасалган аракеттер, -
бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган аракеттерди уюштуруу же жетектөө, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар:
1) жабырлануучунун ден соолугуна оор же анча оор эмес залал келтирүүгө;
2) ири өлчөмдөгү материалдык зыянды келтирүүгө алып келсе, -
укук бузууну жасоонун куралы болуп саналган каражаттарды конфискациялоо менен төрт жылдан алты жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар:
1) адамдын өлүмүнө;
2) өзгөчө ири өлчөмдөгү материалдык зыянды келтирүүгө алып келсе, -
укук бузууну жасоонун куралы болуп саналган каражаттарды конфискациялоо менен беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(5) Ушул статьянын биринчи-төртүнчү бөлүктөрүндө каралган жосундар куралды же жалындоо үчүн түзүлүшү (запалы) бар күйүүчү аралашма куюлган сыйымдуулукту колдонуу, ошондой эле бийлик өкүлүнө каршылык көрсөтүү менен жасалса, -
укук бузууну жасоонун куралы болуп саналган каражаттарды конфискациялоо менен сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Укук бузуу жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептешүү көрсөткүчүнөн беш жүз эсе ашкан зыян ушул статьяда - ири зыян, миң эсе ашкан зыян - өзгөчө ири зыян деп табылат.

(КР 2014-жылдын 25-октябрындагы № 148 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

288-статья. Эл аралык учуулардын эрежелерин бузуу

Уруксат берилген каттамдарда көрсөтүлгөн маршруттар, конуу орундары, аба дарбазаларын учуу бийиктиги сакталбаганда же эл аралык учуулардын эрежелери башкача бузулганда, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүдөн жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга жазаланат.

(КР 2006-жылдын 8-августундагы № 158 Мыйзамынын, 2007-жылдын 25- июнундагы № 91 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

28-Глава

Компьютердик маалыматтар чөйрөсүндөгү кылмыштар

289-статья. Автоматташтырылган компьютердик тутумга укуксуз кирүү

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

290-статья. ЭЭМ үчүн зыяндуу программаларды түзүү, пайдалануу жана таратуу

(1) Маалыматтарды атайылап санкциясыз жок кылууга, чыгарбоого, модификациялоого, же болбосо маалыматтарды көчүрүп алууга, ЭЭМдин, ЭЭМ тутумунун же алардын тармагынын ишинин бузулушуна алып келүүчү ЭЭМ үчүн программаларды түзүү же болгон программаларга өзгөрүүлөр киргизүү, ошого тете мындай программалар же ушундай программалуу машиналык сактагычтар пайдаланылса же жайылтылса, -
зыяндын ордун толтуруп берүү менен эл алдында кечирим суроого же болбосо беш жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

291-статья. ЭЭМди, ЭЭМ тутумун же алардын тармагын пайдалануу эрежелерин бузуу

(КР 2010-жылдын 10-февралындагы № 27 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту

Х БӨЛҮМ

МАМЛЕКЕТТИК БИЙЛИККЕ КАРШЫ КЫЛМЫШ

29-Глава

Конституциялык түзүлүшкө жана мамлекеттин коопсуздугуна каршы кылмыштар

292-статья. Мамлекеттик чыккынчылык

Мамлекеттик чыккынчылык, башкача айтканда мамлекеттик жашыруун сырды ачып берүү, же болбосо чет мамлекетке же чет өлкөлүк уюмга Кыргыз Республикасынын тышкы коопсуздугуна зыян келтирген кастык иш жүргүзүшүнө башкача жардам көрсөтүү Кыргыз Республикасынын гражданы тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул Кодекстин аталган статьясында, ошондой эле 293, 295- статьяларында каралган кылмыш жасаган адам, эгерде ал бийлик органдарына ыктыярдуу жана өз убагында кабарлоо менен же башкача түрдө Кыргыз Республикасынын кызыкчылыктарына андан ары зыян келтирүүнү болтурбоого көмөк көрсөтсө, эгерде анын аракеттеринде кылмыштын башка курамдары болбосо, ал кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

293-статья. Шпиончулук

Мамлекеттик жашыруун сырды түзгөн маалыматтар чет мамлекетке, чет өлкөлүк уюмга же алардын өкүлдөрүнө берилгенде, ошого тете берүү максатында чогултулганда, уурдалганда же сакталганда, ошондой эле чет өлкөлүк чалгындын тапшырмасы боюнча башка маалыматтар Кыргыз Республикасынын коопсуздугуна зыян келтирүүгө пайдалануу үчүн берилгенде же чогултулганда, эгерде бул аракеттер чет өлкөлүк же граждандыгы жок адам тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен он жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

294-статья. Мамлекеттик же коомдук ишмердин өмүрүнө же ден соолугуна кол салуу

(1) Мамлекеттик же коомдук ишмерге же болбосо аны менен чогуу жашаган үй- бүлө мүчөлөрүнө карата зомбулук аракеттер, ошого тете анын мамлекеттик же коомдук ишин токтотуу же болбосо мындай иш үчүн өч алуу максатында мындай зомбулук көрсөтөм деп коркутуу, -
сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Анын мамлекеттик же башка саясий ишин токтотуу же болбосо мындай иши үчүн өч алуу максатында жасалган мамлекеттик же коомдук ишмерди өлтүрүү, -
мүлкүн конфискациялоо менен он беш жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен өмүр бою эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

295-статья. Бийликти күчкө салып тартып алуу же бийликти күч менен кармап туруу

Бийлик Кыргыз Республикасынын Конституциясын бузуу менен күчкө салып тартып алынганда же бийлик күч менен кармалып турганда, ошого тете ушундай эле аракеттер Кыргыз Республикасынын конституциялык түзүлүшүн күчкө салып өзгөртүүгө багытталганда, -
он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

295-1-статья. Сепаратисттик ишмердүүлүк

(1) Сепаратисттик ишмердүүлүк - бул мамлекеттин аймактык бүтүндүгүн бузууга, анын ичинде андан аймактын бөлүгүн ажыратууга же мамлекетти басып алуу жолу менен дезинтеграциялоого багытталган жосун, ошого тете ушул сыяктуу жосунду пландаштыруу жана даярдоо, аны жасоого көмөк көрсөтүү, ага азгыруу, ага тете сепаратисттик ишмердүүлүктү жүргүзүүгө байланыштуу ишин токтотуу тууралу соттун чечими мыйзамдуу күчүнө кирген коомдук же диний бирикмелердин, болбосо башка уюмдун ишин жандандыруу, уюштуруу, жетектөө, аларга катышуу, -
ондон он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 31-июлундагы № 129 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

296-статья. Куралдуу козголоң

Конституциялык түзүлүштү кулатуу же күчкө салып өзгөртүү же болбосо Кыргыз Республикасынын аймактык бүтүндүгүн бузуу максатында куралдуу козголоң уюштурулганда же болбосо ага активдүү катышканда, -
он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

297-статья. Конституциялык түзүлүштү күчкө салып өзгөртүүгө эл алдында чакырык жасоо

(1) Бийликти күчкө салып тартып алууга же конституциялык түзүлүштү күчкө салып өзгөртүүгө эл алдында чакырык жасаганда, -
элүүдөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, массалык маалымат каражаттарын пайдалануу менен жасалса, -
бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

298-статья. Диверсия

Кыргыз Республикасынын экономикалык коопсуздугунун же коргонуу жөндөмдүүлүгүнүн кедерин кетирүү максатында же болбосо мамлекеттик органдардын ишин жана коомдук-саясий кырдаалды туруксуз абалга келтирүү максатында жардырууларды, өрт коюуларды жана ишканаларды, курулуштарды, жолдорду жана кабарлоо каражаттарын, байланыш каражаттарын, калктын турмуш-тиричилигин камсыздоочу объекттерди талкалаганда же зыянга учуратууга багытталган башка аракеттерди жасаганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен он беш жылдан жыйырмага чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

299-статья. Улуттук (этностор аралык), расалык, диний же регион аралык кастыкты козутуу

(1) Улуттук (этностор аралык), расалык, диний же регион аралык кастыкты козутууга, улуттук ар-намысты басмырлоого багытталган аракеттер, ошого тете граждандардын динге карата мамилесинин, улуттук (этностук) же расалык таандыктыгынын белгилери боюнча өзгөчөлүгүн, артыкчылыгын же болбосо начардыгын пропагандалоо, эгерде бул жосундар ачык же массалык маалымат каражаттарын, ошондой эле Интернет тармагын пайдалануу аркылуу жасалса, -
төрттөн жети жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат. (2) Ошол эле жосундар:
1) зомбулук кылуу же зомбулук кылам деп коркутуу менен;
2) өзүнүн кызмат абалынан пайдаланган адам тарабынан;
3) адамдардын тобунун же кылмыштуу шериктештиктин (кылмыштуу уюмдун)
курамында;
4) экстремисттик мүнөздөгү (экстремисттик иш-аракет) кылмыш үчүн мурда соттолгон адам тарабынан, -
белгилүү бир кызматты ээлөө же белгилүү бир иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен алтыдан он жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 20-февралындагы № 60,

2013-жылдын 3-августундагы № 180, 2016-жылдын 2-августундагы № 162

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

2991-статья. Улуттук (этностор аралык), расалык, диний же регион аралык кастыкты козутууга багытталган уюшкан иш-аракет

(1) Иш-аракети улуттук (этностор аралык), расалык, диний жана регион аралык кастыкты козутуу, улуттук кадыр-баркты басмырлоо, жарандын динге карата мамилесинин белгилери боюнча анын өзгөчөлүгүн, үстөмдүгүн же болбосо толук кандуу эместигин пропагандалоо менен коштолгон коомдук бирикмени жана диний уюмду же болбосо башка уюмду түзүү жана ага жетекчиликти ишке ашыруу, -
кандайдыр бир кызматты ээлөө же кандайдыр бир иш жүргүзүү укугунан үч жылга чейинки мөөнөткө ажыратуу менен бештен жети жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(2) Экстремисттик иш-аракет жүргүзүүгө, ошондой эле жарандарды алардын ишине тартууга байланыштуу сот тарабынан жоюу же ишине тыюу салуу жөнүндө чечим кабыл алынган коомдук бирикменин жана диний уюмдун же болбосо башка уюмдун ишин уюштуруу -
кандайдыр бир кызматты ээлөө же кандайдыр бир иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен алтыдан сегиз жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(3) экстремисттик иш-аракет жүргүзүүгө байланыштуу жоюу же ишине тыюу салуу жөнүндө сот тарабынан мыйзамдуу күчүнө кирген чечим кабыл алынган коомдук бирикменин жана диний уюмдун же болбосо башка уюмдун ишине катышуу, -
кандайдыр бир кызматты ээлөө же кандайдыр бир иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үчтөн беш жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(4) Өзүнүн кызматтык абалын пайдаланган адам, ошондой эле экстремисттик мүнөздөгү (экстремисттик иш-аракет) кылмыш үчүн мурда соттолгон адам тарабынан жасалган, ушул статьянын биринчи, экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө каралган жосун, -
кандайдыр бир кызматты ээлөө же кандайдыр бир иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен жетиден он жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат.
Эскертүү. Экстремисттик иш-аракетти жүзөгө ашырууга байланыштуу жоюу же ишине тыюу салуу жөнүндө сот тарабынан мыйзамдуу күчүнө кирген чечим кабыл алынган коомдук бирикменин жана диний уюмдун же болбосо башка уюмдун ишине катышууну ыктыярдуу түрдө токтоткон же ал мындай бирикмелердин жана уюмдардын уюштуруучуларын жана мүчөлөрүн аныктоодо жана кылмыш жоопкерчилигине тартууда укук коргоо органдарына көмөктөшкөн адам, эгерде анын иш-аракеттеринде кылмыштын башка курамы камтылбаса, кылмыш жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2009-жылдын 20-февралындагы № 60, 2013-жылдын 3-августундагы №

180, 2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

2992-статья. Экстремисттик материалдарды сатып алуу, даярдоо, сактоо, жайылтуу, ташуу жана жиберүү, ошондой эле экстремисттик же террористтик уюмдардын символдорун же атрибуттарын атайылап колдонуу

(1) Экстремисттик материалдарды сатып алуу, даярдоо, сактоо, таратуу, ташуу жана жиберүү, ошондой эле экстремисттик же террорчулук уюмдардын символдорун же атрибуттарын атайылап пайдалануу, анын ичинде көрсөтүү, -
кандайдыр бир кызматты ээлөө же кандайдыр бир иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үчтөн беш жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) кызмат абалын пайдалануу менен;
3) чет өлкөлүк, коомдук бирикмелерден жана диний уюмдардан же болбосо башка уюмдардан, ошондой эле чет өлкөлүк жарандардан алынган финансылык же башка материалдык жардамды колдонуу менен;
4) эл алдында иш-чараларды өткөрүү учурунда;
5) экстремисттик же террористтик мүнөздөгү (экстремисттик иш-аракет)
кылмыш үчүн мурда соттолгон адам тарабынан жасалса, -
кандайдыр бир кызматты ээлөө же кандайдыр бир иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен жетиден он жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат.

(КР 2009-жылдын 20-февралындагы № 60, 2013-жылдын 3-августундагы №

180, 2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

299-3-статья. Экстремисттик ишти каржылоо

(1) Экстремисттик ишти каржылоо, башкача айтканда, Кыргыз Республикасынын аймагында экстремисттик ишти уюштурууну, даярдоону же жүргүзүүнү каржылоого багыштоо же толук же жарым-жартылай пайдалануу ниети менен же мындай арналышын же пайдаланылышын билип туруп, ар кандай усулдар же ыкмалар менен, тикелей же кыйыр түрдө (үчүнчү жактар аркылуу) каражаттарды мыйзамсыз берүү, финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү же каражаттарды топтоону жүзөгө ашыруу, -
мүлкүн конфискациялоо менен төрт жылдан алты жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле аракет төмөнкүлөр тарабынан жасалса:
1) өзүнүн кызматтык абалын пайдалануу менен кызмат адамы;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу;
3) уюшкан кылмыштуу топ, -
мүлкүн конфискациялоо менен алты жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүүлөр.
1. Ушул статьяда экстремисттик мүнөздөгү кылмышты даярдаган же жасаган адамдарга таандык каражаттарды же экстремисттик уюмдун контролдугунда турган каражаттарды алуу жана сактоо, же болбосо мындай каражаттар менен операцияларды (бүтүмдөрдү) жасоо же мындай каражаттарды башкаруу финансылык кызмат көрсөтүүлөр деп таанылат.
2. Ушул статьяда пайдаланылган "каражаттар", "экстремисттик уюм", "экстремисттик иш" деген терминдер мыйзамда белгиленген тартипте аныкталат.
3. Экстремисттик ишти каржылоону жүргүзүүгө катышкандыгы үчүн юридикалык жак Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликке тартылат.

(КР 2015-жылдын 28-июлундагы № 200 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

300-статья. Мамлекеттик жашыруун сырларды билдирип коюу

(1) Мамлекеттик жашыруун сырды түзгөн маалыматтар ага кызматы же иши боюнча ишенилип берилген же ал маалыматтар белгилүү болуп калган адам тарабынан билдирилсе, мында мамлекеттик чыккынчылык же шпиондуктун белгилери болбосо, -
беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратылат же эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар оор кесепеттерге алып келсе, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

301-статья. Мамлекеттик жашыруун сырды камтыган документтерди жоготуу

(1) Мамлекеттик жашыруун сырды билген адам мамлекеттик сырды камтыган документтерди, ошого тете маалыматтары мамлекеттик жашыруун сырды түзгөн предметтерди колдонуунун белгиленген эрежелерин бузганда, эгерде бул байкабастыктан аларды жоготууга алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

302-статья. Кызматтык жашыруун сырды түзгөн маалыматтарды чет өлкөлүк уюмдарга берүү же берүү максатында берүү же чогултуу

(1) Кызматтык жашыруун сырды түзгөн экономикалык, илимий-техникалык же башка маалыматтарды, бул маалыматтар кызматы же иши боюнча ишенилип берилген, же башка жол менен белгилүү болгон адам тарабынан чет өлкөлүк уюмдарга же алардын өкүлдөрүнө берилгенде же берүү максатында чогултулганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, мамлекеттик же коомдук уюмдарга мүлктүк ири зыян келтирсе, же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

30-Глава

Кызматтык кылмыштар

303-статья. Коррупция

(1) Коррупция - материалдык, ар кандай башка дөөлөттөрдү жана артыкчылыктарды укуксуз алуу, ошондой эле алар тарабынан бул дөөлөттөрдү жана артыкчылыктарды жеке адамдарга жана юридикалык жактарга берүү максатында бийлик ыйгарым укугуна ээ болгон бир же бир нече кызмат адамынын айрым адамдар же топтор менен туруктуу байланышын билдирген, коомдун жана мамлекеттин таламдарына коркунуч келтирген атайын жасалган жосундар, -
мүлкүн конфискациялоо жана үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, уюшкан кылмыштуу топтун, кылмыштуу шериктиктин кызыкчылыгында жасалса, же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
мүлкүн конфискациялоо жана үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен он беш жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

304-статья. Кызматтык абалынан кыянаттык менен пайдалануу

(1) Кызмат адамы өзүнүн кызматтык абалын кызматтын кызыкчылыктарына каршы пайдаланса, эгерде бул жосун граждандардын же юридикалык жактардын укуктарын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын же болбосо коомдун же мамлекеттин мыйзам тарабынан корголгон кызыкчылыктарын бузууга алып келсе,
-
эсептик көрсөткүчтүн бир миңден эки миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар өзү же башка адамдар үчүн пайда жана артыкчылыктар табуу максатында, ошондой эле башка жеке кызыкчылыктардан улам жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн үч миңден төрт миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын экинчи бөлүгүндө каралган жосун:
1) өзгөчө ири зыян келтирүү менен;
2) уюшкан кылмыштуу топтун же кылмыштуу шериктиктин кызыкчылыктарында;
3) менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында, -
эсептик көрсөткүчтүн жыйырма миңден отуз миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө каралган, жооптуу абалды ээлеген кызмат адамы тарабынан жасалган жосундар, -
эсептик көрсөткүчтүн отуз миңден элүү миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. 1. Ушул главанын статьяларында кызмат адамдары катары туруктуу, убактылуу же атайын ыйгарым укуктар боюнча бийлик өкүлүнүн милдеттерин жүзөгө ашырган же болбосо мамлекеттик органдарда, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында, мамлекеттик жана муниципалдык мекемелерде, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө жана башка аскердик түзүлүштөрдө уюштуруучулук-тескөөчүлүк, администрациялык-чарбалык милдеттерди аткарышкан адамдар табылат.
2. Ушул Кодекстин статьяларында жооптуу абалды ээлеген кызмат адамдары деп Кыргыз Республикасынын Конституциясында, конституциялык мыйзамдарында мамлекеттик органдардын ыйгарым укуктарын түздөн-түз аткаруу үчүн мамлекеттик кызматтарды ээлеп турган адамдар табылат.
3. Кызмат адамдарынын катарына кирбеген мамлекеттик кызматчылар жана жергиликтүү өзүн өзү башкаруу органдарынын кызматчылары ушул Кодекстин тийиштүү статьялары боюнча кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылышат.
4. Ушул статьяда каралган жосун, эгерде ал кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тарабынан белгиленген эсептик көрсөткүчтөн жыйырма миң эсеге ашса, өзгөчө ири зыян келтирүү менен жасалган деп таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 24-июлундагы № 246,

2011-жылдын 27-октябрындагы № 185, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2012- жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

3041-статья. Мамлекеттик контролдоо органынын кызмат адамдары тарабынан мыйзамсыз текшерүү жүргүзүү

1) Мамлекеттик контролдоо органдарынын кызмат адамдары тарабынан мыйзамсыз текшерүүлөрдү жүргүзүү, эгерде бул текшерүүлөр жеке жана юридикалык жактардын мыйзамдуу укуктарына жана таламдарына доо кетирсе, -
бир миңден эки миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же мамлекеттик контролдоочу органдарда белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен бир жылдан үч жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
2) Ошол эле жосун өзү үчүн же башка адамдар үчүн пайда жана артыкчылыктарды табуу максатында, ошондой эле башка жеке кызыкчылыктардан улам жасалса, -
үч миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
3) Ушул статьянын экинчи бөлүгүндө каралган жосун кесепеттерге алып келсе,
-
беш миңден он миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка
же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен алты жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 5-августундагы № 192, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2012-жылдын 10-августундагы № 164, 2017- жылдын 6-июнундагы № 98 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

305-статья. Кызматтык ыйгарым укуктардан аша чабуу

(1) Кызмат адамы өзүнүн ыйгарым укуктарынын чектеринен өтө эле аша чапкан жана ушул Кодекстин 305-1-статьясында каралган кылмыштын белгилери болбогондо, адамдардын, юридикалык жактын укуктарын же мыйзамдуу кызыкчылыктарын, же болбосо коомдун же мамлекеттин мыйзам тарабынан корголгон кызыкчылыктарын бузууга алып келген аракеттерди жасаса, -
бир миңден эки миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен бир жылдын үч жылга чейин эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) уюшкан кылмыштуу топтун же кылмыштуу шериктиктин кызыкчылыктарында;
2) жооптуу абалды ээлеген, кызмат адамы тарабынан;
3) зомбулук колдонуу менен же аны колдоном деп коркутуу алдында;
4) курал же атайын каражаттарды колдонуу менен;
5) оор кесепеттерге алып келүү менен жасалса;
6) менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында, -
жыйырма миңден отуз миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен мүлкүн конфискациялоо менен же андай кылбастан беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 8-майындагы	№	150,
2009-жылдын 24-июлундагы № 246, 2011-жылдын 27-октябрындагы	№	185,
2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2012-жылдын 10-августундагы	№	164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

305-1-статья. Кыйноо

(1) Кайсы бир адамга андан же башка адамдан маалымат алуу же аны мойнуна алдыруу, ал же башка адам жасаган же жасады деп шек туудурган жосун үчүн аны жазалоо, ошондой эле коркутуу жана белгилүү бир аракеттерди жасоого аны же башка адамды мажбурлоо максатында атайылап уруп-сабаса же азапка салып кыйнаса, же кандай болбосун мүнөздөгү теңсиздикке мүнөздөлгөн кандай болбосун себеп боюнча, мындай аракет кызмат адамы тарабынан же болбосо анын шыкактоосу боюнча же анын көрүп-билүүсү менен же ичтен макулдугу менен жасалса, -
бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен жети жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) адамдардын тобу тарабынан;
2) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан жасалса, -
бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен жети жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын 1 жана 2-бөлүктөрүндө каралган жосундар:
1) кош бойлуу экени айыпкерге белгилүү болгон аялга, же жашы жетпегендерге карата жасалса;
2) алсыз абалда болгон адамга карата жасалса;
3) өзгөчө мыкаачылык менен жасалса;
4) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса;
5) оор кесепеттерге алып келсе, ошого тете саламаттыгына оор залал келтирсе же байкабастыктан жабырлануучунун өлүмүнө алып келсе, -
бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164, Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

305-2-статья. Кыргыз Республикасынын жер мыйзамдарын бузуу

Мамлекеттик жана муниципалдык менчикте турган жерди кызмат адамынын Кыргыз Республикасынын жер мыйзамдарын бузуу менен жеке жана юридикалык жактарга менчикке же убактылуу пайдаланууга берүүсү, -
беш жылдык мөөнөткө белгилүү кызмат ордун ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтөрдүн бир миңден эки миңге чейинки өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Кызмат адамы тарабынан менчигинин түрүнө карабастан жерлерди бир категориядан башка категорияга мыйзамсыз которуу (трансформациялоо) менен, анын ичинде ар кандай арналыштагы объекттерди куруу үчүн берүү максатында жердин максаттуу арналышын өзгөртүү менен жасалган ошол эле жосун, ага тете кызмат адамы тарабынан документтерге жерлерди мыйзамсыз которууга алып келген жалган маалыматтарды атайылап киргизүү, -
мүлкүн конфискациялоо жана беш жылдык мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда кызмат адамы деп мамлекеттик органда, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органында, мамлекеттик жана муниципалдык мекемелерде, ишканаларда кызмат ордун ээлеген жана кызмат орду боюнча берилген ыйгарым укуктарды ишке ашыруу боюнча кесиптик ишти жүзөгө ашыруучу жана алардын аткарылышы үчүн жоопкерчилик тартуучу адам таанылат.

(КР 2004-жылдын 7-мартындагы № 17, 2012-жылдын 10-августундагы №

164, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169, 2015-жылдын 28-июлундагы № 198

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

306-статья. Кыргыз Республикасынын кызыкчылыктарына каршы контракт түзүү, мамлекеттик сатып алууну жүзөгө ашыруу

(1) Кызмат адамы мамлекет үчүн атайылап пайдасыз контракт түзсө, ошого тете ири өлчөмдө зыян келтирген мамлекеттик сатып алууну жүзөгө ашырса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен бир миңден беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан;
2) уюшкан кылмыштуу топтун кызыкчылыктарында жасалса;
3) өзгөчө ири өлчөмдө жасалса, -
жыйырма миңден отуз миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эгерде зыяндын наркы жүздөн он миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдү түзсө, ушул статьяда каралган жоруктар ири өлчөмдө жасалганда,
ал эми эгерде зыяндын наркы кылмыш жасалган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган эсептик көрсөткүчтөрдүн он миңден ашыгын түзсө - өзгөчө ири өлчөмдө деп таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 31-июлундагы № 145,

2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамдарынын редакциясына ылайык)

307-статья. Менчиктештирүү, салыктык, бажылык же лицензиялык- уруксат берилген ишти жүзөгө ашырууда кызмат абалын мыйзамсыз пайдалануу

(Статьянын аталышы КР 2009-жылдын 8-майындагы № 150 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

(1) Кызмат адамы менчиктештирүүгө болбой турган объектилерди менчикке берүүдөн, же болбосо салыктарды, бажы жыйымдарын же менчиктештирилүүчү объектилердин наркын төмөндөтүү, ошого тете салыктардан же бажы жыйымдарынан мыйзамсыз бошотуу, же болбосо лицензияны, белгилүү иш жүргүзүүгө атайын уруксаты, квалификациялык аттестаты (күбөлүгү) мыйзамсыз берүү аркылуу өзүнүн кызмат абалынан пайдаланганда, -
бир миңден эки миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан жасалса, же болбосо ири зыян келтирсе, -
беш миңден он миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда кылмыш жасалган учурга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн беш миң эсе ашса, ири өлчөмдөгү зыян деп таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 8-майындагы № 150,

2012-жылдын 31-июлундагы № 145, 2012-жылдын 10-августундагы № 164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

307-1-статья. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана келишимдеринде (контракт) каралган электр менен камсыздоонун чектөөлөрүн колдонуу же токтотуу (өчүрүү) шарттарын аткарбоо же болбосо турмуш-тиричиликти камсыздоонун башка булактарынан өчүрүү

(1) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында же келишимдеринде (контракт) каралган электр менен камсыздоонун чектөөлөрүн колдонуу же токтотуу (өчүрүү) шарттарын аткарбоо же турмуш-тиричиликти камсыздоонун башка булактарынан өчүрүү кызмат адамы, ошого тете коммерциялык же башка уюмда башкаруу функциясын аткарган адам тарабынан жасалса, эгерде бул байкабастыктан ири зыян келтирүүгө, саламаттыгына оор зыян келтирсе же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же эки жылга чейин эркиндигин чектөөгө же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар байкабастыктан адамдын өлүмүнө алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

308-статья. Бюджеттик каражаттарды мыйзамсыз пайдалануу

(1) Кызмат адамы тарабынан бюджеттик каражаттарды мыйзамсыз пайдалануу коомдук же мамлекеттик кызыкчылыктарга зыян келтирсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн бир миңден эки миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) ири өлчөмдө жасалса, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн үч миңден беш миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

308-1-статья. Мыйзамсыз баюу

(1) Ал жүйөөлүү негиздеп бере албаган кызмат адамынын активдеринин анын мыйзамдуу кирешелеринен олуттуу көбөйүшү, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосундар:
1) ири өлчөмдө;
2) жооптуу абалды ээлеген кызмат адамы тарабынан жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен алты жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда кылмыш жасалган учурга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн үч миң эсе ашкан акчалардын суммасы, баалуу кагаздардын, башка мүлктүн наркы, же мүлктүк же мүлктүк эмес мүнөздөгү пайда активдеринин олуттуу көбөйүшү деп таанылат.
Эгерде кылмыш жасалган учурга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн беш миң эсе ашкан акчалардын суммасы, баалуу кагаздардын, башка мүлктүн наркы, же мүлктүк же мүлктүк эмес мүнөздөгү пайда ушул статьяда каралган жосундар ири өлчөмдө жасалды деп таанылат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

309-статья. Ишкердик кылуу ишине мыйзамсыз катышуу

Мыйзамда белгиленген тыюу салууга карабай кызмат адамы ишкердик кылуу ишин жүзөгө ашырган уюмду уюштурса, же болбосо мындай уюмду жеке өзү же ишенимдүү адам аркылуу башкарса, эгерде бул жосундар мындай уюмдарга жеңилдиктер жана артыкчылыктар берүү же башка формада колдоо көрсөтүү менен байланышса, -
эсептик көрсөткүчтүн бир миңден эки миңге чейинки чейинки өлчөмүндө айып салуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга, болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 10-августундагы № 164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

310-статья. Паралап сый берүү

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

311-статья. Паралап сатып алуу

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

312-статья. Кызмат бергендиги үчүн пара алуу

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

313-статья. Опузалап пара талап кылуу

(1) Кызмат адамы берүүчүнүн кызыкчылыктарында анын мыйзамдуу укуктарын бузган өзүнүн кызматтык милдеттерин аткарууда кандайдыр бир аракеттерди аткарганы же аткарбаганы үчүн жеке кызмат адамы же башка жеке же юридикалык жак үчүн акча, баалуу кагаз, башка мүлк же мүлктүк же мүлктүк эмес мүнөздөгү пайда түрүндө кызмат адамы жеке өзү же ортомчулар аркылуу опузалап талап кылганда, ошого тетеё аны өзүнүн укук тарабынан корголгон кызыкчылыктарына зыян келтирген кесепеттер келип чыгышынын алдын алуу максатында пара берүүгө мажбур болгондой шарттарга койгондо, -
эсептик көрсөткүчтүн жыйырма миңден отуз миңге чейинки өлчөмүндө же болбосо паранын жыйырма эседен отуз эсеге чейинки суммасында айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Опузалап пара талап кылуу:
1) ири өлчөмдө;
2) жооптуу кызмат адамы тарабынан жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн кырк миңден элүү миңге чейинки өлчөмүндө же болбосо паранын кырк эседен элүү эсеге чейинки суммасында айып салууга же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. 313, 313-1, 313-2 жана 314-статьяларда кылмыш жасалган учурга
Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн жүз
эсе ашкан акчалардын суммасы, баалуу кагаздардын, башка мүлктүн наркы, же мүлктүк же мүлктүк эмес мүнөздөгү пайда ири өлчөмдөгү пара алуу деп таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2012-жылдын 10-августундагы № 164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

313-1-статья. Пара алуу

(1) Эгерде мындай аракет (аракетсиздик) кызмат адамынын кызматтык ыйгарым укуктарына кирсе же болбосо кызматтык абалына байланыштуу ушундай аракетке (аракетсиздикке) көмөк көрсөтүшү мүмкүн болсо, кызмат адамынын, чет өлкөлүк кызмат адамынын же болбосо эл аралык уюмдун кызмат адамынын жеке өзү же ортомчу аркылуу акчалай, баалуу кагаз, башка мүлк же мүлктүк мүнөздөгү пайда түрүндө пара берүүчүнүн же анын өкүлү болгон адамдардын пайдасына жасаган аракет (аракетсиздик) үчүн пара алуу, ошого тете кызмат боюнча колдоочулук же билип туруп жол берүү, -
эсептик көрсөткүчтүн үч миңден беш миңге чейинки өлчөмүндө же болбосо паранын беш эседен он эсеге чейинки суммасында айып салынат же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Мыйзамсыз аракети (аракетсиздиги) үчүн кызмат адамы, чет өлкөлүк кызмат адамы же эл аралык уюмдун кызмат адамы пара алса, -
эсептик көрсөткүчтүн беш миңден он миңге чейинки өлчөмүндө же болбосо паранын он эседен жыйырма эсеге чейинки суммасында айып салынат же болбосо беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар:
1) мамлекеттик же муниципалдык кызматтын тутумунда кызмат ордун бергендиги үчүн;
2) алдын ала макулдашуу боюнча адамдардын тобу же уюшкан топ тарабынан;
3) ири өлчөмдө жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн жыйырма миңден отуз миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же мүлкүн конфискациялоо менен жана мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда кызматтарды ээлөө укугунан ажыратуу менен сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Эгерде ушул статьянын 1, 2 жана 3-бөлүктөрүндө каралган жосундар:
1) өзгөчө ири өлчөмдө;
2) жооптуу абалды ээлеген кызмат адамы тарабынан жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн отуз миңден элүү миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен жана мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда кызмат орундарын ээлөө укугунан ажыратуу менен он жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү:
1. 313-1 жана 314-статьяларда кылмыш жасалган учурга карата Кыргыз
Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтүн бир миң
өлчөмүнөн ашкан акчанын суммасы, баалуу кагаздардын наркы, башка мүлк же мүлктүк мүнөздөгү пайда өзгөчө ири өлчөмү пара алуу деп таанылат.
2. Ушул Кодекстин статьяларында чет мамлекеттин мыйзам чыгаруу, аткаруу, администрациялык же сот органында кандайдыр бир кызмат ээлеген дайындалган же шайланган адам же чет мамлекет үчүн, анын ичинде мамлекеттик ведомство же ишкана үчүн кандайдыр бир функция аткарган адам чет өлкөлүк кызмат адамы деп түшүнүлөт.
3. Эл аралык жарандык кызматчы же мындай уюмдун атынан иш алып барууга ыйгарым укук берилген адам эл аралык уюмдун кызмат адамы деп түшүнүлөт.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

313-2-статья. Пара алуудагы ортомчулук

(1) Пара берүүчүнүн же пара алуучунун тапшырмасы боюнча түздөн-түз пара берүү (пара алуудагы ортомчулук), -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Өзүнүн кызматтык ыйгарым укуктарын пайдалануу менен пара алуудагы же ири өлчөмдө пара алуудагы ортомчулук, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү:
1. Пара алуу же башка адамга пара берүү жөнүндө макулдашууга жетишүүгө жана аны жүзөгө ашырууга көмөктөшүүчү адам ортомчу-көмөкчү деп таанылат.
2. Пара алууга же башка адамга пара берүүгө ортомчу-көмөкчү болуп саналган адам, эгерде ал бул тууралуу кылмыш ишин козгоого укуктуу органга ыктыярдуу түрдө билдирсе, кылмыш жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

314-статья. Пара берүү

(1) Кызмат адамына, чет өлкөлүк кызмат адамына же болбосо эл аралык уюмдун кызмат адамына өзүнүн кызматтык милдеттерин аткарууда бул кызмат адамы кандайдыр бир аракеттерди аткаргандыгы же аткарбагандыгы үчүн жеке кызмат адамы же башка жеке же юридикалык жак үчүн өзү же ортомчулар аркылуу акча, баалуу кагаз, башка мүлк же мүлктүк же мүлктүк эмес мүнөздөгү пайда түрүндө пара берүү, -
эсептик көрсөткүчтүн эки миңден үч миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо эки жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) ири өлчөмдө;
2) атайылап мыйзамсыз аракетти (аракетсиздикти) жасоо үчүн;
3) менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында, -
эсептик көрсөткүчтүн беш миңден он миңге чейинки өлчөмүндө айыпка же болбосо үч жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Эгерде ушул статьянын 1 жана 2-бөлүктөрү менен каралган жосундар:
1) уюшкан кылмыштуу топтун кызыкчылыгында;
2) өзгөчө ири өлчөмдө жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн жыйырма миңден отуз миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо сегиз жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

Эскертүү. 1.(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

2. (КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

3. Пара берген адам, эгерде кызмат адамы тарабынан опузалап пара талап кылуу жасалса, же адам алдыдагы пара берүү жөнүндө кылмыш-жаза ишин козгоого укуктуу органга ыктыярдуу билдирсе, кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

(КР 2006-жылдын 13-февралындагы № 57, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2009-жылдын 24-июлундагы № 246, 2012-жылдын 10-августундагы № 164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык

315-статья. Кызматтык жасалмачылык

(1) Кызматтык жасалмачылык, башкача айтканда кызмат адамы, ошондой эле мамлекеттик кызматчы же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын , анын ичинде кызматтык адам болуп саналбаган, кызматчысы расмий документтерге жалган маалыматтарды атайылап киргизсе, мындай документтерге алардын чыныгы мазмунун бурмалаган оңдоолорду киргизсе, эгерде бул жосундар жеке пайда көздөп же башка жеке кызыкчылыктан улам жасалса, ошондой эле менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында жасалса -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн бир миңден үч миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, жарандардын укуктарынын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарынын же коомдун же мамлекеттин мыйзамда корголгон кызыкчылыктарынын олуттуу бузулушуна алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен эсептик көрсөткүчтүн төрт миңден беш миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 8-майындагы № 150,

2009-жылдын 24-июлундагы № 246, 2012-жылдын 10-августундагы № 164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

3151-статья. Кыргыз Республикасынын жаранынын паспортун мыйзамсыз берүү, ошого тете документке Кыргыз Республикасынын жарандыгын мыйзамсыз алууга алып келген атайын жалган маалыматтарды киргизүү

(1) Кызмат адамы же мамлекеттик кызматчы тарабынан чет өлкөлүк жаранга же жарандыгы жок адамга Кыргыз Республикасынын жаранынын паспортун мыйзамсыз берүү, ошого тете кызмат адамы, ошондой эле мамлекеттик кызматчы же кызмат адамы болуп саналбаган жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын кызматчысы тарабынан документке Кыргыз Республикасынын жарандыгын мыйзамсыз алууга алып келген атайын жалган маалыматтарды киргизүү, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жана үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү бир кызматтарды ээлөө же иштин белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратууга жазаланат.
(2) Кызматка ак ниетсиз же кош көңүл мамиледен улам кызмат адамы же мамлекеттик кызматчы тарабынан өзүнүн милдеттерин аткарбаганда же талаптагыдай эмес аткарганда, эгерде ал Кыргыз Республикасынын жаранынын паспортун чет өлкөлүк жаранга же жарандыгы жок адамга мыйзамсыз берүүгө же Кыргыз Республикасынын жарандыгын мыйзамсыз алууга алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо үч жылга чейин мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2012-жылдын 10-августундагы № 164, 2016-жылдын 2-августундагы №

162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

316-статья. Шалаакылык

(1) Шалаакылык, башкача айтканда кызматка ак ниетсиз же көңүл кош мамиле жасоонун кесепетинен кызмат адамы тарабынан өз милдеттерин аткарбоо же ойдогудай эмес аткаруу, эгерде бул жарандардын же уюмдардын укуктарына жана мыйзамдуу кызыкчылыктарына же болбосо коомдун же мамлекеттин мыйзам менен корголгон кызыкчылыктарына ири зыян же укук бузууларды алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн бир миңден үч миңге чейинки чейинки өлчөмүндө айып салынат, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, байкабастыктан, адамдын өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган, байкабастыктан эки же андан көп адамдын өлүмүнө алып келген жосун, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же анысы жок төрт жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда ири зыян деп кылмыш жасаган учурга карата
Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн мин эсе ашып кеткен зыян эсептелет.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2008-жылдын 29-декабрындагы № 274,

2011-жылдын 27-октябрындагы № 185, 2012-жылдын 10-августундагы № 164

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

31-Глава

Сот адилеттигине каршы кылмыштар

317-статья. Сот адилеттигин жүзөгө ашырууга тоскоолдук кылуу

(1) Сот адилеттигин жүзөгө ашырууга тоскоолдук жасоо максатында сот ишине ар кандай түрдө кийлигишкенде, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосун өзүнүн кызмат абалын пайдалануу менен жасалса, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 24-июлундагы № 246

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

318-статья. Тергөө жүргүзүүгө тоскоолдук кылуу

(1) Ишти ар тараптан, толук объективдүү тергөөгө тоскоолдук кылуу максатында ар кандай түрдө прокурордун, тергөөчүнүн ишине кийлигишкенде, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосун өзүнүн кызматтык абалын пайдалануу менен жасалса, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 24-июлундагы № 246

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык) Көңүл буруңуздар!

КР 2012-жылдын 8-майындагы № 48 Мыйзамы менен 318-статьянын расмий тилиндеги редакциясына өзгөртүүлөр киргизилди

318-1-статья. Коргоочулардын кесиптик ишине тоскоолдук кылуу

(1) Коргоочунун Кыргыз Республикасынын Жазык-процесстик кодексинин 48- статьясында каралган укуктарын ишке ашырууга жана милдеттерин аткарууга ар кандай түрдө тоскоолдук кылуу -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салууга жазаланат.
(2) Өзүнүн кызматтык абалын пайдалануу менен жеке жак тарабынан ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосунду жасоо -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү бир кызматтарды ээлөө, болбосо белгилүү бир иште иштөө укугунан ажыратуу менен беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2002-жылдын 16-октябрындагы № 141, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

319-статья. Сот адилеттигин же тергөөнү жүзөгө ашырган адамды өлтүрүү

Судьяны, сот арачысын, прокурорду, тергөөчүнү, алгачкы текшерүүнү жүргүзгөн органдын кызматкерин, актоочуну, экспертти, сот аткаруучусун, ага тете эле алардын жакын адамдарын ишти же материалдарды сотто кароого, тергөө жүргүзүүгө же болбосо өкүмдү, соттун чечимин же башка сот актысын аткарууга байланыштуу өлтүрүү, аталган адамдардын мыйзамдуу ишине тоскоолдук келтирүү максатында же болбосо мындай иш үчүн өч алуу үчүн жасалса, -
мүлкүн конфискациялоо менен он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга же мүлкүн конфискациялоо менен өмүр бою эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-июлундагы № 234,

2012-жылдын 8-майындагы № 48 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

320-статья. Сот адилеттигин же тергөөнү жүзөгө ашырууга байланыштуу коркутуу же зомбулук аракеттерди жасоо

(1) Иштерди же материалдарды сотто кароого байланыштуу судьяга, сот арачысына же сот адилеттигин аткарууга катышкан башка адамдарга, ошого тете алардын жакындарына карата өлтүрөм, саламаттыгына зыян келтирем же мүлкүңө зыян келтирем же жок кылам деп коркутканда, -
эки жүздөн жети миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар тергөө жүргүзүүгө, иштерди же материалдарды сотто кароого же болбосо соттун өкүмүн, чечимин же башка сот актысын аткарууга байланыштуу прокурорго, тергөөчүгө, алгачкы текшерүүнү жүргүзгөн органдын кызматкерине, коргоочуга, экспертке, адиске, сот аткаруучусуна, ошого тете алардын жакындарына карата жасалса, -
эки жүздөн жети миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндө айып салууга, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар, өмүрү же саламаттыгы үчүн коркунучтуу эмес зомбулук көрсөтүү менен жасалса, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар, өмүрү же саламаттыгы үчүн коркунучтуу зомбулук көрсөтүү менен жасалса, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 17-июлундагы № 234,

2012-жылдын 8-майындагы № 48 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

321-статья. Сотту урматтабоо

(1) Соттук териштирүүнүн катышуучуларын маскаралоо менен сотту урматтабаганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат, же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар судьяны же сот адилеттигин аткарууга катышкан заседателди маскаралоо менен жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

321-1-статья. Кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо

(1) Тергөөчү, прокурор тарабынан кылмыш белгилери, ошондой эле кылмыш- жаза ишин козгоо үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган себептер жана жетиштүү негиздер жок болгондо кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо, -
үч жүздөн беш жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө укугунан ажыратуу менен бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Оор жана өзгөчө оор кылмыштын белгилери боюнча кылмыш-жаза ишин мыйзамсыз козгоо менен байланышкан ошол эле жосун, -
беш жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматты ээлөө укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосун менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында жасалганда, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 24-июлундагы № 246

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

322-статья. Күнөөсүз экендиги белгилүү адамды кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу

(1) Күнөөсүз экендиги белгилүү адамды тергөө, прокуратура органдарынын кызматкери кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартканда, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосундар, оор же өзгөчө оор кылмыш жасаган деген айыптоо
менен коштолсо, ошондой эле менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында жасалса, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 24-июлундагы № 246 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

323-статья. Кылмыш-жаза ишин козгоодон мыйзамсыз баш тартуу

Кылмыш-жаза ишин козгоодон атайылап мыйзамсыз баш тартылса, ошондой эле тергөөчү, прокурор тарабынан кылмыш-жаза иши боюнча өндүрүш мыйзамсыз кыскартылса, бул коомдук же мамлекеттик кызыкчылыктарга зыян келтирсе, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

Көңүл буруңуздар!

КР 2012-жылдын 8-майындагы № 48 Мыйзамы менен 323-статьянын расмий тилиндеги редакциясына өзгөртүүлөр киргизилди

324-статья. Мыйзамсыз кармоо же камакка алуу

(1) Атайылап мыйзамсыз кармаганда, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Атайылап мыйзамсыз камакка алганда же камакта кармаганда, - үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар оор кесепеттерге алып келсе, ошондой эле менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында жасалса, -
үч жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 24-июлундагы № 246 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

325-статья. Көрсөтмөлөрдү берүүгө мажбурлоо

(1) Тергөө жүргүзгөн адам же алгачкы текшерүүнү жүргүзгөн органдын кызматкери тарабынан коркутууну, шантажды же башка мыйзамсыз аракеттерди колдонуу жолу менен шектүүнү, айыпкерди, жабырлануучуну, күбөнү көрсөтүүлөрдү берүүгө же болбосо экспертти, адисти корутунду же көрсөтүүлөрдү берүүгө мажбурлаганда, -
эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, суралып жаткан адамга зомбулук көрсөтүү, кордоо менен коштолсо, -
эки жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар оор кесепеттерге алып келсе, -
жети жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91,

2012-жылдын 8-майындагы № 48 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

326-статья. Далилдерди жасалмалоо

(1) Ишке катышкан адам, же анын өкүлү тарабынан граждандык иш боюнча далилдер жасалмалаганда, -
эсептик көрсөткүчтүн беш жүздөн сегиз жүз өлчөмүнө чейин айып салууга жазаланат.
(2) Алгачкы текшерүүнү жүргүзгөн органдын кызматкери, тергөөчү, прокурор же актоочу тарабынан кылмыш-жаза иши боюнча далилдер жасалмаланганда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Оор же өзгөчө оор кылмыш-жаза иши боюнча далилдер жасалмаланганда, ошого тете далилдерди жасалмалоо оор кесепеттерге алып келсе, же болбосо менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштырууга -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен үч жылдан жети жылга жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2009-жылдын 24-июлундагы № 246,

2012-жылдын 8-майындагы № 48 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

327-статья. Пара алууга же коммерциялык сатып алууга түртүү

Пара алууга же коммерциялык сатып алууга түртүү, башкача айтканда кылмыш жасоонун жасалма далилдерин түзүү же болбосо опуза кылуу максатында коммерциялык же башка уюмда башкаруу милдеттерин аткарган кызмат адамына анын макулдугусуз акча, баалуу кагаздар, башка мүлктү берүүгө, же мүлк мүнөзүндөгү кызмат көрсөтүүгө далалат жасалганда, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүз өлчөмүнөн беш жүз өлчөмүнө чейин айып салынат же үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

328-статья. Атайылап сот адилеттигине жатпаган өкүм, чечим же башка сот токтомун чыгаруу

(1) Судья (сот) тарабынан атайылап сот адилеттигине жатпаган өкүм, чечим же башка сот токтомун чыгаруу, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосундар, эркиндигинен ажыратууга мыйзамсыз өкүм чыгаруу
менен байланышса же башка оор кесепеттерге алып келсе, же болбосо менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштырууга -
үч жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 24-июлундагы № 246 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

329-статья. Кылмыш жасалгандыгы жөнүндө атайылап жалган билдирүү жасоо

(1) Кылмыш жасалгандыгы жөнүндө атайылап жалган билдирүү жасалганда, - беш жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка
же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосун:
1) оор же өзгөчө оор кылмыш жасады деп айыптоо менен жасалганда:
2) айыптоонун жасалма далилдерин түзүү менен коштолгондо;
3) пайда табуу ниетинде жасалганда;
4) уюшкан топтун же кылмыштуу коомдоштуктун (кылмыштуу уюмдун)
кызыкчылыктарында жасалганда, -
бир миңден эки миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2014-жылдын 17-майындагы № 68 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

330-статья. Атайылап жалган көрсөтмөлөрдү берүү, эксперттин, адистин жалган корутунду чыгаруусу же туура эмес которуу

(1) Күбө, жабырлануучу атайылап жалган көрсөтмөлөрдү бергенде, же болбосо эксперт жалган корутунду чыгарганда же көрсөтмө бергенде, адис жалган
көрсөтмө бергенде, ошого тете сотто, же болбосо тергөөдө атайылап туура эмес которуу, -
сексенден бир жүз алтымыш саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга, же эки жүздөн бир миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, адамды оор же өзгөчө оор кылмыш жасады деген айыптоо менен байланыштырылса, -
беш жүздөн беш миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же үч жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигин чектөөгө, же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эгерде күбө, жабырлануучу, эксперт, адис же тилмеч тергөөнүн же соттук териштирүүнүн жүрүшүндө соттун өкүмү же соттун чечими чыкканга чейин алар берген көрсөтмөлөрдүн, корутундулардын жалгандыгы же атайылап туура эмес которуу жөнүндө ыктыярдуу түрдө билдиришсе, кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулушат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199 Мыйзамынын, 2007-жылдын 25- июнундагы № 91 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

Көңүл буруңуздар!

КР 2012-жылдын 8-майындагы № 48 Мыйзамы менен 330-статьянын расмий тилиндеги редакциясына өзгөртүүлөр киргизилди

331-статья. Күбөнүн же жабырлануучунун көрсөтмөлөрдү берүүдөн же эксперттин корутунду берүүдөн баш тартуусу

Сот заседаниесинде же болбосо тергөө жүргүзүүдө күбө же жабырлануучу көрсөтмөлөрдү берүүдөн же эксперт корутунду берүүдөн баш тартса же качса, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүгө чейинки өлчөмүндө айып салынат.
Эскертүү. Өзүнө, өзүнүн жубайына же өзүнүн жакын туугандарына (ата-энеси, балдары, асырап алуучулар, асырап алынгандар, ата-энеси бир жана ата-энеси башка эркек жана кыз бир туугандар, чоң ата, чоң эне, неберелери) каршы көрсөтмөлөрүн берүүдөн баш тарткандыгы үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылбайт.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2012-жылдын 8-майындагы № 48,

2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

332-статья. Көрсөтмөлөрдү берүү же көрсөтмөлөрдү берүүдөн качуу, же болбосо туура эмес которуу үчүн паралап сатып алуу же мажбурлоо

(1) Күбөнү, жабырлануучуну жалган көрсөтмөлөрдү берүү максатында же болбосо экспертти, адисти жалган корутунду берүү максатында, ошого тете котормону туура эмес жүзөгө ашыруу максатында тилмечти паралап сатып алуу, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салууга жазаланат.
(2) Күбөнү, жабырлануучуну жалган көрсөтмөлөрдү берүүгө, экспертти, адисти жалган корутунду берүүгө же тилмечти туура эмес которууну жүзөгө ашырууга мажбурлаганда, ошого тете көрсөтүлгөн адамдарды көрсөтмөлөрдү берүүдөн качууга мажбурлаганда, опуза кылганда, өлтүрөм деп коркутканда мунун өзү
адамдардын же алардын жакындарынын саламаттыгына залал келтирүү, мүлкүн жок кылуу же зыянга учуратуу менен коштолсо, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын экинчи бөлүгүндө каралган аракеттер, көрсөтүлгөн адамдардын өмүрүнө же саламаттыгына коркунуч келтирбеген зомбулук көрсөтүү менен жасалса, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосундар уюшкан кылмыштуу топ тарабынан же болбосо көрсөтүлгөн адамдардын өмүрүнө же саламаттыгына коркунуч келтирген зомбулук көрсөтүү менен жасалса, -
үч жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы № 199, 2007-жылдын 25-июнундагы № 91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

333-статья. Тергөөнүн маалыматтарын ачыкка чыгаруу

Тергөөнүн маалыматтары, мыйзамда белгиленген тартипте аларды ачыкка чыгарууга жол берилбей тургандыгы жөнүндө эскертилген адам тарабынан ачыкка чыгарылса, эгерде ал прокурордун, тергөөчүнүн макулдугусуз жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык) Көңүл буруңуздар!

КР 2012-жылдын 8-майындагы № 48 Мыйзамы менен 333-статьянын расмий тилиндеги редакциясына өзгөртүүлөр киргизилди

334-статья. Судьяга жана кылмыш-жаза процессинин катышуучуларына карата колдонулуучу коопсуздук чаралары жөнүндө маалыматтарды ачыкка чыгаруу

(1) Судьяга же сот адилеттигин аткарууга катышкан башка адамга, сот аткаруучусуна, жабырлануучуга, күбөгө, кылмыш-жаза процессинин башка катышуучуларына карата, ошого тете алардын жакындарына карата колдонулуучу коопсуздук чаралары жөнүндө маалыматтар ачыкка чыгарылганда, эгерде мындай жосун бул маалыматтар ишенилип берилген же анын кызматтык иши боюнча белгилүү болгон адам тарабынан жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, оор кесепеттерге алып келсе, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

335-статья. Тизмелөөгө же камак салууга алынган же болбосо конфискациялануучу мүлккө карата мыйзамсыз аракеттер

(1) Тизмелөөгө же камак салууга алынган мүлктү ысырапка учуратканда, ээликтен ажыратканда, жашырганда же мыйзамсыз бергенде, бул мүлк ишенилип берилген адам тарабынан жасалса, ошого тете кредиттик уюмдун кызматчысы
камак салынган акча каражаттары (аманаттар) менен операциялар жасоону жүзөгө ашырса, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Соттун өкүмү боюнча конфискациялануучу мүлктү жашырганда же ээлеп алганда, ошого тете соттун мүлктү конфискациялоо жөнүндө мыйзамдуу күчүнө кирген өкүмүн аткаруудан башкача түрдө четтөө, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо эсептик көрсөткүчтүн элүүгө чейинки өлчөмүндө айып салуу менен үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

336-статья. Эркиндигинен ажыратуу жайынан же камактан качуу

(1) Жазасын өтөп жаткан же алдын ала камакта жаткан адам эркиндигинен ажыратуучу жайдан же камактан качканда, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Алдын ала бүтүм боюнча же уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалган ошол эле жосун, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи же экинчи бөлүктөрүндө каралган, адамдын өмүрүнө же ден соолугуна күчкө салуу менен, же болбосо мындай күч колдоном деп коркутуу менен ага тете эле курал же курал катары колдонулган нерселерди колдонуу менен жасалган жосун, -
үч жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Эркиндигинен ажыратуучу жайдан же камактан биринчи жолу качкандан тартып үч күндүк мөөнөттө ыктыяры менен кайра келген адам, эгерде ал жаңы кылмыш жасабаса же эгерде качуу ушул статьянын экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө каралган жосундар менен коштолбосо, кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулат.

337-статья. Эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазаны өтөөдөн качуу

Эркиндигинен ажыратуу жайынын чектеринен кыска мөөнөткө чыгууга уруксат берилген, же болбосо жазаны өтөөдө өкүмдү аткаруу мөөнөтү узартылган, эркиндигинен ажыратууга соттолгон адам мөөнөтү же узартылган мөөнөтү бүткөндөн кийин кайра келбегенде, -
эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

338-статья. Соттун өкүмүн, соттун чечимин же башка соттук актыны аткарбагандык

Мыйзамдуу күчүнө кирген соттун өкүмүн, соттун чечимин же башка соттук актыны кыянаттык менен аткарбагандык, ага тете аларды аткарууга тоскоолдук кылуу -
сексенден эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга же болбосо жүздөн миңге чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндө айып салууга, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү
иш жүргүзүү укугунан ажыратууга, же болбосо бир жылдан эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 24-июлундагы № 246, 2012-жылдын 21-ноябрындагы № 186

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

339-статья. Кылмышты жаап-жашыруу

(1) Оор кылмышты алдын ала убада бербестен жаап-жашырганда, -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Өзгөчө оор кылмыштар жаатындагы ошондой эле жосундар, -
беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Кайсы бир адам өзүнүн күйөөсү (аялы) же жакын тууганы тарабынан жасалган кылмышты убадалапшай жаап-жашырганы үчүн жазык жоопкерчилигине тартылууга тийиш эмес.

(КР 2004-жылдын 26-июлундагы № 99, 2016-жылдын 2-августундагы № 162

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

32-Глава

Башкаруу тартибине каршы кылмыштар

340-статья. Укук коргоо органынын кызматкерин жана аскер кызматчысын өлтүрүү

Укук коргоо органынын кызматкерин, аскер кызматчысын, ага тете эле алардын жакын адамдарын, аталган адамдардын коомдук тартипти коргоо жана коомдук коопсуздукту камсыз кылуу, мамлекеттик чегараны сактоо жана коргоо боюнча мыйзамдуу ишине тоскоолдук, же болбосо мындай иш үчүн өч алуу максатында өлтүрүү, -
мүлкүн конфискациялоо менен он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө же мүлкүн конфискациялоо менен өмүр бою эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

341-статья. Бийлик өкүлүнө карата зомбулук көрсөтүү

(1) Өзүнүн кызматтык милдеттерин аткарышына байланыштуу бийлик өкүлүнүн же анын жакындарынын өмүрүнө же саламаттыгына коркунуч келтирбеген зомбулук көрсөткөндө, же болбосо зомбулук көрсөтөм деп коркутканда, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар өмүрүнө же саламаттыгына коркунуч келтирген зомбулук көрсөтүү менен коштолсо, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. Эскертүү. Ушул статьянын жана ушул Кодекстин башка статьяларында укук
коргоо же контролдоо органынын кызмат адамы, ошондой эле мыйзамда
белгиленген тартипте өзүнө кызматтык көз карандылыкта турбаган адамдарга карата тескөөчү ыйгарым укуктары берилген адам бийлик өкүлү катары табылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

342-статья. Бийлик өкүлүн маскаралоо

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамына ылайык алынып салынды)

343-статья. Кызмат адамынын наамын же бийлигин өзү билип ыйгарып алуу

Кызмат адамынын наамын же бийлигин өзү билип ыйгарып алганда жана ушуга байланыштуу кандайдыр-бир коомдук коркунучтуу аракеттерди жасаганда, -
эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

344-статья. Укук коргоо же контролдоо органынын кызмат адамына карата колдонулуучу коопсуздук чаралары жөнүндө маалыматтарды ачыкка чыгаруу

(1) Укук коргоо же контролдоо органынын кызмат адамына, ошондой эле анын жакындарына карата колдонулуучу коопсуздук чаралары жөнүндө маалыматтарды ачыкка чыгарганда, эгерде бул жосун анын кызматтык ишине тоскоолдук кылуу максатында жасалса, -
эсептик көрсөткүчтүн эки жүздөн төрт жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, оор кесепеттерге алып келсе, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

345-статья. Жазаларды аткаруу тутумундагы мекемелердин кадыресе ишине тоскоолдук келтирүү

(1) Эркиндигинен ажыратуу же камакта кармоо жайынын кызматкерине карата, ошондой эле соттолгон адамга карата аны түзөтүүгө тоскоолдук кылуу максатында же коомдук милдеттерди аткаргандыгы үчүн өч алуу үчүн зомбулук көрсөтөм деп коркутканда, -
төрт жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө көрсөтүлгөн адамдарга карата өмүрүнө же саламаттыгына коркунучтуу эмес зомбулук көрсөтүү, -
үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүгүндө көрсөтүлгөн жосундар,
өмүрү же саламаттыгы үчүн коркунучтуу зомбулук көрсөтүү менен жасалса, же болбосо уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

346-статья. Мамлекеттик чек арадан мыйзамсыз өтүү

(1) Кыргыз Республикасынын кайтаруудагы Мамлекеттик чек арасынан мыйзамсыз өткөндө, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүдөн жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу, уюшкан кылмыштуу топ тарабынан же болбосо зомбулук көрсөтүү менен же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен жасалса, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Бул статья саясий баш калкалоо укугун пайдалануу үчүн келген чет өлкөлүк граждандарга же граждандыгы жок адамдарга жайылтылбайт.

347-статья. Расмий документтерди жана мамлекеттик сыйлыктарды алуу же өткөрүү

Укук берген жана милдеттерден бошоткон расмий документтерди, ошондой эле Кыргыз Республикасынын, Советтик Социалисттик Республикалар Союзунун мамлекеттик сыйлыктарын сатып алганда же өткөргөндө, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүдөн жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо жүз жыйырма сааттан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга жазаланат.

348-статья. Документтерди, штамптарды, мөөрлөрдү уурдоо, жок кылуу, зыянга учуратуу же жашыруу

(1) Пайда көрүү максатында же башка жеке кызыкчылыктардан улам расмий документтерди, штамптарды же мөөрлөрдү уурдаганда, жок кылганда, зыянга учуратканда же жашырганда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салууга жазаланат.
(2) Граждандардын паспортун же башка маанилүү жеке документти уурдаганда, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүдөн жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же жүз жыйырма сааттан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

349-статья. Транспорт каражатынын идентификациялык номерин кол менен жасоо же жок кылуу

(1) Идентификациялык номерди, кузовдун, шассинин, кыймылдаткычтын номерин, ошондой эле транспорт каражатынын мамлекеттик каттоо белгисин кол менен жасаганда, -
жүз жыйырмадан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же эсептик көрсөткүчтөрдүн эки жүздөн үч жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 30-июлундагы № 169 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

350-статья. Документтерди, мамлекеттик сыйлыктарды, штамптарды, мөөрлөрдү, бланктарды колго жасоо, даярдоо, сатуу же алардын жасалмаларын пайдалануу

(1) Укук берген же милдеттерден бошоткон расмий документти ушундай документти жасоочунун өзү же башка адам пайдалануу максатында колго жасоосу же болбосо мындай документти сатуу, ошондой эле ишканалардын, мекемелердин, уюмдардын, мамлекеттик сыйлыктардын жасалма штамптарын, мөөрлөрүн, бланктарын ошого тете, ошондой эле максатта даярдоо же болбосо аларды сатуу -
үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Билип туруп жасалма документти колдонуу -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн бир миңге чейинки өлчөмүндө айып салууга же болбосо үч жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Башка кылмышты жаап-жашыруу же жасалган кылмышты жеңилдетүү максатында жасалган ошол эле жосундар, -
төрт жылдан алты жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(4) Ушул статьянын биринчи, экинчи жана үчүнчү бөлүктөрүндө каралган, менчик ээсинин эркине карабастан аны алмаштыруу максатында жасалган жосундар, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(5) Ошол эле жосундар өзүнүн кызматтык абалын пайдаланган адам тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен беш жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(6) ушул статьянын 1-5-бөлүктөрүндө каралган жосундар, алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу же уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2009-жылдын 24-июлундагы № 246, 2013-жылдын 3-августундагы № 180,

2016-жылдын 2-августундагы № 162 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

351-статья. Аскердик жана альтернативалуу (аскерден тышкары)

кызматты өтөөдөн качуу

(1) Аскердик кызматтан бошотуу үчүн мыйзамдуу негиздерсиз аскердик кызматка чакыруудан качканда, -
жүз жыйырмадан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга тартууга же болбосо эсептик көрсөткүчтөрдүн эки жүздөн беш жүзгө чейинки өлчөмүндөгү айыпка, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштарына, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Аскердик кызматтан бошотулган адамдар альтернативалуу (аскерден тышкары) кызматты өтөөдөн качканда, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо жүз сексен сааттан эки жүз кырк саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2013-жылдын 30-июлундагы № 169

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

352-статья. Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гербин же

Мамлекеттик желегин мазактоо

Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гербин же Кыргыз Республикасынын
Мамлекеттик желегин мазактаганда, -
эсептик көрсөткүчтүн элүүдөн жүзгө чейинки өлчөмүндө айып салынат же бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

353-статья. Өзүм билемдик

(1) Өзүм билемдик, башкача айтканда белгиленген тартипке каршы, укукка ылайыктуулугу, башка адам же болбосо мамлекеттик же коомдук ишкана, мекеме тарабынан талаш туудурган аракеттерди өз билгенинче жасаганда, эгерде мындай аракеттерден улам мамлекеттик, коомдук кызыкчылыктарга же болбосо граждандардын мыйзам тарабынан корголгон укуктарына жана кызыкчылыктарына олуттуу зыян келтирилсе, -
эсептик көрсөткүчтүн отузга чейинки өлчөмүндө айып салынат же болбосо жүз жыйырма сааттан жүз сексен саатка чейинки мөөнөткө коомдук жумуштарга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, зомбулук көрсөтүү менен же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен жасалса, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

XI БӨЛҮМ АСКЕРДИК КЫЛМЫШТАР

33-Глава

Аскердик кылмыштар

354-статья. Аскердик кылмыш түшүнүгү

(1) Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, аскердик курулуш отряддарында (бөлүктөрүндө), башка аскерлеринде жана аскердик кошуундардын аскер кызматын өтөп жаткан аскер кызматчылары, ошондой эле запаста жүргөн граждандар тарабынан алар аскердик жыйындарда жүргөндө аскер кызматын өтөөнүн белгиленген тартиптерине каршы ушул главада көрсөтүлгөн кылмыштарды жасашы аскердик кылмыштар деп табылат.
(2) Ушул главанын тийиштүү статьялары боюнча, өздөрү үчүн кызмат өтөөнүн белгиленген тартибине каршы кылмыштары үчүн аскердик куруучулар, ошондой эле кызматтары аскердик кызматка теңештирилген аскерлештирилген кошуундардын өздүк курамы жоопкерчиликке тартылышат.
(3) Аскердик абалдын шартында, согуш мезгилинде, же болбосо согуш абалынын кырдаалында жасалган аскердик кылмыштар үчүн жоопкерчилик согуш мезгилинин мыйзамдары менен аныкталат.

355-статья. Буйрукту аткарбоо

(1) Башчынын белгиленген тартипте берилген буйругу ага баш ийүүчү тарабынан аткарылбай койгондо, мунун өзү кызматтын кызыкчылыктарына олуттуу зыян келтирсе, -
алты айга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу же уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, ошого тете оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Кызматка кош көңүл же ак ниетсиз мамиледен улам буйрукту аткарбаганда, мунун өзү оор кесепеттерге алып келсе, -
эки жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2007-жылдын 10-августундагы № 150

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

356-статья. Башчыга каршылык көрсөтүү же аны кызматтык милдеттерин бузууга мажбурлоо

(1) Башчыга, ошого тете аскердик кызмат боюнча өзүнө жүктөлгөн милдеттерин аткаруучу башка адамга каршылык көрсөтүү, же аларды бул милдеттерди бузууга мажбурлоо, зомбулук көрсөтүү же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу менен коштолсо, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу же уюшкан кылмыштуу топ тарабынан курал колдонуу менен жасалса, же саламаттыкка оор залал келтирсе, же болбосо башка оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

357-статья. Башчыга карата зомбулук аракеттерди жасоо

(1) Аскердик кызматтын милдеттерин аткарууга байланыштуу же аскердик кызмат боюнча милдеттерин аткарып жаткан убакта башчыны уруп-сабаганда же башка зомбулук көрсөткөндө, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого же төрт жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) адамдар тобу тарабынан;
2) алдын ала бүтүм боюнча адамдар тобу тарабынан;
3) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
4) курал колдонуу менен;
5) саламаттыкка оор же болбосо анча оор эмес залал келтирүү менен жасалса, же болбосо башка оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 10-августундагы № 150 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

358-статья. Бири-бирине баш ийбеген аскер кызматчыларынын ортосундагы өз ара мамилелердин белгиленген эрежелерин бузуу

(1) Бири-бирине баш ийбеген аскер кызматчыларынын ортосундагы өз ара мамилелердин уставдык эрежелери бузулганда, бул жабырлануучунун кордоо менен байланыштуу болсо же болбосо зомбулук менен коштолсо, -
алты айга чейин тартиптик бөлүктө кармоого же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар:
1) бир нече адамдарга карата жасалса;
2) адамдардын тобу;
3) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу;
4) уюшкан кылмыштуу топ тарабынан;
5) курал колдонуу менен;
6) жабырлануучунун саламаттыгына анча оор эмес залал келтирүү менен жасалса, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын биринчи жана экинчи бөлүктөрүндө каралган жосун оор
кесепеттерге алып келсе, -
беш жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2007-жылдын 10-августундагы № 150,

2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

359-статья. Бөлүктү же кызмат ордун өзү билип таштап кетүү

(1) Мөөнөттүү кызматтагы аскер кызматчысы бөлүктү же кызмат ордун өзү билип таштап кетсе, ошого тете бөлүктөн убактылуу кое берилгенде, дайындалганда, которулганда, иш сапарынан, өргүүдөн же дарылоо мекемесинен үч суткадан ашуун, бирок бир айдан ашпаган убакытта кызматка жүйөлүү себептерсиз өз мөөнөтүндө келбей койгондо, -
алты айга чейин дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Биринчи бөлүктө каралган жосундар жасалганда, өзү билип таштап кетүү бир айдан ашык болсо, -
алты айдан бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого же болбосо эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Офицердик курамдагы адам, прапорщик, мичман же мөөнөтүнөн ашык кызмат өтөгөн аскер кызматчысы бөлүктү же кызмат ордун өзү билип таштап кетсе, ошого тете жүйөлүү себептерсиз он суткадан ашык узактыкта, бирок бир айдан ашпаган мөөнөттүн ичинде же болбосо он суткадан кем, бирок үч суткадан ашык келбей койсо, бул жыл ичинде кайталап жасалса, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (4) Ушул статьянын үчүнчү бөлүгүндө каралган жосундар, эгерде өзү билип
таштап кетүү бир айдан ашык болсо, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. Эскертүү. Эгерде бөлүктү өзү билип таштап кетүүгө оор жагдайлар себеп
болсо, ушул статьяда каралган жосунду биринчи жолу жасаган аскер
кызматкерлери кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулушу мүмкүн.

(КР 2007-жылдын 10-августундагы № 150 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

360-статья. Аскерден качуу

(1) Аскерден качуу, башкача айтканда аскер кызматынан таптакыр четтөө максатында бөлүктү же кызмат ордун өзү билип таштап кеткенде, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Кызмат боюнча тапшырылып берилген куралын ала кетүү менен аскерден качуу, ошого тете алдын ала бүтүм боюнча адамдар же уюшкан кылмыштуу топ тарабынан жасалса, -
үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. Эскертүү. Эгерде аскерден качууга оор жагдайлар себеп болсо, биринчи жолу
ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосунду жасаган аскер
кызматкерлери кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотулушу мүмкүн.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

361-статья. Оорумуш болуп же башка айла-амалдар менен аскер кызматынын милдеттерин аткаруудан четтөө

Аскер кызматчысы оорумуш болуп же өзүнө залал келтирүү (бир мүчөсүн зыяндоо), же документтерди жасалмалоо жолу менен, же башка алдамчылык менен аскер кызматынын милдеттерин өтөөдөн четтесе, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

362-статья. Күжүрмөн кезметчиликти аткаруунун эрежелерин бузуу

(1) Кыргыз Республикасынын коопсуздугун камсыздоо үчүн ага капысынан кол салууну өз убагында билүү жана кайра сокку берүү боюнча күжүрмөн кезметчиликти (күжүрмөн кызматты) аткаруунун эрежелерин бузуу мамлекеттин коопсуздугунун кызыкчылыктарына зыян келтирүүгө алып келсе же алып келиши мүмкүн болсо, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (2) Ошол эле жосундар, оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Күжүрмөн кезметчиликти (күжүрмөн кызматтын) эрежелерин, аларга көңүлкош же ак ниетсиз мамиле жасоонун натыйжасында бузуу, бул оор кесепеттерге алып келсе, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 10-августундагы № 150 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

363-статья. Чек ара кызматын аткаруунун эрежелерин бузуу

(1) Чек арачылар кошуунунун курамына кирген же чек ара кызматынын башка милдеттерин аткарган адам чек аралык кызматтын эрежелерин бузганда, эгерде бул жосун мамлекеттин коопсуздугунун кызыкчылыктарына зыян келтирсе же зыян келтирүүсү мүмкүн болсо, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого, же болбосо үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, оор кесепеттерге алып келсе, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Чек аралык кызматты аткаруунун эрежелерин, аларга көңүлкош же ак ниетсиз мамиле жасоонун натыйжасында бузуу, бул оор кесепеттерге алып келсе,
-
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 10-августундагы № 150 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

364-статья. Кароол кызматын аткаруунун эрежелерин бузуу

(1) Кароол (вахталык) кызматынын курамына кирген адам тарабынан кароол (вахта) кызматын өтөөнүн уставдык эрежелери бузулганда, мунун өзү кароол тарабынан кайтарылган объектиге зыян келтирүүгө алып келсе, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, оор кесепеттерге алып келсе, -
беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

365-статья. Коомдук тартипти сактоо жана коомдук коопсуздукту камсыздоо боюнча кызматты аткаруу эрежелерин бузуу

(1) Коомдук тартипти сактоо жана коомдук коопсуздукту камсыздоо боюнча аскердик кошуундун курамына кирген адам кызмат өтөө эрежелерин бузганда, эгерде бул жосун граждандардын укуктарына жана эркиндиктерине зыян келтирсе,
-
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, оор кесепеттерге алып келсе, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

366-статья. Ички кызматты аткаруунун жана гарнизондо патрулдук кылуунун эрежелерин бузуу

Бөлүктүн суткалык нарядына (кароолдон жана вахтадан тышкары) кирген адам ички кызматтын уставдык эрежелерин бузганда, ошого тете патрулдук кошуундун курамына кирген адамдын гарнизондо патрулдук кылуунун эрежелерин бузушу оор кесепеттерге алып келсе, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

367-статья. Аскердик мүлктү атайын жок кылуу же зыяндоо

(1) Курал-жаракты, ок-дарыларды же аскердик техниканын тетиктерин атайылап жок кылганда же зыянга учуратканда, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого же болбосо бир жылдан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылдан алты жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2007-жылдын 10-августундагы № 150

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

368-статья. Аскердик мүлктү байкабастыктан жок кылуу же зыяндоо

Курал-жаракты, ок-дарыны же аскердик техниканын тетиктерин же башка аскердик мүлктү байкабастыктан жок кылганда же зыянга учуратканда, бул оор кесепеттерге алып келгенде, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

369-статья. Аскердик мүлктү жоготуу

(1) Кызматында пайдалануу үчүн ишенилип берилген курал-жаракты, ок- дарыларды сактоонун эрежелерин бузганда, эгерде бул аларды жоготууга алып келсе, -
эсептик көрсөткүчтүн жүздөн эки жүзгө чейинки өлчөмүндө айып төлөм салынат же болбосо алты айга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Аскердик техниканын тетиктерин ири өлчөмдө жоготууга алып келген ошол эле жосун, -
жүздөн үч жүзгө чейинки эсептик көрсөткүчтөрдүн өлчөмүндөгү айыпка же болбосо бир жылга чейинки мөөнөткө тартиптик аскер бөлүгүндө кармоого, же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Бул статьяда ири өлчөмдө деп эсептик көрсөткүчтөн эки жүз эсеге ашкан мүлктүн наркы таанылат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91, 2007-жылдын 10-августундагы № 150,

2010-жылдын 10-февралындагы № 27 Мыйзамынын редакцияларына ылайык)

370-статья. Курал-жаракты жана айлана-тегеректегилер үчүн өтө коркунучтуу нерселерди колдонуу эрежелерин бузуу

(1) Курал-жаракты, ошондой эле, ок-дарыларды, радиоактивдүү материалдарды, жарылуучу жана айлана-тегеректегилер үчүн өтө коркунучтуу башка заттарды жана нерселерди колдонуу эрежелерин бузганда, мунун өзү байкабастыктан жабырлануучунун саламаттыгына оор же анча оор эмес залал келтирүүгө, аскердик техниканы жок кылууга же болбосо башка оор кесепеттерге алып келсе, -
бир жылга чейинки мөөнөткө дисциплинардык аскер бөлүгүндө кармоого же болбосо эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, байкабастыктан адамдын өлүмүнө же башка оор кесепеттерге алып келсе, -
эки жылдан беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат. (3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосун, байкабастыктан эки же
андан ашык адамдын өлүмүнө алып келсе, -
беш жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 10-августундагы № 150 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

371-статья. Машиналарды айдоо же пайдалануу эрежелерин бузуу

(1) Аскердик, атайын же транспорттук машиналарды айдоо же пайдалануу эрежелерин бузуу, байкабастыктан жабырлануучунун саламаттыгына анча оор эмес залал келтирсе же болбосо ири зыян келтирсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Ошол эле жосундар, жабырлануучунун өлүмүнө же анын саламаттыгына оор залал келтирүүгө алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен же андай кылбастан үч жылдан жети жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ушул статьянын биринчи бөлүгүндө каралган жосундар, эки же андан көп адамдын курман болушуна алып келсе, -
үч жылга чейинки мөөнөткө белгилүү кызматтарды ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу менен жети жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Ушул статьяда кылмыш жасалган учурга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген эсептик көрсөткүчтөн эки жүз эсе ашса, ири өлчөмдөгү зыян деп таанылат.

(КР 2012-жылдын 31-июлундагы № 145 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

372-статья. Учуулардын же аларга даярдануунун эрежелерин бузуу

Учуулардын же аларга даярдануунун эрежелерин бузганда, ошого тете учуучу аппараттарды пайдалануунун эрежелерин бузганда, мунун өзү байкабастыктан адамдын өлүмүнө, же болбосо башка оор кесепеттерге алып келсе, -
үч жылдан он жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

XII БӨЛҮМ

ТЫНЧТЫККА ЖАНА АДАМЗАТ КООПСУЗДУГУНА КАРШЫ КЫЛМЫШТАР

34-Глава

Тынчтыкка жана адамзат коопсуздугуна каршы кылмыштар

373-статья. Геноцид

Улуттук, этностук, расалык же диний топту, ошол топтун мүчөлөрүн өлтүрүү, алардын саламаттыгына оор залал келтирүү, балалуу болууга зомбулук менен тоскоолдук кылуу, балдарды мажбурлап башкаларга берүү, зомбулук менен көчүрүү же болбосо бул топтун мүчөлөрүнүн өлүп жок болушуна эсептелген турмуштук башка шарттарды түзүү жолу менен толук же жарым-жартылай жок кылууга багытталган аракеттерди жасоо, -
он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга же болбосо өмүр бою эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы № 91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

374-статья. Экоцид

Өсүмдүктөр жана айбанаттар дүйнөсүн массалык түрдө кырып-жоюу, атмосфераны же суу ресурстарын уулантуу, ошондой эле экологиялык апаатты пайда кылууга карата аракеттерди жасоо, -
он эки жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

375-статья. Жалданмачылык

(1) Жалданмачыны террорчулук же экстремисттик кылмыштарды жасоо шыктарын жана жөндөмдөрүн алууга багытталган даярдоо, жалдоо, үйрөтүү, каржылоо же материалдык жагынан башкача камсыздоо, ошого тете аны куралдуу кагылышта же согуштук аракеттерде пайдалануу, -
мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(2) Жалданмачынын куралдуу кагылышка же согуш аракеттерине катышуусу, - мүлкүн конфискациялоо менен сегиз жылдан он беш жылга чейинки мөөнөткө
эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
(3) Ошол эле жосундар:
1) алдын ала бүтүм боюнча адамдардын тобу тарабынан;
2) уюмдашкан кылмыштуу топ тарабынан;
3) өзүнүн кызмат абалын пайдалануу менен;
4) жашы жетпегендерге карата жасалганда, -
мүлкүн конфискациялоо менен он беш жылдан жыйырма жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
Эскертүү. Материалдык акы алуу же башка кызыкчылык максатында аракеттенген жана куралдуу кагылышка же согуш аракеттерине катышкан мамлекеттин гражданы болбогон, анын аймагында дайыма жашабаган, ошондой эле расмий милдеттерди аткаруу үчүн жөнөтүлбөгөн адам жалданмачы катары табылат.

(КР 2015-жылдын 21-июлундагы № 184, 2016-жылдын 2-августундагы № 162

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

376-статья. Эл аралык коргоого алынган адамдарга же мекемелерге кол салуу

Эл аралык коргоого алуудан пайдаланган чет мамлекеттин өкүлүнө же эл аралык уюмдун кызматчысына же аны менен чогуу жашаган анын үй-бүлө мүчөлөрүнө, ошого тете эл аралык коргоодон пайдаланган адамдардын кызматтык же турак-жай имараттарына, же болбосо транспорт каражатына кол салганда, эгерде бул жосун согуш чыгаруу же эл аралык мамилелерди татаалдаштыруу максатында жасалса, -
үч жылдан сегиз жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.

(КР 2013-жылдын 3-августундагы № 180 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

Кыргыз Республикасынын

Президенти А. Акаев

Уголовный кодекс Кыргызской Республики № 68 от 1.10.1997 г. (в редакции Закона № 167 от 02.08.2017 г.)

УГОЛОВНЫЙ КОДЕКС КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ

от 1 октября 1997 года № 68

(В редакции Законов КР от 21 сентября 1998 года № 124, 9 декабря 1999 года № 141, 23 июля 2001 года № 77,

19 ноября 2001 года № 92, 12 марта 2002 года № 36, 22 июня 2002 года № 109, 8 июля 2002 года № 115,

16 октября 2002 года № 141, 17 февраля 2003 года № 36, 11 июня 2003 года №

98, 11 июня 2003 года № 99,

11 июня 2003 года № 100, 5 августа 2003 года № 192, 9 августа 2003 года №

193, 14 ноября 2003 года № 221,

15 ноября 2003 года № 223, 15 февраля 2004 года № 13, 7 марта 2004 года №

17, 23 марта 2004 года № 46,

27 марта 2004 года № 101, 26 июля 2004 года № 99, 27 июля 2004 года № 101,

15 декабря 2004 года № 191,

5 августа 2005 года №122, 5 января 2006 года № 1, 6 февраля 2006 года № 35,

13 февраля 2006 года № 56,

13 февраля 2006 года № 57, 8 августа 2006 года № 156, 8 августа 2006 года

№158, 8 августа 2006 года №159,

28 декабря 2006 года № 211, 28 декабря 2006 года № 216, 29 декабря 2006 года

№ 230, 12 февраля 2007 года № 16,

25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2007 года № 129, 6 августа 2007 года № 131,

10 августа 2007 года № 150,

15 августа 2007 года № 152, 7 июля 2008 года № 138, 18 июля 2008 года № 151,

5 августа 2008 года № 199,

17 октября 2008 года № 223, 17 октября 2008 года № 231, 29 декабря 2008 года

№ 274,

29 декабря 2008 года № 275, 19 января 2009 года № 8, 20 февраля 2009 года №

58,

20 февраля 2009 года № 60, 17 марта 2009 года № 83, 8 мая 2009 года №150,

17 июля 2009 года № 230, 17 июля 2009 года № 234, 24 июля 2009 года № 246,

13 октября 2009 года № 271, 20 ноября 2009 года № 301, 17 декабря 2009 года

№ 309, 10 февраля 2010 года № 27,

11 июля 2011 года № 89, 26 июля 2011 года № 141, 26 июля 2011 года № 143, 18 октября 2011 года № 177,

27 октября 2011 года № 185, 1 ноября 2011 года № 195, 10 ноября 2011 года №

204, 21 декабря 2011 года № 244,

21 декабря 2011 года №246, 1 марта 2012 года № 10, 8 мая 2012 года № 48, 12 июля 2012 года № 105,

16 июля 2012 года № 111, 16 июля 2012 год № 114, 31 июля 2012 года № 145, 10 августа 2012 года № 164,

21 ноября 2012 года №186, 25 января 2013 года № 9, 25 февраля 2013 года №

34, 25 февраля 2013 года № 35,

11 апреля 2013 года № 50, 18 апреля 2013 года № 53, 29 апреля 2013 года № 64,

29 мая 2013 года № 83,

9 июля 2013 года № 125, 9 июля 2013 года № 126, 24 июля 2013 года № 159, 30 июля 2013 года № 169,

3 августа 2013 года № 180, 1 ноября 2013 года № 198, 18 февраля 2014 года №

33, 21 апреля 2014 года № 62,

17 мая 2014 года № 68, 18 июня 2014 года № 90, 30 июня 2014 года № 100, 1 июля 2014 года № 108,

25 октября 2014 года № 148, 29 декабря 2014 года № 170, 16 января 2015 года № 16,

16 февраля 2015 года № 33, 27 февраля 2015 года № 41, 2015-жылдын 10- мартындагы № 53,

8 апреля 2015 года № 74, 21 июля 2015 года № 184, 28 июля 2015 года № 198,

28 июля 2015 года № 200, 2 августа 2016 года № 162, 17 ноября 2016 года №

179,

22 ноября 2016 года № 185, 24 ноября 2016 года № 188, 20 февраля 2017 года № 26,

2 марта 2017 года № 41, 10 мая 2017 года № 79, 29 июня 2017 года № 114,

6 июня 2017 года № 98, 14 июня 2017 года № 102, 2 августа 2017 года №

167)

(Введен в действие Законом КР от 1 октября 1997 года № 69)

ОБЩАЯ ЧАСТЬ РАЗДЕЛ I

УГОЛОВНЫЙ ЗАКОН

Глава 1

Задачи и принципы Уголовного кодекса Кыргызской Республики

Статья 1. Уголовное законодательство Кыргызской Республики
(1) Уголовное законодательство Кыргызской Республики состоит из настоящего Кодекса, основанного на Конституции Кыргызской Республики и нормах, содержащихся в вступивших в установленном законом порядке в силу международных договорах, участницей которых является Кыргызская Республика.
(2) Новые законы, предусматривающие уголовную ответственность, подлежат включению в настоящий Кодекс.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

См. комментарий к статье 1 настоящего Кодекса.
Статья 2. Цели и задачи Уголовного кодекса Кыргызской Республики
(1) Целями Уголовного кодекса Кыргызской Республики являются: предупреждение преступлений, охрана личности, прав и свобод граждан, юридических лиц, собственности, природной среды, общественного порядка и
безопасности, конституционного строя Кыргызской Республики, мира и безопасности человечества от преступных посягательств.
(2) Задачами Уголовного кодекса Кыргызской Республики являются определение принципов уголовной ответственности, основания уголовной ответственности, признаков общего понятия преступления, круга общественно опасных деяний, видов наказания, применяемых к лицам, совершившим преступления.
Статья 3. Принципы Уголовного кодекса Кыргызской Республики
(1) Уголовный кодекс основывается на принципах законности, личной виновной ответственности, справедливости, демократизма, гуманизма, также равенства граждан перед законом и неотвратимости ответственности за совершенное преступление.
(2) Никто не может быть признан виновным в совершении преступления, пока его виновность не будет признана вступившим в законную силу приговором суда.
(3) Никто не может дважды нести уголовную ответственность за одно и то же преступление.
Статья 4. Основание уголовной ответственности
Основанием уголовной ответственности является совершение общественно опасного деяния, содержащего признаки состава преступления, предусмотренного уголовным законом.

Глава 2

Пределы действия уголовного закона

Статья 5. Действие уголовного закона в отношении лиц, совершивших преступление на территории Кыргызской Республики
(1) Все лица, совершившие преступление на территории Кыргызской
Республики, подлежат ответственности по настоящему Кодексу.
(2) При совершении преступления на территории другого государства ответственность наступает по настоящему Кодексу, если преступление закончено или пресечено на территории Кыргызской Республики.
(3) Вопрос об уголовной ответственности дипломатических представителей иностранных государств и иных граждан, которые согласно действующим законам и вступившим в установленном законом порядке в силу международным договорам, участницей которых является Кыргызская Республика, неподсудны судам Кыргызской Республики, в случае совершения этими лицами преступления на территории Кыргызской Республики, разрешается дипломатическим путем на основе норм международного права.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

Статья 6. Действие уголовного закона в отношении лиц, совершивших преступление за пределами Кыргызской Республики
(1) Граждане Кыргызской Республики, а также постоянно проживающие в Кыргызской Республике лица без гражданства, совершившие преступление за пределами Кыргызской Республики, подлежат ответственности по настоящему Кодексу, если они не понесли наказания по приговору суда иностранного государства.
(2) Граждане Кыргызской Республики, совершившие преступление на территории другого государства, не подлежат выдаче этому государству.
(3) Иностранные граждане и лица без гражданства, совершившие преступление за пределами Кыргызской Республики и находящиеся на ее территории, могут быть выданы иностранному государству для привлечения к уголовной ответственности или отбывания наказания в соответствии с вступившими в установленном законом порядке в силу международными договорами, участницей которых является Кыргызская Республика.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

О выдаче преступников см. Конвенцию о правовой помощи и правовых отношениях по гражданским, семейным и уголовным делам (Минск, 22 января
1993 г.) и двусторонние международные договоры См. комментарий к статье 6 настоящего Кодекса. Статья 7. Действие уголовного закона во времени
(1) Преступность и наказуемость деяния определяются законом, действовавшим во время совершения этого деяния.
(2) Закон, устраняющий наказуемость деяния или смягчающий наказание, имеет обратную силу, то есть распространяется на лиц, совершивших соответствующее деяние до вступления такого закона в силу, в том числе на отбывающих наказание или отбывших наказание, но имеющих судимость.
(3) Закон, устанавливающий или отягчающий ответственность лица, обратной силы не имеет.

(В редакции Закона КР от 2 августа 2016 года № 162)

РАЗДЕЛ II ПРЕСТУПЛЕНИЕ

Глава 3

Понятие и виды преступления

Статья 8. Понятие преступления
(1) Преступлением признается предусмотренное уголовным законом общественно опасное, виновное и наказуемое деяние (действие или бездействие).
(2) Не является преступлением действие или бездействие, хотя формально и подпадающее под признаки деяния, предусмотренного Особенной частью настоящего Кодекса, но в силу малозначительности не представляющее общественной опасности.
См. комментарий к статье 8 настоящего Кодекса. Статья 9. Классификация преступлений
(1) Преступления, в зависимости от характера и степени общественной опасности, подразделяются на небольшой тяжести, менее тяжкие, тяжкие и особо тяжкие.
(2) Тяжесть преступления определяется максимальным сроком более строгого наказания, предусмотренного санкцией статьи.
См. комментарий к статье 9 настоящего Кодекса. Статья 10. Преступления небольшой тяжести
К преступлениям небольшой тяжести относятся умышленные преступления, за которые максимальное наказание не превышает двух лет лишения свободы, а также неосторожные преступления, за которые максимальное наказание не превышает пяти лет лишения свободы.
См. комментарий к статье 10 настоящего Кодекса. Статья 11. Менее тяжкие преступления
К менее тяжким преступлениям относятся умышленные преступления, за которые законом предусмотрено наказание в виде лишения свободы на срок не свыше пяти лет, а также неосторожные преступления, за которые предусмотрено наказание в виде лишения свободы свыше пяти лет..
Статья 12. Тяжкие преступления
К тяжким преступлениям относятся умышленные преступления, за которые законом предусмотрено наказание в виде лишения свободы на срок более пяти лет, но не свыше десяти лет.
Статья 13. Особо тяжкие преступления
К особо тяжким преступлениям относятся умышленные преступления, за которые законом предусмотрено наказание в виде лишения свободы на срок свыше десяти лет или пожизненное лишение свободы.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 14. Неоднократность преступлений

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 15. Совокупность преступлений
(1) Совокупностью преступлений признается совершение двух или более преступлений, ни за одно из которых лицо не было осуждено. При этом не учитываются преступления, за которые лицо было освобождено от уголовной ответственности по основаниям, установленным законом.
(2) Если преступление предусмотрено общей и специальной нормами, то уголовная ответственность наступает по специальной норме.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 16. Рецидив преступлений
(1) Рецидивом преступлений признается совершение умышленного преступления лицом, имеющим судимость за ранее совершенное умышленное преступление.
(2) Рецидив преступлений признается опасным:
1) при совершении лицом умышленного преступления, за которое оно осуждается к лишению свободы, если ранее это лицо три раза было осуждено к лишению свободы за умышленное преступление;
2) при совершении лицом тяжкого преступления, если ранее оно было дважды осуждено за тяжкое преступление.
(3) Рецидив преступлений признается особо опасным:
1) при совершении лицом умышленного преступления, за которое оно осуждается к лишению свободы, если ранее это лицо три или более раза было осуждено к лишению свободы за тяжкие преступления;
2) при совершении лицом тяжкого преступления, если ранее оно три раза было осуждено за тяжкое преступление или было дважды осуждено за особо тяжкое преступление;
3) при совершении лицом особо тяжкого преступления, если ранее оно было осуждено за особо тяжкое преступление.
(4) При признании рецидива преступлений не учитываются:
1) судимости за умышленные преступления небольшой тяжести;
2) судимости за преступления, совершенные лицом в возрасте до восемнадцати лет;
3) судимости за преступления, осуждение за которые признавалось условным либо по которым представлялась отсрочка исполнения приговора, если условное осуждение или отсрочка исполнения приговора не отменялись и лицо не направлялось для отбывания наказания в места лишения свободы, а также судимости, снятые или погашенные в порядке, установленном статьей 76 настоящего Кодекса;
4) судимости за преступления, за которые лицу были назначены наказания, не связанные с лишением свободы.
(5) Рецидив преступлений влечет более строгое наказание на основании и в пределах, предусмотренных настоящим Кодексом.
Примечание. Судимость лица в иностранном государстве за деяние, признанное преступлением и в Кыргызской Республике, учитывается при признании рецидива преступлений.

(В редакции Законов КР от 12 марта 2002 года № 36, 11 июня 2003 года №

99, 13 февраля 2006 года № 56, 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Глава 4

Лица, подлежащие уголовной ответственности

Статья 17. Общие условия уголовной ответственности
Уголовной ответственности подлежит только вменяемое физическое лицо, совершившее преступление и достигшее возраста, установленного настоящим Кодексом.
Статья 18. Возраст, с которого наступает уголовная ответственность
(1) Уголовной ответственности подлежит лицо, которому до совершения преступления исполнилось шестнадцать лет.
(2) Лицо, которому до совершения преступления исполнилось 14 лет, подлежит уголовной ответственности за убийство (статья 97), умышленное причинение тяжкого вреда здоровью (статья 104), умышленное причинение менее тяжкого вреда здоровью (статья 105), похищение человека (статья 123), торговля людьми (статья 124), изнасилование (статья 129), насильственные действия сексуального характера (статья 130), кражу (статья 164), скотокрадство (статья
165), грабеж (статья 167), разбой (статья 168), хищение чужого имущества в особо крупных размерах (статья 169), вымогательство (статья 170), неправомерное завладение автомобилем или иным автомототранспортным средством (статья
172), умышленное уничтожение или повреждение имущества путем поджога, иным общеопасным способом или с причинением тяжких последствий (часть вторая статьи 174), терроризм (статья 226), захват заложника (статья 227), хулиганство при отягчающих обстоятельствах (части вторая и третья статьи 234), вандализм (статья 235), хищение или вымогательство огнестрельного оружия, боеприпасов, взрывчатых веществ (статья 245), незаконные изготовление, приобретение, хранение, перевозку, пересылку с целью сбыта или сбыт наркотических средств либо психотропных веществ (статья 247), хищение либо вымогательство наркотических средств или психотропных веществ (статья 248), приведение в негодность транспортных средств или путей сообщения (статья
283).

(В редакции Законов КР от 21 сентября 1998 года № 124, 8 июля 2002 года №

115, 9 августа 2003 года № 193)
Статья 19. Невменяемость
(1) Не подлежит уголовной ответственности лицо, которое во время совершения общественно опасного деяния находилось в состоянии невменяемости, то есть не могло отдавать отчета в своих действиях или руководить ими вследствие хронического психического заболевания, временного расстройства психики, слабоумия или иного болезненного состояния психики.
(2) К лицу, признанному невменяемым, судом могут быть назначены принудительные меры медицинского характера, предусмотренные настоящим Кодексом.
Статья 20. Уголовная ответственность лица с психическим расстройством, не исключающим вменяемость
(1) Вменяемое лицо, которое во время совершения преступления в силу психического расстройства не могло в полной мере осознавать фактический характер и общественную опасность своих действий (бездействия) либо руководить ими, подлежит уголовной ответственности.
(2) Психическое расстройство, не исключающее вменяемость, учитывается судом при назначении наказания и может служить основанием для назначения принудительных мер медицинского характера.
Статья 21. Уголовная ответственность лица, совершившего преступление в состоянии опьянения
Лицо, совершившее преступление в состоянии опьянения, вызванном употреблением алкоголя, наркотических средств или других одурманивающих веществ, подлежит уголовной ответственности.

Глава 5

Вина

Статья 22. Формы вины
Виновным в преступлении признается лишь лицо, совершившее общественно опасное деяние умышленно или по неосторожности.
Статья 23. Преступление, совершенное умышленно
(1) Преступлением, совершенным умышленно, признается деяние, совершенное с прямым или косвенным умыслом.
(2) Преступление признается совершенным с прямым умыслом, если лицо сознавало общественную опасность своего действия (бездействия), предвидело его общественно опасные последствия и желало их наступления.
(3) Преступление признается совершенным с косвенным умыслом, если лицо сознавало общественную опасность своего действия (бездействия), предвидело возможность наступления общественно опасных последствий, не желало, но сознательно их допускало.
Статья 24. Преступление, совершенное по неосторожности
(1) Преступлением, совершенным по неосторожности, признается деяние, совершенное по легкомыслию или небрежности.
(2) Преступление признается совершенным по легкомыслию, если лицо предвидело возможность наступления общественно опасных последствий своего действия (бездействия), но без достаточных к тому оснований самонадеянно рассчитывало на их предотвращение.
(3) Преступление признается совершенным по небрежности, если лицо не предвидело возможности наступления общественно опасных последствий своего действия (бездействия), хотя должно было и могло их предвидеть.
Статья 25. Невиновное причинение вреда (случай)
Деяние признается совершенным невиновно, если лицо, его совершившее, не сознавало, не должно было и не могло сознавать общественной опасности своего действия (бездействия) либо не предвидело его общественно опасных последствий и по обстоятельствам дела не должно было и не могло их предвидеть.

Глава 6

Оконченное и неоконченное преступления

Статья 26. Ответственность за неоконченное преступление
(1) Преступление признается оконченным, если в совершенном лицом деянии содержатся все признаки состава преступления, предусмотренного настоящим Кодексом.
(2) Неоконченным преступлением признаются приготовление к преступлению и покушение на преступление.
(3) Уголовная ответственность за неоконченное преступление наступает по статье настоящего Кодекса, предусматривающей ответственность за оконченное преступление, со ссылкой на статьи 27 или 28 настоящего Кодекса.
Статья 27. Приготовление к преступлению
(1) Приготовлением к преступлению признаются совершенные с прямым умыслом приискание или приспособление средств или орудий, сговор на совершение преступления либо иное умышленное создание условий для совершения преступления, если при этом преступление не было доведено до конца по независящим от него обстоятельствам.
(2) Уголовная ответственность наступает только за приготовление к тяжкому или особо тяжкому преступлению.
Статья 28. Покушение на преступление
Покушением на преступление признается действие или бездействие, совершенное с прямым умыслом, непосредственно направленное на совершение преступления, если при этом преступление не было доведено до конца по независящим от лица обстоятельствам.
.
Статья 29. Добровольный отказ от совершения преступления
(1) Добровольным отказом от преступления признается прекращение лицом приготовительных действий либо прекращение действия или бездействия, непосредственно направленного на совершение преступления, если лицо сознавало и имело реальную возможность доведения преступления до конца.
(2) Деяние, в отношении которого осуществлен добровольный отказ, не влечет уголовной ответственности. Лицо, добровольно отказавшееся от доведения преступления до конца, подлежит уголовной ответственности лишь в том случае, если фактически совершенное им деяние содержит состав иного преступления.
(3) Добровольный отказ организатора преступления, подстрекателя или пособника исключает уголовную ответственность, если эти лица своевременно предприняли все зависящие от них меры для предотвращения совершения преступления и общественно-опасные последствия при этом не наступили.

Глава 7

Соучастие в преступлении

Статья 30. Соучастие в преступлении
(1) Соучастием в преступлении признается умышленное совместное участие двух или более лиц в совершении умышленного преступления.
(2) Соучастниками преступления, наряду с исполнителями, признаются организаторы, подстрекатели и пособники.
(3) Исполнителем признается лицо, непосредственно совершившее преступление либо непосредственно участвовавшее в его совершении совместно с другими лицами, а также совершившее преступление посредством использования других лиц, в силу закона не подлежащих уголовной ответственности.
(4) Организатором признается лицо, организовавшее совершение преступления или руководившее его исполнением, а равно лицо, создавшее организованную преступную группу или преступное сообщество либо руководившее ими.
(5) Подстрекателем признается лицо, склонившее к совершению преступления.
(6) Пособником признается лицо, содействовавшее совершению преступления советами, указаниями, предоставлением информации, имущества, средств или устранением препятствий, или лицо, заранее обещавшее скрыть преступника, орудия или средства совершения преступления, следы преступления либо предметы, добытые преступным путем, а равно лицо, заранее обещавшее приобрести или сбыть такие предметы.
(7) Ответственность организатора, подстрекателя и пособника наступает по той же статье Особенной части Уголовного кодекса, что и исполнителя, со ссылкой на данную статью.

(В редакции Закона КР от 2 августа 2016 года № 162)

Статья 31. Формы соучастия
(1) Формами соучастия в преступлении признаются: простое соучастие, сложное соучастие, организованная преступная группа, преступное сообщество.
(2) Простым соучастием признается совершение преступления двумя или более лицами, каждый из которых совершает действия, предусмотренные составом преступления (соисполнительство). Простое соучастие может быть в двух видах:
1) совершенное группой лиц без предварительного сговора;
2) совершенное группой лиц по предварительному сговору.
(3) Сложным соучастием признается совершение преступления двумя или более лицами с распределением ролей (организатора, подстрекателя, исполнителя и пособника).
(4) Организованной преступной группой признается устойчивая группа из двух и более лиц, предварительно соорганизовавшихся для совершения преступлений.
(5) Преступным сообществом (преступной организацией) признается устойчивое, сплоченное объединение двух и более лиц или групп, предварительно соорганизовавшихся для систематического совершения тяжких и особо тяжких преступлений.

(В редакции Закона КР от 26 июля 2011 года № 141)

Статья 32. Эксцесс исполнителя преступления
Эксцессом исполнителя признается совершение исполнителем действий, которые выходят за пределы договоренности соучастников и не охватываются их умыслом.
Статья 33. Ответственность за преступления, совершенные организованной преступной группой
(1) Лицо, создавшее организованную преступную группу или руководившее ею, несет ответственность за все совершенные этой группой преступления, которые охватывались его умыслом.
(2) Другие участники организованной преступной группы несут ответственность за совершенные организованной преступной группой преступления, которые охватывались их умыслом, независимо от выполняемой ими в составе группы преступной деятельности.
Статья 34. Ответственность за преступления, совершенные преступным сообществом (преступной организацией)
(1) Организатор и руководитель преступного сообщества (преступной организации) несут ответственность за преступления, совершенные преступным сообществом (преступной организацией), которые охватывались умыслом этих лиц и соответствовали преступным целям создания этого сообщества (преступной организации).
(2) Члены преступного сообщества (преступной организации), независимо от выполняемых в сообществе (преступной организации) преступных обязанностей, отвечают как соисполнители за все преступления, совершенные сообществом (преступной организацией), если они охватывались их умыслом и входили в круг целей создания преступного сообщества (преступной организации).

(В редакции Закона КР от 26 июля 2011 года № 141)

Статья 35. Укрывательство
(1) Заранее не обещанное укрывательство преступника, а равно орудий и средств совершения преступления, следов преступления либо предметов, добытых преступным путем, влечет ответственность лишь в случаях, специально предусмотренных настоящим Кодексом.
(2) Не подлежат ответственности за заранее не обещанное укрывательство супруг или близкие родственники подозреваемого, обвиняемого или подсудимого.

Глава 8

Обстоятельства, исключающие преступность деяния

Статья 36. Необходимая оборона
(1) Не является преступлением причинение вреда посягающему лицу в состоянии необходимой обороны, то есть при защите личности, имущества и прав обороняющегося или других лиц, охраняемых законом интересов общества или государства от общественно опасного посягательства, если это посягательство было сопряжено с насилием, опасным для жизни и здоровья обороняющегося или другого лица, либо с непосредственной угрозой применения такого насилия.
(2) Защита от посягательства, не сопряженного с насилием, опасным для жизни и здоровья обороняющегося или другого лица, либо с непосредственной угрозой применения такого насилия, а также защита от посягательства на завладение чужим имуществом, является правомерной, если при этом не было допущено превышения пределов необходимой обороны, то есть умышленных действий, явно не соответствующих характеру и опасности посягательства.
(3) Превышением пределов необходимой обороны признается очевидное несоответствие защиты характеру и степени общественной опасности посягательства, в результате чего посягающему причиняется явно чрезмерный, невызываемый обстановкой, тяжкий вред.
(4) Не являются превышением пределов необходимой обороны действия обороняющегося лица, если это лицо вследствие неожиданности посягательства не могло объективно оценить степень и характер опасности нападения. Причинение при этом посягающему лицу телесных повреждений, в том числе повлекших его смерть в связи с неожиданным нападением либо по причине неосторожности, не влечет уголовной ответственности.
(5) Не являются превышением пределов необходимой обороны действия обороняющегося лица при защите от незаконного и насильственного проникновения посягающего лица в жилище, совершаемого против воли проживающего (пребывающего) в нем на законных основаниях лица, с причинением нападающему телесных повреждений, в том числе повлекших его смерть.
(6) Независимо от тяжести вреда, причиненного посягающему, также не является превышением пределов необходимой обороны и не влечет уголовной ответственности применение оружия или любых других средств либо орудия для:
1) защиты от нападения вооруженного лица;
2) защиты от группового нападения.
Групповым нападением в настоящей статье считается нападение двух и более лиц, за исключением нападения женщин с явными признаками беременности либо лиц, которые явно являются малолетними.
(7) Положения настоящей статьи в равной мере распространяются на всех лиц независимо от их профессиональной или иной специальной подготовки и служебного положения, а также независимо от возможности избежать общественно опасного посягательства или обратиться за помощью к другим лицам или органам власти.
(В редакции Закона КР от 27 февраля 2015 года № 41) Статья 37. Крайняя необходимость
(1) Не является преступлением причинение вреда правоохраняемым интересам в состоянии крайней необходимости, то есть для устранения опасности, угрожающей личности и правам данного лица или других лиц, интересам общества и государства, если эта опасность при данных обстоятельствах не могла быть устранена другими средствами и если причиненный вред является менее значительным, чем предотвращенный.
(2) Превышением пределов крайней необходимости признается причинение вреда, явно не соответствующего характеру и степени угрожавшей опасности и обстоятельствам, при которых опасность устранялась, когда указанным интересам был причинен вред, равный или более значительный, чем предотвращенный. Причинение при этом вреда по неосторожности не влечет уголовную ответственность.
Статья 38. Причинение вреда при задержании лица, совершившего преступление
(1) Не является преступлением причинение вреда лицу при его задержании в момент или непосредственно после совершения им преступления в целях передачи задержанного органам власти, если при этом не было допущено явного несоответствия мер задержания характеру и степени общественной опасности содеянного задержанным и обстоятельствам задержания.
(2) Превышением мер, необходимых для задержания лица, совершившего общественно опасное деяние, признается явное несоответствие средств и методов задержания опасности деяния и лица, его совершившего, а также обстоятельствам задержания, в результате чего лицу умышленно причиняется вред, не вызываемый необходимостью задержания. Причинение при этом вреда по неосторожности не влечет уголовную ответственность.
Статья 39. Исполнение приказа или иного распоряжения
(1) Не является преступлением причинение вреда при правомерном исполнении лицом приказа или иного распоряжения, равно обязанностей, предусмотренных его должностью.
(2) Лицо, совершившее преступление по заведомо преступному приказу или иному распоряжению, подлежит уголовной ответственности на общих основаниях.
(3) Лицо не подлежит уголовной ответственности за неисполнение либо иное нарушение приказа, распоряжения, либо должностных обязанностей, если они были возложены на него неправомерно. Ответственность наступает лишь в том случае, если фактически совершенное им деяние содержит состав иного преступления.
Статья 40. Обоснованный риск
(1) Не является преступлением причинение вреда правоохраняемым интересам при обоснованном риске для достижения общественно полезной цели.
(2) Риск признается обоснованным, если совершенное действие соответствует современным научно-техническим знаниям и опыту, а поставленная цель не могла быть достигнута не связанными с риском действиями и лицо, допустившее риск, предприняло все возможные меры для предотвращения вреда правоохраняемым интересам.
(3) Риск не признается обоснованным, если он заведомо был сопряжен с угрозой гибели людей, экологической катастрофы либо иных тяжких последствий.

РАЗДЕЛ III НАКАЗАНИЕ

Глава 9

Понятие и цели наказания. Виды наказания

Статья 41. Понятие и цели наказания
(1) Наказание есть мера принуждения (кара), применяемая от имени государства по приговору суда к лицу, признанному виновным в совершении преступления, и заключающаяся в лишении или ограничении прав и свобод осужденного.
(2) Наказание применяется в целях восстановления социальной справедливости, исправления осужденных, а также предупреждения совершения других преступлений как осужденными, так и другими лицами.
(3) Наказание не имеет целью причинение физических страданий или унижение человеческого достоинства.
Статья 42. Виды наказаний
(1) К лицам, совершившим преступления, могут применяться следующие основные виды наказания:
1) привлечение к общественным работам;
2) штраф;
3) тройной айып;
4) лишение права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью;
5) публичное извинение с возмещением ущерба;
6) исправительные работы;
7) ограничение свободы;
8) содержание в дисциплинарной воинской части;
9) лишение свободы;
10) пожизненное лишение свободы.
(2) Кроме основных наказаний, к осужденным могут применяться следующие дополнительные наказания:
1) лишение специального, воинского, почетного звания, классного чина, специального классного чина, дипломатического ранга и государственных наград;
2) конфискация имущества;
3) лишение права управлять транспортным средством.
(3) Штраф, публичное извинение с возмещением ущерба и лишение права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью могут применяться и в качестве дополнительных наказаний.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91, 11 апреля 2013 года №

50, 16 февраля 2015 года № 33)

Статья 43. Общественные работы
(1) Общественные работы состоят в выполнении осужденным в свободное от основной работы или учебы время бесплатного труда в пользу общества, вид которого определяется исполнительными органами местного самоуправления по согласованию с уголовно-исполнительной инспекцией.
(2) Общественные работы назначаются продолжительностью от сорока до трехсот шестидесяти часов. Отбываются осужденным бесплатно в свободное от основной работы и учебы время не свыше четырех часов в день, а неработающим
- не свыше восьми часов в день.
Наказание в виде привлечения к общественным работам назначается, как правило, с учетом состояния его здоровья, профессии, квалификации, уровня образования.
(3) В случае злостного уклонения осужденного от общественных работ суд по представлению уголовно-исполнительной инспекции может заменить наказание исправительными работами, ограничением свободы или лишением свободы в пределах сроков, предусмотренных соответственно статьями 46-3 и 49 настоящего Кодекса. При этом время, в течение которого осужденный отбывал общественные работы, учитывается из расчета один день исправительных работ, ограничения свободы или лишения свободы за восемь часов общественных работ.
Общественные работы могут быть заменены исправительными работами, ограничением свободы или лишением свободы также в случае, если в санкции статьи, по которой лицо признано виновным, не предусмотрены данные виды наказаний. При этом срок исправительных работ, ограничения свободы или лишения свободы устанавливается на срок не более одного года.
Время, в течение которого осужденный работал, учитывается как смягчающее ответственность обстоятельство.
(4) Общественные работы не могут быть назначены:
1) военнослужащим;
2) женщинам в возрасте свыше 55 лет и мужчинам свыше 60 лет;
3) беременным женщинам;
4) женщинам, имеющим детей в возрасте до 3 лет;
5) инвалидам I и II группы;
6) лицам, не имеющим постоянного места жительства.

(В редакции Законов КР от 21 сентября 1998 года № 124, 12 марта 2002 года № 36, 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года № 145)

Статья 44. Штраф
(1) Штраф - есть взыскание в доход государства, налагаемое судом в денежной форме, либо исчисляемое в величине кратной стоимости предмета или сумме коммерческого подкупа или взятки, в случаях и пределах, установленных настоящим Кодексом.
(2) Штраф устанавливается в зависимости от характера и тяжести совершенного преступления с учетом имущественного положения осужденного.
(3) Штраф, за исключением совершения преступлений, предусмотренных статьями 224, 225 и 303-315 настоящего Кодекса, в качестве основного наказания устанавливается в размере от двадцати расчетных показателей до двадцати пяти тысяч расчетных показателей, а в качестве дополнительного наказания - в размере от двадцати расчетных показателей до пяти тысяч расчетных показателей на момент совершения преступления.
(4) Штраф в качестве основного наказания за совершение преступлений, предусмотренных статьями 224, 225 и 303-315 настоящего Кодекса, устанавливается в размере от пятисот до пятидесяти тысяч расчетных показателей, а в качестве дополнительного наказания - в размере от двухсот расчетных показателей до десяти тысяч расчетных показателей на момент совершения преступления.
(5) Штраф в качестве основного либо дополнительного наказания за совершение преступлений, предусмотренных статьями 224, 225 и 303-315 настоящего Кодекса, исчисляемый исходя из величины, кратной сумме коммерческого подкупа или взятки, устанавливается в размере до стократной суммы коммерческого подкупа или взятки, но не может быть менее пятисот расчетных показателей и более пятидесяти тысяч расчетных показателей.
(6) Штраф в качестве дополнительного наказания назначается судом только в случаях, предусмотренных соответствующими статьями Особенной части настоящего Кодекса.
(7) В случае признания вины и возмещения вреда, причиненного преступлением, виновным в совершении преступлений, предусмотренных статьями 224, 225 и 303-315 настоящего Кодекса, суд назначает наказание в виде минимального размера штрафа, предусмотренного указанными статьями настоящего Кодекса.
(8) В случае уклонения от уплаты штрафа он заменяется исправительными работами, ограничением свободы или лишением свободы в пределах срока, предусмотренного соответствующей статьей Особенной части настоящего Кодекса, по которой лицо признано виновным.
Штраф может быть заменен исправительными работами, ограничением свободы также в случае, если статья Особенной части настоящего Кодекса, по которой лицо признано виновным, не предусматривает данные виды наказаний. При этом сроки привлечения к исправительным работам, ограничения свободы или лишения свободы устанавливаются от шести месяцев до одного года.
Положения части 8 настоящей статьи не распространяются на осужденных к наказанию в виде штрафа за преступления, предусмотренные статьями 224, 225 и
303-315 настоящего Кодекса.
(9) В случае уклонения от уплаты штрафа осужденными за совершение преступлений, предусмотренных статьями 224, 225 и 303-315 настоящего Кодекса, он заменяется лишением свободы в пределах срока, предусмотренного соответствующей статьей Особенной части настоящего Кодекса, по которой лицо признано виновным.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164)

Статья 45. Тройной айып
(1) Тройной айып есть взыскание, налагаемое судом в трехкратном размере причиненного ущерба в денежном или натуральном выражении.
(2) Две части тройного айыпа взыскиваются в пользу потерпевшего в возмещение материального и морального ущерба, третья часть - в пользу государства.
(3) В случае уклонения от уплаты тройного айыпа он заменяется исправительными работами, ограничением свободы или лишением свободы в пределах срока, предусмотренного в санкции соответствующей статьи Особенной части настоящего Кодекса, по которой лицо признано виновным.
Тройной айып может быть заменен исправительными работами, ограничением свободы или лишением свободы также в случае, если в санкции закона, по
которому лицо признано виновным, не предусмотрены данные виды наказаний. При этом сроки исправительных работ, ограничения свободы или лишения свободы устанавливаются от шести месяцев до одного года.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 46. Лишение права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью
(1) Лишение права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью может быть назначено судом на срок от одного года до пяти лет в качестве основного наказания или на срок от одного года до трех лет в качестве дополнительного наказания.
(2) Лишение права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью в качестве дополнительного наказания может назначаться судом и в случаях, когда эта мера не предусмотрена статьей Особенной части настоящего Кодекса, и, исходя из характера совершенного лицом преступления, суд признает невозможным сохранение за ним права занимать определенную должность или заниматься определенной деятельностью.
(3) При назначении этого наказания в качестве дополнительного к лишению свободы, содержанию в дисциплинарной части течение срока начинается после отбытия основного наказания, установленного приговором. При назначении лишения права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью в качестве дополнительного к другим видам наказания, а также при условном осуждении его срок исчисляется с момента вступления приговора в законную силу.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 46-1. Публичное извинение с возмещением ущерба
(1) Публичное извинение с возмещением материального ущерба как вид уголовного наказания назначается судом за совершение преступления небольшой тяжести и менее тяжкие преступления и выражается в принесении извинения перед потерпевшим в присутствии представителей органов местного самоуправления, жителей соответствующего населенного пункта, а также трудового коллектива.
(2) Наказание в виде публичного извинения не назначается в случаях, если потерпевшему не возмещен материальный ущерб и потерпевший не принял извинение.
(3) При назначении этого наказания в качестве дополнительного, публичное извинение приносится в суде.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 46-2. Исправительные работы
(1) Исправительные работы назначаются осужденному, исправление и перевоспитание которого возможно без изоляции от общества и без удаления из той местности, в которой проживал и работал до совершения преступления.
(2) Исправительные работы назначаются за совершение преступлений небольшой тяжести и менее тяжкие преступления сроком от трех месяцев до трех лет и отбываются по основному месту работы осужденного либо в иных местах, определяемых исполнительными органами местного самоуправления по согласованию с органами, ведающими исполнением исправительных работ, но в районе места жительства осужденного.
(3) Из ежемесячного заработка осужденного к исправительным работам по решению суда производится удержание в доход государства в пределах от пяти до двадцати процентов.
(4) В случае злостного уклонения от отбывания исправительных работ лицом, осужденным к исправительным работам, суд по представлению органа, ведающего исполнением наказания, может заменить исправительные работы лишением свободы на срок до одного года.
(5) Исправительные работы не назначаются лицам, признанным нетрудоспособными или обучающимся в учебных заведениях с отрывом от производства, военнослужащим беременным женщинам и женщинам, имеющим малолетних детей до трех лет, инвалидам I и II групп и лицам, не имеющим постоянного места жительства или места работы.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 46-3. Ограничение свободы
(1) Ограничение свободы заключается в наложении на осужденного судом определенных обязанностей, ограничивающих его свободу, и отбывается по месту его жительства без изоляции от общества под надзором специализированного государственного органа.
(2) Ограничение свободы назначается за совершение преступления небольшой тяжести или менее тяжкого преступления сроком от шести месяцев до пяти лет. В случае замены наказания в виде привлечения к общественным работам ограничением свободы, оно может быть назначено на срок менее шести месяцев.
(3) Суд, назначая наказание в виде ограничения свободы, возлагает на осужденного исполнение одного или нескольких обязанностей: не менять постоянного места жительства, работы и учебы без уведомления органа, осуществляющего надзор; не посещать определенных мест в свободное от учебы и работы время; не покидать места жительства; не выезжать в другие места без разрешения органа, осуществляющего надзор. Суд может возложить на осужденного к ограничению свободы исполнение и других обязанностей, способствующих его исправлению, в том числе: пройти курс лечения от алкоголизма, наркомании, токсикомании, заболеваний, передающихся половым путем, осуществлять материальную поддержку семье.
(4) В случае злостного уклонения от отбывания наказания лицом, осужденным к ограничению свободы, суд по представлению органа, осуществляющего надзор, может заменить неотбытый срок ограничения свободы наказанием в виде лишения свободы на тот же срок. При этом время отбывания ограничения свободы засчитывается в срок лишения свободы из расчета один день лишения свободы за один день ограничения свободы.
(5) Ограничение свободы не назначается лицам, не имеющим постоянного места жительства, иностранным гражданам и лицам без гражданства, временно проживающим в Кыргызской Республике, а также военнослужащим.
(6) В период отбывания наказания в виде ограничения свободы суд по представлению органа, осуществляющего надзор за поведением осужденного, может отменить полностью или частично ранее установленные осужденному обязанности либо установить дополнительные обязанности.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 46-4. Лишение права управлять транспортным средством
(1) Лишение права управлять транспортным средством может быть назначено судом на срок от одного года до трех лет в качестве дополнительного наказания.
(2) Лишение права управлять транспортным средством в качестве дополнительного наказания может назначаться судом исходя из характера совершенного лицом преступления.
(3) При назначении этого наказания в качестве дополнительного к лишению свободы, содержанию в дисциплинарной воинской части течение срока начинается после отбытия основного наказания, установленного приговором
(В редакции Закона КР от 16 февраля 2015 года № 33) Статья 47. Содержание в дисциплинарной воинской части
Содержание в дисциплинарной воинской части применяется к военнослужащим срочной службы на срок от трех месяцев до одного года в случаях предусмотренных настоящим Кодексом, а также когда суд, учитывая обстоятельства дела и личность осужденного, найдет необходимым вместо лишения свободы на срок не свыше пяти лет применить содержание в дисциплинарной воинской части сроком до одного года.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2007 года № 150)

Статья 48. Арест

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 49. Лишение свободы
(1) Лишение свободы заключается в принудительной изоляции осужденного от общества путем направления его в колонию-поселение или помещения в исправительную колонию общего, усиленного, строгого, особого режима либо в тюрьму.
(2) Лишение свободы устанавливается на срок от шести месяцев до двадцати лет.
(3) В случае частичного или полного сложения сроков лишения свободы при назначении наказаний по совокупности преступлений максимальный срок лишения свободы не может быть более двадцати пяти лет, а по совокупности приговоров - более тридцати лет.
(4) Осужденным к лишению свободы мужчинам отбывание наказания назначается:
1) лицам, осужденным за преступления, совершенные по неосторожности к лишению свободы на срок не свыше семи лет, - в колониях-поселениях;
2) лицам, впервые осужденным к лишению свободы за совершение умышленных преступлений небольшой тяжести, а также менее тяжких преступлений, а равно лицам, осужденным за преступления, совершенные по неосторожности к лишению свободы на срок свыше семи лет, и лицам, которым наказание в виде штрафа, тройного айыпа, привлечения к общественным работам, исправительных работ или ограничения свободы заменены лишением свободы, - в исправительных колониях общего режима;
3) лицам, впервые осужденным к лишению свободы за совершение тяжких или особо тяжких преступлений, - в исправительных колониях усиленного режима;
4) при рецидиве преступлений, если лицо ранее отбывало наказание в виде лишения свободы, а также при опасном рецидиве, - в исправительных колониях строгого режима;
5) при особо опасном рецидиве преступлений, лицам, осужденным к пожизненному лишению свободы, а также лицам, которым наказание в виде пожизненного лишения свободы было заменено в порядке помилования лишением свободы, - в исправительных колониях особого режима.
(5) Осужденным к лишению свободы женщинам отбывание наказания назначается:
1) лицам, осужденным за преступления, совершенные по неосторожности к лишению свободы на срок не свыше семи лет, - в колониях-поселениях;
2) лицам, осужденным за особо тяжкие преступления, а также при особо опасном рецидиве, - в колониях строгого режима;
3) другим осужденным - в колониях общего режима.
(6) Лицам, осужденным к лишению свободы за совершение особо тяжких преступлений, а также при особо опасном рецидиве преступлений, может быть назначено отбывание части срока наказания в тюрьме, но не более пяти лет.
(7) Лица, осужденные к лишению свободы, не достигшие к моменту вынесения судом приговора восемнадцатилетнего возраста, помещаются в воспитательные колонии общего или усиленного режима.
(8) Осуждаемым к лишению свободы мужчинам в возрасте более пятидесяти пяти лет и женщинам в возрасте более пятидесяти лет срок наказания не может превышать трех четвертей максимального срока лишения свободы, предусмотренного соответствующей статьей Особенной части настоящего Кодекса.
(9) Изменение назначенного осужденному вида исправительного учреждения производится судом по основаниям и в порядке, установленном законодательством Кыргызской Республики.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 февраля 2010 года №

27)

О практике назначения судами видов исправительных учреждений см. также
Постановление Пленума Верховного суда КР от 6 июля 2001 года № 7
Статья 50. Пожизненное лишение свободы
(1) Пожизненное лишение свободы заключается в изоляции осужденного от общества путем направления его в исправительную колонию особого режима и устанавливается за совершение особо тяжких преступлений в случаях, предусмотренных соответствующими статьями Особенной части настоящего Кодекса.
(2) Пожизненное лишение свободы не назначается:
- женщинам;
- лицам, совершившим преступления в возрасте до восемнадцати лет;
- мужчинам, достигшим в момент совершения преступления шестидесятилетнего возраста.
(3) Пожизненное лишение свободы в порядке помилования может быть заменено лишением свободы сроком на тридцать лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 февраля 2010 года №

27)

Статья 51. Лишение специального, воинского, почетного звания и классного чина
За совершение тяжкого или особо тяжкого преступления суд, с учетом личности виновного, может лишить его специального, воинского, почетного звания, классного чина, специального классного чина, дипломатического ранга и государственных наград.
(В редакции Закона КР от 11 апреля 2013 года № 50) Статья 52. Конфискация имущества
1. Конфискация имущества состоит в принудительном безвозмездном изъятии в собственность государства:
1) имущества осужденного и (или) доходов от него, оборудования, орудий и других средств, использовавшихся или предназначавшихся для использования каким-либо образом при совершении преступления;
2) имущества осужденного, переданного другому лицу, если лицо, принявшее имущество, знало или должно было знать, что оно получено в результате преступных действий;
3) преступного дохода или любой прибыли (выгоды) от преступного дохода, полученного в результате совершения легализации (отмывания) преступного дохода;
4) имущества или части имущества, которая соответствует оцененной стоимости приобщенных преступных доходов, если преступные доходы были приобщены к имуществу, приобретенному из законных источников.
2. При конфискации имущества государство не отвечает по долгам и обязательствам осужденного, если они возникли после принятия органами следствия или судом мер по замораживанию, аресту и конфискации имущества.
В отношении претензий, подлежащих удовлетворению за счет конфискованного имущества, государство отвечает лишь в пределах данного имущества, причем в отношении очередности удовлетворения претензий соблюдаются правила, установленные Гражданским процессуальным кодексом Кыргызской Республики.
3. В случае если конфискации подлежит только часть имущества, то суд должен указать, какая именно часть имущества подлежит конфискации или перечислить конфискуемые предметы.
В случае если конфискация определенного предмета, входящего в имущество, на момент принятия судом решения о конфискации данного предмета невозможна вследствие его использования, продажи или по иной причине, суд выносит решение о конфискации денежной суммы, которая соответствует стоимости данного предмета.
4. Конфискация имущества может быть назначена судом только за тяжкие и особо тяжкие преступления, совершенные из корыстных побуждений, предусмотренные соответствующими статьями Особенной части настоящего Кодекса.
(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164) Статья 52-1. Возмещение причиненного ущерба
(1) При решении вопроса о конфискации имущества в соответствии со статьей
52 настоящего Кодекса в первую очередь должен быть решен вопрос о возмещении ущерба, причиненного законному владельцу.
(2) При отсутствии у осужденного иного имущества, на которое может быть обращено взыскание, кроме указанного в статье 52 настоящего Кодекса, из его стоимости возмещается ущерб, причиненный законному владельцу, а оставшаяся часть обращается в доход государства.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164)

Глава 10

Назначение наказания

Статья 53. Общие начала назначения наказания
(1) Суд назначает наказание в пределах, установленных статьей Особенной части настоящего Кодекса, предусматривающей ответственность за совершенное преступление, и с учетом положений Общей части настоящего Кодекса. При назначении наказания суд учитывает характер и степень общественной опасности совершенного преступления, мотивы содеянного, личность виновного, характер и размер причиненного вреда, обстоятельства, смягчающие и отягчающие ответственность.
(2) Лицу, совершившему преступление, должно быть назначено справедливое наказание, необходимое и достаточное для его исправления и предупреждения новых преступлений. Наказание в виде лишения свободы может быть назначено лишь при условии, что его цели не могут быть достигнуты иным, более мягким наказанием, предусмотренным соответствующей статьей Особенной части настоящего Кодекса.
(3) Наказание в виде лишения свободы за совершение преступления небольшой тяжести и менее тяжкого преступления, предусмотренное частями 1 и
2 статей 164-166, 171, статьей 177, частью 1 статьи 181, статьей 183, частями 1 и
2 статьи 184, статьей 185, частью 1 статьи 203, статьями 209, 210, 276, 278, частью 1 статьи 280, частью 1 статьи 282,
статьей 284, частью 1 статьи 290, частью 1 статьи 306 настоящего Кодекса, может быть назначено лишь в том случае, если у подсудимого нет возможности частично или полностью возместить нанесенный ущерб или устранить причиненный вред.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 февраля 2010 года №

27)

Статья 54. Обстоятельства, смягчающие ответственность
(1) Обстоятельствами, смягчающими ответственность, признаются:
1) явка с повинной, чистосердечное раскаяние, активное способствование раскрытию преступления;
2) добровольное возмещение нанесенного ущерба или устранение причиненного вреда;
3) совершение преступления вследствие стечения тяжелых личных, семейных или иных обстоятельств;
4) совершение преступления под влиянием угрозы или принуждения либо в силу материальной, служебной или иной зависимости, а также в случае исполнения незаконного приказа или распоряжения;
5) совершение преступления под влиянием сильного душевного волнения, вызванного насилием, тяжким оскорблением или иными неправомерными действиями потерпевшего;
6) совершение преступления при нарушении условий правомерности необходимой обороны, крайней необходимости, задержания лица, совершившего преступление;
7) совершение преступления несовершеннолетним;
8) совершение преступления женщиной в состоянии беременности.
(2) При назначении наказания суд может признать также смягчающими обстоятельства, не указанные в настоящей статье.
(3) Смягчающее обстоятельство, предусмотренное статьей Особенной части настоящего Кодекса в качестве признака преступления, не может вновь учитываться при назначении наказания.
(4) При наличии явки с повинной или активном способствовании раскрытию преступления и при отсутствии отягчающих обстоятельств срок или размер наказания при совершении преступления небольшой тяжести и менее тяжкого преступления не может превышать половины, при совершении тяжкого преступления - двух третей, при совершении особо тяжкого преступления - трех четвертей максимального срока или размера наиболее строгого вида наказания, предусмотренного соответствующей статьей Особенной части настоящего Кодекса.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 55. Обстоятельства, отягчающие ответственность
(1) Обстоятельствами, отягчающими ответственность, признаются:
1) рецидив, совершение преступлений в виде промысла;
2) совершение преступления в составе группы лиц, группы лиц по предварительному сговору, организованной преступной группы или преступного сообщества (преступной организации);
3) совершение преступления из корыстных или иных низменных побуждений;
4) совершение преступления в отношении лица в связи с выполнением им своего служебного или общественного долга или в отношении его близких родственников;
5) причинение преступлением тяжких последствий;
6) совершение преступления в отношении малолетнего, престарелого или лица, находящегося в беспомощном состоянии;
7) совершение преступления в отношении женщины, заведомо для виновного находящейся в состоянии беременности;
8) совершение преступления в отношении лица, находящегося в материальной, служебной или иной зависимости от виновного;
9) совершение преступления с использованием малолетнего или лица, заведомо для виновного страдающего психическим заболеванием или слабоумием;
10) совершение преступления с особой жестокостью или издевательством;
11) совершение преступления с использованием условий общественного бедствия, массовых беспорядков или в период чрезвычайного положения;
12) совершение преступления общеопасным способом;
13) совершение преступления с использованием оружия, боевых припасов, взрывчатых веществ, взрывных или имитирующих их устройств, специально изготовленных технических средств, ядовитых и радиоактивных веществ, лекарственных и иных химико-фармакологических препаратов, а также с применением физического или психического принуждения;
14) совершение преступления с целью скрыть другое преступление или облегчить его совершение;
15) совершение преступления с целью эксплуатации, подвергшее угрозе здоровье или жизнь человека;
16) совершение преступления в состоянии алкогольного, наркотического или иного опьянения;
17) нанесение экономического ущерба путем вмешательства должностного лица государственного органа в законную предпринимательскую деятельность.
18) совершение преступления в отношении малолетнего родителем или лицом, его заменяющим, а равно воспитательного, лечебного, социальной защиты населения и других аналогичных учреждений, на которых законом возложены обязанности осуществлять надзор за малолетним.
(2) Суд вправе в зависимости от характера преступления не признать любое из перечисленных в части первой обстоятельств отягчающим.
(3) При назначении наказания суд не может признать отягчающими обстоятельства, не указанные в настоящей статье.
(4) Отягчающее обстоятельство, предусмотренное статьей Особенной части настоящего Кодекса в качестве признака преступления, не может вновь учитываться при назначении наказания.

(В редакции Законов КР от 9 августа 2003 года № 193, 25 июня 2007 года №

91, 6 августа 2007 года № 131, 8 мая 2009 года № 150, 24 ноября 2016 года №

188)

Статья 56. Назначение более мягкого наказания, чем предусмотрено законом
(1) Суд, учитывая исключительные обстоятельства дела, существенно снижающие степень общественной опасности деяния, а также личность виновного и признавая необходимым назначить ему наказание ниже низшего предела, предусмотренного законом за данное преступление, или перейти к другому, более мягкому виду наказания, может допустить такое смягчение с обязательным указанием его мотивов. При этом срок и размер наказания не могут быть ниже низшего предела, предусмотренного частью второй статьи 43, частью второй статьи 44, частью первой статьи 45, частью первой статьи 46, статьей 47, частью
второй статьи 48, частью второй статьи 49, статьями 80 и 81 настоящего Кодекса для данного вида наказания.
(2) По тем же основаниям суд может не назначить дополнительное наказание, которое согласно статье Особенной части настоящего Кодекса, предусматривающей ответственность за совершенное преступление, является обязательным.
(3) Исключительными могут быть признаны как отдельные смягчающие обстоятельства, так и совокупность таких обстоятельств.
(4) Действие данной статьи не распространяется на лиц, совершивших преступления, предусмотренные статьями 224, 225 и 303-315 настоящего Кодекса.

(В редакции Закона КР от 12 марта 2002 года № 36, 10 августа 2012 года №

164 )

Статья 57. Назначение наказания за приготовление к преступлению, покушение на преступление и за преступление, совершенное в соучастии
(1) При назначении наказания за приготовление к преступлению и покушение на преступление суд учитывает характер и степень общественной опасности действий, совершенных виновным, степень осуществления преступного намерения и причины, в силу которых преступление не было доведено до конца.
(2) При назначении наказания соучастникам преступления суд учитывает характер и степень участия каждого из них в совершении преступления. Отягчающие и смягчающие обстоятельства, относящиеся к личности отдельного соучастника, учитываются судом только при назначении наказания этому соучастнику.
(3) За приготовление к преступлению и покушение на преступление пожизненное лишение свободы не назначается.

(В редакции Закона КР от 10 февраля 2010 года № 27)

Статья 58. Назначение наказания при рецидиве преступлений
(1) При назначении наказания за рецидив, опасный рецидив и особо опасный рецидив учитываются число, характер, тяжесть и последствия совершенных преступлений, обстоятельства, в силу которых исправительное воздействие предыдущего наказания оказалось недостаточным, а также характер, тяжесть и последствия новых преступлений.
(2) Размер наказания за рецидив не может быть ниже половины, за опасный рецидив - не менее двух третей, а за особо опасный рецидив - не менее трех четвертей максимального наказания, предусмотренного за совершенное преступление.
(3) При наличии исключительных обстоятельств, предусмотренных статьей 56 настоящего Кодекса, наказание за рецидив назначается без учета ограничений, предусмотренных частью второй настоящей статьи.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

Статья 59. Назначение наказания при совершении нескольких преступлений
(1) При совокупности преступлений суд, назначив наказание отдельно за каждое преступление, окончательно определяет наказание путем полного или частичного сложения в пределах, установленных статьей 49 настоящего Кодекса.
(2) К основному наказанию суд может присоединить дополнительные наказания, назначенные за преступления, в совершении которых лицо было признано виновным.
(3) Если за преступления, входящие в совокупность, назначены наказания различных видов, относительно которых настоящий Кодекс не предусматривает возможность их замены (зачета), они исполняются самостоятельно.
(4) По тем же правилам назначается наказание, если после вынесения приговора по делу будет установлено, что осужденный виновен еще и в другом преступлении, совершенном им до вынесения приговора по первому делу. В этом случае в срок наказания засчитывается наказание, отбытое по первому приговору.

(В редакции Закона КР от 21 сентября 1998 года № 124)

Статья 60. Назначение наказания по совокупности приговоров
(1) Если осужденный после вынесения приговора, но до полного отбытия наказания совершил новое преступление, суд к наказанию, назначенному по последнему приговору, полностью или частично присоединяет неотбытую часть наказания по предыдущему приговору.
(2) Окончательное наказание по совокупности приговоров в случае, если оно менее строгое, чем лишение свободы, не может превышать максимальных срока и размера, предусмотренных для данного вида наказания Общей частью настоящего Кодекса.
(3) Окончательное наказание по совокупности приговоров в виде лишения свободы не может превышать тридцати лет.
(4) Окончательное наказание по совокупности приговоров должно быть больше как наказания, назначенного за вновь совершенное преступление, так и неотбытой части наказания по предыдущему приговору.

(В редакции Законов КР от 12 марта 2002 года № 36, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 61. Правила сложения наказаний и зачета
(1) При сложении наказаний по совокупности преступлений и совокупности приговоров одному дню лишения свободы соответствуют:
1) один день содержания в дисциплинарной воинской части;
2) два дня ограничения свободы;
3) три дня исправительных работ;
4) шестнадцать часов общественных работ.
(2) Предварительное заключение засчитывается судом в срок наказания. При этом один день предварительного заключения соответствует:
1) четырем дням отбывания наказания в виде исправительных работ;
2) трем дням отбывания наказания в виде ограничения свободы, а также содержания в колонии-поселении;
3) двум дням содержания в воспитательной колонии общего или усиленного режима, в исправительной колонии общего, усиленного или строгого режима, в дисциплинарной воинской части;
4) одному дню содержания в исправительной колонии особого режима, в тюрьме;
5) двадцати часам наказания в виде общественных работ.
(3) Время содержания под домашним арестом до вступления приговора в законную силу засчитывается в срок наказания в виде лишения свободы два дня за один день, в срок наказания в виде исправительных работ и ограничения свободы - один день за один день, а в срок наказания в виде привлечения к общественным работам - из расчета один день содержания под домашним арестом за два часа общественных работ.
(4) На период предварительного заключения и домашнего ареста время, в течение которого лицо заболело после совершения преступления по причинам, не связанным с членовредительством и симуляцией болезни, и находилось в лечебном учреждении, засчитывается в срок наказания.
Примечание. Предварительное заключение - это срок задержания подозреваемого и нахождения обвиняемого, подсудимого под стражей до вступления в силу приговора суда.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 62. Исчисление сроков наказания
(1) Сроки наказания исчисляются в сутках, месяцах и годах.
(2) Сроки привлечения к общественным работам исчисляются в часах. Статья 63. Условное осуждение
(1) Если при назначении наказания в виде лишения свободы, содержания в дисциплинарной части, суд, учитывая характер и степень общественной опасности совершенного преступления, личность виновного и иные обстоятельства дела, придет к выводу о возможности исправления осужденного без отбывания наказания, но в условиях контроля за его поведением, может постановить об условном неприменении наказания к виновному. В этом случае приговор не приводится в исполнение, если в течение определенного им испытательного срока осужденный не совершит нового преступления и выполнит возложенные на него судом обязанности.
(2) При условном осуждении могут быть назначены дополнительные наказания, за исключением конфискации имущества.
(3) Испытательный срок назначается продолжительностью от одного года до трех лет.
(4) При условном осуждении суд, при наличии к тому оснований, может обязать осужденного в определенный срок устранить причиненный вред, поступить на работу или учебу, не менять без согласия уголовно-исполнительной инспекции места жительства, уведомлять уголовно-исполнительную инспекцию об изменении места работы или учебы, периодически являться для регистрации в уголовно-исполнительную инспекцию, не выезжать без ее уведомления с постоянного места жительства, не посещать определенные места, находиться после наступления определенного времени по месту жительства, пройти курс лечения от алкоголизма, наркомании, токсикомании или венерического заболевания, осуществлять материальную поддержку семьи. Суд может возложить на условно осужденного исполнение и других обязанностей, способствующих его исправлению.
(5) Контроль за поведением условно осужденных осуществляется уголовно- исполнительной инспекцией при содействии органов внутренних дел, а в отношении военнослужащих - командованием воинских частей и учреждений.
(6) В течение испытательного срока суд по представлению органа, осуществляющего контроль за поведением осужденного, может отменить полностью или частично или дополнить ранее установленные для осужденного обязанности.
(7) Условное осуждение не применяется к лицам, осужденным за особо тяжкие преступления, к лицам, совершившим преступления против половой неприкосновенности малолетних и несовершеннолетних лиц, к лицам, совершившим преступления, предусмотренные статьями 224, 225, 226 - 2266, 227,
232, 299 - 2993, 303-315 и 375 настоящего Кодекса, к лицам, совершившим
преступления в составе организованной преступной группы, преступного сообщества (преступной организации), вооруженной группы (банды), к лицам, не имеющим постоянного места жительства, а также к иностранным гражданам и лицам без гражданства, временно проживающим в Кыргызской Республике.
(8) (Исключена в соответствии с Законом КР от 12 марта 2002 года № 36)

(В редакции Законов КР от 12 марта 2002 года № 36, 25 июня 2007 года №

91, 26 июля 2011 года № 141, 31 июля 2012 года № 145, 10 августа 2012 года №

164, 9 июля 2013 года № 126, 2 августа 2016 года № 162)

Статья 64. Отмена условного осуждения или продление испытательного срока
(1) Если до истечения испытательного срока условно осужденный своим поведением доказал свое исправление, суд по представлению органа, осуществляющего контроль за поведением условно осужденного, может постановить об отмене условного осуждения и снятии с осужденного судимости. При этом условное осуждение может быть отменено по истечении не менее половины установленного испытательного срока.
(2) Если условно осужденный уклонился от исполнения возложенных на него судом обязанностей или совершил нарушение общественного порядка, за которое на него было наложено административное взыскание, суд по представлению
органа, указанного в части первой настоящей статьи, может продлить испытательный срок, но не более чем на один год.
(3) В случае систематического или злостного неисполнения условно осужденным в течение испытательного срока возложенных на него судом обязанностей суд по представлению органа, указанного в части первой настоящей статьи, может постановить об отмене условного осуждения и исполнении наказания, назначенного приговором суда.
(4) В случае совершения условно осужденным в течение испытательного срока нового преступления суд назначает наказание по правилам, предусмотренным статьей 60 настоящего Кодекса. При этом суд отменяет условное осуждение, считает неотбытым наказание по предыдущему приговору, за исключением предварительного заключения.

(В редакции Закона КР от 12 марта 2002 года № 36)

РАЗДЕЛ IV

ОСВОБОЖДЕНИЕ ОТ УГОЛОВНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ И ОТ НАКАЗАНИЯ

Глава 11

Освобождение от уголовной ответственности

Статья 65. Освобождение от уголовной ответственности вследствие изменения обстановки или утраты лицом общественной опасности
Лицо, впервые совершившее преступление небольшой тяжести или менее тяжкое преступление, может быть освобождено от уголовной ответственности, если будет признано, что вследствие изменения обстановки, совершенное им деяние потеряло общественно опасный характер, или это лицо перестало быть общественно опасным.
Статья 66. Освобождение от уголовной ответственности при достижении согласия с потерпевшим
(1) Лицо, совершившее преступление небольшой тяжести или менее тяжкое преступление, освобождается от уголовной ответственности, если оно примирилось с потерпевшим и возместило причиненный вред.
(2) Освобождению от уголовной ответственности по части 1 настоящей статьи не подлежит лицо, совершившее преступление при рецидиве, опасном рецидиве или особо опасном рецидиве.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

Статья 66-1. Освобождение от уголовной ответственности с передачей на поруки
(1) Если по обстоятельствам дела совершенное лицом деяние, содержащее признаки преступления, и само это лицо не представляют большой общественной опасности, а также если лицо устранит причиненный материальный ущерб или вред, то по ходатайству общественной организации, трудового коллектива или образовательного учреждения, где оно работало (училось) на момент совершения преступления, оно может быть освобождено от уголовной ответственности и передано на поруки для перевоспитания и исправления общественной организации, трудовому коллективу или образовательному учреждению, подавшим ходатайство.
(2) На поруки может быть передано лицо, которое совершило преступление небольшой тяжести и менее тяжкое преступление, наказание за которые предусматривает лишение свободы сроком от шести месяцев до трех лет.
(3) На поруки не может быть передано лицо, которое ранее было осуждено за совершение умышленного преступления либо уже передавалось на поруки а также лицо, совершившее преступление, предусмотренное статьями 224, 225 и
303-315 настоящего Кодекса.
Не может быть передано на поруки также лицо, которое не считает себя виновным или по каким-либо причинам настаивает на рассмотрении дела в суде.
(4) При передаче на поруки на лицо, совершившее преступление, могут быть наложены запрет посещать определенные места и ограничение досуга.
(5) Если лицо, взятое на поруки, в течение года не оправдало доверия коллектива, нарушило обещание примерным поведением и честным трудом доказать свое исправление или оставило трудовой коллектив с целью уклониться от общественного воздействия, то общественная организация, трудовой коллектив или образовательное учреждение, взявшие его на поруки, выносят решение об отказе от поручительства и направляют это решение в прокуратуру или суд для рассмотрения вопроса о привлечении этого лица к уголовной ответственности за то деяние, содержащее признаки преступления, в связи с совершением которого оно было передано на поруки.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года № 145

, 10 августа 2012 года № 164 )

Статья 67. Давность привлечения к уголовной ответственности
(1) Лицо освобождается от уголовной ответственности, если со дня совершения преступления истекли следующие сроки:
1) один год после совершения преступления небольшой тяжести;
2) три года после совершения менее тяжкого преступления;
3) семь лет после совершения тяжкого преступления;
4) десять лет после совершения особо тяжкого преступления, кроме случая, предусмотренного частью пятой настоящей статьи.
(2) Сроки давности исчисляются со дня совершения преступления и до момента вступления приговора суда в законную силу.
(3) В случае совершения лицом нового преступления сроки давности по каждому преступлению исчисляются самостоятельно.
(4) Течение сроков давности приостанавливается, если лицо, совершившее преступление, скрывается от следствия или суда. В таких случаях течение сроков давности возобновляется с момента задержания лица или явки его с повинной.
(4-1) Если в отношении лица, обладающего иммунитетом, возбуждено уголовное дело и оно приостановлено в связи с наличием иммунитета, то в данном случае срок давности приостанавливается.
(5) Вопрос о применении сроков давности к лицу, совершившему преступление, за которое может быть назначено пожизненное лишение свободы, разрешается судом. Если суд не найдет возможным применить к нему срок давности, пожизненное лишение свободы не назначается, а назначается лишение свободы.
(6) К лицам, совершившим преступление против мира и безопасности человечества в случаях, специально предусмотренных законом Кыргызской Республики, а также лицам, совершившим преступления, предусмотренные статьями 226 - 2266, 227, 232, 292, 294, 2951, 299 - 2993, 303 и частью 4 статьи 304,
375 настоящего Кодекса, сроки давности не применяются.
(7) К лицам, совершившим преступление против половой неприкосновенности и половой свободы личности в отношении несовершеннолетних, истечение срока давности составляет 15 лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 29 апреля 2013 года №

64, 1 ноября 2013 года № 198, 21 апреля 2014 года № 62, 2 августа 2016 года №

162)

Глава 12

Освобождение от наказания

Статья 68. Освобождение от наказания вследствие утраты лицом общественной опасности
Лицо, совершившее преступление, может быть по приговору суда освобождено от наказания, если будет признано, что вследствие безупречного поведения и добросовестного отношения к труду или обучению после совершения преступления это лицо перестало быть общественно опасным.
Статья 69. Условно-досрочное освобождение от отбывания наказания
(1) Лицо, отбывающее наказание в виде лишения свободы, содержания в дисциплинарной воинской части, исправительных работ или ограничения свободы, может быть освобождено условно-досрочно, если судом будет признано, что для своего исправления оно не нуждается в полном отбывании назначенного судом наказания. При этом лицо может быть полностью или частично освобождено от дополнительного наказания.
(2) Применяя условно-досрочное освобождение, суд может возложить на лицо обязанности, предусмотренные частью четвертой статьи 63 настоящего Кодекса,
которые лицо должно выполнять в течение оставшейся неотбытой части наказания.
(3) Условно-досрочное освобождение может быть применено лишь после фактического отбывания осужденным:
1) не менее одной трети срока наказания, назначенного за преступление небольшой тяжести и менее тяжкое преступление, а в случае примирения с потерпевшим и возмещения причиненного вреда - по отбытии не менее одной четверти срока наказания;
2) не менее половины срока наказания, назначенного за тяжкое преступление, а в случае примирения с потерпевшим и возмещения причиненного вреда - по отбытии не менее двух пятых срока наказания;
3) не менее трех четвертей срока наказания, назначенного за особо тяжкое преступление;
4) не менее четырех пятых срока наказания за совершение преступления при особо опасном рецидиве;
5) не менее пять шестых срока наказания, которым пожизненное лишение свободы заменено в порядке помилования лишением свободы.
(31) Условно-досрочное освобождение применяется к осужденному:
1) прошедшему курс лечения от наркотической и (или) токсической зависимости, если такая зависимость существует, либо противотуберкулезного лечения в случае заболевания туберкулезом;
2) после полного возмещения материального ущерба, причиненного преступлением.
(4) Срок фактически отбытого лицом наказания в виде лишения свободы не может быть менее шести месяцев.
(5) Лицо, отбывающее наказание в виде пожизненного лишения свободы, может быть освобождено условно-досрочно, если судом будет признано, что оно не нуждается в дальнейшем отбывании этого наказания и фактически отбыло не менее тридцати лет лишения свободы.
(6) Контроль за поведением лица, освобожденного условно-досрочно, осуществляется уголовно-исполнительными инспекциями при содействии органов внутренних дел, а в отношении военнослужащих командованием воинских частей и учреждений.
(7) Если в течение оставшегося неотбытого срока наказания:
1) осужденный совершает нарушение общественного порядка, за которое на него было наложено административное взыскание, или злостно уклоняется от выполнения обязанностей, возложенных на него при применении условно- досрочного освобождения, суд по представлению органов, указанных в части шестой настоящей статьи, постановляет об отмене условно-досрочного освобождения и исполнении оставшейся неотбытой части наказания;
2) осужденный совершает неосторожное преступление, вопрос об отмене или сохранении условно-досрочного освобождения решается судом;
3) осужденный совершает умышленное преступление, суд назначает ему наказание по правилам, предусмотренным статьей 60 настоящего Кодекса. По этим же правилам назначается наказание в случае совершения неосторожного преступления, если суд отменяет условно-досрочное освобождение.
4) осужденный совершает новое преступление и судом принято решение об отмене условно-досрочного освобождения, повторно условно-досрочное освобождение не применяется.
(8) Срок контроля за осужденными, условно-досрочно освобожденным от отбывания наказания в виде лишения свободы, содержания в дисциплинарной воинской части, исправительных работ или ограничения свободы равен неотбытой части срока наказания, а за осужденными, условно-досрочно освобожденным от отбывания наказания в виде пожизненного лишения свободы, - равен пяти годам.
(81) К лицу, отбывающему наказание в связи с совершением преступления в отношении малолетнего и несовершеннолетнего, условно-досрочное освобождение не может быть применено.
9) Условно-досрочное освобождение не применяется к лицам, совершившим преступления в составе организованной преступной группы, преступного сообщества (преступной организации), вооруженной группы (банды), а также к лицам, совершившим преступления, предусмотренные статьями 226 - 2266, 227,
232, 294, 2951, 299 - 2993и 375, кроме случаев, предусмотренных частью пятой
настоящей статьи.
(10) К условно-досрочному освобождению не представляются осужденные, совершившие новое преступление в период отбывания пожизненного лишения свободы.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 26 июля 2011 года №

141, 31 июля 2012 года № 145, 1 ноября 2013 года № 198, 2 августа 2016 года №

162, 22 ноября 2016 года № 185, 14 июня 2017 года № 102)

Статья 70. Замена неотбытой части наказания более мягким видом наказания
(1) Лицу, отбывающему содержание в дисциплинарной воинской части или лишение свободы за преступление небольшой тяжести, менее тяжкое преступление, суд с учетом поведения в период отбывания наказания может заменить оставшуюся неотбытую часть наказания более мягким видом наказания.
(2) Замена наказания более мягким может быть применена после фактического отбытия осужденным:
1) не менее одной четверти срока наказания, назначенного судом за преступление небольшой тяжести или менее тяжкое преступление;
2) не менее одной трети срока наказания, назначенного судом за тяжкое преступление.
(3) При замене неотбытой части наказания суд может избрать любой более мягкий вид наказания в соответствии с видами наказания, указанными в статье 42 настоящего Кодекса, в пределах, предусмотренных настоящим Кодексом для каждого вида наказания.
(4) Замена неотбытой части наказания более мягким видом наказания за совершение преступлений, предусмотренных статьями 226-2266, 227, 232, 294,
2951, 299 - 2993 и 375 настоящего Кодекса, не допускается.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 февраля 2010 года №

27, 2 августа 2016 года № 162)

Внимание! В соответствии с публикацией в газете "Эркин Тоо" от 24 октября
1997 года № 96-99 часть 1 ст.70 изложена в следующей редакции:
"(1) Лицу, отбывающему лишение свободы за преступление небольшой тяжести, менее тяжкое, тяжкое или особо тяжкое преступление, суд с учетом поведения в период отбывания наказания может заменить оставшуюся неотбытую часть наказания более мягким видом наказания. При этом лицо может быть полностью или частично освобождено от отбывания дополнительного вида наказания."
О замене неотбытой части наказания более мягким видом наказания см. также
Постановление Пленума Верховного суда КР от 2 апреля 2003 года № 5
Статья 71. Освобождение от наказания в связи с тяжелой болезнью
(1) Лицо, заболевшее после вынесения приговора психическим заболеванием, лишающим его возможности сознавать значение своих действий или руководить ими, а также лицо, заболевшее иной тяжелой болезнью, препятствующей отбыванию наказания, перечень которых определяется Правительством Кыргызской Республики, подлежит освобождению от его отбывания на основании заключения медицинской комиссии.
(2) К лицам, перечисленным в части первой настоящей статьи, судом могут быть применены принудительные меры медицинского характера.
(3) В случае выздоровления наказание в отношении таких лиц может быть исполнено, если это последовало до истечения сроков давности, предусмотренных статьей 67 настоящего Кодекса, которые исчисляются со дня применения судом принудительной меры медицинского характера.
(4) Военнослужащие, осужденные к направлению в дисциплинарную часть, в случае признания их негодными к военной службе по состоянию здоровья освобождаются от отбывания наказания.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

порядок медицинского освидетельствования осужденных к лишению свободы, страдающих тяжелыми заболеваниями, и их представления к освобождению от дальнейшего отбывания наказания
Об освобождении от наказания в связи с тяжелой болезнью см. также
Постановление Пленума Верховного суда КР от 2 апреля 2003 года № 5
Статья 72. Отсрочка отбывания наказания осужденным, имеющим малолетних детей
(1) Осужденной беременной женщине, женщине, имеющей ребенка в возрасте до четырнадцати лет, кроме осужденной к лишению свободы за совершение особо тяжкого преступления, а также мужчине, имеющему ребенка в возрасте до четырнадцати лет и являющемуся единственным родителем, кроме осужденного за тяжкое или особо тяжкое преступление, суд может отсрочить отбывание наказания до достижения ребенком четырнадцатилетнего возраста.
(2) В случае если осужденные, указанные в части 1 настоящей статьи, отказались от ребенка или продолжают уклоняться от обязанностей по воспитанию ребенка после предупреждения, объявленного органом, осуществляющим контроль за поведением осужденных, в отношении которых отбывание наказания отсрочено, суд может по представлению этого органа отменить отсрочку отбывания наказания и направить осужденных для отбывания наказания в место, назначенное в соответствии с приговором суда.
(3) По достижении ребенком четырнадцатилетнего возраста суд освобождает осужденных, указанных в части 1 настоящей статьи, от отбывания наказания или оставшейся части наказания либо заменяет оставшуюся часть наказания более мягким видом наказания или принимает решение о направлении осужденных в соответствующее учреждение для отбывания оставшейся части наказания.
(4) Если в период отсрочки отбывания наказания осужденные, указанные в части 1 настоящей статьи, совершат новое преступление, суд назначает им наказание по правилам, предусмотренным статьей 60 настоящего Кодекса.
Примечание. Правила части 4 настоящей статьи распространяются на лица, осужденные до 1 января 1998 года с применением статьи 41-1 Уголовного кодекса Кыргызской Республики в редакции от 29 декабря 1960 года.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

Статья 73. Освобождение от наказания вследствие истечения срока давности исполнения обвинительного приговора
(1) Лицо освобождается от основного и дополнительного наказания, если обвинительный приговор не был приведен в исполнение в следующие сроки, считая со дня вступления его в законную силу:
1) два года - при осуждении к лишению свободы на срок не свыше двух лет или к наказанию, не связанному с лишением свободы;
2) четыре года - при осуждении к лишению свободы на срок не свыше пяти лет;
3) семь лет - при осуждении к лишению свободы на срок не свыше десяти лет;
4) десять лет - при осуждении к более строгому наказанию, чем лишение свободы сроком на десять лет.
(2) Течение давности прерывается, если осужденный уклонится от отбывания наказания. В этом случае течение давности возобновляется с момента явки осужденного для отбывания наказания либо с момента его задержания. При этом сроки давности, предусмотренные частью первой настоящей статьи, увеличиваются в два раза, но не могут превышать пятнадцати лет.
(3) Вопрос о применении давности к лицу, осужденному к пожизненному лишению свободы, разрешается судом. Если суд не найдет возможным применить давность, пожизненное лишение свободы заменяется лишением свободы.
(4) При совершении преступления против мира и безопасности человечества и в случаях, специально предусмотренных законами Кыргызской Республики, давность не применяется.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Глава 13

Амнистия. Помилование. Судимость

Статья 74. Амнистия
(1) Жогорку Кенеш Кыргызской Республики издает акт об амнистии в отношении индивидуально неопределенного круга лиц.
(2) Лица, совершившие преступления, актом об амнистии могут быть освобождены от уголовной ответственности. Лица, осужденные за совершение преступлений, могут быть освобождены от наказания либо назначенное им наказание может быть сокращено или заменено более мягким видом наказания, либо такие лица могут быть освобождены от дополнительного вида наказания.
Статья 75. Помилование
(1) В отношении индивидуально определенного лица помилование осуществляется Президентом Кыргызской Республики.
(2) Лицо, осужденное за преступление, актом помилования может быть освобождено от дальнейшего отбывания наказания либо назначенное ему наказание может быть сокращено или заменено более мягким видом наказания.
(3) Лицо, осужденное к пожизненному лишению свободы имеет право обращаться с ходатайством о помиловании по вступлении приговора в законную силу.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 76. Судимость
(1) Лицо, осужденное за совершение преступления, считается судимым со дня вступления обвинительного приговора суда в законную силу до момента погашения или снятия судимости. Судимость в соответствии с настоящим Кодексом учитывается при рецидиве преступлений и при назначении наказания.
(2) Лицо, освобожденное от наказания по приговору суда, считается несудимым.
(3) Судимость погашается:
1) в отношении лиц, условно осужденных, - по истечении испытательного срока;
2) в отношении лиц, осужденных к более мягким видам наказаний, чем лишение свободы, - по истечении одного года после отбытия наказания или исполнения наказания;
3) в отношении лиц, осужденных к лишению свободы за преступления небольшой тяжести, - по истечении трех лет после отбытия наказания;
(3-1) Судимость лиц, осужденных за совершение преступлений, предусмотренных статьями 224, 225 и 303-315 настоящего Кодекса, к основному наказанию в виде штрафа, погашается в соответствии с пунктами 3, 4, 5, 6 части 3 настоящей статьи после полного исполнения наказания.
4) в отношении лиц, осужденных за менее тяжкие преступления, - по истечении пяти лет после отбытия наказания;
5) в отношении лиц, осужденных к лишению свободы за тяжкие преступления,
- по истечении восьми лет после отбытия наказания;
6) в отношении лиц, осужденных за особо тяжкие преступления, - по истечении десяти лет после отбытия наказания.
(4) Если осужденный в установленном законом порядке был досрочно освобожден от отбывания наказания или неотбытая часть наказания была заменена более мягким видом наказания, то срок погашения судимости исчисляется исходя из фактически отбытого срока наказания с момента освобождения от отбывания основного и дополнительного видов наказаний.
(5) Если осужденный после отбытия наказания вел себя безупречно, то по ходатайству суд может снять с него судимость до истечения срока погашения судимости.
(6) Погашение или снятие судимости аннулирует правовые последствия, связанные с судимостью.

(В редакции Законов КР от 27 июля 2004 года № 101 , 10 августа 2012 года

№ 164 )

РАЗДЕЛ V

УГОЛОВНАЯ ОТВЕТСТВЕННОСТЬ НЕСОВЕРШЕННОЛЕТНИХ

Глава 14

Особенности уголовной ответственности несовершеннолетних

О судебной практике по делам о преступлениях несовершеннолетних см. также Постановление Пленума Верховного суда КР от 2 апреля 2003 года № 6
Статья 77. Уголовная ответственность несовершеннолетних
(1) Несовершеннолетними признаются лица, которым ко времени совершения преступления не исполнилось восемнадцать лет.
(2) Несовершеннолетним, совершившим преступления, может быть назначено наказание либо к ним могут быть применены принудительные меры воспитательного воздействия.
См. комментарий к статье 77 настоящего Кодекса.
Статья 78. Виды наказаний, применяемых к несовершеннолетним
(1) К несовершеннолетним, совершившим преступления, могут быть применены только следующие виды наказаний:
1) общественные работы;
2) штраф;

3)(утратил силу в соответствии с Законом КР от 16 июля 2012 года № 114)

4) (утратил силу в соответствии с Законом КР от 16 июля 2012 года №

114)

5) ограничение свободы;
6) лишение свободы.
(2) В случае, если несовершеннолетний осужденный, которому назначено условное осуждение, совершил в течение испытательного срока новое преступление, не являющееся особо тяжким, суд с учетом обстоятельств дела и личности виновного может повторно принять решение об условном осуждении, установив новый испытательный срок и возложив на условно осужденного исполнение определенных обязанностей, предусмотренных частью четвертой статьи 63 настоящего Кодекса.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 16 июля 2012 года №

114)

Статья 79. Назначение наказания несовершеннолетнему
(1) При назначении наказания несовершеннолетнему, кроме обстоятельств, предусмотренных статьей 53 настоящего Кодекса, учитываются условия его жизни и воспитания, уровень психического развития, иные особенности личности, а также влияние на него старших по возрасту лиц.
(2) Несовершеннолетний возраст, как смягчающее обстоятельство, учитывается в совокупности с другими смягчающими и отягчающими ответственность обстоятельствами.
Статья 80. Общественные работы, назначаемые несовершеннолетнему
Общественные работы назначаются на срок от сорока до ста двадцати часов, заключаются в выполнении работ, посильных для несовершеннолетнего, и исполняются им в свободное от учебы или основной работы время. Продолжительность исполнения данного вида наказания лицами в возрасте от четырнадцати до шестнадцати лет не может превышать двух часов в день, а лицами в возрасте от шестнадцати до восемнадцати лет - трех часов в день.

(В редакции Закона КР от 16 июля 2012 года № 114)

Статья 80-1. Штраф, назначаемый несовершеннолетнему
(1) Штраф применяется к несовершеннолетним, достигшим шестнадцатилетнего возраста. Штраф устанавливается в размере от двадцати до тридцати расчетных показателей.
(2) Штраф назначается только при наличии у несовершеннолетнего осужденного самостоятельного заработка или имущества, на которое может быть обращено взыскание.
Штраф, назначенный несовершеннолетнему, по решению суда может быть уплачен его родителями или иными законными представителями.

(В редакции Закона КР от 16 июля 2012 года № 114)

Статья 80-2. Исправительные работы, назначаемые несовершеннолетнему

(Утратила силу в соответствии с Законом КР от 16 июля 2012 года № 114)

Статья 80-3. Ограничение свободы, назначаемое несовершеннолетнему
Ограничение свободы назначается несовершеннолетним, совершившим преступление небольшой тяжести или менее тяжкое преступление, в возрасте до шестнадцати лет на срок от шести месяцев до одного года, в возрасте от шестнадцати до восемнадцати лет - от одного года до трех лет.

(В редакции Закона КР от 16 июля 2012 года № 114)

Статья 81. Арест, назначаемый несовершеннолетнему

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 82. Лишение свободы, назначаемое несовершеннолетнему
(1) Лицу, совершившему преступление в возрасте до восемнадцати лет, срок лишения свободы не может превышать:
1) за преступление небольшой тяжести - одного года;
2) за менее тяжкое преступление - трех лет;
3) за тяжкое преступление - пяти лет;
4) за особо тяжкое преступление - десяти лет.
(2) При назначении наказаний по совокупности преступлений или приговоров максимальный срок лишения свободы не может превышать десяти лет.
(3) Наказание в виде лишения свободы не может быть назначено несовершеннолетнему осужденному, впервые совершившему в возрасте до шестнадцати лет преступление небольшой тяжести или менее тяжкое преступление, а также остальным несовершеннолетним осужденным, впервые совершившим преступления небольшой тяжести.

(4) (Утратила силу в соответствии с Законом КР 31 июля 2012 года № 145)

(5) Отбывание наказания в виде лишения свободы лицу, не достигшему к моменту вынесения приговора восемнадцати лет, назначается в воспитательных колониях общего или усиленного режима.
(6) Отбывание наказания в воспитательных колониях назначается:
1) несовершеннолетним лицам мужского пола, осуждаемым впервые к лишению свободы, а также несовершеннолетним лицам женского пола - в колониях общего режима;
2) несовершеннолетним лицам мужского пола, ранее отбывавшим наказание в виде лишения свободы, - в колониях усиленного режима.
(7) В зависимости от характера и степени общественной опасности совершенного преступления, личности виновного и иных обстоятельств дела судом с указанием мотивов принятого решения может быть назначено отбывание лишения свободы осужденным несовершеннолетним лицам мужского пола в воспитательных колониях общего режима.
(8) При назначении несовершеннолетнему осужденному в возрасте от четырнадцати до шестнадцати лет наказания в виде лишения свободы за совершение тяжкого либо особо тяжкого преступления низший предел наказания, предусмотренный соответствующей статьей Особенной части настоящего Кодекса, сокращается наполовину.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 83. Принудительные меры воспитательного воздействия
(1) Несовершеннолетний, впервые совершивший преступление небольшой тяжести или менее тяжкое преступление, может быть освобожден от уголовной ответственности, если будет признано, что его исправление может быть достигнуто путем применения принудительных мер воспитательного воздействия.
(2) Несовершеннолетнему могут быть назначены следующие принудительные меры:
1) предупреждение;
2) передача под надзор родителей или лиц, их заменяющих, либо территориального подразделения уполномоченного государственного органа по защите детей;
3) ограничение досуга и установление особых требований к поведению несовершеннолетнего.
(3) Несовершеннолетнему может быть назначено одновременно несколько принудительных мер воспитательного воздействия. Срок применения принудительных мер воспитательного воздействия, предусмотренных пунктами 2 и 3 части второй настоящей статьи, устанавливается продолжительностью от одного месяца до двух лет при совершении преступления небольшой тяжести и от шести месяцев до трех лет - при совершении менее тяжкого преступления.
(4) В случае систематического неисполнения несовершеннолетним принудительной меры воспитательного воздействия эта мера по представлению комиссии по делам несовершеннолетних отменяется, и материалы направляются для привлечения несовершеннолетнего к уголовной ответственности.

(В редакции Законов КР от 21 сентября 1998 года № 124, 25 июня 2007 года

№ 91, 16 июля 2012 года № 114)

Статья 84. Содержание принудительных мер воспитательного воздействия
(1) Предупреждение состоит в разъяснении несовершеннолетнему вреда, причиненного его деянием, и последствий повторного совершения преступлений, предусмотренных настоящим Кодексом.
(2) Передача под надзор родителей или лиц, их заменяющих, либо инспекции по делам несовершеннолетних органов внутренних дел или комиссии по делам несовершеннолетних состоит в возложении на них обязанностей по воспитательному воздействию на несовершеннолетнего и контролю за его поведением.
(3) Ограничение досуга и установление особых требований к поведению несовершеннолетнего могут предусматривать запрет посещения определенных мест, использования определенных форм досуга, в том числе связанных с управлением механическим транспортным средством, ограничение пребывания вне дома после определенного времени суток, выезда в другие местности без разрешения комиссии по делам несовершеннолетних. Несовершеннолетнему может быть предъявлено также требование возвратиться в образовательное учреждение либо трудоустроиться с помощью комиссии по делам несовершеннолетних.
Настоящий перечень не является исчерпывающим.
Статья 85. Освобождение от наказания несовершеннолетнего
(1) Несовершеннолетний, осужденный за совершение преступления небольшой тяжести или менее тяжкое преступление, может быть освобожден судом от наказания с применением принудительных мер воспитательного воздействия, предусмотренных частью второй статьи 83 настоящего Кодекса.
(2) Несовершеннолетний, осужденный за совершение менее тяжкого преступления, может быть освобожден судом от наказания, если будет признано, что цели наказания могут быть достигнуты путем помещения его в специальное воспитательное или лечебно-воспитательное учреждение для несовершеннолетних. При этом срок пребывания в указанном учреждении не может превышать максимального срока наказания, предусмотренного настоящим Кодексом за преступление, совершенное несовершеннолетним.
Статья 86. Освобождение несовершеннолетнего от ответственности или наказания с применением принудительных мер
(1) Несовершеннолетний, впервые совершивший преступление небольшой тяжести, может быть освобожден от ответственности с передачей материалов на рассмотрение уполномоченного государственного органа по защите детей, если с учетом характера совершенного деяния, личности виновного и иных обстоятельств дела его исправление возможно без применения наказания.
(2) В отношении несовершеннолетнего, впервые совершившего преступление небольшой тяжести, при наличии оснований, предусмотренных в части первой настоящей статьи, суд может освободить его от наказания и применения принудительной меры.
(3) При существенном отставании в возрастном развитии несовершеннолетнего, лишающим его способности в полной мере сознавать значение совершенного деяния, суд может вместо наказания применить принудительные меры.

(В редакции Закона КР от 16 июля 2012 года № 114)

Статья 87. Условно-досрочное освобождение несовершеннолетнего от наказания
К несовершеннолетним, отбывающим наказание в виде лишения свободы, общественных работ и ограничения свободы, может быть применено условно- досрочное освобождение от отбывания наказания.

(В редакции Закона КР от 16 июля 2012 года № 114)

Статья 87-1. Замена наказания более мягким наказанием

(Утратила силу в соответствии с Законом КР от 16 июля 2012 года № 114)

Статья 88. Освобождение несовершеннолетнего от уголовной ответственности или наказания в связи с истечением сроков давности
Лицам, совершившим преступление в несовершеннолетнем возрасте, освобождение от уголовной ответственности или наказания в связи с истечением сроков давности, производится с применением сроков, в два раза меньших тех, которые предусмотрены для лиц, совершивших преступление в совершеннолетнем возрасте.
Статья 89. Погашение судимости у лиц, осужденных в несовершеннолетнем возрасте
Для лиц, совершивших преступление до исполнения возраста восемнадцати лет, сроки погашения судимости, предусмотренные статьей 76 настоящего Кодекса сокращаются и соответственно равны:
1) двум годам после отбытия лишения свободы за преступление небольшой тяжести;
2) трем годам после отбытия наказания за менее тяжкое преступление;
3) пяти годам после отбытия наказания за тяжкое преступление;
4) семи годам после отбытия наказания за особо тяжкое преступление.

РАЗДЕЛ VI

ПРИНУДИТЕЛЬНЫЕ И ИНЫЕ МЕРЫ МЕДИЦИНСКОГО ХАРАКТЕРА

Глава 15

Принудительные и иные меры медицинского характера

Статья 90. Принудительные и иные меры медицинского характера
(1) Принудительные меры медицинского характера могут быть назначены судом в отношении психически больных, совершивших общественно опасные деяния с целью лечения и предупреждения со стороны этих лиц новых общественно опасных деяний.
(2) Меры медицинского характера наряду с наказанием могут быть назначены судом в отношении осужденных, страдающих алкоголизмом, наркоманией или токсикоманией, с целью лечения и создания условий, способствующих достижению целей наказания.
Статья 91. Применение принудительных мер медицинского характера
К лицам, совершившим общественно опасные деяния в невменяемом состоянии, или совершившим такие деяния в состоянии вменяемости, но заболевшим до вынесения приговора или во время отбывания наказания душевной болезнью, лишающей их возможности отдавать себе отчет в своих действиях или руководить ими, судом могут быть применены следующие
принудительные меры медицинского характера, осуществляемые лечебными учреждениями органов здравоохранения:
1) обязательное амбулаторное наблюдение и лечение у психиатра
(принудительная диспансеризация);
2) помещение в психиатрическую больницу с обычным наблюдением;
3) помещение в психиатрическую больницу с усиленным наблюдением;
4) помещение в психиатрическую больницу со строгим наблюдением.
О порядке применения принудительных и иных мер медицинского характера в отношении лиц с психическими расстройствами, совершивших общественно- опасные деяния, см. также Положение, утвержденное приказом Минздрава КР от
29 апреля 2002 года № 177
Статья 92. Основания назначения принудительных мер медицинского характера
(1) Обязательное амбулаторное наблюдение и лечение у психиатра (принудительная диспансеризация) может быть назначено в отношении психически больных, не обнаруживающих признаков обострения заболевания, а также лиц, перенесших болезненное психическое расстройство, для активного наблюдения, предупреждения рецидивов заболевания и новых общественно опасных деяний.

(2) Принудительное лечение в психиатрической	больнице	с обычным
наблюдением может быть назначено в отношении	больного,	который по

психическому состоянию и характеру совершенного общественно опасного деяния
нуждается в больничном содержании.
(3) Принудительное лечение в психиатрической больнице с усиленным наблюдением может быть назначено психически больному, который совершил общественно опасное деяние, не связанное с посягательством на жизнь граждан, и по психическому состоянию не представляет угрозы для окружающих, но нуждается в больничном содержании и лечении в условиях усиленного наблюдения.
(4) Принудительное лечение в психиатрической больнице со строгим наблюдением может быть назначено психически больному, который по психическому состоянию и характеру совершенного общественно опасного деяния, представляет особую опасность для общества и нуждается в больничном содержании в условиях строгого наблюдения.
(5) Лица, помещенные в психиатрические больницы с усиленным и строгим наблюдением, содержатся в условиях, исключающих возможность совершения ими нового общественно опасного деяния.
Статья 93. Продление, изменение, прекращение применения принудительных мер медицинского характера
(1) Продление, изменение, прекращение применения принудительных мер медицинского характера осуществляется судом на основании заключения комиссии врачей-психиатров.
(2) Лица, к которым по решению суда применяются меры медицинского характера, должны не реже одного раза в шесть месяцев подвергаться освидетельствованию комиссией врачей-психиатров для решения вопроса о возможности возбуждения ходатайства перед судом о прекращении применения принудительных мер медицинского характера или изменения их вида. При отсутствии оснований для изменения или отмены принудительной меры медицинского характера комиссия врачей-психиатров дает заключение о продлении применения этой меры, которое не реже одного раза в год направляется администрацией лечебного учреждения для рассмотрения в суд.
Статья 94. Зачет времени применения принудительных мер медицинского характера
К лицу, которое после совершения преступления или во время отбывания наказания заболело психическим расстройством, лишающим его способности осознавать значение своих действий или руководить ими, после восстановления способности осознавать значение своих действий и руководить ими судом может быть применено наказание, если не истекли сроки давности или нет других оснований для освобождения его от уголовной ответственности и наказания. Если к такому лицу применяется наказание, то время, в течение которого применялись принудительные меры медицинского характера, засчитывается в срок наказания из расчета один день пребывания в психиатрическом стационаре за один день лишения свободы.
Статья 95. Применение мер медицинского характера к лицам с психическим расстройством, не исключающим вменяемость
Меры медицинского характера, применяемые к лицам с психическим расстройством, не исключающим вменяемость осужденным к лишению свободы, включают амбулаторное наблюдение врача-психиатра, лечение в психиатрическом стационаре, а также создание условий, способствующих проведению психотерапевтических и психокоррекционных мер во время отбывания наказания. Стационарное лечение проводится по рекомендации врача- психиатра в случае неблагоприятного изменения психического состояния лица. При осуждении их к мерам наказания, не связанным с лишением свободы, лечение осуществляется на общих основаниях.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 96. Применение мер медицинского характера к лицам, страдающим алкоголизмом, наркоманией, токсикоманией, туберкулезом, венерическими заболеваниями и ВИЧ-инфекцией
(1) В случае совершения преступления лицом, страдающим алкоголизмом, наркоманией, токсикоманией, туберкулезом, венерическими заболеваниями, а также ВИЧ-инфекцией, суд при наличии медицинского заключения наряду с наказанием может назначить такому лицу меры медицинского характера.
(2) Указанные лица, осужденные к мерам наказания, не связанным с лишением свободы, подлежат лечению в медицинских учреждениях. В случае осуждения таких лиц к лишению свободы они подлежат лечению по месту отбывания наказания, а после их освобождения в случае необходимости продолжения лечения - в медицинских учреждениях.

ОСОБЕННАЯ ЧАСТЬ РАЗДЕЛ VII

ПРЕСТУПЛЕНИЯ ПРОТИВ ЛИЧНОСТИ

Глава 16

Преступления против жизни и здоровья

Статья 97. Убийство
(1) Убийство - умышленное лишение жизни другого человека - наказывается лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет. (2) Убийство:
1) двух или более лиц;
2) женщины, заведомо для виновного находящейся в состоянии беременности;
3) лица, заведомо для виновного находящегося в беспомощном состоянии или несовершеннолетнего;
4) лица или его близких в связи с осуществлением данным лицом служебной деятельности или выполнением общественного долга;
5) способом, опасным для жизни многих лиц;
6) с особой жестокостью;
7) сопряженное с изнасилованием или насильственным удовлетворением половой страсти в иных формах;
8) из корыстных побуждений или по найму, а равно сопряженное с разбоем, вымогательством или бандитизмом;
9) совершенное на почве межнациональной или расовой либо религиозной ненависти или вражды;
10) из хулиганских побуждений;
11) сопряженное с похищением человека либо захватом заложника;
12) с целью использования органа или тканей потерпевшего;
13) с целью скрыть другое преступление или облегчить его совершение;
14) совершенное группой лиц;
15) группой лиц по предварительному сговору;
16) совершенное организованной преступной группой или преступным сообществом, -
наказывается лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет с конфискацией имущества или без таковой либо пожизненным лишением свободы с конфискацией имущества или без таковой.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 98. Убийство в состоянии сильного душевного волнения
(1) Убийство, совершенное в состоянии внезапно возникшего сильного душевного волнения (аффекта), вызванного противоправным насилием или тяжким оскорблением со стороны потерпевшего, иными противоправными действиями потерпевшего, а равно длительной психотравмирующей ситуацией, возникшей в связи с систематическим противоправным или аморальным поведением потерпевшего, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Убийство двух или более лиц, совершенное в состоянии внезапно возникшего сильного душевного волнения, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
Статья 99. Убийство, совершенное при превышении пределов необходимой обороны либо при превышении мер,
необходимых для задержания лица, совершившего преступление
Убийство, совершенное при превышении пределов необходимой обороны, а равно при превышении мер, необходимых для задержания лица, совершившего преступление, -
наказывается ограничением свободы до трех лет или лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 100. Убийство матерью новорожденного ребенка
Убийство матерью новорожденного ребенка во время или сразу же после родов, а равно убийство матерью новорожденного ребенка в условиях психотравмирующей ситуации или в состоянии психического расстройства, не исключающего вменяемости, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет.
Статья 101. Причинение смерти по неосторожности
(1) Причинение смерти по неосторожности -
наказывается штрафом в размере до одной тысячи расчетного показателя либо ограничением свободы сроком до трех лет или лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Причинение смерти по неосторожности вследствие ненадлежащего исполнения лицом своих профессиональных обязанностей, а равно причинение смерти по неосторожности двум или более лицам -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 102. Доведение до самоубийства
(1) Доведение лица до самоубийства или покушения на него путем угроз, жестокого обращения или систематического унижения личного достоинства -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(2) То же деяние, совершенное в отношении малолетнего либо лица, находившегося в материальной или иной зависимости от виновного, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет.

(В редакции Закона КР от 24 ноября 2016 года № 188)

Статья 103. Склонение к самоубийству
Склонение к самоубийству, то есть возбуждение у другого лица решимости совершить самоубийство путем уговора, обмана или иным путем, если лицо покончило жизнь самоубийством или покушалось на него, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.
Статья 104. Умышленное причинение тяжкого вреда здоровью
(1) Умышленное причинение вреда здоровью, опасного для жизни или повлекшего за собой потерю зрения, речи, слуха или какого-либо органа либо утрату органом его функций, психическую болезнь или иное расстройство здоровья, соединенное со стойкой утратой трудоспособности не менее чем на одну треть или повлекшее прерывание беременности либо выразившееся в неизгладимом обезображении лица, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет. (2) То же деяние, совершенное:
1) в отношении женщины, заведомо для виновного находящейся в состоянии беременности;
2) в отношении лица или его близких в связи с выполнением этим лицом своего служебного или общественного долга;
3) способом, носящим характер мучения и истязания;
4) из корыстных побуждений, а равно по найму;
5) из хулиганских побуждений;
6) в отношении похищенного человека либо заложника;
7) с целью получения органа или тканей потерпевшего;
8) с целью облегчить совершение другого преступления;
9) группой лиц;
10) группой лиц по предварительному сговору, -
11) в отношении лица, заведомо для виновного находящегося в беспомощном состоянии, или малолетнего, -
наказывается лишением свободы на срок от шести до десяти лет.
(3) Те же деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они совершены:
1) в отношении двух или более лиц;
2) с особой жестокостью;
3) организованной преступной группой;
4) лицом, ранее совершившим убийство, предусмотренное статьей 97 настоящего Кодекса, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до двенадцати лет.
(4) Деяния, предусмотренные частями первой, второй и третьей настоящей статьи, повлекшие по неосторожности смерть потерпевшего, -
наказываются на срок от восьми до пятнадцати лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 24 ноября 2016 года №

188)

Статья 105. Умышленное причинение менее тяжкого вреда здоровью
(1) Умышленное причинение вреда здоровью, не опасного для жизни и не повлекшего последствий, предусмотренных в статье 104 настоящего Кодекса, но вызвавшего длительное расстройство здоровья или значительную стойкую утрату трудоспособности менее чем на одну треть, -
наказывается привлечением к общественным работам сроком от двухсот пятидесяти до трехсот пятидесяти часов либо штрафом в размере от трехсот до четырехсот расчетных показателей, либо исправительными работами на срок до двух лет, либо публичным извинением с возмещением ущерба, либо ограничением свободы на срок до одного года.
(2) То же деяние, совершенное:
1) в отношении двух или более лиц;
2) в отношении лица или его близких в связи с осуществлением данным лицом служебной деятельности или выполнением общественного долга;
3) с издевательством или мучениями для потерпевшего, а равно в отношении лица, заведомо для виновного находящегося в беспомощном состоянии, или малолетнего;
4) группой лиц по предварительному сговору;
5) организованной преступной группой;
6) из хулиганских побуждений;
7) лицом, ранее совершившим умышленное причинение тяжкого вреда здоровью потерпевшего или убийство, предусмотренное статьей 97 настоящего Кодекса, -
наказывается штрафом в размере от четырехсот до семисот расчетных показателей, либо исправительными работами на срок от двух до трех лет, либо ограничением свободы на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 30 июля 2013 года №

169, 24 ноября 2016 года № 188)

Законом КР от 18 июля 2008 года № 151 внесены изменения в статью 105, изложенную на государственном языке
Статья 106. Умышленное причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью в состоянии сильного душевного волнения
Умышленное причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью в состоянии внезапно возникшего сильного душевного волнения, вызванного насилием или тяжким оскорблением со стороны потерпевшего, а равно длительной психотравмирующей ситуацией, возникшей в связи с систематическим противоправным или аморальным поведением потерпевшего, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от двухсот до двухсот пятидесяти часов или штрафом в размере от ста до ста пятидесяти расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 30 июля 2013 года №

169)

Статья 107. Умышленное причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью при превышении пределов необходимой обороны

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 108. Умышленное причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью при превышении мер, необходимых для
задержания лица, совершившего преступление

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 109. Причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью по неосторожности

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 110. Побои

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 111. Истязание
(1) Причинение физических или психических страданий путем систематического нанесения побоев либо иными насильственными действиями, если это не повлекло последствий, указанных в статьях 104, 105 настоящего Кодекса, -
наказывается штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, совершенное:
1) в отношении двух или более лиц;
2) в отношении лица или его близких в связи с осуществлением данным лицом служебной деятельности или выполнением общественного долга;
3) в отношении женщины, заведомо для виновного находящейся в состоянии беременности;
4) в отношении заведомо несовершеннолетнего или лица, заведомо для виновного находящегося в беспомощном состоянии либо в материальной или иной зависимости от виновного, а равно лица, похищенного либо захваченного в качестве заложника;
5) с применением пытки;
6) группой лиц;
7) группой лиц по предварительному сговору;
8) организованной преступной группой;
9) по найму, -
наказывается штрафом в размере до ста расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 112. Умышленное причинение легкого вреда здоровью
(1) Умышленное причинение вреда здоровью, повлекшего за собой кратковременное расстройство здоровья или незначительную стойкую утрату трудоспособности, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов или штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо исправительными работами на срок до одного года, либо лишением свободы на срок до одного года.

(2) (Утратила силу в соответствии с Законом КР от 10 февраля 2010 года

№ 27)(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 февраля 2010 года

№ 27)

Статья 113. Угроза убийством
Угроза убийством при наличии достаточных оснований опасаться осуществления этой угрозы, совершенная:
1) членом организованной преступной группы или в ее интересах;
2) в отношении лица или его близких родственников в связи с выполнением им своего служебного или гражданского долга, -
наказывается ограничением свободы на срок до трех лет или лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 114. Принуждение к изъятию органов или тканей человека для трансплантации
(1) Принуждение лица к изъятию у него или его близких органов или тканей для трансплантации, совершенное с применением насилия либо с угрозой его применения или путем обмана, -
наказывается лишением свободы на срок до четырех лет с лишением права занимать определенные должности либо заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
(2) То же деяние, совершенное в отношении лица, находящегося в материальной или иной зависимости от виновного, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Закона КР от 9 августа 2003 года № 193)

Статья 115. Нарушение правил проведения операции по трансплантации
(1) Нарушение условий и порядка изъятия органов и (или) тканей человека либо условий и порядка трансплантации, предусмотренных законом, повлекшее по неосторожности причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью реципиента, -
наказывается ограничением свободы на срок до трех лет или лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть реципиента, - наказывается ограничением свободы на срок до пяти лет или лишением
свободы на срок до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Законом КР от 18 июля 2008 года № 151 внесены изменения в статью 115, изложенную на государственном языке
Статья 116. Незаконное производство аборта
(1) Незаконное производство аборта лицом, имеющим высшее медицинское образование соответствующего профиля, -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей.
(2) Незаконное производство аборта лицом, не имеющим высшего медицинского образования соответствующего профиля, -
наказывается штрафом в размере от ста пятидесяти до двухсот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо ограничением свободы на срок до трех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, если они по неосторожности повлекли смерть потерпевшего или иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от двух до пяти лет с лишением права занимать определенные должности либо заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Законом КР от 18 июля 2008 года № 151 внесены изменения в статью 116, изложенную на государственном языке
Статья 117. Заражение ВИЧ-инфекцией
(1) Заведомое поставление другого лица в опасность заражения ВИЧ- инфекцией -
наказывается ограничением свободы на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Заражение другого лица ВИЧ-инфекцией лицом, знавшим о наличии у него этой болезни, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью второй настоящей статьи, совершенное в отношении двух или более лиц либо несовершеннолетнего, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до семи лет.
(4) Заражение другого лица ВИЧ-инфекцией вследствие ненадлежащего выполнения медицинским работником своих профессиональных обязанностей -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
Примечание. Лицо, совершившее деяние, предусмотренное частями первой или второй настоящей статьи, освобождается от уголовной ответственности в случае, если другое лицо, поставленное в опасность заражения ВИЧ-инфекцией, было своевременно предупреждено о наличии у первого этой болезни и добровольно согласилось совершить действия, создавшие опасность заражения.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91, 9 июля 2013 года № 125)

Статья 118. Заражение венерической болезнью
(1) Заражение другого лица венерической болезнью лицом, знавшим о наличии у него этой болезни, -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, совершенное лицом, ранее судимым за заражение венерической болезнью, а равно заражение двух или более лиц либо несовершеннолетнего -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 119. Ненадлежащее исполнение профессиональных обязанностей медицинским работником
(1) Невыполнение или ненадлежащее выполнение профессиональных обязанностей медицинским работником, вызвавшее длительное расстройство здоровья, соединенное со стойкой утратой трудоспособности не менее чем на одну треть, -
наказывается лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет либо штрафом в размере от двадцати до пятидесяти расчетных показателей.
(2) То же деяние, если оно повлекло за собой смерть потерпевшего, - наказывается ограничением свободы на срок до пяти лет либо лишением
свободы на срок до пяти лет с лишением права занимать определенные
должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 120. Незаконное прерывание лечения больного
Незаконное прерывание медицинским работником лечения больного, находящегося в тяжелом состоянии, в результате которого по неосторожности наступили тяжкие последствия, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 июля 2009 года №

230)

Статья 121. Оставление в опасности
(1) Заведомое оставление без помощи лица, находящегося в опасном для жизни или здоровья состоянии и лишенного возможности принять меры к самосохранению по малолетству, старости, болезни или вследствие своей беспомощности, в случаях, если виновный мог оказать потерпевшему помощь и был обязан иметь о нем заботу либо сам поставил его в опасное для жизни состояние, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов либо штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей, либо исправительными работами на срок до одного года.
(2) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, если оно повлекло за собой тяжкие последствия, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 122. Незаконное врачевание
(1) Незаконное врачевание, если оно повлекло длительное расстройство здоровья либо иные тяжкие последствия, -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до двухсот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы на срок до пяти лет.
(2) Ненадлежащее врачевание лицом, имеющим специальное разрешение, повлекшее последствия, предусмотренные частью первой настоящей статьи, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до одного года, либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Глава 17

Преступления против свободы, чести и достоинства личности

Статья 123. Похищение человека
(1) Похищение лица помимо его воли, сопровождаемое перемещением с места его постоянного или временного пребывания с последующим удержанием в месте, отличном от его местопребывания, при отсутствии признаков преступления, предусмотренного статьей 227 настоящего Кодекса, совершенное путем захвата, обмана либо иным способом или с применением насилия, не опасного для жизни и здоровья, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет. (2) То же деяние, совершенное:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) с применением насилия, опасного для жизни или здоровья;
3) с применением оружия или предметов, используемых в качестве оружия;
4) в отношении заведомо несовершеннолетнего;
5) в отношении женщины, заведомо для виновного находящейся в состоянии беременности;
6) в отношении двух или более лиц;
7) из корыстных побуждений, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они совершены в отношении малолетнего(ей) с целью получения выкупа либо иной личной заинтересованности или организованной преступной группой либо повлекли по неосторожности смерть потерпевшего или иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет.
Примечание. Лицо, добровольно освободившее похищенного человека, освобождается от уголовной ответственности, если в его действиях не содержится иного состава преступления.
Малолетним(ей) считается лицо, не достигшее четырнадцати лет.

(В редакции Законов КР от 8 июля 2002 года № 115, 9 августа 2003 года №

193, 25 июня 2007 года № 91)

Статья 124. Торговля людьми
(1) Торговля людьми - вербовка, перевозка, укрывательство, получение, передача, купля-продажа человека или иная незаконная сделка с его согласия или без согласия, осуществленная путем принуждения, шантажа, мошенничества, обмана, похищения, с целью эксплуатации либо извлечения иных выгод, -
наказывается ограничением свободы на срок до пяти лет либо лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества или без таковой.
(2) То же деяние, совершенное:
1) в отношении нескольких лиц;
2) в отношении несовершеннолетнего;

3) (утратил силу в соответствии с Законом КР от 17 декабря 2009 года №

309)

4) группой лиц по предварительному сговору;
5) путем злоупотребления властью или с использованием служебного положения;
6) в отношении лица, находящегося в материальной или иной зависимости от виновного;
7) с незаконным вывозом лица за границу или незаконным ввозом из-за границы;
8) с угрозой применения или применением насилия, не опасного для жизни и здоровья;
9) с использованием поддельных документов, а равно с изъятием, сокрытием либо уничтожением документов, удостоверяющих личность потерпевшего, -
наказывается лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет с конфискацией имущества.
(3) То же деяние, совершенное:
1) с целью изъятия у лица органов или тканей для трансплантации;
2) с угрозой или применением насилия, опасного для жизни и здоровья;
3) в отношении женщины, заведомо для виновного находящейся в состоянии беременности;
4) в отношении малолетнего;
5) с применением оружия либо предметов, используемых в качестве оружия;
6) способом, опасным для жизни и здоровья многих людей;
7) повлекшее по неосторожности смерть лица или иные тяжкие последствия;
8) организованной преступной группой, -
наказывается лишением свободы на срок от пятнадцати до двадцати лет с конфискацией имущества.
Примечание. Под эксплуатацией понимается вовлечение лица в преступную деятельность, принуждение к проституции или другим формам сексуальной деятельности, принудительному труду или услугам, рабству, усыновление (удочерение) в коммерческих целях, использование в вооруженных конфликтах.
Лицо, ставшее жертвой торговли людьми, освобождается от уголовной ответственности за совершение действий, являющихся уголовным правонарушением, если оно будет содействовать правоохранительным органам в выявлении и привлечении к уголовной ответственности организаторов, исполнителей и соисполнителей процесса торговли людьми.

(В редакции Законов КР от 9 августа 2003 года № 193, 5 января 2006 года №

1, 25 июня 2007 года № 91, 17 декабря 2009 года № 309, 10 ноября 2011 года №

204)

Статья 125. Незаконное лишение свободы
(1) Ограничение свободы перемещения лица с насильственным его удержанием при отсутствии признаков должностного преступления, -
наказывается ограничением свободы на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) То же деяние, если оно совершено:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) с применением насилия, опасного для жизни и здоровья;
3) с применением оружия или других предметов, используемых в качестве оружия;
4) в отношении заведомо несовершеннолетнего;
5) в отношении двух или более лиц;
6) в отношении женщины, заведомо для виновного находящейся в состоянии беременности, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они совершены организованной преступной группой или повлекли по неосторожности смерть потерпевшего либо иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от семи до десяти лет.

(В редакции Законов КР от 9 августа 2003 года № 193, 25 июня 2007 года №

91)

Статья 125-1. Принудительное использование труда (рабский труд)
(1) Принудительное использование труда человека для выполнения работ (рабский труд), от которых лицо по независящим от него причинам не может отказаться в силу применения к нему действий, присущих праву собственности, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет. (2) То же деяние, совершенное:
1) в отношении двух или более лиц;
2) в отношении несовершеннолетнего;
3) лицом с использованием своего служебного положения;
4) с применением шантажа, насилия или с угрозой его применения;
5) с изъятием, сокрытием либо уничтожением документов, удостоверяющих личность потерпевшего, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет.
(3) Деяние, предусмотренное частями первой и второй настоящей статьи:
1) совершенное в отношении заведомо малолетнего;
2) повлекшее причинение тяжкого вреда здоровью потерпевшего, иные тяжкие последствия или смерть потерпевшего;
3) совершенное организованной преступной группой, - наказывается лишением свободы на срок от семи до десяти лет. (В редакции Закона КР от 27 октября 2011 года № 185)
Статья 126. Незаконное помещение в психиатрический стационар
(1) Незаконное помещение лица в психиатрический стационар -
наказывается штрафом в размере от двухсот до одной тысячи расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(2) То же деяние, если оно совершено лицом с использованием своего служебного положения либо повлекло по неосторожности смерть потерпевшего или иные тяжкие последствия, -
наказывается ограничением свободы на срок от трех до пяти лет либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности либо заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 127. Клевета

(Утратила силу в соответствии с Законом КР от 11 июля 2011 года № 89)

Статья 128. Оскорбление

53)

(Утратила силу в соответствии с Законом КР от 10 марта 2015 года №

Глава 18

Преступления против половой неприкосновенности и половой свободы личности

Статья 129. Изнасилование
(1) Изнасилование, то есть половое сношение, совершенное вопреки желанию и воли потерпевшей с применением психического и физического насилия, угрозы их применения к потерпевшей или к другим лицам, а равно с использованием беспомощного состояния потерпевшей, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет. (2) Изнасилование:
1) совершенное лицом, ранее судимым за преступления, предусмотренные статьями настоящей главы;
2) совершенное группой лиц;
3) группой лиц по предварительному сговору;
4) соединенное с угрозой убийством или причинения тяжкого вреда здоровью, а также совершенное с особой жестокостью по отношению к потерпевшей или к другим лицам;
5) повлекшее заражение потерпевшей венерическим заболеванием, - наказывается лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет. (3) Изнасилование:
1) совершенное в отношении несовершеннолетней;
2) совершенное родителем или иным лицом, на которое законом возложены обязанности по воспитанию несовершеннолетней, а равно педагогом или другим работником образовательного, воспитательного, лечебного либо иного учреждения, на которое законом возложены обязанности осуществлять надзор за несовершеннолетней;
3) совершенное членом организованной преступной группы (сообщества);
4) повлекшее заражение потерпевшей ВИЧ-инфекцией или иные тяжкие последствия;
5) повлекшее смерть потерпевшей, -
наказывается лишением свободы на срок от пятнадцати до двадцати лет. (4) Те же действия, совершенные в отношении малолетней, -
наказываются лишением свободы сроком на двадцать лет или пожизненным лишением свободы.
Примечание. Под иными тяжкими последствиями, предусмотренными в пункте
4 части третьей настоящей статьи, следует понимать: самоубийство или покушение на самоубийство потерпевшей, ее психическое расстройство, причинение виновным любого вида тяжкого вреда здоровью потерпевшей (зачатие, возникновение внематочной беременности, прерывание беременности, потеря способности к деторождению, утрата возможности половой жизни или рождение ребенка в результате совершенного изнасилования), в том числе и опасного для жизни в момент нанесения.
Несовершеннолетним считается лицо, не достигшее восемнадцатилетнего возраста. Малолетним считается ребенок, не достигший четырнадцати лет.

(В редакции Закона КР от 9 июля 2013 года № 126)

Статья 130. Насильственные действия сексуального характера
(1) Мужеложство, лесбиянство или иные действия сексуального характера с применением насилия или с угрозой его применения к потерпевшему (потерпевшей) или к другим лицам либо с использованием беспомощного состояния потерпевшего (потерпевшей) -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до восьми лет. (2) Те же деяния:
1) совершенные лицом, ранее совершившим насильственные действия сексуального характера, предусмотренные статьями настоящей главы;
2) совершенные группой лиц;
3) группой лиц по предварительному сговору;
4) соединенные с угрозой убийством или причинения тяжкого вреда здоровью, а также совершенные с особой жестокостью по отношению к потерпевшему (потерпевшей) или к другим лицам;
5) повлекшие заражение потерпевшего (потерпевшей) венерическим заболеванием;
6) (утратил силу в соответствии с Законом КР от 9 июля 2013 года № 126)
наказываются лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они:
1) совершены в отношении несовершеннолетнего лица;
2) совершены родителем или иным лицом, на которое законом возложены обязанности по воспитанию несовершеннолетнего, а равно педагогом или другим работником образовательного, воспитательного, лечебного либо иного учреждения, на которое законом возложены обязанности осуществлять надзор за несовершеннолетним;
3) совершены членом организованной преступной группы (сообщества);
4) повлекли по неосторожности причинение тяжкого вреда здоровью потерпевшего (потерпевшей), заражение его (ее) ВИЧ-инфекцией или иные тяжкие последствия;
5) повлекли смерть потерпевшего (потерпевшей), -
наказываются лишением свободы на срок от пятнадцати до двадцати лет. (4) Те же деяния, совершенные в отношении малолетнего лица, -
наказываются лишением свободы на срок двадцать лет или пожизненным лишением свободы.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91, 9 июля 2013 года № 126)

Статья 131. Понуждение к действиям сексуального характера
(1) Понуждение лица к половому сношению, мужеложству, лесбиянству или совершению иных действий сексуального характера путем шантажа, угрозы уничтожения, повреждения или изъятия имущества либо использования материальной или иной зависимости потерпевшего (потерпевшей) -
наказывается лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, совершенное:
1) в отношении несовершеннолетнего лица;
2) родителем или иным лицом, на которое законом возложены обязанности по воспитанию несовершеннолетнего, а равно педагогом или другим работником образовательного, воспитательного, лечебного либо иного учреждения, на которое законом возложены обязанности осуществлять надзор за несовершеннолетним, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет с лишением права заниматься педагогической или иной деятельностью до трех лет.
(3) Те же деяния, совершенные в отношении малолетних лиц, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с лишением права заниматься педагогической деятельностью до трех лет.

(В редакции Закона КР от 9 июля 2013 года № 126)

Статья 132. Половое сношение и иные действия сексуального характера с лицом, не достигшим шестнадцатилетнего возраста
Половое сношение, мужеложство или лесбиянство, совершенное лицом, достигшим восемнадцатилетнего возраста, с лицом, заведомо не достигшим шестнадцатилетнего возраста, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет. Статья 133. Развратные действия
(1) Совершение развратных действий без применения насилия в отношении лиц, не достигших восемнадцати лет, -
наказывается лишением свободы на срок от одного до трех лет. (2) То же деяние:
1) совершенное родителем или иным лицом, на которое законом возложены обязанности по воспитанию несовершеннолетнего, а равно педагогом или другим работником образовательного, воспитательного, лечебного либо иного учреждения, на которое законом возложены обязанности осуществлять надзор за несовершеннолетним;
2) совершенное лицом, ранее судимым за преступления, предусмотренные статьями настоящей главы, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права заниматься педагогической или иной деятельностью до трех лет.
(3) Те же деяния, совершенные в отношении малолетних лиц, -
наказываются лишением свободы сроком на пять лет с лишением права заниматься педагогической или иной деятельностью до трех лет.

(В редакции Закона КР от 9 июля 2013 года № 126)

Глава 19

Преступления против конституционных прав и свобод человека и гражданина

Статья 134. Нарушение равноправия граждан
(1) Прямое или косвенное нарушение или ограничение прав и свобод человека и гражданина в зависимости от пола, расы, национальности, языка, происхождения, имущественного или должностного положения, местожительства, религиозных и других убеждений, принадлежности к общественным объединениям, причинившее вред законным интересам гражданина, -
наказывается штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет.
(2) То же деяние, совершенное с использованием служебного положения, - наказывается штрафом в размере до ста расчетных показателей либо
лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 135. Нарушение неприкосновенности частной жизни человека
(1) Незаконное собирание в целях распространения сведений о частной жизни человека, составляющих личную или семейную тайну другого лица, без его согласия либо распространение таких сведений в публичном выступлении, публично выставленном произведении или в средствах массовой информации, причинившие вред правам и законным интересам потерпевшего, -
наказываются штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.
(2) Те же деяния, совершенные лицом с использованием своего служебного положения, -
наказываются штрафом в размере от пятидесяти до двухсот расчетных показателей.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 136. Нарушение тайны переписки, телефонных и иных переговоров, почтовых,
телеграфных, электронных или иных сообщений
(1) Нарушение тайны переписки, телефонных и иных переговоров, почтовых, телеграфных, электронных или иных сообщений граждан -
наказывается штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей.
(2) То же деяние, совершенное лицом с использованием своего служебного положения или специальных технических средств, предназначенных для негласного получения информации, -
наказывается штрафом в размере от ста до трехсот расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет, либо лишением свободы на срок до двух лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(3) Незаконные производство, сбыт или приобретение в целях сбыта специальных технических средств, предназначенных для негласного получения информации, -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 137. Нарушение неприкосновенности жилища
(1) Незаконное проникновение в жилище, совершенное против воли проживающего в нем лица, -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей.
(2) То же деяние, совершенное с применением физического насилия или угрозы его применения, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
Примечание. Под жилищем в настоящей статье, а также в других статьях настоящего Кодекса понимаются жилые дома, а также жилые помещения в других строениях независимо от форм собственности, входящие в жилищный фонд и предназначенные для постоянного или временного проживания.

(В редакции Законов КР от 26 июля 2004 года № 99, 25 июня 2007 года № 91)

Статья 138. Отказ в предоставлении гражданину информации
Неправомерный отказ должностного лица в предоставлении собранных в установленном порядке документов и материалов, непосредственно затрагивающих права и свободы гражданина, либо предоставление гражданину заведомо неполной или ложной информации, если эти деяния причинили существенный вред правам и законным интересам граждан, -
наказываются штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.
Статья 139. Воспрепятствование осуществлению избирательных прав или работе избирательных комиссий
(1) Воспрепятствование свободному осуществлению гражданином своих избирательных прав или права на участие в референдуме, нарушение тайны голосования, а также воспрепятствование работе избирательных комиссий, комиссий по проведению референдума либо деятельности члена избирательной комиссии, комиссии по проведению референдума, связанной с исполнением им своих обязанностей, -
наказываются штрафом в размере от двухсот до трехсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Вмешательство с использованием должностного или служебного положения в осуществление избирательной комиссией, комиссией по проведению референдума ее полномочий, установленных законодательством о выборах и референдумах, с целью повлиять на ее решения, а именно требование или указание должностного лица по вопросам регистрации кандидатов, списков кандидатов, подсчета голосов избирателей, участников референдума и по иным вопросам, относящимся к исключительной компетенции избирательной комиссии, комиссии по проведению референдума, -
наказывается штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.
(3) Те же деяния:
1) соединенные с обманом, принуждением, применением насилия либо с угрозой его применения;
2) совершенные лицом с использованием своего служебного положения;
3) совершенные группой лиц по предварительному сговору;
4) совершенные организованной группой, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до восьмисот расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или
заниматься определенной деятельностью на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 1 марта 2012 года № 10, 20 февраля 2017 года №

26)

Статья 140. Подкуп голосов избирателей
(1) Подкуп голосов избирателей путем выплаты либо распространения денежных средств, вручения материальных ценностей или способствования в получении какой-либо должности или иных благ в период проведения выборов -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до трех тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(2) To же действие, совершенное кандидатом в Президенты Кыргызской Республики, кандидатом в депутаты Жогорку Кенеша Кыргызской Республики или местного кенеша, кандидатом в другие выборные органы государственной власти и органы местного самоуправления, а также их близкими родственниками, представителями в избирательных комиссиях, уполномоченными представителями, доверенными лицами, наблюдателями, -
наказывается штрафом в размере от трех тысяч до пяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 20 февраля 2017 года № 26)

Статья 140-1. Нарушение порядка финансирования избирательной кампании кандидата, политической партии, деятельности инициативной группы по проведению референдума
(1) Передача кандидату, политической партии в целях достижения определенного результата на выборах денежных средств в крупных размерах, минуя соответствующий избирательный фонд; или расходование в целях достижения определенного результата на выборах не перечисленных в избирательные фонды денежных средств в крупных размерах; или передача кандидату, политической партии в целях достижения определенного результата на выборах материальных ценностей в крупных размерах без компенсации за счет средств соответствующего избирательного фонда; или выполнение оплачиваемых работ, реализация товаров, оказание платных услуг, прямо или косвенно связанных с выборами и направленных на получение определенного результата на выборах, осуществленные в крупных размерах без оплаты из соответствующего избирательного фонда или с оплатой из соответствующего избирательного фонда по необоснованно заниженным расценкам; или передача инициативной группе по проведению референдума в целях достижения определенного результата на референдуме денежных средств в крупных размерах, минуя соответствующий фонд референдума; или расходование в целях достижения определенного результата на референдуме не перечисленных в фонды референдума денежных средств в крупных размерах; или передача инициативной группе по проведению референдума в целях достижения определенного результата на референдуме материальных ценностей в крупных размерах без компенсации за счет средств соответствующего фонда
референдума; или выполнение оплачиваемых работ, реализация товаров, оказание платных услуг, прямо или косвенно связанных с референдумом и направленных на выдвижение инициативы проведения референдума, на достижение определенного результата на референдуме, осуществленные в крупных размерах без оплаты из соответствующего фонда референдума или с оплатой из соответствующего фонда референдума по необоснованно заниженным расценкам, а также внесение пожертвований в крупных размерах в избирательный фонд, фонд референдума через подставных лиц -
наказываются штрафом в размере от пяти тысяч до десяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(2) Использование в крупных размерах помимо средств соответствующего избирательного фонда финансовой (материальной) поддержки для проведения избирательной кампании кандидата, политической партии кандидатом, его уполномоченным представителем по финансовым вопросам, уполномоченным представителем по финансовым вопросам политической партии, использование в крупных размерах помимо средств соответствующего фонда референдума финансовой (материальной) поддержки для выдвижения инициативы проведения референдума, получения определенного результата на референдуме уполномоченным представителем по финансовым вопросам инициативной группы по проведению референдума, а также расходование в крупных размерах пожертвований, запрещенных законодательством о выборах и референдумах и перечисленных на специальный избирательный счет, специальный счет фонда референдума, -
наказываются штрафом в размере от десяти тысяч до двадцати тысяч расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
Примечание. Крупным размером в настоящей статье признаются размер суммы денег, стоимость имущества или выгод имущественного характера, которые превышают одну десятую предельной суммы всех расходов средств избирательного фонда соответственно кандидата, политической партии, фонда референдума, установленной законодательством о выборах и референдумах на момент совершения деяния, предусмотренного настоящей статьей, но при этом составляют не менее пятисот тысяч сомов.

(В редакции Закона КР от 1 марта 2012 года № 10)

Статья 141. Фальсификация избирательных документов, документов референдума или неправильный подсчет голосов
(1) Фальсификация избирательных документов, документов референдума, заведомо неправильный подсчет голосов или заведомо неправильное установление результатов выборов, референдума, если эти деяния совершены членом избирательной комиссии, комиссии по проведению референдума, кандидатом или его уполномоченным представителем, доверенным лицом, а также уполномоченным представителем политической партии, инициативной группы по проведению референдума, -
наказываются штрафом в размере от одной тысячи до пяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же действия, совершенные председателем, заместителем председателя, секретарем избирательной комиссии или комиссии по проведению референдума, уполномоченным лицом, обеспечивающим технические услуги, в день выборов или референдума, а равно по предварительному сговору, -
наказываются штрафом в размере от пяти тысяч до десяти тысяч расчетных показателей или лишением свободы на срок от трех до семи лет.
(3) Подделка подписей избирателей, участников референдума в поддержку выдвижения кандидата, списка кандидатов, выдвинутого политической партией, инициативы проведения референдума или заверение заведомо подделанных подписей (подписных листов), совершенные группой лиц по предварительному сговору или организованной группой либо соединенные с подкупом, принуждением, применением насилия или угрозой его применения, а также с уничтожением имущества или угрозой его уничтожения, либо повлекшие существенное нарушение прав и законных интересов граждан или юридических лиц либо охраняемых законом интересов государства, -
наказываются штрафом в размере от пяти тысяч до десяти тысяч расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(4) Незаконное изготовление, а равно хранение либо перевозка незаконно изготовленных избирательных бюллетеней, бюллетеней для голосования на референдуме, открепительных удостоверений -
наказываются штрафом в размере от десяти тысяч до пятнадцати тысяч расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок от трех до семи лет.

(В редакции Законов КР от 1 марта 2012 года № 10, 20 февраля 2017 года №

26)

Статья 141-1. Фальсификация итогов голосования
Включение неучтенных бюллетеней в число бюллетеней, использованных при голосовании; либо представление заведомо неверных сведений об избирателях, участниках референдума; либо заведомо неправильное составление списков избирателей, участников референдума, выражающееся во включении в них лиц, не обладающих активным избирательным правом, правом на участие в референдуме, или вымышленных лиц; либо фальсификация подписей избирателей, участников референдума в списках избирателей, участников референдума; либо замена действительных бюллетеней с отметками избирателей, участников референдума; либо порча бюллетеней, приводящая к невозможности определить волеизъявление избирателей, участников референдума; либо незаконное уничтожение бюллетеней; либо заведомо неправильный подсчет голосов избирателей, участников референдума; либо подписание членами избирательной комиссии, комиссии по проведению референдума протокола об итогах голосования до подсчета голосов или установления итогов голосования; либо заведомо неверное (не соответствующее действительным итогам голосования) составление протокола об итогах голосования; либо незаконное внесение в протокол об итогах голосования
изменений после его заполнения; либо заведомо неправильное установление итогов голосования, определение результатов выборов, референдума -
наказываются штрафом в размере от пятнадцати тысяч до двадцати пяти тысяч расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.

(В редакции Закона КР от 1 марта 2012 года № 10)

Статья 142. Нарушение правил охраны труда
(1) Нарушение правил техники безопасности, промышленной санитарии или иных правил охраны труда лицом, ответственным за соблюдение техники безопасности, повлекшее за собой причинение менее тяжкого вреда здоровью, -
наказывается привлечением к общественным работам сроком от двухсот пятидесяти до трехсот пятидесяти часов либо штрафом в размере от трехсот до четырехсот расчетных показателей, либо исправительными работами на срок до двух лет, либо публичным извинением с возмещением ущерба, либо ограничением свободы на срок до одного года.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Закона КР от 30 июля 2013 года № 169) См. комментарий к статье 142 настоящего Кодекса.

Статья 143. Нарушение законодательства о труде
Заведомо незаконное увольнение лица с работы, а равно иное существенное нарушение законодательства о труде, совершенные из личной заинтересованности, -
наказываются штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет.
Статья 144. Необоснованный отказ в приеме на работу или необоснованное увольнение беременной женщины, а также женщины, имеющей детей в возрасте до трех лет
Необоснованный отказ в приеме на работу или необоснованное увольнение женщины по мотивам ее беременности, необоснованный отказ в приеме на работу или необоснованное увольнение с работы женщины, имеющей детей в возрасте до трех лет, а равно снижение размера заработной платы -
наказываются штрафом в размере до ста расчетных показателей. Статья 145. Разглашение врачебной тайны
(1) Разглашение медицинским, фармацевтическим или иным работником без профессиональной и служебной необходимости сведений о заболевании или результатах медицинского освидетельствования пациента -
наказывается штрафом в размере до тридцати расчетных показателей.
(2) То же деяние, выразившееся в сообщении сведений о наличии у лица вируса иммунодефицита человека, -
наказывается штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они по неосторожности повлекли тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок до трех лет.
Статья 146. Воспрепятствование осуществлению права на свободу совести и вероисповеданий
Незаконное воспрепятствование деятельности религиозных организаций или совершению религиозных обрядов -
наказывается штрафом в размере до ста расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 146-1. Воспрепятствование деятельности Омбудсмена (Акыйкатчы) Кыргызской Республики
Воспрепятствование в какой бы то ни было форме реализации полномочий Омбудсмена (Акыйкатчы) Кыргызской Республики, предусмотренных Законом Кыргызской Республики "Об Омбудсмене (Акыйкатчы) Кыргызской Республики", -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей.

(В редакции Закона КР от 11 июня 2003 года № 100)

Статья 146-2. Воспрепятствование деятельности члена Координационного совета, сотрудника Национального центра Кыргызской Республики по предупреждению пыток и других жестоких, бесчеловечных или унижающих достоинство видов обращения и наказания
Воспрепятствование в какой бы то ни было форме реализации полномочий члена Координационного совета, сотрудника Национального центра Кыргызской Республики по предупреждению пыток и других жестоких, бесчеловечных или
унижающих достоинство видов обращения и наказания, предусмотренных соответствующим законом, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей.

(В редакции Закона КР от 12 июля 2012 года № 105)

Статья 147. Посягательство на личность и права граждан под видом исполнения религиозных обрядов
(1) Организация или руководство группой, деятельность которой проводится под видом проповедования религиозных вероучений и исполнения религиозных обрядов и сопряжена с причинением вреда здоровью граждан или с иными посягательствами на личность или права граждан либо с побуждением граждан к отказу от общественной деятельности или исполнения гражданских обязанностей, а равно с вовлечением в эту группу несовершеннолетних, -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов или штрафом в размере от ста пятидесяти до трехсот расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Активное участие в деятельности группы, указанной в части первой настоящей статьи, а равно систематическая пропаганда, направленная к совершению указанных в ней деяний, -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от восьмидесяти до ста восьмидесяти часов или штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до одного года, либо лишением свободы на срок до одного года.
Примечание. Если деяние лиц, указанных во второй части настоящей статьи и сами лица, их совершившие, не представляют большой общественной опасности, к ним могут быть применены меры общественного воздействия.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 148. Воспрепятствование проведению мирного собрания или участию в нем
Незаконное воспрепятствование проведению мирного собрания или участию в нем либо принуждение к участию в нем, если эти деяния совершены должностным лицом с использованием своего служебного положения либо с применением насилия или с угрозой его применения, -
наказываются штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Закона КР от 18 апреля 2013 года № 53).

Статья 149. Невыполнение закона о всеобщем обязательном образовании
Злостное невыполнение должностным лицом закона о всеобщем обязательном образовании -
наказывается штрафом в размере до двухсот расчетных показателей.
Статья 150. Нарушение авторских, смежных прав и прав патентообладателей
(1) Незаконное использование объектов авторского права или смежных прав, а равно приобретение, хранение, перемещение или изготовление контрафактных экземпляров произведений или (и) фонограмм, программ для ЭВМ или баз данных в целях сбыта, а также незаконное использование изобретения, полезной модели или промышленного образца, программы ЭВМ или базы данных, разглашение без согласия автора или заявителя сущности изобретения, полезной модели или промышленного образца до официальной публикации сведений о них, если эти деяния совершены с причинением крупного ущерба или с целью извлечения дохода в крупном размере, -
наказываются тройным айыпом либо штрафом в размере от семисот до одной тысячи пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
(2) Деяния, предусмотренные частью первой настоящей статьи, совершенные группой лиц по предварительному сговору или организованной преступной группой, или с причинением особо крупного ущерба, или с целью извлечения дохода в особо крупном размере, -
наказываются тройным айыпом с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо штрафом в размере от одной тысячи пятисот до трех тысяч расчетных показателей или лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
Примечание. Деяния, предусмотренные в настоящей статье, признаются совершенными с причинением крупного ущерба или с целью извлечения дохода в крупном размере, если размер ущерба или дохода либо сумма дохода в пятьсот раз превышает расчетный показатель, а деяния признаются совершенными с причинением особо крупного ущерба или с целью извлечения дохода в особо крупном размере, если размер ущерба или дохода либо сумма дохода в тысячу раз превышает расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики, на день совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 февраля 2009 года №

58)

Статья 151. Воспрепятствование законной профессиональной деятельности журналистов
(1) Воспрепятствование законной профессиональной деятельности журналистов путем принуждения их к распространению либо к отказу от распространения информации -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей.
(2) То же деяние, совершенное лицом с использованием своего служебного положения, -
наказывается штрафом в размере от ста до пятисот расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо ограничением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 152. Использование денежных средств, предназначенных для выплаты заработной платы, пенсий, пособий и иных социальных выплат
(1) Использование должностными лицами предприятий, учреждений и организаций независимо от форм собственности не по назначению денежных средств, предназначенных для выплаты заработной платы, пенсий, пособий и иных социальных выплат, -
наказывается штрафом в размере от ста до пятисот расчетных показателей.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Глава 20

Преступления против семьи и несовершеннолетних

Статья 153. Двоеженство и многоженство
Двоеженство или многоженство, то есть сожительство с двумя или несколькими женщинами с ведением общего хозяйства, -
наказывается лишением свободы на срок до двух лет.
Статья 154. Принуждение к вступлению в фактические брачные отношения с лицом, не достигшим семнадцатилетнего возраста
(1) Принуждение к вступлению в фактические брачные отношения с лицом, не достигшим семнадцатилетнего возраста, -
наказывается штрафом в размере от ста до пятисот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо ограничением свободы на срок до пяти лет.
(2) Похищение лица, не достигшего семнадцатилетнего возраста, для вступления в фактические брачные отношения -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 января 2013 года № 9)

Статья 155. Принуждение женщины к вступлению в брак, похищение женщины для вступления в брак или воспрепятствование вступлению в брак
(1) Принуждение женщины к вступлению в брак или продолжению брачного сожительства, а равно воспрепятствование женщине вступлению в брак
-наказываются штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до трех лет.
(2) Похищение женщины для вступления в брак вопреки ее воле - наказывается лишением свободы на срок от пяти до семи лет.

(В редакции Закона КР от 25 января 2013 года № 9)

Статья 1551. Нарушение законодательства о брачном возрасте при проведении религиозных обрядов
Родители (лица, их заменяющие) лица, в отношении которого совершен религиозный обряд по бракосочетанию, лицо, совершившее религиозный обряд по бракосочетанию, а равно совершеннолетнее лицо, в отношении которого был совершен религиозный обряд по бракосочетанию с несовершеннолетним, с нарушением законодательства о брачном возрасте -
наказываются лишением свободы на срок от трех до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 17 ноября 2016 года № 179)

Статья 156. Вовлечение несовершеннолетнего в совершение преступления
(1) Вовлечение несовершеннолетнего в совершение преступления путем обещаний, обмана, угроз или иным способом, совершенное лицом, достигшим восемнадцатилетнего возраста, -
наказывается исправительными работами на срок до трех лет либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное родителем, педагогом либо иным лицом, на которое законом возложены обязанности заботиться о несовершеннолетнем, -
наказывается ограничением свободы на срок до пяти лет либо лишением свободы на срок от четырех до семи лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, совершенные с применением физического насилия или угрозы его применения, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до восьми лет.
(4) Деяния, предусмотренные частями первой, второй и третьей настоящей статьи, связанные с вовлечением несовершеннолетнего в организованную преступную группу или преступное сообщество либо в совершение тяжкого или особо тяжкого преступления, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до десяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 157. Вовлечение несовершеннолетнего в совершение антиобщественных действий
(1) Вовлечение несовершеннолетнего лица в пьянство, употребление наркотических средств или других одурманивающих веществ без назначения врача, занятие бродяжничеством или попрошайничеством либо использование его в бродяжничестве или попрошайничестве, совершенные лицом, достигшим восемнадцатилетнего возраста, -
наказываются штрафом в размере от ста до трехсот расчетных показателей либо ограничением свободы на срок от одного года до трех лет, либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные родителем, педагогом или иным лицом, на которое законом возложены обязанности по воспитанию несовершеннолетнего, -
наказываются штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до четырех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, совершенные с применением насилия или с угрозой его применения,
-
наказываются лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы на срок до пяти лет.
Примечание. Действие настоящей статьи не распространяется на случаи вовлечения несовершеннолетнего в бродяжничество либо использования его в бродяжничестве, если эти деяния совершены родителем вследствие стечения тяжелых жизненных обстоятельств, вызванных утратой источника существования или отсутствием места жительства.

(В редакции Законов КР от 1 ноября 2011 года № 195, 9 июля 2013 года №

126)

Статья 158. Подмена ребенка
(1) Подмена ребенка -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до одного года, либо лишением свободы на срок до одного года.
(2) То же деяние, совершенное по корыстным или иным низменным мотивам, -
наказывается исправительными работами на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 159. Торговля детьми

(Исключена в соответствии с Законом КР от 9 августа 2003 года № 193)

Статья 160. Разглашение тайны усыновления (удочерения)
Разглашение тайны усыновления (удочерения) против воли усыновителя
(удочерителя) -
наказывается штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 160-1. Незаконные действия по усыновлению (удочерению) детей
Действия по подбору и передаче детей на усыновление (удочерение) от имени или в интересах лиц, желающих их усыновить (удочерить), осуществляемые лицом, не уполномоченным на это законодательством Кыргызской Республики, совершенные в течение года после наложения административного взыскания за такое же нарушение, а равно склонение этим лицом к согласию на усыновление (удочерение) детей из корыстных побуждений -
наказываются штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо ограничением свободы на срок до двух лет или лишением свободы на срок до двух лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Закона КР от 16 июля 2012 года № 114)

Статья 161. Неисполнение обязанностей по воспитанию несовершеннолетнего
Неисполнение или ненадлежащее исполнение обязанностей по воспитанию несовершеннолетнего родителем или иным лицом, на которое возложены эти обязанности, а равно педагогом или другим работником образовательного, воспитательного, лечебного либо иного учреждения, обязанного осуществлять надзор за несовершеннолетним, если это деяние соединено с жестоким обращением с несовершеннолетним, -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо ограничением свободы на срок до двух лет или лишением свободы на срок до
двух лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 162. Неуплата средств на содержание детей
Неуплата родителем без уважительных причин в нарушение решения суда или нотариально удостоверенного соглашения более 70 процентов подлежащих уплате средств на содержание несовершеннолетних детей, совершеннолетних, но нетрудоспособных и нуждающихся в материальной помощи детей, а равно совершеннолетних детей, обучающихся в образовательных организациях, если это деяние совершено неоднократно, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов либо лишением свободы на срок до двух лет.
Примечание. Неуплатой, совершенной неоднократно, признается неуплата родителем, который был подвергнут административному взысканию в течение одного года после применения мер административного взыскания.

(В редакции Закона КР от 2 марта 2017 года № 41)

Статья 163. Неуплата средств на содержание нетрудоспособных родителей
Неуплата совершеннолетними трудоспособными детьми без уважительных причин в нарушение решения суда или нотариально удостоверенного соглашения более 70 процентов подлежащих уплате средств на содержание нетрудоспособных и нуждающихся в материальной помощи родителей, если это деяние совершено неоднократно, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов либо лишением свободы на срок до двух лет.
Примечание. Неуплатой, совершенной неоднократно, признается неуплата детьми, которые были подвергнуты административному взысканию в течение одного года после применения мер административного взыскания.

(В редакции Закона КР от 2 марта 2017 года № 41)

РАЗДЕЛ VIII ПРЕСТУПЛЕНИЯ В СФЕРЕ ЭКОНОМИКИ

Глава 21

Преступления против собственности

Статья 164. Кража
(1) Кража, то есть тайное хищение чужого имущества, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов, штрафом в размере до ста расчетных
показателей, либо тройным айыпом, либо исправительными работами на срок шесть месяцев, либо публичным извинением с возмещением ущерба.
(2) То же действие, совершенное:
1) группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) в значительном размере, -
наказывается тройным айыпом либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(3) То же действие, совершенное:
1) из одежды или ручной клади, находящейся при потерпевшем (карманная кража);
2) с незаконным проникновением в жилище или иное хранилище;
3) в крупном размере, -
наказывается ограничением свободы на срок от трех до пяти лет либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(4) То же действие, совершенное:
1) организованной преступной группой;
2) в особо крупном размере;
3) лицом, ранее судимым два или более раза за хищение либо вымогательство, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до семи лет с конфискацией имущества.
Примечания: 1. Под хищением понимается противоправное, безвозмездное завладение чужим имуществом в пользу виновного или других лиц, совершенное с корыстной целью, причинившее ущерб собственнику или иному владельцу этого имущества.
2. Деяния, предусмотренные в статьях настоящей главы, признаются совершенными в значительном размере, если стоимость похищенного имущества в двадцать раз превышает расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.
3. Деяния, предусмотренные в статьях настоящей главы, признаются совершенными в крупном размере, если стоимость похищенного имущества в десять тысяч раз, а в особо крупном размере - в двадцать пять тысяч раз превышает расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 декабря 2009 года №

309, 30 июля 2013 года № 169)

Статья 165. Скотокрадство
(1) Скотокрадство, то есть тайное похищение чужого скота, -
наказывается тройным айыпом либо штрафом в размере до ста расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) То же действие, совершенное:
1) группой лиц;
2) в значительном размере, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет. (3) То же действие, совершенное:
1) с проникновением во двор жилого помещения, предприятия, организации, учреждения или скотного двора, загона;
2) в крупном размере, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества или без таковой.
(4) То же действие, совершенное:
1) организованной преступной группой;
2) в особо крупном размере;
3) лицом, ранее судимым два или более раза за хищение либо вымогательство, -
наказывается лишением свободы на срок от восьми до одиннадцати лет с конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 17 декабря 2009 года № 309, 21 декабря 2011 года № 244)

О судебной практике по делам о скотокрадстве (практика судов Таласской области Кыргызской Республики) см. также Постановление Верховного суда КР от
5 декабря 2003 года № 18
Статья 166. Мошенничество
(1) Мошенничество, то есть завладение чужим имуществом или приобретение права на имущество путем обмана или злоупотребления доверием, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов или тройным айыпом или исправительными работами на срок до двух лет либо лишением свободы на срок до одного года.
(2) То же действие, совершенное:
1) группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) в значительном размере, -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до трехсот расчетных показателей или тройным айыпом либо исправительными работами на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(3) То же действие, совершенное в крупном размере, - наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет. (4) То же действие, совершенное:
1) организованной преступной группой;
2) в особо крупном размере;
3) с использованием служебного положения;
4) лицом, ранее судимым два или более раза за хищение либо вымогательство, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 декабря 2009 года №

309)

Статья 167. Грабеж
(1) Грабеж, то есть открытое завладение чужим имуществом, -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей либо исправительными работами на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же действие, совершенное:
1) группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) с причинением значительного ущерба, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до трех лет со штрафом от ста до двухсот расчетных показателей.
(3) То же действие, совершенное:
1) в крупном размере;
2) с применением насилия, не опасного для жизни или здоровья, либо с угрозой применения такого насилия, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет. (4) То же действие, совершенное:
1) с проникновением в жилище, помещение или иное хранилище;
2) организованной преступной группой;
3) в особо крупном размере;
4) лицом, ранее судимым два или более раза за хищение либо вымогательство, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до двенадцати лет с конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 декабря 2009 года №

309)

Статья 168. Разбой
(1) Разбой, то есть нападение с целью завладения чужим имуществом, совершенное с применением насилия, опасного для жизни или здоровья, либо с угрозой применения такого насилия, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет. (2) То же действие, совершенное:
1) группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) с целью завладения имуществом в значительном размере, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет с конфискацией имущества.
(3) То же действие, совершенное:
1) с целью завладения имуществом в крупном размере;
2) с применением оружия или предметов, используемых в качестве оружия;
3) с причинением тяжкого вреда здоровью потерпевшего, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с конфискацией имущества.
(4) То же действие, совершенное:
1) с целью завладения имуществом в особо крупном размере;
2) организованной преступной группой;
3) с проникновением в жилище, помещение либо иное хранилище;
4) лицом, ранее судимым два или более раза за хищение либо вымогательство, -
наказывается лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет с конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 декабря 2009 года №

309)

Статья 169. Хищение чужого имущества в особо крупных размерах

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 169-1. Хищение предметов или документов, имеющих историческую, научную, художественную или
культурную ценность
(1) Хищение предметов или документов, имеющих особую историческую, научную, художественную или культурную ценность, независимо от способа хищения -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет со штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.
(2) То же деяние, совершенное:
1) группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) организованной группой;
4) в значительном размере, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет со штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.
(3) То же деяние, повлекшее уничтожение, порчу или разрушение предметов или документов, указанных в части первой настоящей статьи, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до семи лет со штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.

(В редакции Закона КР от 24 июля 2013 года № 159)

Статья 170. Вымогательство
(1) Вымогательство, то есть требование передачи чужого имущества или права на имущество или совершения других действий имущественного характера под угрозой применения насилия либо уничтожения или повреждения чужого имущества, а равно под угрозой распространения сведений, позорящих потерпевшего или его близких, либо иных сведений, которые могут причинить существенный вред правам или законным интересам потерпевшего или его близких, -
наказывается тройным айыпом или исправительными работами на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, совершенное:
1) с применением насилия;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) с целью получения имущества в крупном размере, - наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет. (3) То же деяние, совершенное:
1) с причинением тяжкого вреда здоровью потерпевшего;
2) организованной преступной группой;
3) с целью получения имущества в особо крупном размере;
4) лицом, ранее судимым два или более раза за хищение либо вымогательство, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 декабря 2009 года №

309)

Статья 171. Присвоение или растрата вверенного имущества
(1) Присвоение или растрата вверенного имущества -
наказываются штрафом в размере до ста расчетных показателей или тройным айыпом либо исправительными работами на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до одного года.
(2) То же деяние, совершенное:
1) группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) в значительном размере, -
наказывается тройным айыпом либо штрафом в размере от ста до пятисот расчетных показателей, либо лишением свободы на срок до пяти лет.
(3) То же деяние, совершенное в крупном размере, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до семи лет с конфискацией имущества или без таковой.
(4) То же деяние, совершенное:
1) в особо крупном размере;
2) с использованием служебного положения;
3) лицом, ранее судимым два или более раза за хищение либо вымогательство, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без таковой.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 декабря 2009 года №

309)

Законом КР от 18 июля 2008 года № 151 внесены изменения в статью 171, изложенную на государственном языке
Статья 172. Неправомерное завладение автомобилем или иным автомототранспортным средством
(1) Неправомерное завладение автомобилем или иным автомототранспортным средством -
наказывается исправительными работами на срок до трех лет либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы на срок до пяти лет.
(2) То же деяние, совершенное:
1) группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) с применением насилия, не опасного для жизни или здоровья, либо с угрозой применения такого насилия, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, совершенные организованной преступной группой либо с применением насилия, опасного для жизни или здоровья, либо с угрозой применения такого насилия, -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет с конфискацией имущества.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 172-1. Самовольное занятие или захват земель
(1) Самовольное занятие земельного участка независимо от формы собственности, причинившее значительный материальный ущерб, -
наказывается штрафом в размере пятидесяти расчетных показателей или тройным айыпом.
(2) Самовольный захват земельного участка, то есть умышленные действия, направленные на незаконное завладение земельным участком с применением насилия или с угрозой его применения, -
наказывается лишением свободы на срок от одного года до трех лет. (3) Участие в массовом захвате земельного участка -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(4) Деяния, предусмотренные частями 1, 2 и 3 настоящей статьи, совершенные:
1) с применением физического насилия, опасного для жизни или здоровья, либо с угрозой убийством;
2) с применением оружия или других предметов, используемых в качестве оружия, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до семи лет.
(5) Организация или руководство незаконным захватом земельного участка - наказываются лишением свободы на срок от семи до десяти лет.
Примечание. В настоящей статье значительным признается ущерб, в пятьдесят раз превышающий расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.
Лицо, добровольно освободившее земельный участок, освобождается от уголовной ответственности, если в его действиях не содержится иного состава преступления и оно возместило потерпевшему ущерб.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

Статья 172-2. Самовольный захват жилых и (или) нежилых помещений, зданий и сооружений
(1) Самовольный захват жилых и (или) нежилых помещений, зданий и сооружений независимо от формы собственности, то есть умышленные действия, направленные на незаконный захват жилых и (или) нежилых помещений, зданий и сооружений с применением насилия или с угрозой его применения, -
наказывается лишением свободы на срок от одного до трех лет. (2) Те же деяния, если они:
1) совершены группой лиц;
2) повлекли повреждение жилых и (или) нежилых помещений, зданий и сооружений, -
наказываются лишением свободы от трех до пяти лет.
(3) Те же деяния, предусмотренные частями 1 и 2, если они совершены:
1) с применением физического насилия, опасного для жизни или здоровья, либо с угрозой убийством;
2) с применением оружия или других предметов, используемых в качестве оружия;
3) организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до семи лет.
(4) Организация или руководство незаконным захватом жилых и (или) нежилых помещений, зданий и сооружений независимо от форм собственности
-
наказываются лишением свободы от восьми до десяти лет.
Примечание. Лицо, добровольно освободившее помещение, здание или сооружение, освобождается от уголовной ответственности, если в его действиях не содержится иного состава преступления и оно возместило потерпевшему ущерб.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

Статья 173. Причинение имущественного ущерба путем обмана или злоупотребления доверием
(1) Причинение имущественного ущерба собственнику или иному владельцу имущества путем обмана или злоупотребления доверием при отсутствии признаков хищения -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста до двухсот часов либо штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей, либо исправительными работами до одного года, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, совершенное по предварительному сговору группой лиц, - наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей
либо лишением свободы на срок до трех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи:
1) совершенные организованной преступной группой;
2) причинившие крупный ущерб;
3) совершенные лицом, ранее два и более раза судимым за хищение, вымогательство либо причинение имущественного ущерба путем обмана или злоупотребления доверием, -
наказываются лишением свободы на срок от двух до пяти лет со штрафом в размере до ста расчетных показателей.
Примечание. В случае добровольного возмещения причиненного ущерба собственнику лицо, причинившее вред, освобождается от уголовной ответственности при отсутствии признаков, указанных в части второй и третьей настоящей статьи.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 30 июля 2013 года №

169)

Статья 174. Умышленное уничтожение или повреждение имущества
(1) Умышленное уничтожение или повреждение чужого имущества, причинившее значительный ущерб, -
наказывается тройным айыпом либо штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей, исправительными работами сроком до двух лет.
(2) То же деяние, совершенное:
1) путем поджога;
2) иным общеопасным способом;
3) с причинением тяжких последствий, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до семи лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 175. Умышленное уничтожение или разрушение памятников истории и культуры, объектов природы
(1) Умышленное уничтожение или разрушение памятников истории и культуры, объектов природы -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста пятидесяти до двухсот сорока часов или штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо ограничением свободы до двух лет.
(2) То же деяние, совершенное в значительном размере, -
наказывается штрафом в размере от семидесяти до ста расчетных показателей либо лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 24 июля 2013 года № 159)

Статья 176. Неосторожное уничтожение или повреждение имущества
(1) Уничтожение или повреждение чужого имущества, совершенное по неосторожности, причинившее крупный ущерб, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста пятидесяти до двухсот сорока часов либо штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.
(2) Те же деяния, совершенные путем неосторожного обращения с огнем или иными источниками повышенной опасности либо повлекшие тяжкие последствия,
-
наказываются привлечением к общественным работам на срок от двухсот сорока до трехсот шестидесяти часов или штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.
Примечание. В случае добровольного возмещения причиненного ущерба собственнику, лицо, причинившее вред, освобождается от уголовной ответственности.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 177. Приобретение или сбыт имущества, заведомо добытого преступным путем
(1) Заранее не обещанные приобретение или сбыт имущества, заведомо добытого преступным путем, -
наказываются привлечением к общественным работам от восьмидесяти до ста шестидесяти часов или штрафом в размере до двадцати пяти расчетных показателей, или публичным извинением с возмещением ущерба либо исправительными работами на срок до одного года.
(2) Те же деяния, совершенные в виде промысла или в крупных размерах, - наказываются привлечением к общественным работам на срок от двухсот
сорока до трехсот шестидесяти часов либо публичным извинением с возмещением ущерба, либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Глава 22

Преступления в сфере экономической деятельности

Статья 178. Воспрепятствование законной предпринимательской деятельности
(1) Неправомерный отказ в регистрации индивидуального предпринимателя или юридического лица либо уклонение их от регистрации, неправомерный отказ в выдаче специального разрешения (лицензии) на осуществление определенной деятельности либо уклонение от его выдачи, ограничение прав и законных интересов индивидуального предпринимателя или юридического лица, а равно ограничение самостоятельности, осмотр помещений, используемых для осуществления предпринимательской и иной деятельности, либо иное незаконное вмешательство в деятельность индивидуального предпринимателя или юридического лица, если эти деяния совершены должностным лицом с использованием своего служебного положения, -
наказываются штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет со штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.
(2) Те же деяния, совершенные в нарушение вступившего в законную силу судебного акта, а равно причинившие крупный ущерб, -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от двухсот сорока до трехсот шестидесяти часов либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью сроком на пять лет со штрафом в размере от двухсот до трехсот расчетных показателей, либо ограничением свободы до двух лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.
Примечание.
Под помещением в настоящей статье понимается офис, производственный цех, склад и другие помещения независимо от форм собственности, используемые в соответствии с их назначением для осуществления предпринимательской и иной деятельности.
В статьях 178, 180, 181, 182, 184, 189, 191, 194, 197, 205, 216, 217, 218 настоящей главы крупным ущербом признается причинение ущерба в сумме, превышающей в пятьсот раз расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 февраля 2009 года №

58, 8 мая 2009 года № 150, 31 июля 2012 года № 145, 30 июля 2013 года № 169)

Статья 179. Регистрация незаконных сделок с землей
(1) Регистрация заведомо незаконных сделок с землей, искажение учетных данных Государственного земельного кадастра, а равно умышленное занижение либо завышение размеров платежей за землю, если эти деяния совершены должностным лицом с использованием своего служебного положения, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок от двух до пяти лет с лишением права занимать определенную должность или заниматься определенной деятельностью сроком на три года.
(2) То же деяние, повлекшее за собой смену собственника помимо его воли, -
наказывается лишением свободы на срок от четырех до шести лет с лишением права занимать определенную должность или заниматься определенной деятельностью сроком на три года.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 24 июля 2009 года №

246, 30 июля 2013 года № 169, 28 июля 2015 года № 198)

Статья 180. Незаконное предпринимательство
(1) Осуществление предпринимательской деятельности без регистрации либо без специального разрешения (лицензии) в случаях, когда такое разрешение (лицензия) обязательно, или с нарушением условий лицензирования, если это деяние причинило крупный ущерб гражданам, организациям или государству либо сопряжено с извлечением дохода в крупном размере, -
наказывается общественными работами на срок от ста восьмидесяти до трехсот шестидесяти часов или штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей, или публичным извинением с возмещением ущерба либо ограничением свободы на срок до пяти лет.
(2) То же деяние:
1) совершенное организованной преступной группой;
2) сопряженное с извлечением дохода в особо крупном размере;
3) совершенное лицом, ранее судимым за незаконное предпринимательство или незаконную банковскую деятельность, -
наказывается штрафом в размере от двух тысяч до пяти тысяч расчетных показателей или публичным извинением с возмещением ущерба, или исправительными работами на срок до двух лет либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
Примечание. В статьях 180, 181, 182 настоящего Кодекса доходом в крупном размере признается доход, сумма которого превышает в пятьсот раз расчетный показатель, доходом в особо крупном размере - доход, сумма которого превышает в одну тысячу раз расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 181. Незаконная банковская деятельность
(1) Осуществление банковской деятельности (банковских операций) без регистрации или без специального разрешения (лицензии) в случаях, когда такое разрешение (лицензия) обязательно, или с нарушением условий лицензирования, если это деяние причинило крупный ущерб гражданам, организациям или государству либо сопряжено с извлечением дохода в крупном размере, -
наказывается штрафом в размере от двух тысяч до восьми тысяч расчетных показателей или публичным извинением с возмещением ущерба либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) То же деяние:
1) совершенное организованной преступной группой;
2) сопряженное с извлечением дохода в особо крупном размере;
3) совершенное лицом, ранее судимым за незаконную банковскую деятельность или незаконное предпринимательство, -
наказывается публичным извинением с возмещением ущерба или исправительными работами на срок до трех лет либо ограничением свободы на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 182. Лжепредпринимательство
Лжепредпринимательство, то есть создание юридического лица без намерения осуществлять предпринимательскую деятельность, имеющее целью получение кредитов, освобождение от налогов, извлечение иной имущественной выгоды или для прикрытия запрещенной деятельности, причинившее крупный ущерб гражданам, другим коммерческим организациям либо государству, -
наказывается публичным извинением с возмещением ущерба или штрафом в размере от пятисот до тысячи расчетных показателей либо ограничением свободы на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 8 мая 2009 года № 150)

Статья 183. Легализация (отмывание) преступных доходов
(1) Легализация (отмывание) преступных доходов, то есть придание правомерного вида владению, пользованию или распоряжению преступным доходом путем совершения любых действий (операций или сделок) по преобразованию (конверсии) или переводу имущества, если известно, что имущество представляет собой доходы от преступлений, в целях сокрытия или утаивания преступного источника происхождения имущества или оказания помощи лицу, участвующему в совершении преступления, с целью уклонения от ответственности за деяния; либо сокрытие или утаивание подлинного характера источника, местонахождения, способа распоряжения и перемещения имущества, а также прав на имущество или его принадлежность, если известно, что имущество представляет собой доходы от преступлений; либо сокрытие или непрерывное удержание имущества лицом, не участвовавшим в совершении преступления, если лицу известно, что имущество получено в результате совершения преступления; либо приобретение, владение или использование имущества, если в момент его получения лицу известно, что имущество представляет собой доходы от преступлений, -
наказываются лишением свободы на срок от двух до четырех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) лицом с использованием своего служебного положения, -
наказываются лишением свободы на срок от четырех до семи лет с конфискацией имущества и лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, совершенные:
1) организованной преступной группой;
2) в крупном размере, -
наказываются лишением свободы на срок от семи до десяти лет с конфискацией имущества и лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
Примечания.
1. В настоящей статье под крупным размером признается сумма в десять тысяч раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.
2. В настоящей статье под преступным доходом понимается любая экономическая выгода или имущество, полученные или извлеченные, прямо или косвенно, в результате совершения преступления.
3. В настоящей статье под имуществом понимается имущество любого рода: материальное или нематериальное (осязаемое или неосязаемое), движимое или недвижимое, а также юридические документы или акты в любой форме (в бумажной или электронной), удостоверяющие право или интересы на такое имущество или на долю в этом имуществе, включая банковские кредиты, дорожные чеки, банковские чеки, почтовые переводы, ценные бумаги.
(В редакции Закона КР от 29 мая 2013 года № 83) Статья 184. Незаконная выдача и получение кредита

(Название статьи в редакции Закона КР от 20 февраля 2009 года № 58)

(1) Получение индивидуальным предпринимателем или руководителем организации кредита либо льготных условий кредитования путем представления банку или иному кредитору заведомо ложных сведений о хозяйственном положении либо финансовом состоянии индивидуального предпринимателя или организации, если это деяние причинило крупный ущерб, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до тысячи расчетных показателей либо публичным извинением с возмещением ущерба, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Незаконное получение государственного целевого кредита, повлекшее крупный ущерб, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до пяти тысяч расчетных показателей либо публичным извинением с возмещением ущерба, либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Незаконная выдача государственного целевого кредита физическим или юридическим лицам либо незаконное предоставление им льготных условий кредитования должностным лицом организации независимо от формы собственности -
наказываются штрафом в размере от пятисот до тысячи расчетных показателей или лишением права занимать определенные должности, или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 февраля 2009 года №

58, 10 февраля 2010 года № 27)

О некоторых вопросах применения судами КР уголовного законодательства об ответственности за незаконное получение кредита см. также Постановление Пленума Верховного суда КР от 27 сентября 2003 года № 16
Статья 185. Нецелевое использование государственного кредита
(1) Нецелевое использование государственного кредита -
наказывается штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей либо публичным извинением с возмещением ущерба, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, совершенное группой лиц по предварительному сговору, - наказывается штрафом в размере от пятисот до пяти тысяч расчетных
показателей либо публичным извинением с возмещением ущерба, либо лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

О некоторых вопросах применения судами КР уголовного законодательства об ответственности за нецелевое использование государственного кредита см. также Постановление Пленума Верховного суда КР от 27 сентября 2003 года № 16
Статья 186. Уклонение от погашения кредиторской задолженности (Исключена в соответствии с Законом КР от 20 февраля 2009 года № 58) Статья 187. Нарушение правил бухгалтерского учета

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Законом КР от 23 июня 2008 года № 131 исключена статья 187 на государственном языке
Статья 188. Монополистические действия и ограничение конкуренции
(1) Установление и поддержание монопольно высоких цен или монопольно низких цен, а равно ограничение конкуренции путем сговора или согласованных действий, направленных на раздел рынка, ограничение доступа на рынок, устранение с него других субъектов экономической деятельности, установление или поддержание единых цен, совершенные группой лиц или группой лиц по предварительному сговору, -
наказываются штрафом от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) с применением насилия или с угрозой его применения;
2) с уничтожением или повреждением чужого имущества либо с угрозой уничтожения или повреждения чужого имущества;
3) с использованием служебного положения;
4) организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с конфискацией имущества.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 189. Нарушение порядка проведения публичных торгов, аукционов или тендеров
Нарушение порядка проведения публичных торгов, аукционов или тендеров, причинившее крупный ущерб собственнику имущества, организатору торгов или аукционов, покупателю или иному хозяйствующему субъекту, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до трехсот расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью сроком на три года с взысканием штрафа в размере пятидесяти расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 30 июля 2013 года № 169)

Статья 190. Принуждение к совершению сделки или к отказу от ее совершения
(1) Принуждение к совершению сделки или к отказу от ее совершения под угрозой применения насилия, уничтожения или повреждения чужого имущества, а равно распространение сведений, которые могут причинить существенный вред
правам и законным интересам потерпевшего или его близких, при отсутствии признаков вымогательства, -
наказываются лишением свободы на срок до двух лет со штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) с применением насилия;
2) организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до семи лет с конфискацией имущества или без таковой.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 191. Незаконное использование товарного знака
(1) Незаконное использование чужого товарного знака, знака обслуживания, фирменного наименования, наименования места происхождения товара, если это деяние причинило крупный ущерб, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до четырехсот расчетных показателей или тройным айыпом либо общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов.
(2) Незаконное использование предупредительной маркировки в отношении не зарегистрированного в Кыргызской Республике товарного знака, знака обслуживания или места происхождения товара, если это деяние причинило крупный ущерб, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей или тройным айыпом либо общественными работами на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 192. Заведомо ложная реклама
(1) Использование рекламодателями заведомо ложной информации относительно товаров, работ или услуг, а также их производителей или продавцов, реклама продукции, подлежащей обязательной сертификации или лицензированию, но не имеющей сертификата соответствия или лицензии, совершенные из корыстных побуждений, -
наказываются штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо общественными работами на срок до ста часов.
(2) Те же деяния:
1) совершенные с использованием средств массовой информации;
2) причинившие значительный ущерб, -
наказываются тройным айыпом либо штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей, либо общественными работами на срок от ста до двухсот часов.
Примечание. Значительным ущербом в настоящей статье признается причинение ущерба в размере двадцати расчетных показателей - для физических и пятидесяти расчетных показателей - для юридических лиц, установленной законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 9 августа 2003 года № 193, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 192-1. Нарушение правил рекламирования пива, алкогольной и табачной продукции
(1) Два и более нарушений правил рекламирования пива, алкогольной и табачной продукции, -
наказываются штрафом в размере от двухсот до трехсот расчетных показателей.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) должностными лицами;
2) редакторами средств массовой информации, -
наказываются штрафом в размере до одной тысячи расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью сроком на три года.

(В редакции Закона КР от 30 июля 2013 года № 169)

Статья 193. Незаконное получение информации, составляющей коммерческую или банковскую тайну
(1) Собирание сведений, составляющих коммерческую или банковскую тайну, путем похищения документов, подкупа и угроз в отношении лиц, владеющих коммерческой или банковской тайной, или их близких, перехвата информации в средствах связи, незаконного проникновения в компьютерную систему или сеть, использования специальных технических средств, а равно иным незаконным способом с целью разглашения либо использования этих сведений -
наказывается штрафом в размере от ста до трехсот расчетных показателей или публичным извинением с возмещением ущерба либо исправительными работами на срок до трех лет, либо лишением свободы до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее за собой смену собственника помимо его воли, - наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 24 июля 2009 года №

246)

Статья 194. Разглашение коммерческой, банковской или иной тайны, а также тайны сведений налогоплательщика
(1) Незаконное разглашение или использование сведений, составляющих коммерческую, банковскую или иную тайну, а также тайну сведений налогоплательщика, без согласия их владельца лицом, которому они были доверены или стали известны по службе или работе, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, причинившие крупный ущерб или совершенные из корыстной заинтересованности, а равно повлекшие смену собственника помимо его воли, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до пяти лет.

Примечание. (Утратило силу в соответствии с Законом КР от 31 июля

2012 года № 145) (В редакции Законов КР от 17 октября 2008 года № 223, 24 июля 2009 года № 246, 31 июля 2012 года № 145)

Статья 194-1. Инсайдерские сделки на рынке ценных бумаг
(1) Инсайдерские сделки на рынке ценных бумаг, то есть умышленное совершение одного из следующих деяний:
1) осуществление инсайдером или его аффилированным лицом сделок с ценными бумагами с использованием инсайдерской информации;
2) незаконная передача (разглашение) третьим лицам инсайдерской информации или незаконное предоставление доступа третьим лицам к инсайдерской информации или основанной на ней информации, а равно предоставление третьим лицам рекомендации о совершении сделок с ценными бумагами, основанной на инсайдерской информации,
если вышеуказанные деяния совершены из корыстной или иной личной заинтересованности, в интересах третьих лиц, без согласия эмитента и с нарушением законодательства Кыргызской Республики либо если лицо в момент совершения сделки с ценными бумагами знало, что информация носит конфиденциальный характер, -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до трех лет с конфискацией имущества.
(2) Те же деяния:
1) совершенные группой лиц по предварительному сговору или организованной группой;
2) сопряженные с извлечением дохода в особо крупном размере, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до пяти лет с конфискацией имущества.
Примечание. В настоящей статье особо крупным размером дохода признается доход, сумма которого превышает десять тысяч расчетных показателей, установленных законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.
(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164)
Статья 194-2. Манипулирование ценами на рынке ценных бумаг
(1) Манипулирование ценами на рынке ценных бумаг, то есть совершение одного из следующих деяний:
1) совершение действий, направленных на установление цен, торговой активности на рынке ценных бумаг выше или ниже тех, которые установились в результате объективного соотношения предложения и спроса;
2) распространение через средства массовой информации, информационно- телекоммуникационные сети общего пользования и иным любым способом ложных или вводящих в заблуждение сведений, оказывающих влияние или способных оказать влияние на спрос и предложение, цену ценных бумаг или объем торгов;
3) совершение сделок с ценными бумагами по цене, имеющей существенное отклонение от цены, действовавшей на такие же ценные бумаги на торгах, организованных в тот же день, при условии, что сделки были совершены от имени или за счет лиц или их представителями, между которыми существовала предварительная договоренность о таковом,
если вышеуказанные деяния совершены из корыстной или иной личной заинтересованности с причинением ущерба другим участникам рынка ценных бумаг или в целях побудить инвесторов продавать или приобретать ценные бумаги, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до трех лет с конфискацией имущества.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) с использованием служебного положения;
2) группой лиц по предварительному сговору или организованной группой, - наказываются штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных
показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до пяти лет, с конфискацией имущества.
(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164)
Статья 195. Нарушение правил изготовления и использования государственного пробирного клейма
(1) Несанкционированное изготовление, сбыт или использование, а равно подделка государственного пробирного клейма -
наказываются штрафом в размере от тысячи до пяти тысяч расчетных показателей или исправительными работами на срок до одного года, или ограничением свободы до двух лет.
(2) Те же деяния, совершенные организованной преступной группой, - наказываются штрафом в размере от трех тысяч до восьми тысяч расчетных
показателей или исправительными работами на срок до трех лет, или ограничением свободы на срок до пяти лет либо лишением свободы до двух лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 195-1. Несанкционированное изменение международного идентификатора мобильного устройства
(1) Несанкционированное изменение международного идентификатора мобильного устройства, установленного его производителем, а равно подделка международного идентификатора мобильного устройства, совершенные из корыстных побуждений, -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов или штрафом в размере от ста пятидесяти до двухсот пятидесяти расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от одного года до трех лет с взысканием штрафа в размере пятидесяти расчетных показателей.
(2) Те же деяния, совершенные группой лиц, - наказываются лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 15 августа 2007 года № 152, 30 июля 2013 года

№ 169)

Статья 196. Нарушение метрологических правил
Выпуск в обращение средств измерений без утверждения их типа или метрологической аттестации, неповеренных средств измерений, а равно изготовление, ремонт и поверка средств измерений без соответствующего разрешения, нарушение методов и правил поверки, повлекшие тяжкие последствия, -
наказываются штрафом в размере от ста пятидесяти до двухсот пятидесяти расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью сроком на три года с взысканием штрафа в размере пятидесяти расчетных показателей.

(В редакции Закона КР от 30 июля 2013 года № 169)

Статья 197. Злоупотребления при выпуске ценных бумаг (эмиссии)
Внесение в проспект эмиссии ценных бумаг заведомо недостоверной информации, а равно утверждение проспекта эмиссии, содержащего заведомо недостоверную информацию, или утверждение заведомо недостоверных результатов эмиссии, если эти деяния повлекли причинение крупного ущерба, -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 198. Изготовление, хранение или сбыт поддельных денег или ценных бумаг
(1) Изготовление с целью сбыта либо хранение с целью сбыта, а равно сбыт поддельных денежных знаков, металлической монеты, ценных бумаг либо иностранной валюты или ценных бумаг в иностранной валюте -
наказываются исправительными работами на срок до трех лет или ограничением свободы на срок до пяти лет либо лишением свободы на срок до пяти лет.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) в крупном размере;
2) группой лиц по предварительному сговору, -
наказываются лишением свободы на срок от семи до десяти лет с конфискацией имущества.
(3) Деяния, предусмотренные частью первой настоящей статьи, совершенные организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от пятнадцати до двадцати лет с конфискацией имущества.
Примечание. Крупным размером в настоящей статье признается достоинство предмета преступления, в одну тысячу раз превышающее расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 199. Изготовление, хранение, сбыт и использование поддельных акцизных марок
Изготовление поддельных акцизных марок с целью сбыта, а равно хранение с целью сбыта либо сбыт или использование поддельных акцизных марок в крупном размере либо группой лиц по предварительному сговору -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов или штрафом в размере от пятисот до тысячи расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы до трех лет.
Примечание. Деяния, предусмотренные в настоящей статье, признаются совершенными в крупном размере, если количество при изготовлении, хранении, сбыте и использовании превышает пятьсот поддельных акцизных марок.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 200. Производство, хранение, импорт и реализация продукции, подлежащей обязательному акцизному обложению без акцизных марок
Производство, хранение, импорт или реализация продукции, подлежащей обязательному акцизному обложению без акцизных марок, совершенные в крупном размере либо лицом, ранее судимым за данное преступление или за уклонение от налогообложения, -
наказываются штрафом в размере от трехсот до шестисот расчетных показателей либо общественными работами на срок от двухсот сорока до трехсот часов, либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
Примечание. Деяния, предусмотренные в настоящей статье, признаются совершенными в крупном размере, если продукция подлежала обязательному акцизному обложению на сумму, в тысячу раз превышающую расчетный показатель.

(В редакции Законов КР от 12 марта 2002 года № 36, 25 июня 2007 года №

91, 13 октября 2009 года № 271 31 июля 2012 года № 145, 30 июля 2013 года №

169)

Статья 201. Незаконное производство, сбыт спирта и алкогольной продукции
Незаконное производство или хранение с целью сбыта, а равно сбыт спирта или алкогольной продукции в крупном размере, -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов или штрафом в размере от трехсот до одной тысячи расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы до трех лет.
Примечание. Деяния, предусмотренные в настоящей статье, признаются совершенными в крупном размере, если производство и сбыт спирта составили двадцать и более литров, алкогольной продукции - пятьдесят и более литров.

(В редакции Законов КР от 11 июня 2003 года № 98, 15 февраля 2004 года №

13, 25 июня 2007 года № 91, 13 октября 2009 года № 271, 31 июля 2012 года №

145, 30 июля 2013 года № 169)

Статья 202. Производство, хранение, сбыт недоброкачественного спирта и алкогольной продукции
Производство или хранение с целью сбыта, а равно сбыт спирта и алкогольной продукции, не отвечающих требованиям, установленным законодательством Кыргызской Республики, повлекшие по неосторожности смерть человека или иные тяжкие последствия, -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов или штрафом в размере от трехсот до одной тысячи расчетных показателей, или ограничением свободы на срок до пяти лет либо лишением свободы до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 13 октября 2009 года №

271, 31 июля 2012 года № 145)

Статья 202-1. Изготовление, сбыт или хранение с целью сбыта спиртных напитков домашней выработки
Изготовление, сбыт или хранение с целью сбыта спиртных напитков домашней выработки (с объемным содержанием доли спирта этилового свыше 9 процентов) в крупном размере либо изготовление или хранение с целью сбыта средств производства для их выработки, а равно сбыт указанных спиртных напитков или средств производства -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов или штрафом в размере от четырехсот до одной тысячи расчетных показателей, или ограничением свободы на срок от двух до пяти лет.
Примечание. Деяния, предусмотренные в настоящей статье, признаются совершенными в крупном размере, если изготовление, сбыт и хранение спиртных напитков составили пятьдесят и более литров.

(В редакции Законов КР от 15 февраля 2004 года № 13, 25 июня 2007 года №

91, 13 октября 2009 года № 271, 30 июля 2013 года № 169)

Статья 203. Изготовление или сбыт поддельных кредитных либо расчетных карт и иных платежных документов
(1) Изготовление с целью сбыта или сбыт поддельных кредитных либо расчетных карт, а также иных платежных документов, не являющихся ценными бумагами, -
наказываются штрафом в размере от двухсот до одной тысячи расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет, или ограничением свободы на срок до трех лет либо лишением свободы до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные организованной преступной группой, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок от четырех до семи лет с конфискацией имущества.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 204. Контрабанда
(1) Контрабанда, то есть перемещение в крупном размере через таможенную границу Таможенного союза товаров или иных предметов, за исключением указанных в части второй настоящей статьи, совершенное помимо или с сокрытием от таможенного контроля либо с обманным использованием документов или средств таможенной идентификации либо сопряженное с недекларированием или недостоверным декларированием, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до пяти тысяч расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет, или ограничением свободы на срок до трех лет либо лишением свободы до двух лет.
(2) Перемещение через таможенную границу Таможенного союза наркотических средств, психотропных, сильнодействующих, ядовитых, отравляющих, радиоактивных или взрывчатых веществ, вооружения, взрывных устройств, огнестрельного оружия или боеприпасов, ядерного, химического, биологического и других видов оружия массового поражения, материалов, технологий, научно-технической информации и оборудования, которые могут быть использованы при создании оружия массового поражения и в отношении которых установлены специальные правила перемещения через таможенную границу Таможенного союза, стратегически важных сырьевых товаров и культурных ценностей, в отношении которых установлены специальные правила перемещения через таможенную границу Таможенного союза, если это деяние совершено помимо или с сокрытием от таможенного контроля либо с обманным использованием документов или средств таможенной идентификации либо сопряжено с недекларированием или недостоверным декларированием, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет с конфискацией имущества.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, совершенные:
1) должностным лицом с использованием своего служебного положения;
2) с применением насилия к лицу, осуществляющему таможенный контроль, -
3) группой лиц;
4) группой лиц по предварительному сговору;
5) в особо крупном размере, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с конфискацией имущества.
(4) Деяния, предусмотренные частями первой, второй и третьей настоящей статьи, совершенные организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от семи до двенадцати лет с конфискацией имущества.
Примечание. Деяния, предусмотренные статьями 204, 205 настоящей главы признаются совершенными в крупном размере, если стоимость перемещенных товаров в одну тысячу раз превышает расчетный показатель, в особо крупном размере - в десять тысяч раз превышающий расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.
Под деяния, предусмотренные частью первой статьи 204 настоящей главы, не подпадают действия лица, направленные на вывоз из Кыргызской Республики товаров и предметов, приобретенных или произведенных на территории Кыргызской Республики, в случае если на их вывоз не предусмотрены уплата вывозных (экспортных) таможенных пошлин либо запрет.
Лицо, впервые совершившее преступление, предусмотренное частью первой настоящей статьи, освобождается от уголовной ответственности в случае добровольной уплаты причитающихся таможенных платежей, включая штрафы и пени, с проведением таможенного декларирования и выпуска товаров и иных предметов, являющихся предметом контрабанды, и если в его действиях не содержится иного состава преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 18 октября 2011 года №

177, 21 декабря 2011 года № 246, 31 июля 2012 года № 145, 29 декабря 2014 года

№ 170)

О судебной практике по делам о контрабанде см. также Постановление

Пленума Верховного суда КР от 2 апреля 2003 года № 7

Статья 204-1. Организация незаконной миграции
(1) Организация незаконной миграции путем предоставления транспортных средств либо поддельных документов, либо жилого или иного помещения, а также оказания гражданам иных услуг для незаконного въезда, выезда, перемещения по территории Кыргызской Республики -
наказывается штрафом в размере от пятисот до тысячи расчетных показателей или лишением свободы на срок до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное группой лиц по предварительному сговору либо с использованием своих служебных полномочий, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 9 августа 2003 года № 193, 25 июня 2007 года №

91)

Статья 204-2. Нарушение правил привлечения и использования в Кыргызской
Республике иностранной рабочей силы
после принятия мер административного воздействия
Нарушение правил привлечения и использования в Кыргызской Республике иностранной рабочей силы после принятия мер административного воздействия -
наказывается штрафом в размере от пятисот до двух тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок до одного года.

(В редакции Закона КР от 10 февраля 2010 года № 27)

Статья 205. Невозвращение из-за границы материальных ценностей
Невозвращение из-за границы материальных ценностей в крупном размере, принадлежащих Кыргызской Республике, вывезенных под обязательство об обязательном ввозе, -
наказывается лишением свободы от пяти до восьми лет с конфискацией имущества.
Примечание. Крупным размером в настоящей статье признается стоимость предмета преступления, в одну тысячу раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

См. комментарий к статье 205 настоящего Кодекса.
Статья 206. Невозвращение на территорию Кыргызской Республики предметов художественного, исторического и
археологического достояния народов Кыргызской Республики и зарубежных стран
Невозвращение в установленный срок на территорию Кыргызской Республики предметов художественного, исторического и археологического достояния народов Кыргызской Республики и зарубежных стран, вывезенных за ее пределы, если такое возвращение является обязательным, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

См. комментарий к статье 206 настоящего Кодекса.
Статья 207. Невозвращение из-за границы средств в иностранной валюте
Невозвращение в крупном размере из-за границы руководителем организации государственных средств в иностранной валюте, подлежащих обязательному перечислению на счета в уполномоченный банк Кыргызской Республики, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет.
Примечание. Деяние, предусмотренное настоящей статьей, признается совершенным в крупном размере, если сумма невозвращенных средств в иностранной валюте превышает в пять тысяч раз расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.
См. комментарий к статье 207 настоящего Кодекса.
Статья 208. Незаконный оборот драгоценных металлов, природных драгоценных камней
(1) Совершение сделки, связанной с драгоценными металлами, природными драгоценными камнями, в нарушение правил, установленных законодательством Кыргызской Республики, а равно незаконное хранение, перевозка или пересылка драгоценных металлов, природных драгоценных камней в любом виде, состоянии, за исключением ювелирных и бытовых изделий и лома таких изделий, -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) лицом, ранее судимым за незаконный оборот драгоценных металлов, природных драгоценных камней;
2) в крупном размере;
3) организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с конфискацией имущества.
Примечание. Деяния, предусмотренные настоящей статьей, признаются совершенными в крупном размере, если стоимость драгоценных металлов, природных драгоценных камней, в отношении которых совершен незаконный оборот, в пятьсот раз превышает расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 209. Нарушение правил сдачи государству драгоценных металлов и драгоценных камней
Уклонение от обязательной сдачи на аффинаж или обязательной продажи государству добытых из недр, полученных из вторичного сырья, а также поднятых и найденных драгоценных металлов или драгоценных камней, если это деяние совершено в крупном размере, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до пяти тысяч расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо
ограничением свободы на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
Примечание. Деяние, предусмотренное настоящей статьей, признается совершенным в крупном размере, если стоимость указанных в настоящей статье предметов, не сданных или не проданных государству, в пятьсот раз превышает расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 210. Уклонение от уплаты таможенных платежей
(1) Уклонение от уплаты таможенных платежей путем непредоставления документов для исчисления платежей или уничтожения их, а также включение в документы для исчисления платежей заведомо искаженных данных, а также сокрытие других объектов налогообложения в крупном размере -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до трех тысяч расчетных показателей.
(2) То же деяние, совершенное:
1) с использованием служебного положения;
2) группой лиц по предварительному сговору, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до пяти тысяч расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет, или ограничением свободы на срок до трех лет, или лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(3) Уклонение от уплаты таможенных платежей в особо крупном размере или организованной преступной группой -
наказывается штрафом в размере от пяти тысяч до десяти тысяч расчетных показателей или исправительными работами на срок до трех лет либо ограничением свободы на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
Примечание. Уклонением от уплаты таможенных платежей в крупном размере признается неуплата таможенных платежей, в одну тысячу раз превышающая расчетный показатель, а в особо крупном размере - в пять тысяч раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 211. Уклонение лица от уплаты налога
Уклонение лица от уплаты налога путем непредоставления декларации о доходах в случаях, когда подача декларации является обязательной, либо путем включения в декларацию заведомо искаженных данных о доходах или расходах в крупном размере -
наказывается штрафом в размере от ста до трехсот расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов.
Примечание. Уклонением от уплаты налога в крупном размере признается неуплата налога, в тысячу раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на день совершения преступления.

(Абзац 2 утратил силу в соответствии с Законом КР от 31 июля 2012 года

№ 145)

(В редакции Законов КР от 23 июля 2001 года № 77, 25 июня 2007 года № 91,

17 октября 2008 года № 231, 20 ноября 2009 года № 301, 31 июля 2012 года №

145)

О некоторых вопросах применения судами КР уголовного законодательства об ответственности за уклонение от уплаты налогов см. также Постановление Пленума Верховного суда КР от 27 сентября 2003 года № 16
Статья 212. Уклонение индивидуального предпринимателя от уплаты налогов и обязательных страховых взносов
(1) Уклонение индивидуального предпринимателя от уплаты налогов и обязательных страховых взносов по государственному социальному страхованию путем непредоставления документов для исчисления налогов и обязательных страховых взносов или уничтожения их, включения в данные документы заведомо искаженных данных о доходах и расходах или сокрытие других объектов налогообложения и социального страхования, повлекшее ущерб в крупном размере, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов, либо лишением свободы на срок до одного года.
(2) То же деяние, совершенное в особо крупном размере, - наказывается лишением свободы на срок от одного года до трех лет. Примечание. Уклонением от уплаты налогов и обязательных страховых
взносов в крупном размере признается неуплата налогов и страховых взносов, в пять тысяч раз превышающая расчетный показатель; в особо крупном размере - в десять тысяч раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на день совершения преступления.

(Абзац 2 утратил силу в соответствии с Законом КР от 12 августа 2016 года № 166)

(Абзац 3 утратил силу в соответствии с Законом КР от 12 августа 2016 года № 166)

(В редакции Законов КР от 17 февраля 2003 года № 36, 25 июня 2007 года №

91, 31 июля 2012 года № 145, 18 февраля 2014 года № 33, 12 августа 2016 года

№ 166)

Статья 213. Уклонение от уплаты налогов и обязательных страховых взносов должностных лиц хозяйствующих субъектов
(1) Уклонение от уплаты налогов и обязательных страховых взносов должностных лиц хозяйствующих субъектов в крупном размере путем непредоставления документов для исчисления налогов и обязательных страховых взносов, включения в документы для исчисления налогов и обязательных страховых взносов искаженных данных о доходах или расходах или уничтожения таких документов, повлекшее ущерб в крупном размере, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до пяти тысяч расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет, либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное в особо крупном размере, -
наказывается штрафом в размере от пяти тысяч до десяти тысяч или лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
Примечание. Уклонением от уплаты налогов и обязательных страховых взносов в крупном размере признается неуплата налогов и обязательных страховых взносов, в пять тысяч раз превышающая расчетный показатель; в особо крупном размере - в десять тысяч раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на день совершения преступления.
В случае добровольного погашения всей суммы налоговой задолженности, включая штрафы и пени, уголовное преследование лица подлежит прекращению на любой стадии уголовного процесса. Положения настоящей части распространяются на статьи 210-213 настоящего Кодекса.

(В редакции Законов КР от 17 февраля 2003 года № 36, 25 июня 2007 года №

91, 20 февраля 2009 года № 58, 31 июля 2012 года № 145, 18 февраля 2014 года

№ 33, 12 августа 2016 года № 166)

Статья 214. Неисполнение законных требований налоговой службы, органов
Социального фонда и противодействие им
Неисполнение законных требований налоговых служб и органов Социального фонда о представлении документов, необходимых для исчисления и уплаты налога, страховых взносов по государственному социальному страхованию и других обязательных платежей, насильственные действия в отношении должностного лица налоговых служб и органов Социального фонда в связи с исполнением им своих служебных обязанностей, а равно срыв пломб и печатей, наложенных налоговыми службами, -
наказываются штрафом в размере двух тысяч расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов, либо лишением свободы на срок до одного года.

(В редакции Закона КР от 12 августа 2016 года № 166)

Статья 215. Незаконное предоставление или получение финансовых льгот
Незаконное предоставление или получение налоговых, таможенных или иных финансовых льгот -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов, либо лишением свободы на срок до трех лет.
Статья 216. Неправомерные действия при банкротстве
(1) Сокрытие имущества или имущественных обязательств, сведений об имуществе, его размере, местонахождении либо иной информации об имуществе, передача имущества в иное владение, отчуждение или уничтожение имущества, а равно сокрытие, уничтожение, фальсификация бухгалтерских и иных учетных документов, отражающих экономическую деятельность, если эти действия совершены руководителем или собственником организации-должника либо индивидуальным предпринимателем, администратором при банкротстве или в предвидении банкротства и причинили крупный ущерб, -
наказываются штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Неправомерное удовлетворение имущественных требований отдельных кредиторов руководителем или собственником организации-должника или индивидуальным предпринимателем, знающим о своей фактической несостоятельности (банкротстве), заведомо в ущерб другим кредиторам, а равно принятие такого удовлетворения кредитором, знающим об отданном ему предпочтении несостоятельным должником в ущерб другим кредиторам, если эти действия причинили крупный ущерб, -
наказываются штрафом в размере от двадцати до ста расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов, либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 22 июня 2002 года № 109)

Статья 217. Преднамеренное банкротство
Умышленное создание или увеличение неплатежеспособности руководителем или собственником коммерческой организации, а равно индивидуальным предпринимателем в личных интересах или интересах иных лиц, причинившее крупный ущерб, -
наказывается общественными работами на срок от двухсот сорока до трехсот шестидесяти часов с взысканием штрафа в размере пятидесяти расчетных показателей либо штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей, либо лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 30 июля 2013 года №

169)

Статья 218. Ложное банкротство
Ложное банкротство, то есть заведомо ложное объявление руководителем или собственником коммерческой организации, а равно индивидуальным предпринимателем о своей несостоятельности с целью введения в заблуждение кредиторов для получения отсрочки или рассрочки причитающихся кредиторам платежей или скидки с долгов, а равно для неуплаты долгов, причинившее крупный ущерб, -
наказывается общественными работами на срок от ста пятидесяти до двухсот сорока часов либо штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей, либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 30 июля 2013 года № 169)

Статья 219. Обман потребителей

27)

(Утратила силу в соответствии с Законом КР от 10 февраля 2010 года №

Статья 220. Подкуп участников и организаторов спортивных соревнований и зрелищных конкурсов
(1) Подкуп спортсменов, спортивных судей, тренеров, руководителей команд и других участников или организаторов профессиональных спортивных соревнований, а равно организаторов или членов жюри зрелищных коммерческих конкурсов с целью оказания влияния на результат этих соревнований или конкурсов, совершенный организованной преступной группой, -
наказывается общественными работами на срок от двухсот сорока до трехсот часов с взысканием штрафа в размере пятидесяти расчетных показателей либо штрафом в размере от четырехсот до шестисот расчетных показателей или исправительными работами сроком на два года либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Незаконное получение денег или материальных ценностей, или услуг материального характера спортивными судьями, тренерами, руководителями команд или организаторами спортивных соревнований, а равно организаторами или членами жюри зрелищных коммерческих конкурсов с целью оказания влияния на результаты соревнований или конкурсов -
наказывается штрафом в размере от пятисот до семисот расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет либо лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от одного года до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 30 июля 2013 года №

169)

Глава 23

Преступления против интересов службы на негосударственных предприятиях и организациях

Статья 221. Злоупотребление полномочиями служащими коммерческих или иных организаций
(1) Использование служащим коммерческой или иной организации своих распорядительных или иных управленческих полномочий вопреки интересам этой организации и в целях извлечения выгод либо преимуществ для себя, а также других лиц, либо нанесения вреда другим лицам, если это повлекло причинение существенного вреда правам или законным интересам граждан, организаций либо государства, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, а равно смену собственника коммерческой или иной организации помимо его воли, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до четырех тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, совершенное лицом, выполняющим управленческие функции в коммерческой организации, где более 30 процентов акций (доли) принадлежит государству или органам местного самоуправления, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет с конфискацией имущества.
(4) Деяние, предусмотренное частью третьей настоящей статьи, повлекшее тяжкие последствия, а равно совершенное:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) с причинением особо крупного ущерба, -
наказывается лишением свободы на срок от восьми до двенадцати лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет с конфискацией имущества.
Примечания. 1. Выполняющим управленческие функции в коммерческой или иной организации в статьях настоящей главы признается лицо, постоянно, временно либо по специальному полномочию выполняющее организационно- распорядительные или административно-хозяйственные обязанности в коммерческой организации независимо от формы собственности, а также в некоммерческой организации, не являющейся государственным органом, органом местного самоуправления, государственным или муниципальным учреждением.
2. Если деяние, предусмотренное настоящей статьей либо иными статьями настоящей главы, причинило вред интересам исключительно коммерческой организации, не являющейся государственным или муниципальным предприятием, хозяйственным обществом, в котором государство или
муниципальное образование владеет акциями (долями в уставном капитале), уголовное преследование осуществляется по заявлению этой организации или с ее согласия.
3. Если деяние, предусмотренное настоящей статьей либо иными статьями настоящей главы, причинило вред интересам других организаций, а также интересам граждан, общества или государства, уголовное преследование осуществляется на общих основаниях.
4. Деяние, предусмотренное настоящей статьей, признается совершенным с причинением особо крупного ущерба, если он в двадцать тысяч раз превышает расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 24 июля 2009 года №

246, 16 января 2015 года № 16)

Статья 222. Злоупотребление полномочиями частными нотариусами
(1) Использование частным нотариусом своих полномочий вопреки задачам своей деятельности и в целях извлечения выгод и преимуществ для себя или других лиц либо нанесения вреда другим лицам, если это деяние причинило вред правам и законным интересам граждан или организаций либо охраняемым законом интересам общества или государства, -
наказывается общественными работами на срок от двухсот шестидесяти до трехсот шестидесяти часов с взысканием штрафа в размере пятидесяти расчетных показателей либо штрафом в размере от двухсот до трехсот расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью сроком на три года, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное в отношении заведомо несовершеннолетнего или недееспособного лица, -
наказывается штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 15 ноября 2003 года № 223, 25 июня 2007 года

№ 91, 17 декабря 2009 года № 309, 30 июля 2013 года № 169, 1 июля 2014 года

№ 108)

Статья 222-1. Составление аудитором заведомо ложного аудиторского заключения (отчета)
Составление заведомо ложного аудиторского заключения (отчета) без проведения аудита либо составленное по его результатам, противоречащего содержанию документов, рассмотренных аудитором в ходе проведения аудита, в целях извлечения выгод и преимуществ для себя или других лиц либо нанесения вреда другим лицам, если это деяние причинило вред правам и законным
интересам граждан или организаций либо охраняемым законом интересам общества или государства, -
наказывается штрафом в размере от семисот до тысячи расчетных показателей с лишением права заниматься определенной деятельностью на срок от двух до трех лет.

(В редакции Закона КР от 1 июля 2014 года № 108)

Статья 223. Превышение полномочий служащими частных детективных служб
(1) Превышение руководителем или служащим частной детективной службы своих полномочий, если деяние совершено с применением насилия или угрозой его применения, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) То же деяние:
1) совершенное с применением оружия;
2) причинившее тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 224. Коммерческий подкуп
(1) Незаконная передача лицу, выполняющему управленческие функции в коммерческой организации, денег, ценных бумаг, иного имущества, а равно незаконное оказание ему услуг имущественного характера за совершение действий (бездействия) в интересах дающего в связи с занимаемым этим лицом служебного положения -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) организованной преступной группой, -
наказываются штрафом в размере от трехсот до восьмисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок от двух до трех лет.
(3) Незаконное получение лицом, выполняющим управленческие функции в коммерческой организации, денег, ценных бумаг, иного имущества, а равно незаконное пользование услугами имущественного характера за совершение действий (бездействия) в интересах дающего в связи с занимаемым этим лицом служебного положения -
наказываются штрафом в размере от трех тысяч до пяти тысяч расчетных показателей либо от двадцатипятикратной до пятидесятикратной суммы коммерческого подкупа с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(4) Деяния, предусмотренные частью третьей настоящей статьи, если они:
1) совершены группой лиц по предварительному сговору;
2) сопряжены с вымогательством;
3) совершены организованной преступной группой, -
наказываются штрафом в размере от трех тысяч до пяти тысяч расчетных показателей либо от двадцатипятикратной до пятидесятикратной суммы коммерческого подкупа с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
Примечание. Лицо, совершившее деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, освобождается от уголовной ответственности, если в отношении его имело место вымогательство или если это лицо добровольно сообщило о подкупе органу, имеющему право возбудить уголовное дело.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91 , 10 августа 2012 года №

164 )

Статья 225. Незаконное получение вознаграждения служащим
Незаконное получение служащим, не являющимся должностным лицом государственного органа, предприятия, учреждения, организации, общественного объединения, органа самоуправления граждан, материального вознаграждения или имущественной выгоды в значительном размере за выполнение или невыполнение в интересах осуществляющего подкуп лица определенного действия, которое служащий должен был или мог совершить с использованием своего служебного положения, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо от семидесятикратной до стократной суммы коммерческого подкупа.
(2) То же деяние, совершенное группой лиц или в крупном размере, - наказывается штрафом в размере от двух тысяч до трех тысяч расчетных
показателей либо от двадцатикратной до тридцатикратной суммы коммерческого подкупа либо лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от одного года до трех лет.
(3) То же деяние, совершенное в особо крупном размере, -
наказывается штрафом в размере от трех тысяч до пяти тысяч расчетных показателей либо от однократной до трехкратной суммы коммерческого подкупа либо лишением свободы на срок до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от одного года до трех лет.
Примечание. В настоящей статье значительным размером признается стоимость вознаграждения или имущественной выгоды в пятьдесят раз, крупным - в одну тысячу раз, особо крупным - в десять тысяч раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 августа 2012 года №

164)

РАЗДЕЛ IX

ПРЕСТУПЛЕНИЯ ПРОТИВ ОБЩЕСТВЕННОЙ БЕЗОПАСНОСТИ И ОБЩЕСТВЕННОГО ПОРЯДКА

Глава 24

Преступления против общественной безопасности

Статья 226. Акт терроризма
(1) Совершение взрыва, поджога или иных действий, создающих опасность гибели людей, причинения значительного имущественного ущерба либо наступления иных общественно опасных последствий, если эти действия совершены в целях нарушения общественной безопасности, устрашения населения либо оказания воздействия на принятие решений органами власти или международными организациями, а также угроза совершения указанных действий в тех же целях, -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет с конфискацией имущества или без таковой.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) с применением огнестрельного оружия, боеприпасов, взрывных устройств, взрывчатых, ядовитых, отравляющих, радиоактивных веществ или ядерного, химического, биологического и других видов оружия массового поражения;
3) на стратегических объектах,-
наказываются лишением свободы на срок от пятнадцати до восемнадцати лет с конфискацией имущества или без таковой.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они совершены организованной преступной группой либо повлекли по неосторожности смерть человека, или иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от восемнадцати до двадцати лет либо пожизненным лишением свободы с конфискацией имущества или без таковой.
Примечание. Лицо, участвовавшее в подготовке акта терроризма, освобождается от уголовной ответственности, если оно своевременным предупреждением органов власти или иным способом способствовало
предотвращению осуществления акта терроризма и если в действиях этого лица не содержится иного состава преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 марта 2009 года №

83, 3 августа 2013 года № 180, 2 августа 2016 года № 162)

Статья 2261. Финансирование террористической деятельности
(1) Финансирование террористической деятельности, то есть незаконное предоставление средств, оказание финансовых услуг или осуществление сбора средств любыми методами или способами, прямо или косвенно, с намерением или осознанием того, что средства предназначены или будут использованы полностью или частично для финансирования террориста и (или) террористической организации либо для финансирования организации, подготовки или совершения террористической деятельности на территории Кыргызской Республики или за ее пределами, либо для финансирования поездок лиц, направляющихся в государство, которое не является государством их проживания или гражданства, для целей совершения, планирования, подготовки или участия в совершении террористических актов, или для подготовки террористов, или прохождения такой подготовки,
наказываются лишением свободы на срок от четырех до восьми лет с конфискацией имущества.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) лицом с использованием своего служебного положения;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет с конфискацией имущества.
Примечания.
1. Под финансовой услугой в настоящей статье признаются получение и хранение средств, принадлежащих лицам, готовившим или совершившим преступление террористического характера, или средств, находящихся под контролем террористической организации, либо совершение операций (сделок) с такими средствами или управление такими средствами.
2. Термины "средства", "террорист", "террористическая организация", "террористическая деятельность", используемые в настоящей статье, определяются в установленном законом порядке.

(В редакции Законов КР от 29 мая 2013 года № 83, 2 августа 2016 года №

162)

Статья 2262. Вовлечение в совершение преступлений террористического или экстремистского характера либо иное содействие их совершению
(1) Вовлечение лица в совершение преступления, предусмотренного статьями
226, 2261, 2263-2265, 227, 229, 232, 294, 2951, 296, 299 - 2993, 376 настоящего
Кодекса, или склонение лица к участию в деятельности террористической или экстремистской организации, вооружение либо обучение и подготовка лица в целях совершения хотя бы одного из указанных преступлений -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до двенадцати. (2) Те же деяния, совершенные:
1) лицом с использованием своего служебного положения;
2) в отношении несовершеннолетнего, -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет с конфискацией имущества.
Примечание. Лицо, совершившее преступление, предусмотренное настоящей статьей, освобождается от уголовной ответственности, если оно своевременным предупреждением органов власти или иным способом способствовало предотвращению либо пресечению указанных в настоящей статье преступлений и если в его действиях не содержится иного состава преступления.

(В редакции Закона КР от 17 марта 2009 года № 83, 21 июля 2015 года №

184, 2 августа 2016 года № 162)

Статья 2263. Публичные призывы к осуществлению террористической деятельности или публичное оправдание терроризма
(1) Публичные призывы к осуществлению террористической деятельности или публичное оправдание терроризма -
наказываются лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Те же деяния, совершенные с использованием средств массовой информации или сети Интернет, -
наказываются лишением свободы на срок от двух до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
Примечание. В настоящей статье под публичным оправданием терроризма понимается публичное заявление о признании идеологии и практики терроризма правильными, нуждающимися в поддержке и подражании.

(В редакции Законов КР от 17 марта 2009 года № 83, 3 августа 2013 года №

180, 2 августа 2016 года № 162)

Статья 226-4. Участие гражданина Кыргызской Республики в вооруженных конфликтах или военных действиях на территории иностранного государства или прохождение террористической и экстремистской подготовки
(1) Участие гражданина Кыргызской Республики в вооруженных конфликтах или военных действиях на территории иностранного государства при отсутствии признаков наемничества или прохождения за пределами Кыргызской Республики
подготовки, направленной на приобретение умений и навыков совершения террористического или экстремистского преступления, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет. (2) То же деяние, совершенное:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) организованной преступной группой, -
наказывается лишением свободы на срок от восьми до двенадцати лет.

(В редакции Закона КР от 21 июля 2015 года № 184)

Статья 2265. Вывоз несовершеннолетних в зону вооруженных конфликтов или военных действий на территории иностранного государства
(1) Вывоз несовершеннолетних в зону вооруженных конфликтов или военных действий на территории иностранного государства -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(2) То же деяние, совершенное родителем или иным лицом, на которое законом возложены обязанности по воспитанию несовершеннолетнего, а равно педагогом или другим работником образовательного, воспитательного, лечебного либо иного учреждения, на которое законом возложены обязанности осуществлять надзор за несовершеннолетним, -
наказывается лишением свободы на срок от четырех до семи лет.

(В редакции Закона КР от 2 августа 2016 года № 162)

Статья 2266. Публичное одобрение террористической или экстремистской деятельности
Публичное одобрение террористической или экстремистской деятельности путем публичных выступлений или с использованием средств массовой информации либо сети Интернет при отсутствии признаков призыва к осуществлению террористической или экстремистской деятельности или публичного оправдания терроризма или экстремизма, а также неумышленное использование символики или атрибутики террористических или экстремистских организаций, совершенные в течение года после наложения административного взыскания за указанные правонарушения, -
наказываются штрафом от одной тысячи до двух тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от одного до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью.
Примечание. Под публичным одобрением в настоящей статье понимается публичное прославление или восхваление, в том числе восхищение, оправдание террористической или экстремистской деятельности.

(В редакции Закона КР от 2 августа 2016 года № 162)

Статья 227. Захват заложников
(1) Захват или удержание лица в качестве заложника, совершенные в целях принуждения государства, международной организации, юридического или физического лица (группы лиц) совершить или воздержаться от совершения какого-либо действия как прямого или косвенного условия освобождения заложника, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет. (2) Те же деяния, если они совершены:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) организованной преступной группой;
3) с применением физического насилия, опасного для жизни или здоровья, либо с угрозой убийством;
4) с применением оружия или других предметов, используемых в качестве оружия;
5) в отношении двух или более лиц;
6) в отношении заведомо несовершеннолетнего;
7) в отношении женщины, заведомо для виновного находящейся в состоянии беременности;
8) из корыстных побуждений или по найму, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они совершены преступным сообществом или повлекли по неосторожности смерть потерпевшего, или причинили тяжкий вред его здоровью либо иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет. Примечание. Лицо, добровольно освободившее заложника, освобождается от
уголовной ответственности, если в его действиях не содержится иного состава преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 марта 2009 года №

83)

Статья 228. Заведомо ложное сообщение об акте терроризма
(1) Заведомо ложное сообщение о готовящемся взрыве, поджоге или иных действиях, создающих опасность гибели людей, причинения значительного имущественного ущерба, срыва общественных мероприятий либо наступления иных тяжких последствий, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(2) То же деяние, повлекшее крупный ущерб, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до десяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) То же деяние, повлекшее особо крупный ущерб, -
наказывается штрафом в размере от десяти тысяч до двадцати пяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от пяти до восьми лет.
Примечание. В настоящей статье крупным признается ущерб, в тысячу раз превышающий расчетный показатель, а особо крупным - в пять тысяч раз превышающий расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Закона КР от 2 августа 2016 года № 162)

Статья 229. Организация незаконного вооруженного формирования или участие в нем
(1) Незаконное создание вооруженного формирования (объединения, отряда, дружины или иной группы), а равно руководство таким формированием, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до семи лет. (2) Участие в вооруженном формировании -
наказывается либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
Примечание. Лицо, добровольно прекратившее участие в незаконном вооруженном формировании и сдавшее оружие, освобождается от уголовной ответственности, если в его действиях не содержится иного состава преступления.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91, 3 августа 2013 года №

180)
Статья 230. Бандитизм
(1) Создание устойчивой организованной вооруженной группы (банды) с целью нападения на граждан или организации, руководство такой группой (бандой) -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет с конфискацией имущества.
(2) Участие в вооруженной группе (банде), а равно участие в совершаемых бандой нападениях -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет с конфискацией имущества.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, совершенные лицом с использованием своего служебного положения, -
наказываются лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет с конфискацией имущества.
См. комментарий к статье 230 настоящего Кодекса.
Статья 231. Организация преступного сообщества (преступной организации)
(1) Создание преступного сообщества (преступной организации) для совершения тяжких или особо тяжких преступлений, а равно руководство таким сообществом (организацией) или входящими в него структурными подразделениями, а также создание объединения организаторов, руководителей или иных представителей организованных преступных групп в целях разработки планов и условий для совершения тяжких или особо тяжких преступлений -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет с конфискацией имущества или без таковой.
(2) Участие в преступном сообществе (преступной организации) -
наказывается лишением свободы на срок от восьми до двенадцати лет с конфискацией имущества.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, совершенные лицом с использованием своего служебного положения, -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до двадцати лет с конфискацией имущества.
См. комментарий к статье 231 настоящего Кодекса.
Статья 232. Угон воздушного или водного транспорта либо железнодорожного подвижного состава
(1) Угон воздушного или водного транспорта либо железнодорожного подвижного состава, а равно захват такого судна или состава в целях угона, -
наказываются лишением свободы на срок от четырех до восьми лет. (2) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) с применением насилия, опасного для жизни и здоровья либо с угрозой применения такого насилия;
3) с применением оружия, боеприпасов, взрывных устройств, взрывчатых, ядовитых, отравляющих или радиоактивных веществ либо ядерного, химического, биологического и других видов оружия массового поражения или предметов, используемых в качестве оружия;
4) в целях устрашения общественности либо принуждения физического или юридического лица, международной организации или государства совершить какое-либо действие, либо воздержаться от него, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они совершены организованной преступной группой либо повлекли по неосторожности смерть человека или иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от пятнадцати до двадцати лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 3 августа 2013 года №

180, 2 августа 2016 года № 162)

Статья 233. Массовые беспорядки
(1) Организация массовых беспорядков, сопровождающихся насилием, погромами, поджогами, уничтожением имущества, применением огнестрельного оружия, взрывчатых веществ или взрывных устройств, а также оказанием вооруженного сопротивления представителю власти, -
наказывается лишением свободы на срок от восьми до десяти лет.
(2) Участие в массовых беспорядках, предусмотренных частью первой настоящей статьи, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до восьми лет.
(3) Призывы к активному неподчинению законным требованиям представителей власти и к массовым беспорядкам, а равно призывы к насилию над гражданами -
наказываются лишением свободы на срок от двух до пяти лет. См. комментарий к статье 233 настоящего Кодекса.
Статья 234. Хулиганство
(1) Хулиганство, то есть умышленные действия, грубо нарушающие общественный порядок или нормы общепринятого поведения, сопряженные с насилием либо угрозой его применения, а равно с уничтожением или повреждением имущества, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот пятидесяти расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот шестидесяти часов, либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Хулиганство:
1) совершенное группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) сопряженное с издевательством над малолетним, престарелым, инвалидом или лицом, находящимся в беспомощном состоянии;
4) сопряженное с умышленным уничтожением или повреждением чужого имущества, причинившее существенный вред, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет. (3) Хулиганство:
1) (утратил силу в соответствии с Законом КР от 17 декабря 2009 года № 309)
2) сопряженное с применением или угрозой применения оружия либо предметов, используемых в качестве оружия;
3) связанное с сопротивлением представителю власти либо иному лицу, исполняющему обязанности по охране общественного порядка или пресекающему нарушение общественного порядка, -
наказывается лишением свободы на срок от четырех до семи лет.

(В редакции Закона КР от 17 декабря 2009 года № 309, 30 июля 2013 года №

169)

Статья 235. Вандализм
Осквернение зданий или иных сооружений надписями, грубо оскорбляющими общественную нравственность, порча имущества на общественном транспорте или в иных общественных местах -
наказываются штрафом в размере от ста до двухсот пятидесяти расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот шестидесяти часов, либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91, 30 июля 2013 года № 169)

Статья 236. Нарушение правил безопасности горных, строительных, взрывоопасных или иных работ
(1) Нарушение правил безопасности при ведении горных, строительных или взрывоопасных работ, если это повлекло за собой по неосторожности причинение менее тяжкого телесного повреждения, -
наказывается штрафом в размере до ста расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть человека или иные тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
См. комментарий к статье 236 настоящего Кодекса. Статья 236-1. Недоброкачественное строительство
1. Сдача и (или) прием в эксплуатацию недоброкачественно построенных, незавершенных или не соответствующих условиям договора и проектной документации зданий и сооружений, электростанций, жилых домов или иных объектов строительства подрядчиком, руководителем строительной организации и должностным лицом, осуществляющими контроль за качеством строительства, а равно их некачественный ремонт производителями работ, если это повлекло по неосторожности причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью человека,
-
наказываются штрафом в размере до ста расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
2. Те же деяния, повлекшие по неосторожности смерть человека или иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
3. Деяния, предусмотренные частью первой настоящей статьи, повлекшие по неосторожности смерть двух или более лиц, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до семи лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 февраля 2013 года № 34)

Статья 237. Нарушение правил учета, хранения, перевозки и использования взрывчатых, легковоспламеняющихся веществ и пиротехнических изделий
Нарушение правил учета, хранения, перевозки и использования взрывчатых, легковоспламеняющихся веществ и пиротехнических изделий, а также незаконная пересылка этих веществ по почте или багажом, если эти деяния повлекли по неосторожности причинение тяжкого вреда здоровью или смерть человека, -
наказываются штрафом в размере до тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 22 ноября 2006 года № 182, 25 июня 2007 года №

91)

Статья 238. Нарушение правил пожарной безопасности
(1) Нарушение правил пожарной безопасности лицом, ответственным за их выполнение, если оно повлекло возникновение пожара, причинившее вред здоровью небольшой тяжести или менее тяжкий вред здоровью, -
наказывается штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть человека или иные тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до восьми лет. См. комментарий к статье 238 настоящего Кодекса.
Статья 239. Незаконное обращение с радиоактивными материалами
(1) Незаконное приобретение, хранение, использование, передана, сбыт или разрушение радиоактивных материалов, -
наказываются штрафом в размере от ста до трехсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) лицом с использованием своего служебного положения, - наказываются лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Те же деяния, если они по неосторожности повлекли смерть человека или иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до восьми лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 3 августа 2013 года №

180)

Статья 240. Хищение либо вымогательство радиоактивных материалов
(1) Хищение или вымогательство радиоактивных материалов -
наказывается штрафом в размере от семисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок до пяти лет.
(2) Те же деяния, если они совершены:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) лицом с использованием своего служебного положения;
3) с применением насилия, не опасного для жизни или здоровья, либо с угрозой применения такого насилия, -
наказываются лишением свободы на срок от четырех до семи лет с конфискацией имущества или без таковой.
(3) Хищение или вымогательство радиоактивных материалов, совершенные с применением насилия, опасного для жизни или здоровья, либо организованной преступной группой или преступным сообществом, либо лицом, два или более раза судимым за хищение или вымогательство, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с конфискацией имущества.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 241. Незаконные приобретение, передача, сбыт, хранение, перевозка или ношение огнестрельного оружия, боеприпасов, взрывчатых веществ и взрывных устройств
(1) Незаконные приобретение, передача, сбыт, хранение, перевозка или ношение огнестрельного оружия (кроме гладкоствольного охотничьего и
боеприпасов к нему), а также боеприпасов, взрывчатых веществ и взрывных устройств -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы до пяти лет.
(2) Те же деяния, совершенные группой лиц по предварительному сговору, - наказываются лишением свободы на срок от пяти до восьми лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, совершенные организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до десяти лет.
(4) Незаконные приобретение, сбыт или ношение холодного, газового оружия, гладкоствольного оружия, предназначенного для стрельбы патронами травматического действия, в том числе метательного оружия, -
наказываются штрафом в размере до ста расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов, либо лишением свободы на срок до двух лет.
Примечание. Лицо, добровольно сдавшее предметы, указанные в настоящей статье, освобождается от уголовной ответственности, если в его действиях не содержится иного состава преступления.
Не может признаваться добровольной сдачей предметов, указанных в настоящей статье, а также в статье 242 настоящего Кодекса, их изъятие при задержании лица, а также при производстве следственных действий по их обнаружению и изъятию.

(В редакции Законов КР от 12 марта 2002 года № 36, 25 июня 2007 года №

91, 27 октября 2011 года № 185)

Статья 242. Незаконные изготовление или ремонт оружия
(1) Незаконные ремонт огнестрельного оружия (кроме гладкоствольного охотничьего) или изготовление, а равно незаконное изготовление боеприпасов, взрывчатых веществ или самодельных взрывных устройств -
наказываются штрафом в размере до пятисот расчетных показателей или исправительными работами до двух лет либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Незаконное изменение конструкции огнестрельного оружия, приведшее к возможности осуществления стрельбы очередью, либо уменьшение общей длины оружия, не отвечающее стандартным требованиям, а также позволяющее осуществлять стрельбу из гладкоствольного либо газового оружия патронами, предназначенными для стрельбы из нарезного оружия, -
наказываются штрафом в размере до тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, совершенные:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до восьми лет.
(4) Незаконное изготовление газового, гладкоствольного оружия, предназначенного для стрельбы патронами травматического действия, холодного оружия, в том числе метательного оружия, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до одного года.
(5) Изготовление, приобретение, хранение, передача, сбыт, перевозка или ношение емкостей с зажигательной смесью, имеющих приспособление для воспламенения (запал), -
наказываются штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
Примечание. Лицо, добровольно сдавшее предметы, указанные в настоящей статье, освобождается от уголовной ответственности, если в его действиях не содержится иного состава преступления.

(В редакции Закона КР от 27 октября 2011 года № 185, 25 октября 2014 года № 148)

Статья 243. Небрежное хранение огнестрельного оружия
Небрежное хранение огнестрельного оружия, создавшее условия для использования этого оружия другим лицом, если это повлекло тяжкие последствия, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста шестидесяти до двухсот сорока часов или штрафом в размере от ста до одной тысячи расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до одного года, либо лишением свободы на срок до одного года.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 244. Ненадлежащее выполнение обязанностей по охране оружия, боеприпасов и взрывчатых веществ
Ненадлежащее выполнение своих обязанностей лицом, которому была поручена охрана огнестрельного оружия, боеприпасов или взрывчатых веществ, если это повлекло их похищение или уничтожение либо наступление иных тяжких последствий, -
наказывается штрафом в размере до пятисот расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 245. Хищение или вымогательство огнестрельного оружия, боеприпасов, взрывчатых веществ
(1) Хищение или вымогательство огнестрельного оружия, боеприпасов либо взрывчатых веществ -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет.
(2) Деяния, предусмотренные частью первой настоящей статьи, если они совершены:
1) лицом, которому огнестрельное оружие, боеприпасы или взрывчатые вещества были вверены в связи с его служебным положением или под охрану;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от семи до двенадцати лет с конфискацией имущества.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они совершены с применением насилия, опасного для жизни или здоровья, либо преступным сообществом, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет с конфискацией имущества.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Глава 25

Преступления против здоровья населения и общественной нравственности

Статья 246. Незаконные изготовление, приобретение, хранение, перевозка или пересылка наркотических средств либо психотропных веществ без цели сбыта
(1) Незаконные изготовление, приобретение, хранение, перевозка или пересылка наркотических средств либо психотропных веществ в небольших размерах без цели сбыта, совершенные в течение года после применения мер административного взыскания за те же действия, -
наказываются привлечением к общественным работам от ста до двухсот сорока часов или штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Те же деяния, совершенные лицом, ранее совершившим любое преступление, связанное с наркотиками, -
наказываются штрафом в размере до ста расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет, или ограничением свободы на срок до трех лет либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(3) Незаконные изготовление, приобретение, хранение, перевозка или пересылка наркотических средств либо психотропных веществ без цели сбыта, если их предметом явились наркотические средства в крупных размерах, -
наказываются штрафом от двухсот до пятисот расчетных показателей или лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(4) Те же деяния, если их предметом явились наркотические средства в особо крупных размерах, -
наказываются штрафом в размере от трех тысяч до десяти тысяч расчетных показателей или лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с конфискацией имущества.
Примечание. Перечень наркотических средств и психотропных веществ, а их размеры, имеющие значение для квалификации деяний по настоящей статье, а также по другим статьям настоящего Кодекса, утверждаются Правительством Кыргызской Республики.
Лицо, совершившее преступление, предусмотренное настоящей статьей, добровольно сдавшее наркотические средства, психотропные вещества или их аналоги и активно способствовавшее раскрытию или пресечению преступлений, связанных с незаконным оборотом наркотических средств, психотропных веществ или их аналогов, изобличению лиц, их совершивших, обнаружению имущества, добытого преступным путем, освобождается от уголовной ответственности за данное преступление.
Не может признаваться добровольной сдачей наркотических средств, психотропных веществ или их аналогов при задержании лица, а также при производстве следственных действий по их обнаружению и изъятию.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

О судебной практике по делам о преступлениях, связанных с наркотическими средствами, психотропными, сильнодействующими и ядовитыми веществами см. также Постановление Верховного суда КР от 2 февраля 2001 года № 1
Статья 247. Незаконные изготовление, приобретение, хранение, перевозка, пересылка с целью сбыта, а равно незаконные производство или сбыт наркотических средств, психотропных веществ, их аналогов либо прекурсоров
(1) Незаконные изготовление, приобретение, хранение, перевозка, пересылка с целью сбыта, а равно незаконные производство или сбыт наркотических средств, психотропных веществ, их аналогов либо прекурсоров
-
наказываются лишением свободы на срок от четырех до восьми лет. (2) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) в крупном размере;
3) лицом, достигшим восемнадцатилетнего возраста, в отношении заведомо несовершеннолетнего;
4) лицом, ранее совершившим любое преступление, связанное с наркотическими средствами, -
наказываются лишением свободы на срок от семи до двенадцати лет с конфискацией имущества.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, совершенные:
1) организованной преступной группой;
2) лицом с использованием своего служебного положения;
3) в отношении лица, заведомо не достигшего четырнадцатилетнего возраста;
4) в особо крупном размере, -
наказываются лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет с конфискацией имущества.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Законом КР от 31 июля 2012 года № 145 внесены изменения в статью 247, изложенную на государственном языке

Статья 248. Хищение либо вымогательство наркотических средств или психотропных веществ
(1) Незаконное завладение наркотическими средствами или психотропными веществами, совершенное путем хищения или вымогательства, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет с конфискацией имущества или без таковой.
(2) То же деяние, если оно совершено:
1) лицом, ранее судимым за хищение или вымогательство;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) лицом, которому наркотические вещества или психотропные вещества были вверены в связи с его служебным положением или под охрану, -
наказывается лишением свободы на срок от шести до десяти лет с конфискацией имущества.
(3) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, если оно совершено организованной преступной группой либо в крупном размере,
-
наказывается лишением свободы на срок от семи до двенадцати лет с конфискацией имущества.
(4) Деяния, предусмотренные частями первой, второй и третьей настоящей статьи, совершенные преступным сообществом либо в особо крупном размере, -
наказываются лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет с конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 декабря 2009 года №

309)

Статья 249. Склонение к потреблению наркотических средств или психотропных веществ
(1) Склонение к потреблению наркотических средств или психотропных веществ -
наказывается исправительными работами на срок до двух лет либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, если оно совершено:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) в отношении несовершеннолетнего либо двух или более лиц;
3) с применением физического насилия или угрозы его применения, - наказывается исправительными работами на срок до трех лет или
ограничением свободы на срок до пяти лет либо лишением свободы на срок до пяти лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, если они совершены организованной преступной группой или по неосторожности повлекли смерть потерпевшего или иные тяжкие последствия,
-наказываются лишением свободы на срок от семи до двенадцати лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 250. Посев и выращивание наркотикосодержащих культур
(1) Посев или выращивание запрещенных к возделыванию наркотикосодержащих культур в небольших размерах, совершенные повторно в течение года после применения мер административного взыскания за те же действия, -
наказываются штрафом в размере от ста до трехсот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до трех лет, либо лишением свободы от двух до пяти лет.
(2) Те же деяния, совершенные в крупных размерах или группой лиц по предварительному сговору, или лицом, ранее совершившим любое преступление, связанное с наркотическими средствами, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до восьми лет с конфискацией имущества.
(3) Те же деяния, совершенные в особо крупном размере, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до двенадцати лет с конфискацией имущества.
Примечание. Размеры запрещенных к возделыванию растений, содержащих наркотические вещества, для целей настоящей статьи утверждаются Правительством Кыргызской Республики.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 251. Нарушение установленных правил производства и законного оборота наркотических средств, психотропных веществ или прекурсоров
(1) Нарушение правил производства, изготовления, переработки, хранения, учета, отпуска, реализации, продажи, распределения, перевозки, пересылки, приобретения, использования, ввоза, вывоза либо уничтожения наркотических средств, психотропных веществ или прекурсоров либо инструментов или оборудования, используемых для изготовления наркотических средств или психотропных веществ, находящихся под специальным контролем, повлекшее их утрату, если это деяние совершено лицом, в обязанности которого входит соблюдение указанных правил, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, совершенное из корыстных побуждений либо лицом, ранее совершившим любое преступление, связанное с наркотическими средствами, либо повлекшее по неосторожности причинение вреда здоровью человека или иные тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 252. Организация или содержание притонов для потребления наркотических средств или психотропных веществ
(1) Организация или содержание притонов для потребления наркотических средств или психотропных веществ или предоставление помещения для тех же целей -
наказываются исправительными работами на срок до двух лет либо ограничением свободы на срок до трех лет или лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные группой лиц по предварительному сговору, - наказываются ограничением свободы на срок от трех до пяти лет либо
лишением свободы на срок от трех до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 253. Незаконная выдача либо подделка рецептов или иных документов, дающих право на получение наркотических средств или психотропных веществ
Незаконная выдача либо подделка рецептов или иных документов, дающих право на получение наркотических средств или психотропных веществ, -
наказывается штрафом в размере до одной тысячи расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до двух лет, либо лишением свободы до двух
лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо без такового.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 254. Незаконный оборот сильнодействующих или ядовитых веществ в целях сбыта
(1) Незаконные изготовление, переработка, приобретение, хранение, перевозка или пересылка в целях сбыта, а равно незаконный сбыт сильнодействующих или ядовитых веществ, не являющихся наркотическими средствами или психотропными веществами, либо оборудования для их изготовления или переработки -
наказываются лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные группой лиц по предварительному сговору, - наказываются лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, совершенные организованной преступной группой либо в крупном размере, -
наказываются лишением свободы на срок от четырех до восьми лет с конфискацией имущества.
(4) Нарушение правил производства, приобретения, хранения, учета, отпуска, перевозки или пересылки сильнодействующих или ядовитых веществ, если это повлекло их хищение либо причинение иного существенного вреда, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо без такового.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 255. Незаконные производство и реализация лекарственных средств, медицинских изделий
(1) Производство и (или) реализация лекарственных средств, медицинских изделий с нарушением установленных требований, если в результате такой деятельности был причинен по неосторожности вред здоровью человека -
наказываются привлечением к общественным работам с возмещением ущерба либо ограничением свободы на срок от трех до пяти лет.
(2) Те же деяния, вызвавшие по неосторожности смерть потерпевшего, - наказываются штрафом в размере от трех тысяч до пяти тысяч расчетных
показателей или ограничением свободы на срок от трех до пяти лет либо лишением свободы на срок от двух до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 2 августа 2017 года № 167)

Статья 256. Нарушение санитарно-эпидемиологических правил
(1) Нарушение санитарно-эпидемиологических правил, повлекшее за собой массовое заболевание или отравление людей, -
наказывается привлечением к общественным работам на срок до двухсот сорока часов или штрафом в размере от пятисот до двух тысяч расчетных показателей либо ограничением свободы от двух до пяти лет, либо лишением свободы до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо без такового.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 257. Сокрытие или искажение информации об обстоятельствах, создающих опасность для жизни или здоровья людей
(1) Сокрытие или искажение информации о событиях, фактах или явлениях, создающих опасность для жизни или здоровья людей либо для окружающей среды, совершенные лицом, обязанным обеспечивать население такой информацией, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до семисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные ответственным должностным лицом государства, а равно главой органа местного самоуправления, в результате которых причинен вред здоровью человека или наступили иные тяжкие последствия, -
наказываются штрафом в размере от семисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
См. комментарий к статье 257 настоящего Кодекса.
Статья 258. Производство или продажа товаров, выполнение работ либо оказание услуг, не отвечающих требованиям безопасности
(1) Производство или продажа товаров, выполнение работ либо оказание услуг, не отвечающих требованиям безопасности жизни или здоровья потребителей, а равно неправомерные выдача или использование официального документа, удостоверяющего соответствие указанных товаров, работ или услуг
требованиям безопасности, если эти деяния повлекли по неосторожности причинение вреда здоровью человека, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до семисот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Те же деяния, если они:
1) совершены в отношении товаров, работ или услуг, предназначенных для малолетних детей;
2) повлекли по неосторожности причинение вреда здоровью двух или более лиц;
3) повлекли по неосторожности смерть человека, -
наказываются штрафом в размере от семисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок до пяти лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, повлекшие по неосторожности смерть двух или более лиц, -
наказываются лишением свободы на срок от четырех до десяти лет.

(В редакции Закона КР от 30 июля 2013 года № 169)

См. комментарий к статье 258 настоящего Кодекса.
Статья 259. Организация объединения, посягающего на личность и права граждан
(1) Создание религиозного или общественного объединения, деятельность которых сопряжена с насилием над гражданами или иным причинением вреда их здоровью либо с побуждением граждан к отказу от исполнения гражданских обязанностей или к совершению иных противоправных деяний, а равно руководство таким объединением -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Участие в деятельности указанных объединений, а равно пропаганда деяний, предусмотренных частью первой настоящей статьи, -
наказываются штрафом в размере от ста до трехсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.
См. комментарий к статье 259 настоящего Кодекса.
Статья 259-1. Организация и (или) содержание игорного заведения, а также проведение азартных игр и лотереи с использованием игорного или лотерейного оборудования
1. Организация, проведение лотереи, азартных игр с использованием игорного оборудования либо с использованием информационно-телекоммуникационных сетей, в том числе сети Интернет, -
наказываются штрафом в размере десяти тысяч расчетных показателей или лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
2. Организация и (или) содержание игорного заведения -
наказываются штрафом в размере двадцати пяти тысяч расчетных показателей или лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
3. Те же деяния, совершенные:
1) лицом с использованием своего служебного положения;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) организованной преступной группой или преступным сообществом, - наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с
конфискацией имущества.
Примечание. Действие настоящей статьи не распространяется на деятельность государственной, профессиональной и стимулирующей лотерей.

(В редакции Законов КР от 8 апреля 2015 года № 74, 10 мая 2017 года № 79)

Статья 260. Вовлечение в занятие проституцией
(1) Вовлечение в занятие проституцией путем применения физического насилия или угрозы его применения, шантажа, уничтожения имущества или обмана -
наказывается штрафом в размере от трех тысяч до пяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(2) То же деяние, совершенное организованной преступной группой, - наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с
конфискацией имущества.
(3) Те же деяния, совершенные в отношении несовершеннолетнего лица, - наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.
(4) Те же деяния, совершенные в отношении малолетнего лица, - наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 9 июля 2013 года № 126,

18 июня 2014 года № 90)

Статья 261. Организация или содержание притонов для занятия проституцией
(1) Деяния, направленные на организацию занятия проституцией другими лицами, а равно содержание притонов для занятия проституцией или систематическое предоставление помещений для занятия проституцией -
наказываются штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) лицом с использованием своего служебного положения;
2) с применением насилия или угрозой его применения, -
наказываются штрафом в размере от двух тысяч до пяти тысяч расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет либо ограничением свободы на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Те же деяния, совершенные с привлечением несовершеннолетнего лица, - наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет с
конфискацией имущества.
(4) Те же деяния, совершенные с привлечением малолетнего лица, - наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет с
конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145, 9 июля 2013 года № 126)

Статья 262. Изготовление или сбыт порнографических предметов
Изготовление в целях сбыта, распространение или рекламирование порнографических сочинений, печатных изданий, изображений или иных предметов порнографического характера, а также торговля ими или хранение с целью продажи -
наказываются штрафом в размере от двухсот до трехсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

Статья 262-1. Вовлечение несовершеннолетнего в действия, связанные с изготовлением материалов или предметов порнографического характера, а равно в качестве исполнителей для участия в мероприятиях порнографического характера
(1) Вовлечение несовершеннолетнего в действия, связанные с изготовлением материалов или предметов порнографического характера, а равно в качестве исполнителей для участия в мероприятиях порнографического характера -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет.
(2) То же деяние, совершенное с применением физического насилия или угрозы его применения, -
наказывается лишением свободы на срок от восьми до десяти лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, совершенное:
1) родителем или иным лицом, на которое законом возложены обязанности по воспитанию несовершеннолетнего, а равно педагогом или другим работником образовательного, воспитательного, лечебного либо иного учреждения, на которое законом возложены обязанности осуществлять надзор за несовершеннолетним;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) в отношении малолетнего, -
наказывается лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет.

(В редакции Законов КР от 27 октября 2011 года № 185, 9 июля 2013 года №

126)

Статья 263. Надругательство над телами умерших и местом их захоронения
(1) Надругательство над телами умерших либо уничтожение, повреждение или осквернение мест захоронения, надмогильных сооружений, а равно похищение находящихся в могиле или на могиле предметов -
наказываются общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, если они совершены группой лиц, - наказываются лишением свободы на срок от трех до пяти лет. (В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)
Статья 264. Жестокое обращение с животными
Жестокое обращение с животными, повлекшее их гибель или увечье, - наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных
показателей либо общественными работами на срок от ста двадцати до ста пятидесяти часов.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Глава 26

Экологические преступления

Статья 265. Нарушение правил охраны окружающей среды при производстве работ
Нарушение правил охраны окружающей среды при проектировании, размещении, строительстве, вводе в эксплуатацию промышленных, хозяйственных, научных и иных объектов лицами, ответственными за их соблюдение, если это повлекло существенное изменение радиоактивного фона, причинение вреда здоровью людей, массовую гибель животных либо иные тяжкие последствия, -
наказывается штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей либо исправительными работами на срок от одного года до трех лет или лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 ноября 2009 года №

301)

Статья 266. Нарушение правил обращения экологически опасных веществ и отходов
(1) Перевозка, захоронение или утилизация радиоактивных, бактериологических, химических веществ и отходов с нарушением установленных правил, если эти деяния создали угрозу причинения существенного вреда здоровью человека или окружающей среде, -
наказываются штрафом в размере от ста до трехсот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, повлекшие загрязнение, отравление или заражение окружающей среды, причинение вреда здоровью человека либо массовую гибель животных, а равно совершенные в зоне экологического бедствия или в зоне чрезвычайной экологической ситуации, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Деяния, предусмотренные частью первой настоящей статьи, повлекшие по неосторожности массовое заболевание людей либо смерть человека, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до восьми лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 ноября 2009 года №

301)

Статья 267. Нарушение правил безопасности при обращении с микробиологическими и другими биологическими агентами или токсинами
(1) Нарушение правил безопасности при обращении с микробиологическими и другими биологическими агентами или токсинами, если это повлекло причинение вреда здоровью людей, распространение эпидемий или эпизоотий либо иные тяжкие последствия, -
наказывается исправительными работами на срок до одного года либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть человека, - наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 268. Нарушение правил, установленных для борьбы с болезнями или вредителями растений
Нарушение правил, установленных для борьбы с болезнями или вредителями растений, повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до одного года, либо лишением свободы на срок до двух лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 ноября 2009 года №

301)

Статья 269. Нарушение ветеринарных правил
Нарушение ветеринарных правил, повлекшее распространение эпизоотии, массовую гибель животных или иные тяжкие последствия, -
наказывается исправительными работами на срок до двух лет либо лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 270. Уничтожение или повреждение леса и иных объектов природы
(1) Уничтожение или повреждение леса или иных объектов природы в результате небрежного обращения с огнем или источником повышенной опасности -
наказывается штрафом в размере от двухсот до трехсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Уничтожение или повреждение леса, торфяников или иных объектов природы путем поджога либо иным общеопасным способом -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 20 ноября 2009 года № 301)

Статья 271. Загрязнение вод
(1) Загрязнение или засорение водоемов (поверхностных или подземных вод) сточными водами, производственными, бытовыми и другими видами отходов и отбросов, а также запрещенными орудиями лова рыбы и водных животных, повлекшее причинение вреда здоровью населения, состоянию рыбных ресурсов и водных животных или другие тяжкие последствия,
наказывается штрафом в размере от пятисот до семисот расчетных показателей либо лишением свободы до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть человека, - наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет с лишением
права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 20 ноября 2009 года № 301 , 25 февраля 2013 года № 35 )

Статья 272. Загрязнение атмосферы
(1) Нарушение правил выброса в атмосферу загрязняющих веществ или нарушение эксплуатации установок, сооружений и иных объектов, если это повлекло загрязнение или иное изменение природных свойств воздуха, -
наказываются штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет.
(2) Те же деяния, повлекшие причинение вреда здоровью человека, - наказываются штрафом в размере от пятисот до семисот расчетных
показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, повлекшие по неосторожности смерть одного или более лиц, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до семи лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 ноября 2009 года №

301)

Статья 273. Порча земли
(1) Отравление, загрязнение или иная порча земли вредными продуктами хозяйственной или иной деятельности вследствие нарушения правил обращения с ядохимикатами, стимуляторами роста растений и иными опасными химическими или биологическими веществами при их хранении, использовании и перевозке, повлекшие причинение вреда здоровью людей или природной среде, -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет.
(2) Порча или уничтожение плодородного слоя почвы вследствие невыполнения правил рекультивации земель, если это повлекло выведение их из сельскохозяйственного оборота в зоне чрезвычайной экологической ситуации или в зоне экологического бедствия, -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частью первой или второй настоящей статьи, повлекшие по неосторожности смерть одного или более лиц, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до семи лет.

(В редакции Закона КР от 20 ноября 2009 года № 301)

Статья 274. Непринятие мер по ликвидации последствий экологических нарушений
Уклонение или ненадлежащее проведение в местностях, подвергшихся экологическому загрязнению, дезактивирующих или иных восстановительных мероприятий, повлекшие тяжкие последствия, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до семисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 20 ноября 2009 года № 301)

Статья 275. Нарушение правил охраны и использования недр
Нарушение правил охраны и использования недр при проектировании, размещении, строительстве, вводе в эксплуатацию и эксплуатации горнодобывающих предприятий или подземных сооружений, не связанных с добычей полезных ископаемых, а равно самовольная застройка площадей залегания полезных ископаемых, если эти деяния повлекли причинение значительного ущерба, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до семисот расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 20 ноября 2009 года № 301)

Статья 276. Незаконная добыча рыбы и водных животных
(1) Незаконная добыча рыбы и водных животных, если это деяние:
1) причинило крупный ущерб;
2) совершено с применением самоходных транспортных плавающих средств, взрывчатых и химических веществ, электротока или иных способов их массового уничтожения;
3) совершено в местах нереста или на миграционных путях к ним, -
наказывается штрафом в размере от двух тысяч до пяти тысяч расчетных показателей или исправительными работами на срок до трех лет либо лишением свободы от трех до пяти лет.
(2) То же деяние, совершенное с использованием служебного положения либо на территории государственного заповедника, заказника или в зоне экологического бедствия, либо в зоне чрезвычайной экологической ситуации, либо группой лиц по предварительному сговору, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до семи лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 ноября 2009 года №

301)

Статья 276-1. Вывоз, перевозка, приобретение с целью сбыта, реализация незаконно добытой рыбы
(1) Вывоз, перевозка, приобретение с целью сбыта или реализация незаконно добытой рыбы и выработанных из нее рыбной продукции и икры, если эти деяния совершены в отношении особо ценных и эндемичных видов рыб в значительном размере, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до двух тысяч расчетных показателей либо исправительными работами на срок до одного года, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Те же деяния, предусмотренные частью первой настоящей статьи, если они совершены в крупном размере, группой лиц по предварительному сговору или организованной преступной группой, -
наказываются штрафом в размере от двух тысяч до пяти тысяч расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет либо лишением свободы на срок до трех лет.
Примечание. В статьях 276-1, 279-1 настоящего Кодекса значительным размером признается стоимость предмета преступления, в двадцать раз превышающая расчетный показатель, а крупным размером - в двести раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 5 августа 2008 года № 199, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 277. Нарушение правил охраны рыбных запасов
Эксплуатация водозаборных сооружений и перекачивающих механизмов с нарушением правил охраны рыбных запасов, строительство мостов, дамб, осуществление взрывных и иных работ, если эти деяния повлекли массовую гибель рыбы или других водных животных, уничтожение в значительных размерах кормовых запасов либо иные тяжкие последствия, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до семисот расчетных показателей либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 20 ноября 2009 года № 301)

Статья 278. Незаконная охота
(1) Незаконная охота, если это деяние совершено;
1) с причинением крупного ущерба;
2) с применением механического транспортного средства или воздушного судна, взрывчатых веществ, газов или иных способов массового уничтожения птиц и зверей;
3) в отношении птиц и зверей, охота на которых полностью запрещена;
4) на территории заповедника, заказника либо в зоне экологического бедствия или в зоне чрезвычайной экологической ситуации, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до семисот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(2) То же деяние, совершенное лицом с использованием своего служебного положения либо группой лиц по предварительному сговору или организованной преступной группой, -
наказывается лишением свободы от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 ноября 2009 года №

301)

Статья 279. Незаконная порубка деревьев и кустарников
(1) Незаконная порубка, а равно повреждение до степени прекращения роста деревьев и кустарников в лесах либо защитных или озеленительных зонах, не входящих в государственный лесной фонд, если эти действия повлекли причинение значительного ущерба, а равно незаконная порубка или повреждение до степени прекращения роста особо охраняемых деревьев в любых местах -
наказываются штрафом в размере от двухсот до семисот расчетных показателей.
(2) Незаконная порубка, а равно повреждение до степени прекращения роста деревьев и кустарников в лесах:
1) повлекшие причинение крупного ущерба;
2) лицом с использованием своего служебного положения, -
наказываются штрафом в размере от семисот до тысячи расчетных показателей.
Примечание. В статьях 275, 276, 277, 278, 279 настоящего Кодекса значительным признается ущерб, в двадцать раз превышающий расчетный показатель, а крупным - в двести раз превышающий расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 12 февраля 2007 года № 16, 25 июня 2007 года №

91, 5 августа 2008 года № 199, 29 декабря 2008 года № 275, 20 ноября 2009 года

№ 301, 31 июля 2012 года № 145)

Статья 279-1. Незаконная рубка особо ценных древесных пород
(1) Незаконная рубка, транспортировка, переработка, приобретение или сбыт особо ценных древесных пород, -
наказываются штрафом в размере от семисот до тысячи расчетных показателей.
(2) То же деяние, совершенное:

1) (утратил силу в соответствии с Законом КР от 17 декабря 2009 года №

309)

2) группой лиц по предварительному сговору,
3) в крупном размере, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до шести лет с конфискацией материалов, перерабатывающего оборудования и транспортных средств, использованных для совершения преступления.
(3) То же деяние, совершенное лицом с использованием своего служебного положения, -
наказывается лишением свободы на срок от шести до семи лет с конфискацией имущества и с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 12 февраля 2007 года № 16, 17 декабря 2009 года

№ 309, 31 июля 2012 года № 145)

Глава 27

Преступления против безопасности движения и эксплуатации транспорта

Статья 280. Нарушение правил безопасности движения и эксплуатации железнодорожного, воздушного или водного транспорта
(1) Нарушение правил безопасности движения и/или эксплуатации железнодорожного, воздушного, водного транспорта лицом, в силу выполняемой работы или занимаемой должности обязанным соблюдать эти правила, если это деяние повлекло по неосторожности причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью потерпевшего либо причинение крупного ущерба, -
наказывается публичным извинением с возмещением ущерба или штрафом от одной тысячи до десяти тысяч расчетных показателей, или тройным айыпом, или
исправительными работами на срок до одного года с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть человека, - наказывается ограничением свободы на срок от трех до пяти лет или
лишением свободы от трех до пяти лет с лишением права занимать
определенные должности или заниматься определенной деятельностью до трех лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, повлекшее по неосторожности гибель нескольких лиц, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до семи лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью до трех лет.
Примечание. В статьях 280, 282, 283 и 286 настоящего Кодекса крупным признается ущерб, в двести раз превышающий расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 12 марта 2002 года № 36, 25 июня 2007 года №

91, 31 июля 2012 года № 145)

Статья 281. Нарушение правил безопасности движения и эксплуатации транспортных средств
(1) Нарушение правил безопасности движения и эксплуатации транспортных средств лицом, управляющим транспортным средством, причинившее потерпевшему менее тяжкий вред здоровью, -
наказывается штрафом в размере до ста расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет, или лишением свободы на срок до трех лет с лишением права управлять транспортным средством на срок до трех лет или без такового.
(2) То же деяние, повлекшее смерть потерпевшего или причинение тяжкого вреда его здоровью, -
наказывается ограничением свободы на срок до пяти лет или лишением свободы от двух до пяти лет с лишением права управлять транспортным средством сроком до трех лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью 2 настоящей статьи, повлекшее гибель нескольких лиц, -
наказывается лишением свободы на срок от семи до десяти лет с лишением права управлять транспортным средством на срок до трех лет.
(4) Деяния, предусмотренные частями второй и третьей настоящей статьи, совершенные лицом, находящимся в состоянии алкогольного, наркотического или иного опьянения, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до десяти лет с лишением права управлять транспортным средством сроком на три года.
(5) Оставление лицом, управляющим транспортным средством, места дорожно-транспортного происшествия, в результате которого был причинен тяжкий вред здоровью участников дорожного движения либо наступила смерть потерпевшего, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права управлять транспортным средством на срок от года до трех лет.
Примечание. Под транспортными средствами в настоящей статье понимаются все виды автомобилей, троллейбусы, трактора и иные самоходные машины, мотоциклы и другие механические транспортные средства.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 6 августа 2007 года №

131, 31 июля 2012 года № 145, 16 февраля 2015 года № 33)

Статья 282. Недоброкачественный ремонт транспортных средств и выпуск их в эксплуатацию с техническими неисправностями
(1) Недоброкачественный ремонт транспортных средств, путей сообщения, средств сигнализации или связи либо иного транспортного оборудования, а равно выпуск в эксплуатацию заведомо технически неисправных транспортных средств лицом, ответственным за техническое состояние транспортных средств, если это деяние по неосторожности повлекло причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью потерпевшего или причинение крупного ущерба, -
наказываются публичным извинением с возмещением ущерба или штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей, или исправительными работами на срок до одного года либо лишением свободы на срок до одного года.
(2) Те же деяния, по неосторожности повлекшие смерть человека, - наказываются ограничением свободы на срок от двух до четырех лет либо
лишением свободы до трех лет с лишением права занимать определенные
должности или заниматься определенной деятельностью до трех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частью первой настоящей статьи, повлекшие по неосторожности смерть двух или более лиц, -
наказываются лишением свободы на срок от четырех до семи лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 283. Приведение в негодность транспортных средств или путей сообщения
(1) Разрушение, повреждение или приведение иным способом в негодное для эксплуатации состояние транспортного средства, путей сообщения, средств сигнализации или связи либо другого транспортного оборудования, а равно блокирование транспортных коммуникаций, если эти действия по неосторожности повлекли причинение тяжкого вреда здоровью потерпевшего либо причинение материального ущерба в крупном размере, -
наказываются штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей либо исправительными работами на срок от одного года до двух лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, по неосторожности повлекшие смерть человека, - наказываются лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Деяния, предусмотренные частью первой настоящей статьи, повлекшие по неосторожности смерть двух или более лиц, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 284. Допуск к управлению транспортными средствами лица, находящегося в состоянии опьянения либо не имеющего права управления транспортным средством
Допуск к управлению транспортным средством лица, находящегося в состоянии алкогольного, наркотического или любого другого опьянения либо не имеющего права управления транспортным средством, лицом, ответственным за эксплуатацию такого транспортного средства, если это повлекло последствия, указанные в частях второй и третьей статьи 281 настоящего Кодекса, -
наказывается публичным извинением с возмещением ущерба либо штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей, либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года №

145)

Статья 285. Нарушение правил, обеспечивающих безопасную работу транспорта
(1) Нарушение пассажиром, пешеходом или другим участником движения правил безопасности движения или эксплуатации всех видов транспорта, если это повлекло причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью потерпевшего, -
наказывается штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть одного или более лиц,
-
наказывается публичным извинением с возмещением ущерба либо штрафом в
размере от одной тысячи до трех тысяч расчетных показателей, либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 декабря 2009 года №

309)

Статья 286. Нарушение правил безопасности при строительстве, эксплуатации или ремонте магистральных трубопроводов
(1) Нарушение правил безопасности при строительстве, эксплуатации или ремонте магистральных трубопроводов, если это деяние повлекло по неосторожности причинение тяжкого вреда здоровью потерпевшего либо причинение крупного ущерба, -
наказывается штрафом в размере до трехсот расчетных показателей или исправительными работами на срок от одного года до двух лет либо лишением свободы на срок до двух лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть человека, - наказывается исправительными работами на срок до двух лет или лишением
свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, повлекшее по неосторожности смерть двух или более лиц, -
наказывается лишением свободы на срок от четырех до десяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 287. Нарушение правил пользования автомобильными дорогами и их охраны
(1) Нарушение правил пользования автомобильными дорогами и их охраны, то есть прокладка, ремонт без соответствующего разрешения подземных или наземных коммуникаций на автомобильных дорогах и в полосе их отвода, несоблюдение установленных условий и сроков выполнения этих работ, самоуправное возведение арок, ограждений, шлагбаумов или иных сооружений, складирование на дорогах материалов и других предметов, разрушение дорожного полотна, повлекшее причинение по неосторожности тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью потерпевшего, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей или исправительными работами на срок до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее смерть человека, -
наказывается публичным извинением с возмещением ущерба либо штрафом от двух до пяти тысяч расчетных показателей, либо ограничением свободы на срок от трех до пяти лет, либо лишением свободы от трех до пяти лет.
(3) То же деяние, повлекшее:
1) смерть двух или более лиц;
2) иные тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до семи лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 287-1. Незаконное перекрытие автомобильной дороги
(1) Незаконное перекрытие автомобильной дороги, то есть умышленные действия, направленные на блокирование или ограничение движения пешеходов, автомобильных и иных транспортных средств продолжительностью свыше двадцати четырех часов путем создания на дорожном полотне скопления людей либо установления загородительных сооружений, техники или иных предметов либо воспрепятствование освобождению дорожного полотна от скопления людей и расчистке от загородительных сооружений, техники или иных предметов -
наказывается лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(2) Организация или руководство действиями, предусмотренными частью первой настоящей статьи, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, повлекшие:
1) причинение тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью потерпевшего;
2) причинение материального ущерба в крупном размере, -
наказываются лишением свободы на срок от четырех до шести лет с конфискацией средств, явившихся орудием совершения преступления.
(4) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, повлекшие:
1) смерть человека;
2) причинение материального ущерба в особо крупном размере, - наказываются лишением свободы на срок от пяти до семи лет с конфискацией
средств, явившихся орудием совершения преступления.
(5) Деяния, предусмотренные частями первой-четвертой настоящей статьи, совершенные с применением оружия или емкостей с зажигательной смесью, имеющих приспособления для воспламенения (запал), а также с оказанием сопротивления представителю власти, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до десяти лет с конфискацией средств, явившихся орудием совершения преступления.
Примечание. В настоящей статье крупным признается ущерб, в пятьсот раз, в особо крупном - в тысячу раз превышающий расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления

(В редакции Закона КР от 25 октября 2014 года № 148)

Статья 288. Нарушение правил международных полетов
Несоблюдение указанных в разрешении маршрутов, мест посадки, воздушных ворот, высоты полета или иное нарушение правил международных полетов -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей или исправительными работами на срок до одного года либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Глава 28

Преступления в сфере компьютерной информации Статья 289. Неправомерный доступ к компьютерной информации (Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 290. Создание, использование и распространение вредоносных программ для ЭВМ
(1) Создание программ для ЭВМ или внесение изменение в существующие программы, заведомо приводящих к несанкционированному уничтожению, блокированию, модификации либо копированию информации, нарушению работы ЭВМ, системы ЭВМ или их сети, а равно использование либо распространение таких программ или машинных носителей с такими программами -
наказываются публичным извинением с возмещением ущерба или штрафом от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо ограничением свободы на срок до трех лет, либо лишением свободы до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

27)

Статья 291. Нарушение правил эксплуатации ЭВМ, системы ЭВМ или их сети

(Утратила силу в соответствии с Законом КР от 10 февраля 2010 года №

РАЗДЕЛ X

ПРЕСТУПЛЕНИЯ ПРОТИВ ГОСУДАРСТВЕННОЙ ВЛАСТИ

Глава 29

Преступления против основ конституционного строя и безопасности государства

Статья 292. Государственная измена
Государственная измена, то есть выдача государственной тайны либо иное оказание помощи иностранному государству или иностранной организации в
проведении враждебной деятельности в ущерб внешней безопасности
Кыргызской Республики, совершенная гражданином Кыргызской Республики, -
наказывается лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет с конфискацией имущества.
Примечание. Лицо, совершившее преступление, предусмотренное настоящей статьей, а также статьями 293, 295 настоящего Кодекса, освобождается от уголовной ответственности, если оно добровольным и своевременным сообщением органам власти или иным образом способствовало предотвращению дальнейшего ущерба интересам Кыргызской Республики и если в его действиях не содержится иного состава преступления.
См. комментарий к статье 292 настоящего Кодекса. Статья 293. Шпионаж
Передача, а равно собирание, похищение или хранение с целью передачи иностранному государству, иностранной организации или их представителям сведений, составляющих государственную тайну, а также передача или собирание по заданию иностранной разведки иных сведений для использования их в ущерб безопасности Кыргызской Республики, если эти деяния совершены иностранным гражданином или лицом без гражданства, -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до двадцати лет с конфискацией имущества.
Статья 294. Посягательство на жизнь или здоровье государственного или общественного деятеля
(1) Насильственные действия в отношении государственного или общественного деятеля либо проживающих вместе с ним членов его семьи, а равно угроза применения такого насилия в целях прекращения его государственной или общественной деятельности либо из мести за такую деятельность -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет.
(2) Убийство государственного или общественного деятеля, совершенное в целях прекращения его государственной или иной политической деятельности либо из мести за такую деятельность, -
наказывается лишением свободы на срок от пятнадцати до двадцати лет с конфискацией имущества либо пожизненным лишением свободы с конфискацией имущества.

(В редакции Закона КР от 2 августа 2016 года № 162)

Статья 295. Насильственный захват власти или насильственное удержание власти
Насильственный захват власти или насильственное удержание власти в нарушение Конституции Кыргызской Республики, а равно те же действия, направленные на насильственное изменение конституционного строя Кыргызской Республики, -
наказываются лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет. См. комментарий к статье 295 настоящего Кодекса.
Статья 295-1. Сепаратистская деятельность
Сепаратистская деятельность, то есть деяние, направленное на нарушение территориальной целостности государства, в том числе на отделение от него части территории или дезинтеграцию государства, совершаемое насильственным путем, а равно планирование и подготовка такого деяния, пособничество его совершению, подстрекательство к нему, а равно возрождение, организация, руководство, участие в деятельности общественного или религиозного объединения либо иной организации, в отношении которых вступило в законную силу решение суда о запрете деятельности в связи с осуществлением сепаратистской деятельности, -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2007 года № 129)

Статья 296. Вооруженный мятеж
Организация вооруженного мятежа либо активное участие в нем в целях свержения или насильственного изменения конституционного строя либо нарушения территориальной целостности Кыргызской Республики -
наказываются лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет. См. комментарий к статье 296 настоящего Кодекса.
Статья 297. Публичные призывы к насильственному изменению конституционного строя
(1) Публичные призывы к насильственному захвату власти или насильственному изменению конституционного строя -
наказываются штрафом в размере от пятидесяти до пятисот расчетных показателей или исправительными работами на срок до одного года либо ограничением свободы на срок до двух лет, либо лишением свободы до одного года.
(2) Те же деяния, совершенные с использованием средств массовой информации, -
наказываются штрафом до одной тысячи расчетных показателей или исправительными работами на срок до трех лет либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы на срок до трех лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 298. Диверсия
Совершение взрыва, поджога или иных действий, направленных на разрушение или повреждение предприятий, сооружений, путей и средств сообщения, средств связи, объектов жизнеобеспечения населения в целях подрыва экономической безопасности или обороноспособности либо с целью дестабилизации деятельности государственных органов или общественно- политической обстановки Кыргызской Республики, -
наказывается лишением свободы на срок от пятнадцати до двадцати лет с конфискацией имущества.
См. комментарий к статье 298 настоящего Кодекса.
Статья 299. Возбуждение национальной (межэтнической), расовой, религиозной или межрегиональной вражды
(1) Действия, направленные на возбуждение национальной (межэтнической), расовой, религиозной или межрегиональной вражды, унижение национального достоинства, а равно пропаганда исключительности, превосходства либо неполноценности граждан по признаку их отношения к религии, национальной (этнической) или расовой принадлежности, если эти деяния совершены публично или с использованием средств массовой информации, а также посредством сети Интернет, -
наказываются лишением свободы от четырех до семи лет. (2) Те же деяния, совершенные;
1) с применением насилия или угрозой его применения;
2) лицом с использованием своего служебного положения;
3) в составе группы лиц или преступного сообщества (преступной организации);
4) лицом, ранее судимым за преступления экстремистского характера
(экстремистскую деятельность), -
наказываются лишением свободы от шести до десяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 20 февраля 2009 года №

60, 3 августа 2013 года № 180, 2 августа 2016 года № 162)

Статья 2991. Организованная деятельность, направленная на возбуждение национальной (межэтнической), расовой, религиозной или межрегиональной вражды
(1) Создание и осуществление руководства общественным объединением и религиозной организацией либо иной организацией, деятельность которых сопряжена с возбуждением национальной (межэтнической), расовой, религиозной
или межрегиональной вражды, унижением национального достоинства, пропагандой исключительности, превосходства либо неполноценности граждан по признаку их отношения к религии, -
наказываются лишением свободы от пяти до семи лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью сроком до трех лет.
(2) Организация деятельности общественного объединения и религиозной организации либо иной организации, в отношении которых судом принято решение о ликвидации или запрете деятельности в связи с осуществлением экстремистской деятельности, а также вовлечение граждан в их деятельность -
наказываются лишением свободы от шести до восьми лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью.
(3) Участие в деятельности общественного объединения и религиозной организации либо иной организации, в отношении которых судом принято вступившее в законную силу решение о ликвидации или запрете деятельности в связи с осуществлением ими экстремистской деятельности, -
наказывается лишением свободы от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью.
(4) Деяния, предусмотренные частями первой, второй и третьей настоящей статьи, совершенные лицом с использованием своего служебного положения, а также лицом, ранее судимым за преступления экстремистского характера (экстремистскую деятельность), -
наказываются лишением свободы от семи до десяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью.
Примечание. Лицо, добровольно прекратившее участие в деятельности общественного объединения и религиозной организации либо иной организации, в отношении которых судом принято вступившее в законную силу решение о ликвидации или запрете деятельности в связи с осуществлением ими экстремистской деятельности, или если оно содействовало правоохранительным органам в выявлении и привлечении к уголовной ответственности организаторов и членов таких объединений и организаций, освобождается от уголовной ответственности, если в его действиях не содержится иного состава преступления.

(В редакции Закона КР от 20 февраля 2009 года № 60, 3 августа 2013 года

№ 180, 2 августа 2016 года № 162)

Статья 2992. Приобретение, изготовление, хранение, распространение, перевозка и пересылка экстремистских материалов, а также умышленное использование символики или атрибутики экстремистских или террористических организаций
(1) Приобретение, изготовление, хранение, распространение, перевозка и пересылка экстремистских материалов, а также умышленное использование, в
том числе демонстрация символики или атрибутики экстремистских или террористических организаций, -
- наказываются лишением свободы от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц;
2) с использованием служебного положения;
3) с использованием финансовой или иной материальной помощи, полученной от иностранных, общественных объединений и религиозных организаций либо иных организаций, а также иностранных граждан;
4) при проведении публичных мероприятий;
5) лицом, ранее судимым за преступления экстремистского или террористического характера (экстремистскую деятельность), -
- наказываются лишением свободы от семи до десяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью.

(В редакции Закона КР от 20 февраля 2009 года № 60, 3 августа 2013 года

№ 180, 2 августа 2016 года № 162)

Статья 299-3. Финансирование экстремистской деятельности
(1) Финансирование экстремистской деятельности, то есть незаконное предоставление средств, оказание финансовых услуг или осуществление сбора средств любыми методами или способами, прямо или косвенно (через третьих лиц), с намерением или осознанием того, что средства предназначены или будут использованы полностью или частично для финансирования организации, подготовки или совершения экстремистской деятельности на территории Кыргызской Республики, -
наказывается лишением свободы на срок от четырех до шести лет с конфискацией имущества.
(2) То же деяние, совершенное:
1) лицом с использованием своего служебного положения;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) организованной преступной группой, -
наказывается лишением свободы на срок от шести до восьми лет с конфискацией имущества.
Примечания.
1. Под финансовой услугой в настоящей статье признаются получение и хранение средств, принадлежащих лицам, готовившим или совершившим преступление экстремистского характера, или средств, находящихся под контролем экстремистской организации, либо совершение операций (сделок) с такими средствами или управление такими средствами.
2. Термины "средства", "экстремистская организация", "экстремистская деятельность", используемые в настоящей статье, определяются в установленном законом порядке.
3. За участие в совершении финансирования экстремистской деятельности юридическое лицо привлекается к ответственности в соответствии с законодательством Кыргызской Республики.

(В редакции Закона КР от 28 июля 2015 года № 200)

Статья 300. Разглашение государственной тайны
(1) Разглашение сведений, составляющих государственную тайну, лицом, которому эти сведения были доверены или стали известны по службе или работе, при отсутствии признаков государственной измены или шпионажа, -
наказывается лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до пяти лет либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, - наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет. (В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)
Статья 301. Утрата документов, содержащих государственную тайну
(1) Нарушение лицом, имеющим доступ к государственной тайне, установленных правил обращения с содержащими государственную тайну документами, а равно предметами, сведения о которых составляют государственную тайну, если это повлекло по неосторожности их утрату, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
Статья 302. Передача или собирание с целью передачи иностранным организациям сведений, составляющих служебную тайну
(1) Передача или собирание с целью передачи иностранным организациям или их представителям экономических, научно-технических или иных сведений, составляющих служебную тайну, лицом, которому эти сведения были доверены по службе или работе или стали известны иным путем, -
наказываются лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, причинившие крупный имущественный ущерб государственным или общественным организациям или повлекшие иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок до восьми лет.

Глава 30

Должностные преступления

О некоторых вопросах применения судами КР законодательства об ответственности за должностные преступления см. также Постановление Пленума Верховного суда КР от 27 сентября 2003 года № 15
Статья 303. Коррупция
(1) Коррупция - умышленные деяния, состоящие в создании противоправной устойчивой связи одного или нескольких должностных лиц, обладающих властными полномочиями с отдельными лицами или группировками в целях незаконного получения материальных, любых иных благ и преимуществ, а также предоставление ими этих благ и преимуществ физическим и юридическим лицам, создающее угрозу интересам общества или государства, -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет с конфискацией имущества и лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные в интересах организованной преступной группы, преступного сообщества или повлекшие иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от пятнадцати до двадцати лет с конфискацией имущества и лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
См. комментарий к статье 303 настоящего Кодекса. Статья 304. Злоупотребление должностным положением
(1) Использование должностным лицом своего служебного положения вопреки интересам службы, если это деяние повлекло нарушение прав и законных интересов граждан или юридических лиц либо охраняемых законом интересов общества или государства, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до двух тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от одного года
до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное с целью извлечения выгод и преимуществ для себя или других лиц, а также иной личной заинтересованности, -
наказывается штрафом в размере от трех тысяч до четырех тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью второй настоящей статьи, совершенное:
1) с причинением особо крупного ущерба;
2) в интересах организованной преступной группы или преступного сообщества;
3) с целью смены собственника помимо его воли, -
наказывается штрафом в размере от двадцати тысяч до тридцати тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества или без таковой.
(4) Деяния, предусмотренные частями второй и третьей настоящей статьи, совершенные должностным лицом, занимающим ответственное положение, -
наказываются штрафом в размере от тридцати тысяч до пятидесяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы от восьми до двенадцати лет с конфискацией имущества.
Примечания. 1. Должностными лицами в статьях настоящей главы признаются лица, постоянно, временно или по специальному полномочию осуществляющие функции представителя власти либо выполняющие организационно- распорядительные, административно-хозяйственные, контрольно-ревизионные функции в государственных органах, органах местного самоуправления, государственных и муниципальных учреждениях, а также в Вооруженных Силах Кыргызской Республики и иных воинских формированиях.
2. Должностными лицами, занимающими ответственное положение, в статьях настоящего Кодекса признаются лица, занимающие государственные должности, установленные Конституцией Кыргызской Республики, конституционными законами Кыргызской Республики для непосредственного исполнения полномочий государственных органов.
3. Государственные служащие и служащие органов местного самоуправления, не относящиеся к числу должностных лиц, несут уголовную ответственность по соответствующим статьям настоящего Кодекса.
4. Деяние, предусмотренное в данной статье, признается совершенным с причинением особо крупного ущерба, если он в двадцать тысяч раз превышает расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 24 июля 2009 года №

246, 27 октября 2011 года № 185, 31 июля 2012 года № 145 , 10 августа 2012 года № 164 )

Статья 3041. Проведение незаконных проверок должностным лицом государственного контролирующего органа
1) Проведение должностным лицом государственного контролирующего органа незаконных проверок, если эти проверки повлекли нарушение прав и законных интересов физических и юридических лиц, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до двух тысяч расчетных показателей или лишением свободы от одного года до трех лет с лишением права
занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью в государственных контролирующих органах.
2) То же деяние, совершенное с целью извлечения выгод и преимуществ для себя или для других лиц, а также иной личной заинтересованности, -
наказывается штрафом в размере от трех тысяч до пяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
3) Деяние, предусмотренное частью второй настоящей статьи, повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается штрафом в размере от пяти тысяч до десяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от шести до десяти лет с конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 5 августа 2003 года № 192, 25 июня 2007 года №

91, 31 июля 2012 года № 145 , 10 августа 2012 года № 164, 6 июня 2017 года №

98)

Статья 305. Превышение должностных полномочий
(1) Совершение должностным лицом действий, явно выходящих за пределы его полномочий и повлекших нарушение прав и законных интересов лиц, при отсутствии признаков преступления, предусмотренного статьей 305-1 настоящего Кодекса, или юридических лиц либо охраняемых законом интересов общества или государства, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до двух тысяч расчетных показателей либо лишением свободы от одного года до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное:
1) в интересах организованной преступной группы или преступного сообщества;
2) должностным лицом, занимающим ответственное положение;
3) с применением физического насилия или угрозы его применения;
4) с применением оружия или специальных средств;
5) с причинением тяжких последствий;
6) с целью смены собственника помимо его воли, -
наказывается штрафом в размере от двадцати тысяч до тридцати тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества или без таковой с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 8 мая 2009 года № 150,

24 июля 2009 года № 246, 27 октября 2011 года № 185, 31 июля 2012 года № 145

, 10 августа 2012 года № 164)

Статья 305-1. Пытка
(1) Умышленное причинение какому-либо лицу физических или психических страданий, совершенное с целью получить от него или от другого лица сведения или признания, наказать его за деяние, которое совершило оно или другое лицо или в совершении которого оно подозревается, а также запугать или принудить его или другое лицо к совершению определенных деяний, или по любой причине, основанной на дискриминации любого характера, когда такое деяние совершается должностным лицом либо по его подстрекательству, или с его ведома или молчаливого согласия, -
наказывается лишением свободы на срок от четырех до восьми лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от одного года до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное:
1) группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору, -
наказывается лишением свободы на срок от семи до десяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от одного года до трех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями 1 и 2 настоящей статьи:
1) совершенные в отношении женщины, заведомо для виновного находящейся в состоянии беременности, или несовершеннолетнего;
2) совершенные в отношении лица, находящегося в беспомощном состоянии;
3) совершенные с особой жестокостью;
4) совершенные организованной группой;
5) повлекшие тяжкие последствия, а равно причинение тяжкого вреда здоровью или по неосторожности смерть потерпевшего, -
наказываются лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от одного года до трех лет.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

Статья 305-2. Нарушение земельного законодательства Кыргызской
Республики
Предоставление должностным лицом земли, находящейся в государственной и муниципальной собственности, в собственность или во временное пользование физическим и юридическим лицам с нарушением земельного законодательства Кыргызской Республики -
наказывается штрафом от одной тысячи до двух тысяч расчетных показателей с лишением права занимать определенную должность или заниматься определенной деятельностью сроком на пять лет либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет
То же деяние, совершенное с незаконным переводом (трансформацией) должностным лицом земель независимо от формы собственности из одной категории в другую категорию, в том числе изменением целевого назначения земли в целях ее предоставления под строительство объектов различного назначения, а равно внесение должностным лицом заведомо ложных сведений в документы, повлекшее незаконный перевод земель, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества и лишением права занимать определенную должность или заниматься определенной деятельностью сроком на пять лет.
Примечание. Должностным лицом в настоящей статье признается лицо, занимающее должность в государственном органе, органе местного самоуправления, государственных и муниципальных учреждениях, предприятиях и осуществляющее профессиональную деятельность по реализации предоставленных по должности полномочий и несущее ответственность за их исполнение.

(В редакции Законов КР от 7 марта 2004 года № 17 , 10 августа 2012 года

№ 164, 30 июля 2013 года № 169, 28 июля 2015 года № 198)

Статья 306. Заключение контракта, осуществление государственной закупки вопреки интересам Кыргызской Республики
(1) Заключение должностным лицом заведомо невыгодного контракта для государства, а равно осуществление государственной закупки, повлекшие ущерб в крупном размере, -
наказываются штрафом в размере от одной тысячи до пяти тысяч расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) в интересах организованной преступной группы, -
3) в особо крупном размере, -
наказываются штрафом в размере от двадцати тысяч до тридцати тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества.
Примечание. Деяния, предусмотренные в настоящей статье, признаются совершенными в крупном размере, если стоимость ущерба составляет от ста расчетных показателей до десяти тысяч расчетных показателей, а в особо крупном размере, - если стоимость ущерба составляет свыше десяти тысяч расчетных показателей, установленных законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 31 июля 2012 года № 145

, 10 августа 2012 года № 164 )

Статья 307. Незаконное использование служебного положения при осуществлении приватизации, налоговой, таможенной или
лицензионно-разрешительной деятельности

(Название статьи в редакции Закона КР от 8 мая 2009 года № 150)

(1) Использование должностным лицом своего служебного положения, заключающееся в передаче в собственность не подлежащих приватизации объектов либо занижении налогов, таможенных платежей или стоимости приватизируемых объектов, а равно в незаконном освобождении от налогов или таможенных платежей, либо незаконной выдаче лицензии, специального разрешения, квалификационного аттестата (свидетельства) на занятие определенной деятельностью, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до двух тысяч расчетных показателей или ограничением свободы на срок от трех до пяти лет, или лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное группой лиц по предварительному сговору либо причинившее крупный ущерб, -
наказывается штрафом в размере от пяти тысяч до десяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
Примечание. Крупным в настоящей статье признается ущерб, в пять тысяч раз превышающий расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 8 мая 2009 года № 150,

31 июля 2012 года № 145 , 10 августа 2012 года № 164 )

Статья 307-1. Невыполнение предусмотренных законодательством
Кыргызской Республики и договором (контрактом) условий применения ограничений или прекращения (отключения) электроснабжения либо отключение от других источников жизнеобеспечения
(1) Невыполнение предусмотренных законодательством Кыргызской Республики или договором (контрактом) условий применения ограничений или прекращения (отключения) электроснабжения либо отключение от других источников жизнеобеспечения, совершенные должностным лицом, а равно лицом, выполняющим управленческие функции в коммерческой или иной организации, если это повлекло по неосторожности причинение крупного ущерба, тяжкого вреда здоровью или иные тяжкие последствия, -
наказываются штрафом в размере до двухсот расчетных показателей или ограничением свободы на срок до двух лет либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Те же деяния, повлекшие по неосторожности смерть человека, -
наказываются лишением свободы на срок до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164) Статья 308. Незаконное использование бюджетных средств
(1) Незаконное использование должностным лицом бюджетных средств, причинившее ущерб общественным или государственным интересам, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до двух тысяч расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества.
(2) То же деяние, совершенное:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) в крупном размере, -
наказывается штрафом в размере от трех тысяч до пяти тысяч расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок от восьми до десяти лет с конфискацией имущества.
(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164) Статья 308-1. Незаконное обогащение
(1) Значительное увеличение активов должностного лица, превышающее его законные доходы, которое оно не может разумным образом обосновать,
-
наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет. (2) То же деяние, совершенное:
1) в крупном размере;
2) должностным лицом, занимающим ответственное положение, -
наказывается лишением свободы на срок от шести до восьми лет с конфискацией имущества.
Примечание. Значительным увеличением активов в данной статье признается сумма денег, стоимость ценных бумаг, иного имущества или выгод имущественного или неимущественного характера, в три тысячи раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.
Деяние, предусмотренное в настоящей статье, признается совершенным в крупном размере, если сумма денег, стоимость ценных бумаг, иного имущества или выгод имущественного или неимущественного характера в пять тысяч раз
превышает расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской
Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164)

Статья 309. Незаконное участие в предпринимательской деятельности
Учреждение должностным лицом организации, осуществляющей предпринимательскую деятельность, либо участие в управлении такой организацией лично или через доверенное лицо вопреки запрету, установленному законом, если эти деяния связаны с предоставлением такой организации льгот и преимуществ или с покровительством в иной форме, -
наказываются лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет со штрафом в размере от одной тысячи до двух тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91 , 10 августа 2012 года №

164)

Статья 310. Взятка-вознаграждение

(Утратила силу в соответствии с Законом КР от 10 августа 2012 года №

164)

Статья 311. Взятка-подкуп

(Утратила силу в соответствии с Законом КР от 10 августа 2012 года №

164)

Статья 312. Получение взятки за предоставление должности

(Утратила силу в соответствии с Законом КР от 10 августа 2012 года №

164)

Статья 313. Вымогательство взятки
(1) Вымогательство должностным лицом лично или через посредников взятки в виде денег, ценных бумаг, иного имущества или выгод имущественного или неимущественного характера для самого должностного лица или иного физического или юридического лица с тем, чтобы это должностное лицо совершило какое-либо действие или бездействие при выполнении своих должностных обязанностей в интересах дающего, нарушающего его законные права, а равно поставление его в такие условия, которые вынуждают дать взятку с целью предотвращения наступления вредных последствий его правоохраняемым интересам, -
наказываются штрафом в размере от двадцати тысяч до тридцати тысяч расчетных показателей либо от двадцатикратной до тридцатикратной суммы взятки либо лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от пяти до десяти лет с конфискацией имущества.
(2) Вымогательство взятки:
1) в крупном размере;
2) должностным лицом, занимающим ответственное положение, -
наказывается штрафом в размере от сорока тысяч до пятидесяти тысяч расчетных показателей либо от сорокакратной до пятидесятикратной суммы взятки либо лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет с конфискацией имущества.
Примечание. Крупным размером взятки в статьях 313, 313-1, 313-2 и 314 признается сумма денег, стоимость ценных бумаг, иного имущества или выгод имущественного характера, в сто раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91 , 10 августа 2012 года №

164 )

Статья 313-1. Получение взятки
(1) Получение должностным лицом, иностранным должностным лицом либо должностным лицом международной организации лично или через посредника взятки в виде денег, ценных бумаг, иного имущества или выгод имущественного характера за действия (бездействие) в пользу взяткодателя или представляемых им лиц, если такие действия (бездействие) входят в служебные полномочия должностного лица либо оно в силу должностного положения может способствовать таким действиям (бездействию), а равно за общее покровительство или попустительство по службе -
наказывается штрафом в размере от трех тысяч до пяти тысяч расчетных показателей либо от пятикратной до десятикратной суммы взятки либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок от трех до пяти лет.
(2) Получение должностным лицом, иностранным должностным лицом либо должностным лицом международной организации взятки за незаконные действия (бездействие) -
наказывается штрафом в размере от пяти тысяч до десяти тысяч расчетных показателей либо от десятикратной до двадцатикратной суммы взятки либо лишением свободы на срок от пяти до восьми лет.
(3) Те же деяния, совершенные:
1) за предоставление должности в системе государственной или муниципальной службы;
2) группой лиц по предварительному сговору или организованной группой;
3) в крупном размере, -
наказываются штрафом в размере от двадцати тысяч до тридцати тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от восьми до десяти лет с конфискацией имущества и с лишением права занимать должности в государственных и муниципальных службах.
(4) Деяния, предусмотренные частями 1, 2 и 3 настоящей статьи, если они совершены:
1) в особо крупном размере;
2) должностным лицом, занимающим ответственное положение, - наказываются штрафом в размере от тридцати тысяч до пятидесяти тысяч
расчетных показателей либо лишением свободы на срок от десяти до пятнадцати лет с конфискацией имущества и с лишением права занимать должности в государственных и муниципальных службах.
Примечание:
1. Особо крупным размером взятки в статьях 313-1 и 314 признается сумма денег, стоимость ценных бумаг, иного имущества или выгод имущественного характера, в одну тысячу раз превышающая расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.
2. Под иностранным должностным лицом в статьях настоящего Кодекса понимается любое назначаемое или избираемое лицо, занимающее какую-либо должность в законодательном, исполнительном, административном или судебном органе иностранного государства, и любое лицо, выполняющее какую-либо функцию для иностранного государства, в том числе для государственного ведомства или предприятия.
3. Под должностным лицом международной организации понимается международный гражданский служащий или любое лицо, которое уполномочено такой организацией действовать от ее имени.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164 )

Статья 313-2. Посредничество во взяточничестве
(1) Непосредственная передача взятки по поручению взяткодателя или взяткополучателя (посредничество во взяточничестве) -
наказывается штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок от двух до пяти лет с конфискацией имущества.
(2) Посредничество во взяточничестве с использованием своих служебных полномочий либо при получении взятки в крупном размере -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества.
Примечание:
1. Посредником-пособником признается лицо, способствовавшее достижению и реализации соглашения о получении или даче взятки другому лицу.
2. Лицо, являющееся посредником-пособником в получении или даче взятки другому лицу, освобождается от уголовной ответственности, если оно добровольно сообщило об этом органу, имеющему право возбуждения уголовных дел.
(В редакции Закона КР от 10 августа 2012 года № 164 )
Статья 314. Дача взятки
(1) Предоставление должностному лицу, иностранному должностному лицу либо должностному лицу международной организации лично или через посредников взятки в виде денег, ценных бумаг, иного имущества или выгод имущественного или неимущественного характера для самого должностного лица или иного физического или юридического лица с тем, чтобы это должностное лицо совершило какое-либо действие или бездействие при выполнении своих должностных обязанностей, -
наказывается штрафом в размере от двух тысяч до трех тысяч расчетных показателей либо лишением свободы от двух до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное:
1) в крупном размере;
2) за совершение заведомо незаконного действия (бездействия);
3) с целью смены собственника помимо его воли, -
наказывается штрафом в размере от пяти тысяч до десяти тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до восьми лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями 1 и 2 настоящей статьи, если они совершены:
1) в интересах организованной преступной группы;
2) в особо крупном размере, -
наказываются штрафом в размере от двадцати тысяч до тридцати тысяч расчетных показателей либо лишением свободы на срок от восьми до десяти лет.
Примечания. 1. (Утратил силу в соответствии с Законом КР от 10 августа 2012 года № 164)
2. (Утратил силу в соответствии с Законом КР от 10 августа 2012 года № 164)
3. Лицо, давшее взятку, освобождается от уголовной ответственности, если имело место вымогательство взятки со стороны должностного лица или если лицо добровольно сообщило органу, имеющему право возбудить уголовное дело, о предстоящей даче взятки.

(В редакции Законов КР от 13 февраля 2006 года № 57, 25 июня 2007 года №

91, 24 июля 2009 года № 246 , 10 августа 2012 года № 164)

Статья 315. Служебный подлог
(1) Служебный подлог, то есть внесение должностным лицом, а также государственным служащим или служащим органа местного самоуправления, в том числе не являющимся должностным лицом, в официальные документы заведомо ложных сведений, а равно внесение в указанные документы исправлений, искажающих их действительное содержание, если эти деяния совершены из корыстной или иной личной заинтересованности, а также совершенное с целью смены собственника помимо его воли, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до трех тысяч расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо исправительными работами сроком до двух лет или лишением свободы на срок до двух лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, повлекшие существенное нарушение прав и законных интересов граждан или организаций либо охраняемых законом интересов общества или государства, -
наказываются штрафом в размере от четырех тысяч до семи тысяч расчетных показателей с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 8 мая 2009 года № 150,

24 июля 2009 года № 246, 10 августа 2012 года № 164)

Статья 3151. Незаконная выдача паспорта гражданина Кыргызской Республики, а равно внесение заведомо ложных сведений в документы, повлекшие незаконное получение гражданства Кыргызской Республики
(1) Незаконная выдача должностным лицом или государственным служащим паспорта гражданина Кыргызской Республики иностранному гражданину или лицу без гражданства, а равно внесение должностным лицом, а также государственным служащим или служащим органа местного самоуправления, не являющимся должностным лицом, заведомо ложных сведений в документы, повлекшее незаконное приобретение гражданства Кыргызской Республики, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до семи лет с конфискацией имущества и лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) Неисполнение или ненадлежащее исполнение должностным лицом или государственным служащим своих обязанностей вследствие недобросовестного или небрежного отношения к службе, если это повлекло незаконную выдачу паспорта гражданина Кыргызской Республики иностранному гражданину или лицу без гражданства либо незаконное приобретение гражданства Кыргызской Республики, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет с лишением
права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 10 августа 2012 года № 164, 2 августа 2016 года

№ 162)

Статья 316. Халатность
(1) Халатность, то есть неисполнение или ненадлежащее исполнение должностным лицом своих обязанностей вследствие недобросовестного или небрежного отношения к службе, если это повлекло причинение крупного ущерба или нарушение прав и законных интересов граждан или организаций либо охраняемых законом интересов общества или государства, -
наказывается штрафом в размере от одной тысячи до трех тысяч расчетных показателей либо исправительными работами на срок до одного года.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть человека или иные тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, повлекшее по неосторожности смерть двух или более лиц, -
наказывается лишением свободы на срок от четырех до семи лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
Примечание. В настоящей статье крупным ущербом признается причинение ущерба в сумме, превышающей в тысячу раз расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 29 декабря 2008 года №

274, 27 октября 2011 года № 185 , 10 августа 2012 года № 164)

Глава 31

Преступления против правосудия

Статья 317. Воспрепятствование осуществлению правосудия
(1) Вмешательство в какой бы то ни было форме в деятельность суда в целях воспрепятствования осуществлению правосудия -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, совершенное лицом с использованием своего служебного положения, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 24 июля 2009 года №

246)

Статья 318. Воспрепятствование производству следствия
(1) Вмешательство в какой бы то ни было форме в деятельность прокурора, следователя в целях воспрепятствования всестороннему, полному объективному расследованию дела, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, совершенное лицом с использованием своего служебного положения, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 24 июля 2009 года №

246, 8 мая 2012 года № 48)

Статья 318-1. Воспрепятствование профессиональной деятельности защитника
(1) Воспрепятствование в какой бы то ни было форме реализации прав и исполнению обязанностей защитника, предусмотренных статьей 48 Уголовно- процессуального кодекса Кыргызской Республики, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей.
(2) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, совершенное лицом с использованием своего служебного положения, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 16 октября 2002 года № 141, 25 июня 2007 года

№ 91)

Статья 319. Убийство лица, осуществляющего правосудие или следствие
Убийство судьи, присяжного заседателя, прокурора, следователя, работника органа дознания, защитника, эксперта, судебного исполнителя, а равно их близких в связи с рассмотрением дел или материалов в суде, производством расследования либо исполнением приговора, решения суда или иного судебного акта, совершенное в целях воспрепятствования законной деятельности указанных лиц либо из мести за такую деятельность, -
наказывается лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет с конфискацией имущества либо пожизненным лишением свободы с конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 июля 2009 года №

234, 8 мая 2012 года № 48)

Статья 320. Угроза или насильственные действия в связи с осуществлением правосудия или производством следствия
(1) Угроза убийством, причинением вреда здоровью, уничтожением или повреждением имущества в отношении судьи, присяжного заседателя, а равно их близких в связи с рассмотрением дел или материалов в суде, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до семи тысяч расчетных показателей либо лишением свободы до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное в отношении прокурора, следователя, работника органа дознания, защитника, эксперта, специалиста, судебного исполнителя, а равно их близких в связи с производством следствия, рассмотрением дел или материалов в суде либо исполнением приговора, решения суда или иного судебного акта, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до семи тысяч расчетных показателей либо лишением свободы до трех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, совершенные с применением насилия, не опасного для жизни или здоровья, -
наказываются лишением свободы на срок до пяти лет.
(4) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, совершенные с применением насилия, опасного для жизни или здоровья, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 17 июля 2009 года №

234, 8 мая 2012 года № 48)

Статья 321. Неуважение к суду
(1) Неуважение к суду, выразившееся в оскорблении участников судебного разбирательства, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до одного года.
(2) То же деяние, выразившееся в оскорблении судьи или заседателя участвующего в отправлении правосудия, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 321-1. Незаконное возбуждение уголовного дела
(1) Умышленное незаконное возбуждение следователем, прокурором уголовного дела, при отсутствии признаков преступления, а также поводов и достаточных оснований, предусмотренных законодательством Кыргызской Республики, для возбуждения уголовного дела, -
наказывается штрафом в размере от трехсот до пятисот расчетных показателей или лишением свободы на срок до одного года с лишением права занимать определенные должности на срок до трех лет.
(2) То же деяние, связанное с незаконным возбуждением уголовного дела по признакам тяжкого или особо тяжкого преступления, -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей или лишением свободы до трех лет с лишением права заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(3) То же деяние, совершенное с целью смены собственника помимо его воли,
-
наказывается лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 24 июля 2009 года №

246)

Статья 322. Привлечение заведомо невиновного к уголовной ответственности
(1) Привлечение заведомо невиновного к уголовной ответственности работником органов дознания, следствия, прокуратуры -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(2) То же деяние, соединенное с обвинением в совершении тяжкого или особо тяжкого преступления, а также совершенное с целью смены собственника помимо его воли, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.

(В редакции Закона КР от 24 июля 2009 года № 246)

Статья 323. Незаконный отказ в возбуждении уголовного дела
Заведомо незаконный отказ в возбуждении уголовного дела, а также незаконное прекращение производства по уголовному делу следователем, прокурором, повлекшие причинение вреда личности, общественным или государственным интересам, -
наказываются лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 8 мая 2012 года № 48)

Статья 324. Незаконное задержание или заключение под стражу
(1) Заведомо незаконное задержание -
наказывается штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей либо лишением свободы на срок до одного года с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(2) Заведомо незаконное заключение под стражу или содержание под стражей
-
наказывается лишением свободы на срок до трех лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи,
повлекшие тяжкие последствия, а также совершенные с целью смены собственника помимо его воли, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до восьми лет.

(В редакции Закона КР от 24 июля 2009 года № 246)

Статья 325. Принуждение к даче показаний
(1) Принуждение подозреваемого, обвиняемого, потерпевшего, свидетеля к даче показаний либо эксперта, специалиста к даче заключения или показаний путем применения угроз, шантажа или иных незаконных действий со стороны лица, производящего следствие, или работника органа дознания -
наказывается лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, соединенное с применением насилия, издевательств над личностью допрашиваемого, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до восьми лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой и второй настоящей статьи, повлекшие тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от семи до двенадцати лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 8 мая 2012 года № 48)

Статья 326. Фальсификация доказательств
(1) Фальсификация доказательств по гражданскому делу лицом, участвующим в деле, или его представителем -
наказывается штрафом в размере от пятисот до восьмисот расчетных показателей.
(2) Фальсификация доказательств по уголовному делу работником органа дознания, следователем, прокурором или защитником -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
(3) Фальсификация доказательств по уголовному делу о тяжком или особо тяжком преступлении, а равно фальсификация доказательств, повлекшая тяжкие последствия либо смену собственника помимо его воли, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 24 июля 2009 года №

246, 8 мая 2012 года № 48)

Статья 327. Провокация взятки либо коммерческого подкупа
Провокация взятки либо коммерческого подкупа, то есть попытка передачи должностному лицу либо лицу, выполняющему управленческие функции в коммерческих или иных организациях, без его согласия денег, ценных бумаг, иного имущества или оказания ему услуг имущественного характера в целях искусственного создания доказательств совершения преступления либо шантажа,
-
наказывается штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до пяти лет с лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
См. комментарий к статье 327 настоящего Кодекса.
Статья 328. Вынесение заведомо неправосудного приговора, решения или иного судебного постановления
(1) Вынесение судьей (судом) заведомо неправосудного приговора, решения или иного судебного постановления -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(2) То же деяние, связанное с вынесением незаконного приговора к лишению свободы или повлекшее иные тяжкие последствия либо смену собственника помимо его воли, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до десяти лет.

См.:

Решение Конституционной палаты Верховного суда КР от 15 февраля 2017 года (По делу о проверке конституционности статьи 328 Уголовного кодекса Кыргызской Республики, , в связи с обращением граждан Токтакунова Таалайкуль Аскаралиевны и Молдобаева Амангельди Мурзатовича)

(В редакции Закона КР от 24 июля 2009 года № 246)

Статья 329. Заведомо ложное сообщение о совершении преступления
(1) Заведомо ложное сообщение о совершении преступления -
наказывается штрафом в размере от пятисот до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок до одного года.
(2) то же деяние:
1) совершенное с обвинением в совершении тяжкого или особо тяжкого преступления;
2) соединенное с искусственным созданием доказательств обвинения;
3) совершенное из корыстных побуждений;
4) совершенное в интересах организованной группы или преступного сообщества (преступной организации), -
наказывается штрафом в размере от одной до двух тысяч расчетных показателей или лишением свободы на срок от одного до трех лет.».

(В редакции Закона КР от 17 мая 2014 года № 68)

Статья 330. Заведомо ложные показания, заключение эксперта, специалиста или неправильный перевод
(1) Заведомо ложные показания свидетеля, потерпевшего либо заключение или показание эксперта, показание специалиста, а равно заведомо неправильный перевод в суде либо при производстве следствия -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от восьмидесяти до ста шестидесяти часов или штрафом в размере от двухсот до одной тысячи расчетных показателей либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы до трех лет.
(2) Те же деяния, соединенные с обвинением лица в совершении тяжкого или особо тяжкого преступления, -
наказываются штрафом в размере от пятисот до пяти тысяч расчетных показателей или исправительными работами на срок до трех лет либо ограничением свободы на срок до пяти лет, либо лишением свободы до пяти лет.
Примечание. Свидетель, потерпевший, эксперт, специалист или переводчик освобождаются от уголовной ответственности, если они добровольно в ходе следствия или судебного разбирательства до вынесения приговора суда или решения суда заявили о ложности данных ими показаний, заключения или заведомо неправильном переводе.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 8 мая 2012 года № 48)

Статья 331. Отказ или уклонение свидетеля или потерпевшего от дачи показаний или эксперта от дачи заключения
Отказ или уклонение свидетеля или потерпевшего от дачи показаний или эксперта от дачи заключения в судебном заседании либо при производстве следствия -
наказывается штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей. Примечание. Лицо не подлежит уголовной ответственности за отказ или
уклонение от дачи показаний против самого себя, своего супруга (супруги) или своих близких родственников (родители, дети, усыновители, усыновленные, полнородные и неполнородные братья и сестры, дедушка, бабушка, внуки).

(В редакции Законов КР от 8 мая 2012 года № 48, 31 июля 2012 года № 145)

Статья 332. Подкуп или принуждение к даче показаний или уклонению от дачи показаний либо к неправильному переводу
(1) Подкуп свидетеля, потерпевшего в целях дачи ими ложных показаний либо эксперта, специалиста в целях дачи ими ложного заключения или ложных показаний, а равно переводчика с целью осуществления им неправильного перевода -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей.
(2) Принуждение свидетеля, потерпевшего к даче ложных показаний, эксперта, специалиста к даче ложного заключения или переводчика к осуществлению неправильного перевода, а равно принуждение указанных лиц к уклонению от дачи показаний, соединенное с шантажом, угрозой убийством, причинением вреда здоровью, уничтожением или повреждением имущества этих лиц или их близких, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей или лишением свободы на срок до трех лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью второй настоящей статьи, совершенное с применением насилия, не опасного для жизни или здоровья указанных лиц, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.
(4) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, совершенные организованной преступной группой либо с применением насилия, опасного для жизни или здоровья указанных лиц, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до десяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 333. Разглашение данных следствия
Разглашение данных следствия лицом, предупрежденным в установленном законом порядке о недопустимости их разглашения, если оно совершено без согласия прокурора, следователя, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо исправительными работами на срок до одного года.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 8 мая 2012 года № 48)

Статья 334. Разглашение сведений о мерах безопасности, применяемых в отношении судьи и участников уголовного процесса
(1) Разглашение сведений о мерах безопасности, применяемых в отношении судьи или иного лица, участвующего в отправлении правосудия, судебного исполнителя, потерпевшего, свидетеля, других участников уголовного процесса, а равно в отношении их близких, если это деяние совершено лицом, которому эти сведения были доверены или стали известны в связи с его служебной деятельностью, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, - наказывается лишением свободы на срок до пяти лет. (В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)
Статья 335. Незаконные действия в отношении имущества, подвергнутого описи или аресту либо подлежащего конфискации
(1) Растрата, отчуждение, сокрытие или незаконная передача имущества, подвергнутого описи или аресту, совершенные лицом, которому это имущество вверено, а равно осуществление служащим кредитной организации банковских операций с денежными средствами (вкладами), на которые наложен арест, -
наказываются штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Сокрытие или присвоение имущества, подлежащего конфискации по приговору суда, а равно иное уклонение от исполнения вступившего в законную силу приговора суда о конфискации имущества -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до трех лет со штрафом в размере до пятидесяти расчетных показателей.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 336. Побег из места лишения свободы или из-под стражи
(1) Побег из места лишения свободы или из-под стражи, совершенный лицом, отбывающим наказание или находящимся в предварительном заключении, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное группой лиц по предварительному сговору или организованной преступной группой, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, совершенные с применением насилия, опасного для жизни или здоровья, либо с угрозой применения такого насилия, а равно с применением оружия или предметов, используемых в качестве оружия, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до восьми лет.
Примечание. Лицо, добровольно возвратившееся в трехдневный срок с момента совершения побега впервые в места лишения свободы или под стражу, освобождается от уголовной ответственности, если оно не совершило нового преступления или если побег не был соединен с деяниями, предусмотренными частями второй и третьей настоящей статьи.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 337. Уклонение от отбывания наказания в виде лишения свободы
Невозвращение лица, осужденного к лишению свободы, которому разрешен краткосрочный выезд за пределы мест лишения свободы либо предоставлена отсрочка исполнения приговора от отбывания наказания после окончания срока или отсрочки, -
наказывается лишением свободы на срок до двух лет. См. комментарий к статье 337 настоящего Кодекса.
Статья 338. Неисполнение приговора суда, решения суда или иного судебного акта
Злостное неисполнение в установленные сроки вступивших в законную силу приговора суда, решения суда или иного судебного акта, а равно воспрепятствование их исполнению -
наказываются общественными работами на срок от восьмидесяти до двухсот сорока часов либо штрафом в размере от ста до одной тысячи расчетных показателей, либо лишением права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет, либо лишением свободы на срок от одного года до двух лет.

(В редакции Закона КР от 24 июля 2009 года № 246, 21 ноября 2012 года №

186)

Статья 339. Укрывательство преступления
(1) Заранее не обещанное укрывательство тяжкого преступления - наказывается лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(2) То же деяние в отношении особо тяжкого преступления - наказывается лишением свободы на срок от пяти до восьми лет.
Примечание. Лицо не подлежит уголовной ответственности за заранее не обещанное укрывательство преступления, совершенного его супругом (супругой) или близким родственником.

(В редакции Законов КР от 26 июля 2004 года № 99, 2 августа 2016 года №

162)

Глава 32

Преступления против порядка управления

Статья 340. Убийство сотрудника правоохранительного органа и военнослужащего
Убийство сотрудника правоохранительного органа, военнослужащего, а равно их близких в целях воспрепятствования законной деятельности указанных лиц по
охране общественного порядка и обеспечению общественной безопасности, охране и защите государственной границы либо из мести за такую деятельность -
наказывается лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет с конфискацией имущества либо пожизненным лишением свободы с конфискацией имущества.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 341. Применение насилия в отношении представителя власти
(1) Применение насилия, не опасного для жизни или здоровья, либо угроза применения насилия в отношении представителя власти или его близких в связи с исполнением им своих должностных обязанностей -
наказываются штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей либо лишением свободы на срок до пяти лет.
(2) Те же деяния, сопряженные с применением насилия опасного для жизни или здоровья, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.
Примечание. Представителем власти в настоящей статье и других статьях настоящего Кодекса признается должностное лицо правоохранительного или контролирующего органа, а также иное должностное лицо, наделенное в установленном законом порядке распорядительными полномочиями в отношении лиц, не находящихся от него в служебной зависимости.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 342. Оскорбление представителя власти

(Исключена в соответствии с Законом КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 343. Самовольное присвоение звания или власти должностного лица
Самовольное присвоение звания или власти должностного лица и совершение в связи с этим каких-либо общественно-опасных действий -
наказывается лишением свободы на срок до двух лет.
Статья 344. Разглашение сведений о мерах безопасности, применяемых в отношении должностного лица правоохранительного или
контролирующего органа
(1) Разглашение сведений о мерах безопасности, применяемых в отношении должностного лица правоохранительного или контролирующего органа, а также его близких, если это деяние совершено в целях воспрепятствования его служебной деятельности, -
наказывается штрафом в размере от двухсот до четырехсот расчетных показателей.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, - наказывается лишением свободы на срок до пяти лет. (В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)
Статья 345. Воспрепятствование нормальной деятельности учреждений системы исполнения наказаний
(1) Угроза насилием в отношении сотрудника мест лишения свободы или содержания под стражей, а также в отношении осужденного с целью воспрепятствования его исправлению или из мести за выполнение им общественной обязанности -
наказывается лишением свободы на срок от четырех до семи лет.
(2) Применение насилия, не опасного для жизни или здоровья, к лицам, указанным в части первой настоящей статьи, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, совершенные с применением насилия, опасного для жизни или здоровья, либо организованной преступной группой, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет. См. комментарий к статье 345 настоящего Кодекса.
Статья 346. Незаконное пересечение Государственной границы
(1) Незаконное пересечение охраняемой Государственной границы
Кыргызской Республики -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей или лишением свободы на срок до трех лет.
(2) То же деяние, совершенное группой лиц по предварительному сговору, организованной преступной группой либо с применением насилия или с угрозой его применения, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
Примечание. Настоящая статья не распространяется на случаи прибытия иностранных граждан и лиц без гражданства для использования права политического убежища.
См. комментарий к статье 346 настоящего Кодекса.
Статья 347. Приобретение или сбыт официальных документов и государственных наград
Незаконные приобретение или сбыт официальных документов, а также государственных наград Кыргызской Республики, Союза Советских Социалистических Республик, предоставляющих права или освобождающих от обязанностей, -
наказываются штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 348. Похищение, уничтожение, повреждение или сокрытие документов, штампов, печатей
(1) Похищение, уничтожение, повреждение или сокрытие официальных документов, штампов или печатей, совершенные с корыстной целью или из иной личной заинтересованности, -
наказываются штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей. (2) Похищение у граждан паспорта или другого важного личного документа - наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных
показателей либо общественными работами на срок от ста двадцати до ста
восьмидесяти часов.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 349. Подделка или уничтожение идентификационного номера транспортного средства
(1) Подделка или уничтожение идентификационного номера, номера кузова, шасси, двигателя, а также подделка государственного регистрационного знака транспортного средства -
наказываются привлечением к общественным работам на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов либо штрафом в размере от двухсот до трехсот расчетных показателей, либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 30 июля 2013 года № 169)

Статья 350. Подделка, изготовление, сбыт или использование поддельных документов, государственных наград, штампов, печатей, бланков
(1) Подделка официального документа, предоставляющего права или освобождающего от обязанностей, в целях использования такого документа самим изготовителем или другим лицом либо сбыт такого документа, а равно изготовление поддельных штампов, печатей, бланков предприятий, учреждений, организаций, государственных наград в тех же целях либо сбыт их -
наказываются лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(2) Использование заведомо подложного документа -
наказывается штрафом в размере от ста до одной тысячи расчетных показателей либо лишением свободы на срок от трех до пяти лет.
(3) Те же деяния, совершенные с целью скрыть другое преступление или облегчить его совершение, -
наказываются лишением свободы на срок от четырех до шести лет.
(4) Деяния, предусмотренные частями первой, второй и третьей настоящей статьи, совершенные с целью смены собственника помимо его воли, -
наказываются лишением свободы сроком от пяти до семи лет с конфискацией имущества.
(5) Те же деяния, совершенные лицом с использованием своего служебного положения,-
наказываются лишением свободы на срок от пяти до восьми лет с конфискацией имущества.
(6) Деяния, предусмотренные частями первой - пятой настоящей статьи, совершенные группой лиц по предварительному сговору или организованной преступной группой,-
наказываются лишением свободы на срок от восьми до двенадцати лет с конфискацией имущества.

(В редакции Законов КР от 24 июля 2009 года № 246, 3 августа 2013 года №

180, 2 августа 2016 года № 162)

Статья 351. Уклонение от прохождения военной и альтернативной
(вневойсковой) службы
(1) Уклонение от призыва на военную службу при отсутствии законных оснований для освобождения от этой службы -
наказывается привлечением к общественным работам на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов либо штрафом в размере от двухсот до пятисот расчетных показателей, либо исправительными работами на срок до двух лет, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Уклонение от прохождения альтернативной (вневойсковой) службы лиц, освобожденных от военной службы, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста восьмидесяти до двухсот сорока часов.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 30 июля 2013 года №

169)

Статья 352. Надругательство над Государственным гербом или
Государственным флагом Кыргызской Республики
Надругательство над Государственным гербом Кыргызской Республики или
Государственным флагом Кыргызской Республики -
наказывается штрафом в размере от пятидесяти до ста расчетных показателей либо лишением свободы на срок до одного года.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 353. Самоуправство
(1) Самоуправство, то есть самовольное, вопреки установленному порядку, совершение каких-либо действий, правомерность которых оспаривается другим лицом либо государственным или общественным предприятием, учреждением, если такими действиями причинен существенный вред государственным, общественным интересам либо охраняемым законом правам и интересам граждан, -
наказывается штрафом в размере до тридцати расчетных показателей либо общественными работами на срок от ста двадцати до ста восьмидесяти часов.
(2) То же деяние, совершенное с применением насилия или с угрозой его применения, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

РАЗДЕЛ XI ВОИНСКИЕ ПРЕСТУПЛЕНИЯ

Глава 33

Воинские преступления

Статья 354. Понятие воинского преступления
(1) Воинскими преступлениями признаются предусмотренные настоящей главой преступления против установленного порядка прохождения военной службы, совершенные военнослужащими, проходящими военную службу в Вооруженных Силах, военностроительных отрядах (частях), других войсках и воинских формированиях Кыргызской Республики, а также гражданами, пребывающими в запасе, во время прохождения ими военных сборов.
(2) По соответствующим статьям настоящей главы несут ответственность за преступления против установленного для них порядка прохождения службы военные строители, а также личный состав военизированных формирований, служба в которых приравнивается к воинской.
(3) Ответственность за воинские преступления, совершенные в условиях военного положения, в военное время либо в боевой обстановке, определяется законодательством военного времени.
Статья 355. Неисполнение приказа
(1) Неисполнение подчиненным приказа начальника, отданного в установленном порядке, причинившее существенный вред интересам службы, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до шести месяцев.
(2) То же деяние, совершенное группой лиц по предварительному сговору или организованной преступной группой, а равно повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет.
(3) Неисполнение приказа вследствие небрежного либо недобросовестного отношения к службе, повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 августа 2007 года №

150)

Статья 356. Сопротивление начальнику или принуждение его к нарушению служебных обязанностей
(1) Сопротивление начальнику, а равно иному лицу, исполняющему возложенные на него обязанности по военной службе, или принуждение их к нарушению этих обязанностей, сопряженное с насилием или угрозой применения насилия, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) Те же деяния, совершенные группой лиц по предварительному сговору или организованной преступной группой с применением оружия, или причинившие тяжкий вред здоровью, либо повлекшие иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до семи лет. Статья 357. Насильственные действия в отношении начальника
(1) Нанесение побоев или применение иного насилия в отношении начальника, совершенное в связи с исполнением им обязанностей военной службы или во время исполнения обязанностей по военной службе, -
наказываются содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года либо лишением свободы на срок до четырех лет.
(2) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц;
2) группой лиц по предварительному сговору;
3) организованной преступной группой;
4) с применением оружия;
5) с причинением тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью либо иных тяжких последствий, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до восьми лет.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2007 года № 150)

Статья 358. Нарушение уставных правил взаимоотношений между военнослужащими при отсутствии между ними отношений подчиненности
(1) Нарушение уставных правил взаимоотношений между военнослужащими при отсутствии между ними отношений подчиненности, связанное с издевательством над потерпевшим либо сопряженное с насилием, -
наказывается содержанием в дисциплинарной части до шести месяцев либо лишением свободы на срок до одного года.
(2) То же деяние, совершенное:
1) в отношении нескольких лиц;
2) группой лиц;
3) группой лиц по предварительному сговору;
4) организованной преступной группой;
5) с применением оружия;
6) с причинением потерпевшему менее тяжкого вреда здоровью, - наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(3) Деяния, предусмотренные частями первой или второй настоящей статьи, повлекшие тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от пяти до десяти лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 августа 2007 года №

150, 31 июля 2012 года № 145)

Статья 359. Самовольное оставление части или места службы
(1) Самовольное оставление части или места службы военнослужащим срочной службы, а равно неявка его в срок без уважительных причин на службу при увольнении из части, при назначении, переводе, из командировки, из отпуска или лечебного заведения продолжительностью свыше трех суток, но не более месяца -
наказываются содержанием в дисциплинарной воинской части до шести месяцев либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) Деяния, предусмотренные частью первой, если самовольное отсутствие продолжалось свыше одного месяца, -
наказываются направлением в дисциплинарную часть на срок от шести месяцев до одного года либо лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(3) Самовольное оставление части или места службы лицом офицерского состава, прапорщиком, мичманом или военнослужащим сверхсрочной службы, а равно неявка его в срок на службу без уважительных причин продолжительностью свыше десяти суток, но не более месяца, либо, хотя и менее десяти суток, но более трех суток, совершенное повторно в течение года, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(4) Деяния, предусмотренные частью третьей настоящей статьи, если самовольное отсутствие продолжалось свыше месяца, -
наказываются лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
Примечание. Военнослужащий, впервые совершивший деяния, предусмотренные настоящей статьей, может быть освобожден от уголовной ответственности, если самовольное оставление части явилось следствием стечения тяжелых обстоятельств.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2007 года № 150)

Статья 360. Дезертирство
(1) Дезертирство, то есть самовольное оставление части или места службы с целью вовсе уклониться от прохождения военной службы, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.
(2) Дезертирство с оружием, вверенным по службе, а равно дезертирство, совершенное группой лиц по предварительному сговору или организованной преступной группой, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет.
Примечание. Военнослужащий, впервые совершивший дезертирство, предусмотренное частью первой настоящей статьи, может быть освобожден от уголовной ответственности, если дезертирство явилось следствием стечения тяжелых обстоятельств.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 361. Уклонение от исполнения обязанностей военной службы путем симуляции болезни или иными способами
Уклонение военнослужащего от исполнения обязанностей военной службы путем симуляции болезни или причинения себе какого-либо повреждения (членовредительство), или подлога документов, или иного обмана -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 362. Нарушение правил несения боевого дежурства
(1) Нарушение правил несения боевого дежурства (боевой службы) по своевременному обнаружению и отражению внезапного нападения на Кыргызскую Республику, по обеспечению ее безопасности, которое повлекло или могло повлечь причинение ущерба интересам безопасности государства, -
наказывается лишением свободы на срок до пяти лет. (2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, - наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет.
(3) Нарушение правил несения боевого дежурства (боевой службы) вследствие небрежного или недобросовестного к ним отношения, повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2007 года № 150)

Статья 363. Нарушение правил несения пограничной службы
(1) Нарушение правил несения пограничной службы лицом, входящим в состав пограничного наряда или исполняющим иные обязанности пограничной службы, если это деяние повлекло или могло повлечь причинение вреда интересам безопасности государства, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года либо лишением свободы на срок до трех лет.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, - наказывается лишением свободы на срок до пяти лет.
(3) Нарушение правил несения пограничной службы вследствие небрежного или недобросовестного к ним отношения, повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2007 года № 150)

Статья 364. Нарушение правил несения караульной службы
(1) Нарушение уставных правил несения караульной (вахтенной) службы, совершенное лицом, входящим в состав караула (вахты), повлекшее причинение вреда охраняемым караулом (вахтой) объектам, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части сроком до одного года либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, - наказывается лишением свободы на срок до пяти лет. (В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)
Статья 365. Нарушение правил несения службы по охране общественного порядка и обеспечению общественной безопасности
(1) Нарушение лицом, входящим в состав войскового наряда по охране общественного порядка и обеспечению общественной безопасности, правил несения службы, если это деяние причинило вред правам и законным интересам граждан, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года.
(2) То же деяние, повлекшее тяжкие последствия, - наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет. (В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)
Статья 366. Нарушение правил несения внутренней службы и патрулирования в гарнизоне
Нарушение уставных правил внутренней службы лицом, входящим в суточный наряд части (кроме караула и вахты), а равно нарушение правил патрулирования в гарнизоне лицом, входящим в состав патрульного наряда, повлекшее тяжкие последствия, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 367. Умышленное уничтожение или повреждение военного имущества
(1) Умышленное уничтожение или повреждение оружия, боеприпасов, предметов военной техники или другого военного имущества -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года либо лишением свободы на срок от одного года до трех лет.
(2) Те же деяния, повлекшие тяжкие последствия, - наказываются лишением свободы на срок от трех до шести лет.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 августа 2007 года №

150)

Статья 368. Уничтожение или повреждение военного имущества по неосторожности
Уничтожение или повреждение по неосторожности оружия, боеприпасов, предметов военной техники или другого военного имущества, повлекшие тяжкие последствия, -
наказываются содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года либо лишением свободы на срок до двух лет.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 369. Утрата военного имущества
(1) Нарушение правил сбережения вверенных для служебного пользования оружия, боеприпасов, если это повлекло их утрату, -
наказывается штрафом в размере от ста до двухсот расчетных показателей либо содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до шести месяцев, либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее утрату предметов военной техники в крупном размере, -
наказывается штрафом в размере от ста до трехсот расчетных показателей либо содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года, либо лишением свободы на срок до двух лет.
Примечание. Крупным размером в данной статье признается стоимость имущества, в двести раз превышающая расчетный показатель.

(В редакции Законов КР от 25 июня 2007 года № 91, 10 августа 2007 года №

150, 10 февраля 2010 года № 27)

Статья 370. Нарушение правил обращения с оружием и предметами, представляющими повышенную опасность для окружающих
(1) Нарушение правил обращения с оружием, а также с боеприпасами, радиоактивными материалами, взрывчатыми и иными веществами и предметами, представляющими повышенную опасность для окружающих, повлекшее по неосторожности причинение потерпевшему тяжкого или менее тяжкого вреда здоровью потерпевшего, уничтожение военной техники либо иные тяжкие последствия, -
наказывается содержанием в дисциплинарной воинской части на срок до одного года либо лишением свободы на срок до двух лет.
(2) То же деяние, повлекшее по неосторожности смерть человека или другие тяжкие последствия, -
наказывается лишением свободы на срок от двух до пяти лет.
(3) Деяние, предусмотренное частью первой настоящей статьи, повлекшее по неосторожности гибель двух или более лиц, -
наказывается лишением свободы на срок от пяти до семи лет.

(В редакции Закона КР от 10 августа 2007 года № 150)

Статья 371. Нарушение правил вождения или эксплуатации машин
(1) Нарушение правил вождения или эксплуатации боевой, специальной или транспортной машины, повлекшее по неосторожности причинение потерпевшему менее тяжкого вреда его здоровью либо причинившее крупный ущерб, -
наказывается лишением свободы на срок до трех лет с лишением права занимать определенную должность или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
(2) То же деяние, повлекшее смерть потерпевшего или причинение тяжкого вреда его здоровью, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до семи лет с лишением права занимать определенную должность или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет или без такового.
(3) Деяния, предусмотренные частью первой настоящей статьи, повлекшие гибель двух и более лиц, -
наказываются лишением свободы на срок от семи до пятнадцати лет с лишением права занимать определенную должность или заниматься определенной деятельностью на срок до трех лет.
Примечание. В настоящей статье крупным признается ущерб, в двести раз превышающий расчетный показатель, установленный законодательством Кыргызской Республики на момент совершения преступления.

(В редакции Закона КР от 31 июля 2012 года № 145)

См. комментарий к статье 371 настоящего Кодекса.
Статья 372. Нарушение правил полетов или подготовки к ним
Нарушение правил полетов или подготовки к ним, а равно нарушение правил эксплуатации летательных аппаратов, повлекшее по неосторожности смерть человека либо иные тяжкие последствия, -
наказываются лишением свободы на срок от трех до десяти лет.

РАЗДЕЛ XII

ПРЕСТУПЛЕНИЯ ПРОТИВ МИРА И БЕЗОПАСНОСТИ ЧЕЛОВЕЧЕСТВА

Глава 34

Преступления против мира и безопасности человечества

Статья 373. Геноцид
Действия, направленные на полное или частичное уничтожение национальной, этнической, расовой или религиозной группы путем убийства членов этой группы, причинения тяжкого вреда их здоровью, насильственного воспрепятствования деторождению, принудительной передачи детей, насильственного переселения либо иного создания жизненных условий, рассчитанных на физическое уничтожение членов этой группы, -
наказываются лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет либо пожизненным лишением свободы.

(В редакции Закона КР от 25 июня 2007 года № 91)

Статья 374. Экоцид
Массовое уничтожение растительного или животного мира, отравление атмосферы или водных ресурсов, а также совершение действий, способных вызвать экологическую катастрофу, -
наказываются лишением свободы на срок от двенадцати до двадцати лет. Статья 375. Наемничество
(1) Вербовка, обучение, подготовка, направленная на приобретение умений и навыков совершения террористического или экстремистского преступления, финансирование или иное материальное обеспечение наемника, а равно его использование в вооруженном конфликте или военных действиях -
наказываются лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет с конфискацией имущества.
(2) Участие наемника в вооруженном конфликте или военных действиях - наказывается лишением свободы на срок от восьми до пятнадцати лет с
конфискацией имущества.
(3) Те же деяния, совершенные:
1) группой лиц по предварительному сговору;
2) организованной преступной группой;
3) с использованием своего служебного положения;
4) в отношении несовершеннолетнего, -
наказываются лишением свободы на срок от пятнадцати до двадцати лет либо пожизненным лишением свободы с конфискацией имущества.
Примечание. Наемником признается лицо, действующее в целях получения материального вознаграждения или иной заинтересованности и не являющееся гражданином государства, участвующего в вооруженном конфликте или военных действиях, не проживающее постоянно на его территории, а также не являющееся лицом, направленным для исполнения официальных обязанностей.

(В редакции Законов КР от 21 июля 2015 года № 184, 2 августа 2016 года №

162)

Статья 376. Нападение на лиц или учреждения, которые пользуются международной защитой
Нападение на представителя иностранного государства или сотрудника международной организации, пользующегося международной защитой, а также на проживающих вместе с ними членов их семей, а равно на служебные или жилые помещения либо транспортное средство лиц, пользующихся международной защитой, если это деяние совершено в целях провокации войны или осложнения международных отношений, -
наказывается лишением свободы на срок от трех до восьми лет.

(В редакции Закона КР от 3 августа 2013 года № 180)

Президент

Кыргызской Республики А. Акаев

Criminal Code of the Kyrgyz Republic No. 68 of October 1, 1997 (as amended up to Law No. 57 of February 13, 2006)

No. 68 of 01/10/1997
CRIMINAL CODE OF THE KYRGYZ REPUBLIC
=========================================================================
THE KYRGYZ REPUBLIC CRIMINAL CODE
(Version of the Kyrgyz Republic laws of September 21,1998, No. 124; December 9, 1999, No. 141; July 23, 2001, No. 77; November 19, 2001, No.
92; March 12, 2002, No. 36; June 22, 2002, No. 109; July 8, 2002, No.
115; October 16, 2002, No. 141; February 17, 2003, No. 36; June 11, 2003, No. 98; June 11, 2003, No. 99; June 11, 2003, No. 100; August 9, 2003, No. 193; August 5, 2003, No. 192; November 14, 2003, No. 221; November
15, 2003, No. 223; February 15, 2004, No. 13; March 7, 2004, No. 17; March 23, 2004, No. 46; July 26, 2004, No. 99; July 27, 2004, No. 101; December 15, 2004, No. 191; August 5, 2005, No. 122; January 5, 2006, No.
1; February 6, 2006, No. 35; February 13, 2006, No. 56; February 13,
2006, No. 57)
Adopted by the Legislative Assembly of the Kyrgyz Republic Parliament
(Jogorku Kenesh) on September 18, 1997
GENERAL PART SECTION I. CRIMINAL LAW
Chapter 1. OBJECTIVES AND PRINCIPLES OF THE KYRGYZ REPUBLIC CRIMINAL CODE Article 1. Criminal Laws of the Kyrgyz Republic
(1) Criminal laws of the Kyrgyz Republic includes this Code based on the Kyrgyz Republic Constitution and provisions contained in international agreements and other acts ratified by the Kyrgyz Republic Jogorku Kenesh.
(2) New laws envisaging criminal responsibility are subject to
incorporation into this Code.
Article 2. Goals and Objectives of the Kyrgyz Republic Criminal Code
(1) Goals of the Kyrgyz Republic Criminal Code include crime prevention, protecting individuals, rights and freedoms of individuals and entities, property, natural environment, public order and security, Kyrgyz Republic constitutional system from criminal trespass.
(2) Objectives of the Kyrgyz Republic Criminal Code include
identification of criminal responsibility principles, grounds of criminal responsibility, characteristics of the general concept of crime, scope of socially dangerous acts, and punishments applied to persons committing crimes.
Article 3. Principles of the Kyrgyz Republic Criminal Law
(1) The Criminal Code is based on principles of law, personal guilty liability, justice, democracy, humanism, as well as equality before the law and inevitability of responsibility for crimes committed.
(2) No person shall be returned guilty of committing a crime until the guilt is recognized by an effective court verdict.
(3) No person shall be held responsible twice for the same crime.
Article 4. Grounds of Criminal Responsibility
Grounds of criminal responsibility are commitment of a socially dangerous act with attributes of corpus delicti as provided by the criminal law.
CHAPTER 2. CRIMINAL LAW BOUNDS
Article 5. Application of the Criminal Law to Persons Committing Crimes within the Kyrgyz Republic
(1) Any person committing crime within the Kyrgyz Republic shall be held responsible hereunder.
(2) In case of a crime committed outside of the Kyrgyz Republic, responsibility shall take effect hereunder if such crime is accomplished or prevented within the Kyrgyz Republic.
(3) Should a crime be committed within the Kyrgyz Republic by a diplomatic representative of a foreign states or other person outside the competence of the Kyrgyz Republic courts according to current laws and international agreements, such matter shall be resolved diplomatically based on international law provisions.
Article 6. Application of the Criminal Law to Persons Committing Crimes outside of the Kyrgyz Republic
(1) The Kyrgyz Republic nationals as well the Kyrgyz Republic stateless residents committing crimes outside the Kyrgyz Republic shall be held responsible hereunder unless sentenced by foreign state court.
(2) The Kyrgyz Republic nationals committing crimes in another country shall not be extradited to that country.
(3) Foreign citizens and stateless persons committing crimes
outside the Kyrgyz Republic and staying within its area may be extradited to foreign state to be held responsible or serve sentence in accordance with international agreement.
Article 7. The Criminal Law Force in Time
(1) Criminality and penality of an act shall be determined by law effective at the time such act was committed.
(2) The law that eliminates penality of an act or mitigates
sentence is retroactive, i.e. applied to persons who committed the crime before the effective date of such law, including those serving or having served sentence but having prior conviction.
(3) The law that determines penality of act, aggravates sentence or otherwise deteriorates the state of the person shall not have retroactive effect.
SECTION II. CRIME
CHAPTER 3. NOTION AND TYPES OF CRIME
Article 8. Notion of Crime
(1) Crime is an act (action or omission) recognized as socially dangerous, guilt and punishable as provided by criminal law.
(2) Action or omission representing no social danger due its
insignificance, however formally having attributes of an act provided in the Special Part hereof, shall not be considered a crime.
Article 9. Crime Classification
(1) Crimes are subcategorized as those petty, less severe, grave, and particularly severe, based on their nature and degree of social danger.
(2) Crime gravity shall be determined by maximum term of a more severe sentence provided by the article sanction.
Article 10. Petty Crimes
Petty crimes are intended crimes, sentenced by 2 years of imprisonment as maximum term, as well as those committed through carelessness and sentenced by 5 years of imprisonment as maximum term.
Article 11. Less Severe Crime
Less severe crimes are intended crimes sentenced under law by imprisonment for a period not exceeding 5 years, as well as those committed through carelessness and sentenced by over 5 years of imprisonment.
Article 12. Grave Crimes
Grave crimes are intended crimes to be sentenced under law by imprisonment for a period exceeding 5 years but less than 10 years.
Article 13. Particularly Severe Crimes
Particularly severe crimes are intended crimes for which the law provides sentence of over 10 years of imprisonment or death penalty.
Article 14. Recurrence of Crime
Recurrent crime is commission of two or more crimes envisaged by one article or a part of an article of the Special Part hereof, as well as commitment of two or more crimes envisaged by different articles if such is specifically stipulated in the Special Part hereof.
Article 15. Cumulative Crime
(1) Cumulative crime is commission of two or more crimes envisaged by different articles or parts of article of the Criminal Code, for none of which the person was convicted. With all this, no offences shall be taken into account for which the person was exempted from criminal responsibility under conditions established by law.
(2) Cumulative crime is as well a single action/omission having attributes of corpus delicti envisaged by two or more article hereof.
(3) If a crime is envisaged by both general and special provisions
and there is not cumulative, criminal responsibility shall take its effect under the special provision.
Article 16. Recidivism
(1) Criminal recidivism is the commission of an intended offence by a person with previous conviction for previously committed intended crime.
(2) Repeated commission of a crime shall be recognized dangerous in the following cases:
1) a person has committed an intended crime for which such person is sentenced by imprisonment – if such person had previously been three times sentenced by imprisonment for intended crimes.
2) a person has committed a severe offence – if such person had previously been twice convicted for a severe crime.
(3) Repeated commission of a crime shall be recognized particularly
dangerous in the following cases:
1) a person has committed an intended crime for which such person is sentenced by imprisonment – if such person had previously been three or more times sentenced by imprisonment for severe crimes.
2) a person has committed a severe offence – if such person had previously been three times convicted for a severe crime and convicted twice for particularly severe crimes.
3) a person has committed a particularly severe offence – if such person had previously been convicted for a particularly severe crime.
(4) In recognition of repeated commission of crime, the following shall not been taken into account:
1) previous convictions for petty intended crimes;
2) previous convictions for crimes committed by a person under 18 years old;
3) previous convictions for crimes sentenced conditionally or for which the sentence execution was suspended if conditional conviction or execution suspension has not been cancelled and the person has not been sent to serve the sentence, as well as previous convictions recalled under procedures established by Article 76 hereof.
(5) Repeated commission of crime involves a severer punishment based on and limited by this Code.
Note: Previous conviction for a crime committed prior to January 1,
1998, by a person under 18 years old shall not be taken into account in recognition of a repeated commission of offence.
Previous conviction of a person in a foreign state for an act also
recognized as a crime in the Kyrgyz Republic shall be taken into account in recognition of a repeated commission of offence.
(Version of the Kyrgyz Republic laws of March 12, 2002, No. 36;
June 11, 2003, No. 99; February 13, 2006, No. 56) CHAPTER 4. CRIMINALLY LIABLE PERSONS
Article 17. General Conditions of Criminal Liability
Criminal liability shall only be imposed on sane persons of the age established hereby that have committed crimes.
Article 18. Age of Criminal Liability
(1) Criminal liability shall be imposed on persons that have reached the age of 16 prior the commission of crime.
(2) Persons that have reached the age of 14 prior the commission of crime shall be criminally liable for killing (Article 97), intended doing of severe harm to health (Article 104), intended doing of less severe harm to health (Article 105), kidnapping (Article 123), human trafficking (Article 124), rape (Article 129), sexual violence (Article 130), theft (Article 164), abaction (Article 165), abbrochment (Article 167), brigandage (Article 168), major property stealage (Article 169), extortion (Article 170), misappropriation of an automobile or other motor vehicles (Article 172), intended destruction or damaging of property through arson or in any other generally dangerous way or with severe consequences (part two of Article 174), terrorism (Article 226), androlepsy (Article 227), hooliganism under aggravating circumstances (parts two and three of Article 234), vandalism (Article 235), stealing or extortion of firearms, ammunition or explosives (Article 245), illegal manufacturing, purchase, keeping, transport, forwarding for sale purposes or sale of drugs or psychotropics (Article 247), stealing or extortion of drugs or psychotropics (Article 248), putting carriers or communications out of commission (Article 283).
(Version of the Kyrgyz Republic laws of September 21, 1998, No.
124; July 8, 2002, No. 115; August 9, 2003, No. 193) Article 19. Legal Insanity
(1) Criminal responsibility shall not be imposed on a person that was insane when committing a socially dangerous act, i.e. was unaware of one's actions, unable to manage oneself due to a mental disease, temporary mental disorder, imbecility or another mentally sick state.
(2) Court may assign medical coercive measures provided herein to
apply to a person recognized insane.
Article 20. Criminal Responsibility of a Person with Mental Disorder not
Excluding Sanity
(1) A sane person that could not fully realize actual nature and social danger of one's actions (omission) or was unable to manage oneself due to mental disorder, shall be recognized criminally liable.
(2) Mental disorder not excluding sanity shall be taken into
account by court in assigning a punishment and may serve as a ground for assigning medical coercive actions.
Article 21. Criminal Responsibility of a Person Committing a Crime under
Alcohol Intoxication
A person that has committed a crime under intoxication caused by consumption of alcohol, drugs or other narcotic substances shall be recognized as criminally liable.
CHAPTER 5. GUILT Article 22. Types of Guilt
Only a person that has committed a socially dangerous act, whether deliberately or through carelessness, shall be recognized guilty.
Article 23. Intended Crime
(1) An act committed with direct or indirect intent shall be recognized an intended crime.
(2) A crime shall be recognized committed with direct intent if the person realized social danger of one's action (omission), could foresee its socially dangerous implications and wished them to occur.
(3) A crime shall be recognized committed with indirect intent if the person realized social danger of one's action (omission), could foresee probability of socially dangerous consequences, did not wish them but wittingly admitted them.
Article 24. Crime Committed through Carelessness
(1) An act committed through thoughtlessness or negligence shall be recognized as a crime committed through carelessness.
(2) A crime shall be recognized committed through thoughtlessness if the person could foresee probability of socially dangerous consequences of one's action (omission), but expected them to be prevented with no sufficient ground for that.
(3) A crime shall be recognized committed through negligence if the
person could not foresee probability of socially dangerous consequences of one's action (omission) however must and was able to foresee them.
Article 25. Innocent Infliction (Occasion)
An act shall be recognized committed innocently if the doer did not realize, must not and was unable to realize social danger of one's action (omission) or could not foresee its socially dangerous consequences, and, under circumstances of the case, must not and was unable to foresee them.
CHAPTER 6. CRIME COMPLETED AND UNCOMPLETED Article 26. Liability for an Uncompleted Crime
(1) A crime shall be recognized completed if the act committed by the doer has all corpus delicti attributes envisaged herein.
(2) Preparation for crime and criminal attempt shall be recognized as an uncompleted crime.
(3) Criminal liability for an uncompleted crime shall take its
effect under the article hereof providing liability for a completed crime with reference to Articles 27 or 28 hereof.
Article 27. Preparation for Crime
(1) Preparation for crime shall include directly intended search or device of means or instruments, scheming of crime or another intended
arrangement of crime, if consequently such crime was not finished due to uncontrolled circumstances.
(2) Criminal liability shall only be imposed for preparation for
severe or particularly severe crime.
Article 28. Criminal Attempt
Action or omission committed with direct intent, directly aimed at completion of crime, shall be recognized a criminal attempt if such crime was not finished due to circumstances out of doer's control.
Article 29. Voluntary Renunciation of Criminal Purpose
(1) Seizure of preparatory activities or action or omission aimed directly at commitment of a crime by doer shall be recognized voluntary renunciation of criminal purpose if the doer realized and had actual opportunity for finishing the crime.
(2) An act which criminal purpose was voluntarily renunciated shall not lead to criminal liability. A person voluntarily renunciating to complete the crime shall only be criminally liable if actually completed act contains components of another crime.
(3) Voluntary renunciation by crime organizer, instigator or
accomplice shall exclude criminal liability if such person have in good time undertaken all possible measures to prevent completion of crime and occurrence of socially dangerous consequences.
CHAPTER 7. CRIMINAL COMPLICITY Article 30. Criminal Complicity
(1) Criminal complicity is an intended joint involvement of two or more persons in commitment of an intended crime.
(2) Criminal participants, along with principal offenders, are crime organizers, instigators and accomplices.
(3) Principal offender is a person directly committing the crime or
directly participating in its completion jointly with other persons as well as those committing crime through engagement of other persons not criminally liable by act of law.
(4) Organizer is a person that organized the crime or managing its execution, as well as person that formed or managed an organized group or criminal association.
(5) Instigator is a person that induced the crime.
(6) Accomplice is a person that assisted the crime through counseling, instructing, providing means or eliminating obstacles, or other person that in advance promised to conceal offender's traces, instruments or means of crime, crime traces or objects obtained illegally, and a person that in advance promised to obtain or dispose of such objects.
(7) Liability imposed on organizer, instigator and accomplice shall take its effect under the same article of the Special Part of the Criminal Code as applied to the principal offender, with reference to this article.
Article 31. Forms of Complicity
(1) Forms of criminal complicity include simple complicity, compound complicity, organized group, and criminal association.
(2) Simple complicity is commitment of a crime by two or more persons each executing actions provided in corpus delicti (joint participation). There may be two types of simple complicity:
1) crime committed by a group of persons with no previous concert;
2) crime committed by a group of persons under previous concert;
(3) Compound complicity is commitment of a crime by two or more
persons with role allocation (organizer, instigator, principal offender and accomplice).
(4) An organized criminal group is a steady group of two or more persons previously organized to commit crimes.
(5) A criminal association is a steady, solid association of two or more persons or groups previously organized to systematically commit severe and particularly severe crimes.
Article 32. Excessive Act
Excessive act is execution of actions by doer that exceed the bounds of concert of participators and are not covered by their intent.
Article 33. Liability for Crimes Committed by an Organized Group
(1) A person that formed or managed an organized group shall be held responsible for all crimes committed by such group and covered by intent of such person.
(2) Other members of the organized group shall be held responsible
for crimes committed by the organized group and covered by their intent regardless of criminal activities they accomplished as members of the group.
Article 34. Liability fro Crimes Committed by a Criminal Association
(1) Organizer and leader of criminal association shall be held responsible for crimes committed by such criminal association that were covered by intent of such persons and corresponded to criminal purpose of such association.
(2) Members of a criminal association, regardless of criminal duties in their relation to the association, shall be held responsible as accomplices for all crimes committed by the association if such were covered by their intent and included in scope of purposes of the criminal association.
Article 35. Harboring
(1) Harboring of an offender as well as of crime means, instruments and traces or objects obtained illegally, that was not promised in advance, shall only be subject to criminal liability in cases specifically envisaged hereby.
(2) Spouse or immediate relatives of the suspect, accused person or defendant shall not be liable for harboring that was not promised in advance.
CHAPTER 8. CIRCUMSTANCES EXCLUDING CRIMINALITY OF ACT Article 36. Necessary Defense
(1) Infliction of harm to trespasser as a necessary defense, i.e. in protecting personality and rights of the defender or other persons, interests of society and the state shall not be recognized as crime unless with excess of bounds of necessary defense.
(2) Any person is entitled to necessary defense regardless of
opportunity to avoid trespassing or request help from other persons or authorities.
(3) Excess of limits of necessary defense is a flagrant inconsistence between the defense and the nature and danger of trespassing. Infliction of harm to trespasser through carelessness shall not lead to criminal liability.
Article 37. Extreme Necessity
(1) Infliction to legally protected interests under extreme necessity, i.e. aimed at elimination of threat to individuality and rights of this person and other persons, interests of society and the state, shall not be recognized a crime unless such threat could be eliminated by other means and if such infliction is less significant than that prevented.
(2) Excess of bounds of extreme necessity is infliction flagrantly
inconsistent with the nature and danger of threat and circumstances under which the threat was eliminated when such interests were trespassed to extent equal to or more significant than the harm prevented. In such case, infliction through carelessness shall not lead to criminal liability.
Article 38. Trespassing in Detention of Person that Committed a Crime
(1) Infliction of harm to a person in detention of such at the time or immediately after the crime committed by the detainee, with the purpose of passing the detainee to authorities, shall not be recognized a crime unless with flagrant inconsistence of detention measures with the nature and degree of social danger of detainee's acts and with detention circumstances.
(2) Excess of measures necessary for detention of a person that committed a socially dangerous act is a flagrant inconsistence of means and methods of detention with the danger of the act and the doer, as well with detention circumstances, resulted in intended harm to the detainee not caused by necessity of detention. In this case, infliction through carelessness shall not lead to criminal liability.
Article 39. Execution of Order
(1) Infliction of harm in lawful execution of order by a person, as well as fulfillment of duties provided for by position of such person, shall not be recognized a crime.
(2) A person that committed a crime under knowingly criminal order shall be held criminally liable on common grounds.
(3) A person shall not be criminally liable for non-execution or violation of order or duties assigned to such person unlawfully. Liability shall only be applied if the act actually committed by such person contains components of another crime.
Article 40. Reasonable Risk
(1) Trespassing of legally protected interests under reasonable risk for socially useful purpose shall not be recognized a crime.
(2) Risk shall be recognized reasonable if the act committed corresponds with up-to-date scientific and technical expertise and experience, and the objective set could not be achieved by actions not connected with risk, and the person that admitted such risk undertook all possible steps to prevent trespassing of legally protected interests.
(3) Risk shall not be recognized reasonable if such was known to cause threat of loss of life, ecological catastrophe or other severe consequences.
SECTION III. SENTENCE
CHAPTER 9. SENTENCE NOTION AND PURPOSE. TYPES OF SENTENCE Article 41. Sentence Notion and Purpose
(1) Sentence is a coercive measure (retribution) applied on behalf of the state under court decision to a person found guilty of a crime, and consisting in deprivation or restraint of rights and freedom of the convicted person.
(2) Sentence is applied with the purpose of justice restoration, convicted person treatment, as well as prevention of commitment of new crimes both by convicted persons and by other persons.
(3) Sentence is neither aimed at physical cruelty nor at humiliating human dignity.
Article 42. Types of Sentence
(1) The primary types of sentences that may be applied to persons that have committed crimes include the following:
1) engagement in public work;
2) fine;
3) triple ayip (triple fine);
4) deprivation of the right to hold certain positions or be engaged in certain types of activities;
5) keeping in disciplinary military unit;
6) arrest;
7) imprisonment;
8) death penalty.
(2) In addition to primary types of sentence, the following measures may be applied to convicted persons:
1) deprivation of special or military rank;
2) seizure of property.
(3) Fine and deprivation of the right to hold certain positions or be engaged in certain types of activities may be applied as both main and additional sentence.
Article 43. Public Works
(1) Public work consists in execution in time free from primary job or training of non-paid labor by the convicted person in favor society. The type of such labor shall be determined by bodies responsible for sentence execution.
(2) Public work shall be assigned for a period of 40 to 240 hours and fulfilled by convicted person in time free from primary job or training for not more than 4 hours a day or 8 hours a day by those unemployed.
(3) In case of convicted person's gross public work evasion, the judge, in response to appeal of the body that assigned the work, may substitute the sentence with fine, triple ayip, deprivation of the right to hold certain positions or be engaged in certain types of activities, or arrest as provided for by the law under which the person was found guilty.
The time worked by the convicted person shall be accounted for as an extenuation.
(4) Public works shall not be applied to:
1) military staff;
2) women aged under 55 and men aged under 60;
3) pregnant women;
4) women on child rearing leave;
5) disabled persons of groups I and II
6) minors.
Note: In applying the 3rd
part of this Article, the term of
deprivation of the right to hold certain positions or be engaged in certain types of activities, arrest, amount of fine, and triple ayip shall be determined by authorization of the law under which the person was found guilty.
Public works may also be substituted by arrest if the authorization of the law under which the person was found guilty provides imprisonment. In such case, the term of arrest shall be determined according to Article
48 hereof.
(Version of the Kyrgyz Republic laws of September 21, 1998, No. 124; March 12, 2002, No. 36)
Article 44. Fine
(1) Fine is a money recovery imposed by court in cases and amounts provided for herein.
(2) The fine imposed on the guilty person depends on the nature and severity of the crime committed, ranging from 20 to 1,000 minimum monthly wages.
(3) As an additional penalty, fine may only be imposed in cases provided for by law.
(4) In case of recovery evasion, fine shall be substituted by arrest within the term provided for in Article 48 hereof.
Article 45. Triple Ayip
(1) Triple ayip is a recovery imposed by court in amount of threefold damage caused, in cash or in-kind.
(2) Two parts of triple ayip shall be recovered in favor of complainant as a compensation of material and moral damage, and the third part in favor of the state. Such sentence shall be applied to persons convicted for intended crime for the first time.
Article 46. Deprivation of the Right to Hold Certain Positions or Be
Engaged in Certain Types of Activities
(1) Deprivation of the right to hold certain position or be engaged in certain types of activities may be assigned by court for a period of 1 to 5 years as primary sentence and 1 to 3 years as an additional sentence.
(2) As an additional sentence, deprivation of the right to hold
certain position or be engaged in certain types of activities may be assigned by court if this measure is not provided for by article of the Special Part hereof, and, depending on the nature of the crime committed, court will recognize impossible for the convicted person to retain the right to hold certain position or be engaged in certain types of activities.
(3) If such sentence is assigned in addition to imprisonment, keeping in a disciplinary military unit or arrest, the term of the sentence shall start after serving the primary sentence as determined by the verdict. If deprivation of the right to hold certain position or be engaged in certain types of activities is assigned as an addition to other sentences, as well as in case of conditional conviction, the term of the sentence shall start on the date of the verdict effect.
Article 47. Keeping in a Disciplinary Military Unit
Keeping in a disciplinary military unit shall be applied to fixed- period military staff for a term ranging from 6 months to 2 years in cases provided for herein, as well as if court, having taken into account circumstances of the case and personality of the convicted, finds it necessary to substitute imprisonment for less than 2 years with keeping in a disciplinary unit for the same term.
Article 48. Arrest
(1) Arrest consists in detention of a person under strict isolation.
(2) Arrest shall be assigned for a term of 1 to 6 months.
(3) Should arrest be applied to substitute public works in case of evasion from serving the sentence, arrest shall be assigned for a term of at least 1 month.
(4) Arrest shall not be applied to pregnant women, women with infants, minors under 16 by the date of sentencing.
(5) Military staff shall serve sentence in military detention.
Article 49. Imprisonment
(1) Imprisonment is coercive isolation of convicted person through placing such person in settlement or correctional facility of general, medium, high or particular security or in prison.
(2) Imprisonment shall be limited by a term ranging from 6 months to 20 years.
(3) In case of partial or full composing of imprisonment terms of
sentences for cumulative crimes, the maximum imprisonment term shall not exceed 25 years, or 30 years under several verdicts.
(4) As a clemency, death penalty may be substituted by 30-year
imprisonment term.
(5) Service of sentence shall be applied as follows to persons sentenced to imprisonment:
1) persons convicted for the first time for crimes committed through carelessness and sentenced to less than 5 years of imprisonment – in settlement;
2) persons convicted for the first time for petty or less severe
intended crimes, as well as for crimes committed through carelessness, and sentenced to over 5 years of imprisonment – in general security correctional facilities;
3) persons sentenced to imprisonment for the first time for severe or particularly severe crimes – in medium security correctional facilities;
4) in case of repeated commission, if the convicted person had previously served imprisonment, as well as in case of dangerous recidivism – in high security correctional facilities;
5) in case of special dangerous recidivism or clemency in the form of death penalty substitution with imprisonment – in maximum security correctional facilities.
(6) For women sentenced to imprisonment, service of sentence is assigned as follows:
1) persons sentenced to less than 5 years of imprisonment for
crimes committed through carelessness – in settlements;
2) persons convicted for particularly severe crimes as well as in case of special dangerous recidivism – in high security facilities;
3) other convicted persons – in general security facilities.
(7) For persons sentenced to imprisonment for particularly severe crimes as well as in case of special dangerous recidivism, a part (not exceeding 5 years) of the sentence term may be assigned to serve in prison.
(8) Persons sentenced to imprisonment aged under 18 by the date of verdict pronouncement shall be placed in educational general or medium security facilities.
(9) Should the assigned type of correctional facility have to be changed, it should be done by court based on grounds and under procedures established by the laws of the Kyrgyz Republic.
Article 50. Death Penalty
(1) Death penalty may only be inflicted as an exclusive punitive measure for particularly severe crimes implying encroachment on life.
(2) Death penalty shall not be applied to a woman or person that committed crime being underage.
(Version of the Kyrgyz Republic laws of September 21, 1998, No.
124)
Article 51. Deprivation of Special or Military Rank
In case of conviction for a severe or particularly severe crime, the convicted person with a special or military rank may be deprived of such rank by court decision.
Article 52. Property Seizure
(1) Property seizure consists in coercive, gratuitous attachment by the state of the convicted person’s property that was used or planned to be used as the crime instrument or obtained as a result of crime, except for property subject to be returned under the procedures established by the Kyrgyz Republic laws. If only a part of property is subject to seizure, court shall name exactly which part it is or list objects to be seized.
(2) Property seizure may only be imposed by court for severe or particularly severe acquisitive crimes provided for in specific articles of the Special Part hereof.
(3) In property seizure, the state is not responsible for debts and liabilities of the convicted person if such occurred after measures taken by investigating bodies or court to save the property with no consent of such bodies.
(4) With regard to claims to be satisfied with the seized property, the state is only responsible within the bounds of the assets, and with regard to priority of allowance of claim, regulations established by the Kyrgyz Republic Civil Procedural Code shall be observed.
(Version of the Kyrgyz Republic law of November 19, 2001, No. 92)
CHAPTER 10. IMPOSITION OF SENTENCE
Article 53. General Principles of Sentence Imposition
(1) Court imposes sentence within bounds set by an article of the Special Part hereof providing for liability for the committed crime, taking into account provisions of the General Part hereof. In imposing a sentence, court shall take into account the nature and degree of social danger of the crime, as well as impulse of the act, personality of the person found guilty, nature and amount of damage caused, and circumstances aggravating and mitigating the liability.
(2) Sentence imposed on the person that committed the crime shall
be fair, necessary and sufficient to treat such person and prevent new crimes. Sentence in the form of imprisonment may only be imposed if its purpose cannot be achieved by another, milder sentence provided for by appropriate article of the Special Part hereof.
Article 54. Extenuating Circumstances
(1) Circumstances mitigating liability include:
1) giving oneself up, frank repentance, active assistance in
investigating a crime;
2) voluntary reparation of damage caused or damage recovery;
3) crime commission due to concourse of difficult domestic or other
circumstances;
4) commission of crime under threat or coercion due to material, service or other dependence, as well as in fulfillment of an unlawful order;
5) commission of crime under strong excitement caused by violence, severe insult or other wrongful acts by the offence victim;
6) commission of crime under violation of relevance of necessary
defense, extreme necessity, or detention of an offender;
7) commission of crime by a minor;
8) commission of crime by a pregnant woman.
(2) In sentencing, court may also recognize extenuating other circumstances not listed in this Article.
(3) An extenuation provided for in the Article of the Special Part
hereof as an offence attribute shall not be taken into account anew in imposition of sentence.
(4) In case of giving oneself up or active assistance in investigating a crime and absence of aggravating circumstances, the term or amount of sentence shall not exceed three fourth of the severest sentence provided for in the appropriate article of the Special Part hereof.
Article 55. Aggravating Circumstances
(1) Circumstances aggravating liability include:
1) recurrence of crime commitment, recidivism, and commission of crimes as a business;
2) commission of crime in a group of people, under concert of a group, organized group or criminal association (criminal organization);
3) commission of crime for lucrative or another base motive;
4) offending a person in connection with such person's service or public duty or at the person's immediate relatives;
5) causing severe consequences through crime;
6) offending a helpless infant or elder person;
7) offending a woman knowingly pregnant;
8) offending a person that is under material, service or other
dependence on the offender;
9) commission of crime using an infant or a person knowingly suffering from mental disease or dementia;
10) commission of crime with special cruelty or humiliation;
11) commission of crime using the context of public disaster, mass riot or state of emergency;
12) commission of crime by a generally dangerous method;
13) commission of crime using arms, ammunition, explosives, explosive device or its simulator, specially assembled technical means, poisoning and radioactive substances, medical products or other chemical and pharmacological products, as well as with physical or mental coercion;
14) commission of crime aimed to conceal another crime or mitigate
that;
15) commission of crime with the purpose of exploitation, threading
to person's life or health.
(2) Depending on the nature of crime, court has the right not to recognize aggravating any of the circumstances listed above in the first part.
(3) In imposition of sentence, court shall not recognize circumstances not mentioned in this article as those aggravating.
(4) Aggravating circumstances provided for by an article of the Special Part hereof as an offence attribute shall not be taken into account anew in sentence imposition.
(Version of the Kyrgyz Republic Law of August 9, 2003, No. 193) Article 56. Imposition of a Sentence Milder than that Provided for by Law
(1) Court, based on exceptional circumstances significantly reducing the degree of social danger of the committed act, and taking into account the accused person’s personality, recognizing it necessary to impose a sentence milder than that mildest provided for such crime by law or impose another sentence, may admit such commutation stating its motive. In this case, the term and amount of the sentence shall not be less than the lowest limit provided for such type of sentence by part 2 of Article 43, part 2 of Article 44, part 1 of Article 45, part 1 of Article 46, Article 47, part 2 of Article 48, part 2 of Article 49, and Articles 80 and 81 hereof.
(2) Based on the above grounds, court may not impose additional sentence which is obligatory according to an article of the Special Part hereof providing for liability for the committed crime.
(3) Both separate extenuating circumstances and a body of such circumstances may be recognized exceptional.
(Version of the Kyrgyz Republic Law of March 12, 2002, No. 36)
Article 57. Imposition of Sentence for a Criminal Attempt and for a Crime
Committed in Complicity
(1) In imposing a sentence for preparation for crime and for a criminal attempt, court shall take into account the nature and degree of social danger of actions committed by the guilty person, as well as the completeness of the criminal intent and reasons why the crime was not finished.
(2) In imposing a sentence on crime participants, court shall take into account the nature and degree of participation of each of them in commission of the crime. Aggravating and extenuating circumstances related to a single participant shall only be considered by court in imposing a sentence on such participant.
Article 58. Imposition of Sentence for Recidivism
(1) In imposing a sentence for recidivism, dangerous recidivism and special dangerous recidivism, court shall consider number, nature, severity and consequences of crimes committed, as well as circumstances due to which correctional effect of the previous sentence was insufficient, and severity and consequences of newly committed crimes.
(2) In sentencing recidivism, the sentence shall at least be a half of maximum punishment provided for recidivism, two thirds of that for dangerous recidivism, and three fourth of that for special dangerous recidivism.
(3) Should there be exceptional circumstances provided for in
Article 56 hereof, sentence for recidivism, dangerous recidivism or special dangerous recidivism shall be imposed with no consideration of limits provided for by part 2 of this Article.
Article 59. Imposition of Sentence for Commission of Several Crimes
(1) In case of cumulative crime, court having imposed sentences for each crime shall finally determine a sentence by full or partial composition within the bounds provided for by Article 49 hereof.
(2) To the primary sentence, court may add additional sentences
imposed for crimes of which the person was found guilty.
(3) Should the crimes included in the cumulative crime be sentenced by different punishments for which no substitution is provided for herein, such punishments shall be executed separately.
(4) The same regulation shall govern sentencing if following the pronouncement of the verdict the person is found guilty of another crime committed prior to the verdict on the first case. In this case, the sentence served for the first crime shall be included in the second sentence term.
(Version of the Kyrgyz Republic Law of September 21, 1998, No. 124)
Article 60. Imposition of Sentence for Cumulative Verdict
(1) Should the convicted person commit a new crime after previous verdict pronouncement and prior to complete service of the sentence, court shall fully or partially add the non-served part of the previous sentence to the punishment imposed by the new verdict.
(2) If the final sentence under the cumulative verdict is milder than imprisonment, it shall not exceed the maximum term and amount provided for such sentence in the General Part hereof.
(3) Term of imprisonment as the final sentence under the cumulative verdict shall not exceed 30 years.
(4) Final sentence under the cumulative verdict shall be more than both the sentence under the previous verdict and the non-served part of the previous sentence.
(Version of the Kyrgyz Republic Laws of September 21, 1998, No.
124, and March 12, 2002, No. 36)
Article 61. Regulations of Sentence Composition and Set-off
(1) In composing sentences for a cumulative crime and under a cumulative verdict, 1 day of imprisonment is equal to:
1) 1 day of arrest or confinement in a disciplinary unit;
2) 16 hours of public works.
(2) Court shall include the preliminary confinement term in the
sentence term. In this case, 1 day of preliminary confinement shall be equal to:
1) 3 days of confinement in a settlement;
2) 2 days of confinement in a correctional facility of general, medium or high security or in a disciplinary unit;
3) 1 day of confinement in a particular treatment facility, prison
or under arrest.
Note: Preliminary confinement is a custodial placement as a restraint applied until the court decision takes its effect.
(Version of the Kyrgyz Republic Laws of December 9, 1999, No. 141, and July 26, 2004, No. 99)
Article 62. Sentence Term Calculation
(1) Sentence term shall be calculated in days, months and years. (2) Public work terms shall be calculated in hours.
Article 63. Conditional Conviction
(1) If in imposing a sentence in the form of imprisonment or confinement in a disciplinary unit, based on nature and social danger of the committed crime and taking into account the offender’s personality and other circumstances, court comes to conclusion on possible treatment of the convicted person without service of sentence but with control of such person’s behavior, it may decide on conditional non-application of sentence to the convicted person. In this case, the verdict shall not be executed if the convicted person commits no crime during the probation period and fulfills all obligations imposed by court.
(2) Under conditional conviction, additional sentences may be
imposed, except property seizure.
(3) Probation period shall be assigned ranging from 1 to 3 years.
(4) In case of conditional conviction, if there are any grounds,
court may oblige the convicted person to recover the caused damage within a certain period, find employment or enter an educational institution, not to change residence without interior body’s consent, report employment or education institution change to interior bodies, regularly visit the interior body for registration, not to leave permanent residence without notice to interior bodies, not to visit certain places, stay at permanent residence location after a certain time, undergo course of treatment of alcohol, drug or toxic addiction or venereal disease.
(5) Control of behavior of conditionally convicted persons is a
responsibility of interior bodies or military unit/institution command in case of military staff conditional conviction.
(6) At request of the body responsible for control of the convicted
person, court may fully or partially revoke or add previously imposed obligations during the probation period.
(7) Conditional conviction shall not be applied to persons convicted for special severe crimes as well as to foreign nationals and stateless persons being temporary residents of the Kyrgyz Republic.
(Version of the Kyrgyz Republic Law of March 12, 2002, No. 36)
Article 64. Conditional Conviction Revocation or Probation Period
Extension
(1) Should the conditionally convicted person prove oneself successfully corrected prior to the probation period completion, court, at request of the body responsible for control of the convicted person, may decide on revocation of conditional conviction and cancellation the criminal record. In this case, conditional conviction may be revoked upon at least a half of the imposed probation period.
(2) Should the conditionally convicted person evade from fulfillment of obligations imposed by court or committed public disturbance for which such person was sentenced by administrative discipline, court, at request of the body mentioned in part 1 of this Article, may extend the probation period, but not more than by 1 year.
(3) Should the conditionally convicted person systematically or
persistently evade from fulfillment of obligation imposed by court during
the probation period, court, at request of the body mentioned in part 1 of this Article, may decide on revocation of conditional conviction and execution of the sentence imposed under the court verdict.
(4) Should the conditionally convicted person commit another crime during the probation period, court shall impose a sentence in accordance with regulations provided for in Article 60 hereof. In this case, court shall revoke the conditional conviction and consider the sentence under the previous verdict unserved, except for the term of preliminary confinement.
(Version of the Kyrgyz Republic Law of March 12, 2002, No. 36) SECTION IV. EXEMPTION FROM LIABILITY AND INDEMNITY CHAPTER 11. CONDONATION
Article 65. Exemption from Liability Due to Situation Change or Loss of
Social Danger by the Person
A person that committed a petty crime or a less severe crime for the first time may be exempted from criminal liability if it is recognized that due to situation change the act committed by such person has lost its socially dangerous nature or the person is no longer socially dangerous.
Article 66. Exemption from Criminal Liability after Reaching an Agreement with the Offence Victim
A person that committed a petty crime for the first time may be exempted from criminal liability if having reached an agreement with the offence victim.
Article 67. Prescription of the Bringing to Criminal Liability
(1) A person may be exempted from criminal liability if the following periods of time have passed:
1) 2 years after a petty crime;
2) 5 years after a less severe crime;
3) 10 years after a severe crime;
4) fifteen years after a special severe crime except for the case provided for in part 5 of this Article.
(2) Time limitation shall be calculated starting from the date of
the crime to the date of the verdict pronouncement and shall not be interrupted by commencement of the criminal action.
(3) Running of the statute of limitations shall be interrupted if
prior to expiry of such limitations the offender commits a new intended crime. In this case, the time limitation shall commence on the date of the new crime.
(4) Running of the statute of limitations shall be suspended if the offender escapes from investigation or absconds. In such cases, running of the statute of limitations shall be renewed from the moment of the person’s detention or giving oneself up. In this case, time limitations provided for in part 1 of this Article shall be extended twofold but shall not exceed 15 years.
(5) The issue of prescription application to a person guilty of a crime to be sentenced by death penalty shall be solved by court. Should court consider it possible to apply prescription, death penalty shall not be applied, and imprisonment shall be imposed.
(6) Prescription shall not be applied to crimes against peace and security of humanity in cases specially provided for by the Kyrgyz Republic laws.
CHAPTER 12. INDEMNITY
Article 68. Indemnity Due to Loss of Social Danger by the Person
An offender may under the court decision be indemnified if such person is recognized no longer dangerous after the crime commitment due to irreproachable conduct and conscientious attitude to labor or learning.
Article 69. Grant of Parole
(1) A person serving imprisonment or confinement in a disciplinary military unit may be given grant of parole if court recognizes that such person does not need complete service of the sentenced imposed by court for correction. In this case, the person may also be fully or partially indemnified from the additional sentence.
(2) Applying grant of parole, court may oblige the person with
duties provided for in part 4 of Article 64 hereof that the person will be obliged to fulfill through the remanent term.
(3) Grant of parole may only be applied if the person has actually
served:
1) at least a half term of the sentence imposed for a petty crime or for a less severe crime;
2) at least two thirds of the term of the sentence imposed for a severe crime;
3) at least three fourth of the term of the sentence imposed for a special severe crime.
(4) The term of sentence actually served by the person in confinement shall not be less than 6 months.
(5) Control of conduct of the person given grant of parole is a
responsibility of interior bodies or military unit/institution command in case of military staff.
(6) If during the remanent:
1) the convicted person commits public disturbance resulted in imposition of administrative discipline, or persistently evades from duties obliged under the grant of parole, at request of the bodies stated in part 5 of this Article, court shall decide on revocation of the grant of parole and execution of the remanent;
2) the convicted person commits a crime through carelessness, the
issue of the grant of parole revocation or continuation shall be solved by court;
3) the convicted person commits an intended crime, court shall
impose a sentence according to regulations provided for in Article 60 hereof. Under the same regulations shall the court impose a sentence in case of a crime committed through carelessness if court has revoked the grant of parole.
(7) Grant of parole shall not be applied:
1) in case of special dangerous recidivism;
2) if death penalty is substituted by imprisonment as a clemency.
Article 70. Substitution of Remanent with a Milder Sentence
(1) Court may substitute the remanent of imprisonment served for a petty crime, less severe crime, severe crime or special severe crime with a milder sentence taking into account the offender’s conduct in serving the sentence. In this case, such person may be fully or partially exempted from serving an additional sentence.
(2) The remanent may be substituted with a milder sentence after at least one third of the term is served actually by the convicted person.
(3) In substitution of the remanent, court may choose any milder sentence in accordance with punishment types stated in Article 42 hereof, within the bounds provided for herein for each type of punishment.
(Comments: In accordance with the Kyrgyz Republic Jogorku Kenesh Bulletin No. 7 of 1998, p. 229, there are no words “severe or special severe crime” in part 1 of Article 70 of the Kyrgyz Republic Criminal Code).
Article 71. Indemnity due to Serious Illness
(1) A person that after the verdict pronouncement was taken ill with a mental disease preventing such person from realizing or managing one’s actions, as well as a person taken ill with another serious disease preventing from serving the sentence shall be indemnified based on opinion of medical board.
(2) Court may apply medical coercive measures to persons mentioned in part 1 of this Article.
(3) In case of recovery, sentence may be applied to such persons if
such recovery takes place prior to completion of time limitation provided for in Article 67 hereof and calculated starting from the date of medical coercive measure application by court.
(4) Should military staff sentenced by confinement in a
disciplinary military unit be recognized unfit for military service due to health condition, they shall be indemnified.
Article 72. Sentence Service Suspension for Pregnant Women and Women with
Infants
(1) For sentenced pregnant women and those with children under 8 years, except those sentenced to imprisonment for special severe crimes, court may suspend service of sentence until the child is 8 years old.
(2) Should a convicted woman such as mentioned in part 1 of this article deny her child or continues to evade bringing her child up after a warning of the body responsible for control of the convicted woman whose sentence service was suspended, at request of such body, court may revoke the service suspension and send the convicted woman to the destination assigned under the court verdict.
(3) As the child reaches the age of 8, court shall exempt the convicted woman from the remanent or substitute that with a milder sentence or decide on sending her to an appropriate institution to service the remanent.
(4) Should the convicted woman commit a new crime during the suspension of her sentence service, court shall impose her with a sentence under regulations provided for in Article 60 hereof.
Note: Regulations of part 4 of this Article are applied to persons convicted prior to January 1, 1998, subject to Article 41-1 of the Kyrgyz Republic Criminal Code in version of December 29, 1960.
(In version of the Kyrgyz Republic Laws of March 12, 2002, No. 36, and July 27, 2004, No. 101)
Article 73. Indemnity Due to Expiration of the Time Limitation for the
Conviction Execution
(1) Person shall be exempted from the primary and additional sentence if the conviction has not been executed within the following periods of time of its effect:
1) 2 years – for sentencing to imprisonment for a term not
exceeding 2 years or a sentence not related to imprisonment;
2) 4 years – for sentencing to imprisonment for a term not exceeding 5 years;
3) 7 years – for sentencing to imprisonment for a term not exceeding 10 years;
4) 10 years – for sentencing to a punishment severer than 10 years
of imprisonment.
(2) Running of the statute of limitations shall be interrupted if the convicted person evades the sentence service. In this case, running of the statute of limitations shall recommence from the moment such person gives oneself up for sentence service or from the moment of such person detention. In such case, time limitations provided for in part 1 of this Article shall be doubled but shall not exceed 15 years.
(3) The issue of prescription application to a person sentenced by death penalty shall be solved by court. Should court consider it impossible to apply prescription, death penalty shall be substituted with imprisonment.
(4) Prescription shall not be applied to crimes against peace and security of humanity, as well as to cases specially provided for by the Kyrgyz Republic laws.
CHAPTER 13. AMNESTY. CLEMENCY. CRIMINAL RECORD Article 74. Amnesty
(1) Jogorku Kenesh of the Kyrgyz Republic issues Deed of Amnesty
with regard to individually unspecified circle of persons.
(2) By the Deed of Amnesty, offenders may be exempted from criminal
liability. Persons convicted for crimes may be indemnified or their sentences may be reduced or substituted with milder ones, either may such persons be exempted from additional sentence.
Article 75. Clemency
(1) With regard to individually specified circle of persons, clemency may be granted by President of the Kyrgyz Republic.
(2) A person convicted for a crime may by the deed of clemency be exempted from further service of sentence or the imposed sentence may be substituted with a milder one.
(3) A person sentenced to death penalty is entitled to submit a clemency application after the effective date of the verdict.
(4) A person sentenced to imprisonment is entitled to submit a
clemency application after serving at least a half term of the sentence.
Article 76. Criminal Record

	(1) A person convicted for a	crime is	recognized convicted since
the	effective date of the court	verdict	until such conviction is

cancelled. In accordance herewith, previous conviction shall be taken
into account in case of recidivism and in sentence imposition.
(2) Person exempted from sentence under court verdict shall be recognized non-convicted.
(3) Conviction shall be cancelled as follows:
1) with regard to persons convicted conditionally – upon probation period expiration;
2) with regard to persons sentenced to punishment milder than imprisonment – in a year of sentence service;
3) with regard to persons sentenced to imprisonment for petty
crimes – in 3 years of sentence service;
4) with regard to persons convicted for less severe crimes – in 5 years of sentence service;
5) with regard to persons sentenced to imprisonment for severe crimes – in 8 years of sentence service;
6) with regard to persons convicted for special severe crimes – in
10 years of sentence service.
(4) Should a convicted was legally granted a parole or the remanent substituted with a milder sentence, the term of conviction cancellation shall be calculated based on actually served term starting from the date of exemption from service of primary and additional sentences.
(5) Should the convicted person show irreproachable conduct after the sentence service, court may consider application for conviction cancellation prior to the cancellation period expiration.
(6) Conviction cancellation shall nullify legal effect related to such conviction.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of July 27, 2004, No. 101) SECTION V. CRIMINAL LIABILITY OF JUVENILES
CHAPTER 14. PECULIARITIES OF CRIMINAL LIABILITY OF JUVENILES Article 77. Criminal Liability of Juveniles
(1) Juveniles are persons under age of 18 by the time of the crime commission.
(2) Juvenile offenders may be imposed with sentence or coercive education measures.
Article 78. Types of Sentences Applied to Juveniles
Only the following sentences may be applied to juvenile offenders:
124)
1) fine;
2) triple ayip;
3) arrest;
4) imprisonment;
(In version of the Kyrgyz Republic Law of September 21, 1998, No.
Article 79. Imposition of Sentence for Juvenile Offenders
(1) In addition to circumstances provided for in Article 53 hereof, imposition of sentence to a juvenile offender shall be based on consideration of factors such as living conditions, education, mental development, other personal peculiarities, as well as influence of older persons.
(2) Minority status shall be taken into account as an extenuation in aggregate with other mitigating and aggravating circumstances.
Article 80. Imposing a Fine on a Juvenile
(1) Fine shall be applied to juveniles that have reached the age of
16. The fine amount shall range from 20 to 30 minimum monthly wages. (3) Deleted
(In version of the Kyrgyz Republic Law of September 21, 1998, No.
124)
Article 81. Imposing an Arrest on a Juvenile
Arrest shall be applied to juveniles that have reached the age of
16 by the time of the crime commission, with term of 1 to 3 months.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of September 21, 1998, No.
124)
Article 82. Sentencing a Juvenile to Imprisonment
(1) The term of imprisonment imposed on a juvenile offender shall not exceed:
1) 3 years – for a less severe crime;
2) 5 years – for a severe crime;
3) 15 years – for a special severe crime.
(2) In imposition of sentence for a cumulative crime or under a cumulative verdict, maximum term of imprisonment shall not exceed 15 years.
(3) A juvenile offender that have not reached the age of 18 by the verdict pronouncement shall serve imprisonment in a general or medium security educational colony.
(4) Service of sentence in educational facilities shall be imposed
on:
1) male juveniles sentenced to imprisonment for the first time and
to female juveniles – in a general security facility;
2) male juveniles that previously served imprisonment terms – in a
medium security facility.
(5) Depending on the nature and social danger of the crime committed, as well as on the offender’s personality and other circumstances of the case, court, stating the motives of the decision
taken, may sentence convicted male juveniles to serve the imprisonment term in general security educational facilities.
Article 83. Coercive Educational Measures
(1) A juvenile that has committed a petty or a less severe crime for the first time may be exempted from criminal liability if it is recognized possible to achieve the offender’s correction through coercive educational measures.
(2) A juvenile offender may be imposed with the following coercive educational measures:
1) notice;
2) handing over to parents or their substitutes or juvenile
commission;
3) leisure time limitation and setting special requirements to the juvenile’s conduct.
(3) A juvenile may at one time be imposed with a number of coercive educational measures. Terms of coercive educational measure application as provided for in points 2 and 3 of part 2 of this Article shall be set by the body imposing such measures.
(4) In case of systematic non-fulfillment of coercive educational measure by the juvenile, at request of the juvenile commission, such measure shall be revoked, and the file forwarded for consideration of criminal liability for the juvenile.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of September 21, 1998, No.
124)
Article 84. Substance of Coercive Educational Measures
(1) Prevention consists in explaining to the juvenile the damage of the act such person committed and implications of repeated crime as provided hereby.
(2) Handing over to parents or their substitutes or to the juvenile inspectorate or juvenile inspection of interior bodies means obliging them with applying educational measures to the juvenile and control of the juvenile’s conduct.
(3) Leisure time limitation and special requirements to the juvenile’s conduct may include prohibition to visit certain places, be engaged in certain leisure activities, including those related to driving of a mechanical vehicle, limitations on time spent outdoors after a certain moment, or leaving to other locations without consent of the juvenile commission. A juvenile may also be required to return to the educational institution or find employment with the assistance of the juvenile commission.
The above list is not exhaustive.
Article 85. Juvenile Indemnity
(1) A juvenile convicted for a petty crime or a less severe crime may be indemnified with application of coercive educational measures provided for in part 2 of Article 82 hereof.
(2) A juvenile convicted for a less severe crime may be indemnified by court if it the purpose of sentence is recognized possible to be achieved by placing the juvenile in a special educational or a medical
and educational institution for juveniles. In this case, the term of staying in such institution shall not exceed the maximum term of the sentence provided for hereby for the crime committed by the juvenile.
Article 86. Exempting a Juvenile from Liability or Indemnity with
Application of Coercive Measures
(1) A juvenile that has committed a petty crime for the first time may be exempted from liability and the file forwarded to the juvenile commission for consideration if the juvenile’s treatment is achievable without sentencing, taking into account the nature of the act committed, offender’s personality and other circumstances.
(2) A juvenile that has committed a petty crime for the first time
may be indemnified and exempted from a coercive measure by court if there are grounds provided for in part 1 of this Article.
(3) In case of juvenile’s significant age underdevelopment
preventing the juvenile from realizing in full the implications of the act committed, court may substitute sentence with coercive measures.
Article 87. Grant of Parole for Juveniles
(1) Persons sentenced to imprisonment for crimes committed under the age of 18 may be granted parole.
(2) Parole may only be applied to a convicted person if such person demonstrates excellent conduct and honest attitude to labor and learning.
(3) Parole shall be applied after actually serving of:
1) at least one third of the term imposed by court for a petty crime or a less severe crime;
2) at least a half term imposed by court for a severe crime;
3) at least two thirds of the term imposed by court for a special severe crime, or if the person had previously been sentenced to imprisonment for an intended crime.
(4) Should a person granted parole commit a new crime during the remanent period, court shall impose such person with sentence as provided for in Article 60 hereof.
Article 88. Exempting a Juvenile from Criminal Liability or Indemnity Due to the Time Limitations Expiration
In case of the time limitations expiration, persons that committed crimes being underage, shall be granted parole based on terms twice as less as those applied to adults offenders.
Article 89. Cancellation of Conviction of Persons Convicted When Being
Juveniles
For persons that committed crimes before reaching the age of 18, the periods of conviction cancellation as provided for in Article 76 hereof shall be reduced and respectively be as follows:
1) 2 years after service of imprisonment – for petty crimes;
2) 3 years after service of sentence– for less severe crimes;
3) 5 years after service of sentence – for severe crimes;
4) 7 years after service of sentence – for special severe crimes.
SECTION VI. COERCIVE AND OTHER MEDICAL MEASURES CHAPTER 15. COERCIVE AND OTHER MEDICAL MEASURES Article 90. Coercive and Other Medical Measures
(1) Coercive medical measures may be imposed by court on mentally
ill offenders in order to treat them and prevent from commission of new socially dangerous acts.
(2) Medical measures in combination with sentence may be imposed by court on convicted persons, suffering from alcohol, drug or toxic addiction, in order to treat them and place them in an environment conducive to sentence purpose achievement.
Article 91. Applying Coercive Medical Measures
Persons that committed socially dangerous acts being mentally insane or being sane but were taken ill with a mental disease prior to the verdict pronouncement or during service of sentence which made them unable to realize or manage one’s actions, may be imposed by court with the following coercive medical measures to be carried out by medical institutions of public health authorities:
psychiatrist (compulsory examination) may be prescribed to mentally ill persons not showing signs of exacerbation, as well as to those that suffered a morbid mental disorder, for their active supervision and prevention of disease recurrence and commission of new socially dangerous acts.
(2) Compulsory treatment in a mental hospital under general supervision may be prescribed to a patient that needs to be kept in a hospital judging by the mental state and the nature of the socially dangerous act committed.
(3) Compulsory treatment in a mental hospital under intensified
supervision may be prescribed to a mentally ill person that committed a socially dangerous act not connected with encroachment on people’s lives and does not represent any threat to people, but needs to be kept in a hospital under intensified supervision.
(4) Compulsory treatment in a mental hospital under close supervision may be prescribed to a mentally ill person that, based on the mental state and the nature of the committed socially dangerous act represents a special threat to public and needs to be kept in a hospital under close supervision.
(5) Persons placed in mental hospitals under intensified or close supervision shall be kept in conditions preventing them from commission of new socially dangerous acts.
Article 93. Prolongation, Alteration or Discontinuance of Coercive
Medical Measures
(1) Court may decide on prolongation, alteration or discontinuance of coercive medical measures based on conclusion drafted by the board of psychiatrists.
(2) Persons undergoing coercive medical measures under court decision shall at least once in 6 months undergo examination by the board of psychiatrists in order to decide on possible solicitation to court about discontinuance or alteration of coercive medical measures. Should there be no grounds to alter or discontinue coercive medical measures, the board of psychiatrists shall draft a conclusion on prolongation of such measures which shall at least once a year be submitted by the medical institution administration to court for consideration.
Article 94. Reckoning of the Coercive Medical Measures Term
A person that after commission of the crime or during service of sentence has been taken ill with a mental disorder preventing such person from realizing or managing one’s actions, may be sentenced by court after recovery of the ability to realize and manage one’s actions, unless the time limitation period expires or there are any other grounds for indemnity and exemption from criminal liability. Should such person be sentenced, the time of coercive medical measures application shall be included in the sentence term based on the rate of a day in the mental hospital equal to a day in prison.
Article 95. Applying Medical Measures to Persons Ill with Mental Disorder not Excluding Legal Sanity
Medical measures applied to persons with mental disorder not excluding legal sanity of persons sentenced to imprisonment shall include outpatient examination by psychiatrist, treatment in a mental hospital, as well as providing conditions for psychotherapeutic and psychocorrectional measures during the service of sentence. In-patient treatment shall be carried out as recommended by psychiatrist in case of

adverse changes in the person’s mental	state. Persons	sentenced to
punishment not related to imprisonment or	arrest shall be	treated under
general conditions.

Article 96. Applying Medical Measures to Persons Addicted to Alcohol, Drugs or Other Toxic Substances or those with Tuberculosis, Venereal Diseases or HIV
(1) Should a crime be committed by a person addicted to alcohol, drugs or other toxic substances or that with tuberculosis, venereal diseases or HIV, court may impose medical measures in combination with a sentence, subject to appropriate medical report.
(2) The above mentioned persons sentenced to punishment not related to imprisonment, shall be treated in medical institutions. Persons sentenced to imprisonment shall be treated in facilities of their sentence service and in medical institutions upon completion of sentence service, if necessary.
SPECIAL PART
SECTION VII. PERSONAL CRIMES
CHAPTER 16. CRIMES AGAINST LIFE AND HEALTH Article 97. Killing
(1) Killing, intended depriving another person of life shall be sentenced by 8 to 15 years of imprisonment.
(2) Killing:
1) of 2 or more persons (mass killing);
2) of a woman knowingly pregnant;
3) of a person knowingly helpless or juvenile person;
4) of a person or person’s family members in connection with service or public duty of such person;
5) in a manner threading lives of many people;
6) with special atrocity;
7) connected with rape or another form of violent satisfaction of
sexual needs;
8) lucrative or hired or connected with robbery, extortion or brigandage;
9) due to interethnic, race or religious hostility;
10) for hooliganism;
11) connected with kidnapping or androlepsy;
12) with the purpose of using the victim’s organs or tissues;
13) aimed to conceal or extenuate another crime;
14) committed by a group of persons;
15) committed under a group concert;
16) committed repeatedly;
17) committed by an organized group or a criminal association, -
shall be sentenced by 12 to 25 years of imprisonment with or with no property seizure or by death penalty with or with no property seizure.
Article 98. Killing under Strong Excitement
(1) A killing committed under a sudden strong excitement (affective state), caused by wrongful violence or severe insult by the victim or other actions of the victim, as well as by psychologically traumatizing context resulted from systematic wrongful or immoral conduct of the victim, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
(2) A killing of 2 or more persons committed under a sudden strong excitement, -
shall be sentenced by 3 to 5 years of imprisonment.
Article 99. Killing Committed under Excess of Necessary Defense or Excess of Measures Required for an Offender Detention
Killing committed under excess of necessary defense or excess of measures required for an offender detention, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
Article 100. Killing of a Newborn Infant by the Mother
Killing of a newborn infant by the mother during or immediately after the delivery or killing of a newborn infant in a psychologically traumatizing context or under mental disorder not excluding legal sanity,
-
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
Article 101. Killing through Carelessness
(1) Killing through carelessness -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
(2) Killing through carelessness due to inappropriate fulfillment of one’s duties, and killing of 2 or more persons through carelessness -
shall be sentenced by 3 to 5 years of imprisonment with or with no revocation of the right to hold certain position or be engaged in certain activities for up to 3 years.
Article 102. Reducing to Suicide
(1) Reducing a person to suicide or attempted suicide by threats, abuse or systematic humiliation -
shall be sentenced by 2 to 5 years of imprisonment.
(2) The same act towards a person materially or in other way dependent on the offender, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment.
Article 103. Compassing to Suicide
Compassing to suicide, i.e. raising another person’s determination to commit suicide by persuasion, deception or in any other way, that lead to such person’s suicide or attempted suicide, -
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
Article 104. Intended Physical Trespass
(1) Intended physical trespass, dangerous to health or resulted in loss of sight, hearing loss, loss of an organ or a function of such organ, mental illness or other health disturbance connected with stable loss of earning capacity by at least one third or resulted in miscarriage or irrecoverable face disfigurement, -
shall be sentenced by 5 to 8 years of imprisonment.
(2) The same act:
1) committed towards a woman knowingly pregnant;
2) committed towards a person or person’s family members in
connection with service or public duty of such person;
3) characterized by cruelty and torture;
4) lucrative or hired;
5) committed for hooliganism;
6) committed towards a kidnapped person or a hostage;
7) aimed to obtain victim’s organs or tissues;
8) aimed to extenuate another crime;
9) committed by a group of persons;
10) committed under a group concert, -
shall be sentenced by 6 to 10 years of imprisonment.
(3) The same acts as provided in parts 1 and 2 of this Article, if committed:
1) towards 2 or more persons;
2) with special cruelty;
3) by an organized group;
4) repeatedly or by a person that previously committed a killing as
provided by Article 97 hereof, -
shall be sentenced by 8 to 12 years of imprisonment.
(4) Acts provided for in parts 1, 2 and 3 of this Article and
resulted in victim’s death through carelessness, -
shall be sentenced by 8 to 15 years of imprisonment.
Article 105. Intended Infliction of a Less Severe Damage to Health
(1) Intended infliction of physical damage not dangerous to life and having no consequences provided for in Article 104 hereof but leading to a lasting health disorder or a stable loss of working ability by at least one third,
-
shall be sentenced by up to 6 months of arrest or up to 5 years of imprisonment.
(2) The same act committed:
1) towards 2 or more persons;
2) towards a person or person’s family members in connection with service or public duty of such person;
3) with cruelty and humiliation of the victim, as well as towards a person knowingly helpless;
4) under a group concert;
5) organized by a group;
6) for hooliganism;
7) repeatedly or by a person previously found guilty of an intended
infliction of severe damage to health as provided for in Article 97 hereof, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment.
Article 106. Intended Infliction of Severe or Less Severe Damage to
Health under Strong Excitement
Intended infliction of severe or less severe damage to health under sudden strong excitement caused by violence or heavy insult by the victim as well as by a lasting psychologically traumatizing context resulted from systematic wrongful or immoral conduct of the victim, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 100 minimum monthly wages or up to 3 months of arrest or up to 3 years of imprisonment.
Article 107. Intended Infliction of Severe or Less Severe Damage to
Health as a Result of Excess of Necessary Defense
Intended infliction of severe or less severe damage to health as a result of excess of necessary defense, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages or up to 3 months of arrest or up to 1 year of imprisonment.
Article 108. Intended Infliction of Severe or Less Severe Damage to Health as a Result of Excess of Measures Required for an Offender Detention
Intended infliction of severe or less severe damage to offender’s health as a result of excess of measures required for the offender, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages or up to 3 months of arrest or up to 1 year of imprisonment.
Article 109. Infliction of Severe or Less Severe Damage to Health through
Carelessness
(1) Infliction of severe damage to health through carelessness, - shall be sentenced by fine in amount of up to 30 minimum monthly
wages or up to 3 months of arrest.
(2) Infliction of less severe damage to health through
carelessness, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 25 minimum monthly wages or up to 2 months of arrest.
Article 110. Battery
Battery or other violent actions causing physical pain but not leading to consequences as provided for in Article 112 hereof, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 30 minimum monthly
wages or up to 3 months of arrest.
Article 111. Torture
(1) Infliction of physical or emotional suffering by systematic beating or other violent actions unless with consequences provided for in Articles 104 and 105 hereof, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment. (2) The same act committed:
1) towards 2 or more persons;
2) towards a person or person’s family members in connection with service or public duty of such person;
3) towards a woman knowingly pregnant;
4) towards a knowingly juvenile person or a person knowingly helpless or materially or in other way dependent on the offender, as well as towards a kidnapped person or a hostage;
5) with torture;
6) by a group of offenders;
7) under a group concert;
8) organized by a group;
9) hired, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment.
Article 112. Intended Infliction of Light Damage to Health
(1) Intended infliction of harm leading to a short-time health disorder or insignificant steady loss of working ability, -
shall be sentenced by up to 6 months of arrest or up to 1 year of
imprisonment.
(2) The same acts with no consequences mentioned in part 1 of this
Article, -
shall be sentenced by fine up to 30 minimum monthly wages or by up
to 3 months of arrest.
Article 113. Threat of Killing
(1) Threat of killing with sufficient reasons to apprehend such killing, -
shall be sentenced by up to 6 months of arrest or up to 2 years of imprisonment.
(2) The same act committed:
1) by an organized group member or in the interests of such group;
2) towards a person or person’s family members in connection with service or public duty of such person, -
shall be sentenced by 3 to 5 years of imprisonment.
Article 114. Forcing to Remove Human Organs or Tissues for
Transplantation
(1) Forcing a person to remove one’s organs or tissues for transplantation purposes, violently or under threat of violence or by deception, -
shall be sentenced by up to 4 years of imprisonment with or with no revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years.
(2) The same act committed towards a person depending on the offender materially or in other way, -
shall be sentenced by 2 to 5 years of imprisonment with or with no revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of August 9, 2003, No. 193) Article 115. Violation of the Transplantation Surgery Rules
(1) Violation of requirements and procedures of human organ and/or
tissue removal or requirements and procedures of transplantation provided by law, leading to severe or less severe harm to recipient through carelessness, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
(2) The same act causing death of recipient through carelessness,-
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
Article 116. Unlawful Abortion
(1) Unlawful abortion executed by a person with a medical academic degree in the related field, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly wages.
(2) Unlawful abortion executed by a person without a medical
academic degree in the related field, -
shall be sentenced by a fine in amount of 150 to 200 minimum monthly wages.
(3) The act provided by part 2 of this Article committed more than once, -
shall be sentenced by 4 to 6 months of arrest or up to 3 years of
imprisonment.
(4) Acts provided for in parts 1, 2 and 3 of this Article, if resulted in death of the victim through carelessness or other severe consequences, -
shall be sentenced by 2 to 5 years of imprisonment.
Article 117. Infecting with HIV
(1) Known endangering of a person with threat of HIV infection, - shall be sentenced with 3 to 6 months of arrest or up to 1 year of
imprisonment.
(2) Infecting a person with HIV by a person knowing of being HIV- infected, -
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
(3) The act provided by part 2 of this Article committed towards 2 or more persons or towards a juvenile, -
shall be sentenced by up to 8 years of imprisonment.
(4) Infecting another person with HIV through inappropriate fulfillment of professional duties by a medical staff, -
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
Article 118. Infecting with a Venereal Disease
(1) Infecting a person with a venereal disease by a person knowing of being, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly wages or up to 3 years of imprisonment.
(2) The act provided by part 1 of this Article committed by a
person previously convicted for infecting people with venereal disease, as well as infecting 2 or more persons or a juvenile, -
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
Article 119. Inappropriate Professional Duty Fulfillment by Medical Staff
1) Non-fulfillment or inappropriate fulfillment of professional duties by medical staff leading to a lasting health disorder connected with steady loss of working ability by at least one third, -
shall be sentenced by revocation of the right to hold certain
positions or be engaged in certain activities for up to 5 years or by fine in amount of 20 to 50 minimum monthly wages.
(2) The same act causing death of the victim, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment with revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years.
Article 120. Unlawfully Interrupted Patient Treatment
Medical staff unlawfully interrupting treatment of a patient in serious condition leading to severe consequences due to carelessness, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
Article 121. Leaving a Person in Danger
(1) Knowingly leaving a person in hazardous condition with no opportunity to take measures for self-preservation due to infancy, old age, sickness or helplessness, in the guilty person was able to help the victim and must take care of such person, as well as endangering such person, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 25 minimum monthly wages or up to 3 months of arrest.
(2) The act provided by part 1 of this Article leading to severe consequences, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
Article 122. Illegal Doctoring
(1) Illegal doctoring resulting in lasting health disorder or other severe consequences, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 200 minimum monthly wages or up to 5 years of imprisonment.
(2) Illegal doctoring by a person with a special license however resulting in consequences provided by part 1 of this Article, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 100 minimum monthly
wages or up to 3 years of imprisonment.
CHAPTER 17. CRIMES AGAINST PERSONAL FREEDOM, HONOR AND DIGNITY Article 123. Kidnapping
(1) Kidnapping against the will of the kidnapped person, followed
by displacement and consequent holding such person in a place other than the permanent residence, with no attributes of the offence provided by Article 227 hereof, committed through capture, deception or in another manner, using non-hazardous violence, -
shall be sentenced by 4 to 8 years of imprisonment. (2) The same act committed:
1) under a preliminary group concert;
2) repeatedly;
3) with hazardous violence;
4) using arms or objects used as arms;
5) towards a knowingly juvenile person;
6) towards a knowingly pregnant woman;
7) towards 2 or more persons;
8) for acquisitive purposes, -
shall be sentenced by 5 to 7 years of imprisonment.
(3) Acts provided by parts 1 and 2 of this Article, if committed towards a juvenile with the purpose of gaining a ransom, or for another personal interest, or by an organized group, or leading to death of the victim or other severe consequences, -
shall be sentenced by 10 to 20 years of imprisonment.
Note: A person that voluntary released a kidnapped person shall be
exempted from criminal liability if no components of another crime are found in such person's actions.
Juvenile means a person under age of 14.
(In version of the Kyrgyz Republic Laws of July 8, 2002, No. 115; August 9, 2003, No. 193)
Article 124. Trafficking in Person
(1) Trafficking, including recruiting, transport, harboring, reception, transfer, purchase and sale of a person or another unlawful transaction with or without such person's consent, using force, blackmail, fraud, deception, kidnapping for the purpose of further exploitation or other interests, -
shall be sentenced by 5 to 10 years of imprisonment with or with no property seizure.
(2) The same act committed:
1) towards several persons;
2) towards a juvenile;
3) repeatedly;
4) under a preliminary group concert;
5) abuse of power or position;
6) towards a person materially or in other way dependent on the
offender;
7) with illegal exporting a person abroad or illegal importing a person from abroad;
8) threading with or using non-hazardous violence;
9) using forged documents, as well as with seizure, concealment or destruction of the victim's identity documents, -
shall be sentenced by 8 to 15 years of imprisonment with property seizure.
(3) The same act committed:
1) with the purpose of removal of the person's organs or tissues for transplantation;
2) threading with or using hazardous violence;
3) towards a knowingly pregnant woman;
4) towards a juvenile;
5) using arms or objects used as arms;
6) in a manner threading many people's lives and health;
7) resulting in death of the person or other severe consequences through carelessness;
8) by an organized group, -
shall be sentenced by 15 to 20 years of imprisonment with property seizure.
Note: Exploitation means involvement of a person in criminal
activities, forcing into prostitution or other sexual activities, forced labor or services, slavery, adoption for commercial purposes, or using in armed conflicts.
A person that became a trafficking victim shall be exempted from criminal liability for actions considered criminal offences if such person assists law-enforcement bodies in identifying and making criminally liable of trafficking organizers, executors and participants.
(In version of the Kyrgyz Republic Laws of August 9, 2003, No. 193; January 5, 2006, No. 1)
Article 125. Illegal confinement
(1) limiting the person's freedom of movement with violent confinement and with no attributes of malfeasance, -
shall be sentenced by 3 to 6 months of arrest or up to 3 years of
imprisonment.
(2) The same act if committed:
1) by a group of persons under preliminary concert;
2) repeatedly;
3) with hazardous violence;
4) using arms or other objects used as arms;
5) towards a knowingly juvenile person;
6) towards 2 or more persons;
7) towards a woman knowingly pregnant, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment.
(3) Acts provided by parts 1 and 2 of this Article, if committed by an organized group or leading to death of the victim or other severe consequences through carelessness, -
shall be sentenced by 7 to 10 years of imprisonment.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of August 9, 2003, No. 193) Article 126. Unlawful Placement of a Person in a Mental Hospital
(1) Unlawful placement of a person in a mental hospital –
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
(2) The same act if committed by a person using one's service post or leading to death of the victim or other severe consequences through carelessness, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment with or with no revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities.
Article 127. Libel
(1) Libel i.e. dissemination of a knowingly false information, damaging honor and dignity or undermining reputation of another person, - shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly
wages.
(2) Calumny contained in public presentation, in a publicly demonstrated work or libel in media, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 1000 minimum monthly wages.
(3) Calumny connected with accusation of a severe or special severe
crime, -
shall be sentenced by 3 to 6 months of arrest or up to 3 years of imprisonment.
Article 128. Outrage
(1) Outraging a person, i.e. intently humiliating person's honor and dignity expressed indecently, -
shall be sentenced by fine of 20 to 50 minimum monthly wages.
(2) Outraging a person in a public performance, publicly demonstrated work or media, -
shall be sentenced by fine of 50 to 100 minimum monthly wages.
CHAPTER 18. CRIMES AGAINST SEXUAL IMMUNITY AND INDIVIDUAL SEXUAL FREEDOM Article 129. Rape
(1) Rape, i.e. sexual connection using or threading with physical violence to the victim or the victim's family members, as well as using the victim's state of helplessness, -
shall be sentenced by 5 to 8 years of imprisonment. (2) Rape:
1) committed repeatedly or by a person previously convicted for crimes provided by articles of this Chapter;
2) committed by a group of persons;
3) committed by a group of persons under a preliminary concert;
4) connected with thread of killing or physical harm, as well as that committed with special cruelty towards the victim or other persons;
5) resulting in infection of the victim with a venereal disease;
6) committed towards a juvenile person, -
shall be sentenced by 8 to 15 years of imprisonment. (3) Rape:
1) resulting in death of the victim, infecting the victim with HIV
or other severe consequences;
2) committed by an organized group;
3) committed towards a young child, -
shall be sentenced by 15 to 20 years of imprisonment.
(4) Rape of a young child leading to special severe consequences, -
shall be sentenced by 20 to 25 years of imprisonment or by death penalty.
Note: In cases when the offender soundly believed the victim to be
an adult person, criminal liability shall be applied under part 1 of this Article, unless there are attributes in the act as provided by points 1 to 5 of part 2 of this Article.
In cases when the offender soundly believed the young child victim to be a juvenile person, criminal liability shall be applied under point
6 of part 1 of this Article, unless there are attributes in the act as provided by points 1 and 2 of part 3 of this Article.
Other severe consequences provided for in point 1 of part 3 of this article shall include suicide or attempted suicide of the victim (adult or juvenile), victim's mental disorder, any serious harm inflicted by the offender to the victim's health (miscarriage, abdominal pregnancy as a result of the rape), including that dangerous to life at the moment of commission.
Special severe consequences provided for by part 4 of this Article shall include suicide or attempted suicide of the young child victim, victim's mental disorder, any serious harm inflicted by the offender to the young child victim's health (abdominal pregnancy, loss of possibility of issue, loss of possibility of sexual life as a result of rape), including that dangerous to life at the moment of commission, causing a young child victim's death through carelessness, infecting her with HIV.
A young child is a girl under 14.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of March 12, 2002, No. 36)
Article 130. Sexually Violent Actions
(1) Pederasty, lesbianism or other sexual actions using or threading with violence to the victim or other persons, as well as using the victim's helplessness, -
shall be sentenced by 3 to 8 years of imprisonment. (2) The same acts:
1) committed repeatedly or by a person previously found guilty of
sexually violent actions provided by articles of this Chapter;
2) committed by a group of persons;
3) committed by a group of persons under a preliminary concert;
4) connected with thread of killing or severe physical harm, as well as that committed with special cruelty towards the victim or other persons;
5) resulting in the victim's infection with a venereal disease;
6) committed towards a knowingly juvenile person, - shall be sentenced by 8 to 15 years of imprisonment.
(3) Acts provided by parts 1 and 2 of this Article, if:
1) resulting in death of the victim through carelessness;
2) resulting through carelessness in severe harm to the victim's health, infection with HIV or other severe consequences;
3) committed towards a person knowingly under age of 14;
4) committed by an organized group, -
shall be sentenced by 15 to 20 years of imprisonment.
Article 131. Concussion to Sexual Actions
Concussing a person sexual connection, pederasty, lesbianism or other sexual actions by blackmailing, under threat of destruction, damage or seizure of property or using material or other dependence of the victim, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages or up to 2 years of imprisonment.
Article 132. Sexual Connection and Other Sexual Actions with a Person under Age of Sixteen
Sexual connection, pederasty or lesbianism committed by a person of the age of 18 or older towards a person knowingly under 16, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
Article 133. Lecherous Actions
Commission of lecherous actions without violence towards a person knowingly under 14, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly
wages or up to 3 years of imprisonment.
CHAPTER 19. CRIMES AGAINST CONSTITUTIONAL RIGHTS AND FREEDOMS OF A HUMAN BEING AND A CITIZEN
Article 134. Equality Infringement
(1) Either direct or indirect violation of rights and freedoms of human being and citizen based on gender, race, ethnic origin, language, social background, property status or official capacity, residence,
religious and other beliefs, membership in public associations, that infringed legitimate interests of a citizen, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly
wages or up to 2 months of arrest.
(2) The same act committed with the use of official post, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 100 minimum monthly
wages or up to 2 years of imprisonment.
Article 135. Infringement of Personal Privacy

(1) Unlawful collection with the	purpose	of dissemination of
information on private life constituting	another	person's personal or

family secret without such person's consent, or dissemination of such
information through public presentation, in publicly demonstrated work or in media, inflicting damage to rights and legitimate interest of the victim, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages.
(2) The same acts committed by a person with the use of one's
official position, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 200 minimum monthly wages or 1 to 4 months of arrest.
Article 136. Violation of Privacy of Correspondence, Telephone
Communication, Postal, Telegraph or Other Messages
(1) Violation of privacy of correspondence, telephone communication, postal, telegraph or other messages of citizens, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly wages.
(2) The same act committed by a person with the use of one's
official position or special technical means designed to obtain information secretly, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 300 minimum monthly wages, or revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 5 years, or up to 3 months of arrest.
(3) Unlawful manufacturing, sale or purchase with the purpose of sale of special technical means designed to obtain information secretly,
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly wages, or up to 3 years of imprisonment with revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years.
Article 137. Violation of Security of Residence
(1) Unauthorized entry of residence against the resident's will, - shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly
wages, or up to 3 months of arrest.
(2) The same act committed using or threading with physical violence, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or up to 3 years of imprisonment.
Note: Residence, in this Article and other Articles hereof, means
residential houses, as well as residential premises in other buildings,
regardless of ownership type, registered as housing and designed for permanent or temporary residence.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of July 26, 2004, No. 99)
Article 138. Denial of Information
Official's illegitimate denial to provide documents and materials collected under established procedures, directly concerning rights and freedoms of a citizen, or providing the citizen with knowingly incomplete or false information, if substantially damaging rights and legitimate interests of citizens, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages, or revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 5 years, or up to 3 months of arrest.
Article 139. Hindering Realization of Electoral Franchise or Election
Committee Performance
(1) Preventing a citizen from realization of electoral franchise or the right to take part in referendum, as well as hindering election or referendum committee performance, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly
wages.
(2) The same acts:
1) connected with bribery, use or thread of violence;
2) committed by a person with the use of one's official position;
3) committed by a group of persons under a preliminary concert;
4) committed by an organized group, -
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly wages, or up to 6 months of arrest, or up to 5 years of imprisonment.
(3) Elector voting for another person or a group of persons in a
referendum, presidential elections in the Kyrgyz Republic, elections of deputy of the Kyrgyz Republic Jogorku Kenesh or local councils, as well as heads of local administrations, with the purpose to influence referendum or elections results, as well as joint participation in such actions with the same purpose, -
shall be sentenced by fine in amount of 500 to 1000 minimum monthly wages, or up to 6 months of arrest, or 6 months to 3 years of imprisonment.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of November 14, 2003, No.
221)
Article 140. Vote Bribery
Bribing votes by a candidate for the Kyrgyz Republic president, a candidate for a deputy of the Kyrgyz Republic Jogorku Kenesh or a local council and other elected state bodies, as well as by those relatives, authorized persons and representatives by providing or disseminating material items or assisting in obtaining of a post or other benefits, -
shall be sentenced by fine in amount of 500 to 1000 minimum monthly
wages, or 2 to 5 years of imprisonment.
(In version of the Kyrgyz Republic Laws of November 14, 2003, No.
221; December 15, 2004, No. 191)
Article 141. Tampering of Electoral Documents, Referendum Documents or
Incorrect Poll
(1) Tampering of electoral documents, referendum documents, knowingly incorrect poll or knowingly incorrect presentation of election results or referendum results, violation of voting secrecy or procedures, if all committed by a member of the election committee, stirring group or referendum committee, -
shall be sentenced by fine in amount of 500 to 700 minimum monthly
wages, or up to 6 months of arrest, or 2 to 5 years of imprisonment.
(2) The same actions committed by chairman, deputy chairman of election or referendum committee, as well as under a preliminary concert, shall be sentenced by fine in amount of 700 to 1000 minimum monthly
wages, or up to 6 months of arrest, or 3 to 7 years of imprisonment.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of November 14, 2003, No.
221)
Article 142. Occupational Safety Regulations Violation
(1) Violation of safety precautions, industrial sanitary rules or other occupational safety regulations by a person responsible for observation of safety precautions resulting in a less severe damage to health, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 30 minimum monthly wages, or up to 2 years of imprisonment.
(2) The same act resulting in severe consequences, -
shall be sentenced by 2 to 5 years of imprisonment with or with no revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years.
Article 143. Labor Law Violation
Knowingly unlawful dismissal of a person, as well as other significant
Labor Law violation committed for personal interest, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly
wages, or revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 5 years.
Article 144. Unjustified Denial of Employment or Dismissal of a Pregnant
Woman, as well as of a Woman with Children Aged under Three
Unjustified denial of employment or unjustified dismissal of a woman motivated by her pregnancy, unjustified denial of employment or unjustified dismissal of a woman with children aged under 3, and the salary cut, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 100 minimum monthly wages.
Article 145. Medical Secrecy Disclosure
(1) Disclosure of information of patient's illness or medical examination results by medical, pharmaceutical or other staff, with no professional or service necessity, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 30 minimum monthly wages.
(2) The same act expressed in communication of information on a
person's being HIV-infected, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages, or up to 2 years of imprisonment.
(3) Acts provided by parts 1 and 2 of this Article, if resulting in severe consequences through carelessness, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
Article 146. Preventing from Realization of the Right to Freedom of
Conscience and Religion
Unlawful prevention of religious organization activities or religious exercise, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 100 minimum monthly
wages, or up to 3 months of arrest.
Article 146-1. Impeding Activities of the Kyrgyz Republic Ombudsman
Impeding in any manner the realization of powers of the Kyrgyz Republic Ombudsman provided by the Kyrgyz Republic Law on Ombudsman of the Kyrgyz Republic, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of June 11, 2003, No. 100)
Article 147. Encroachment on People's Personality and Rights under the
Pretext of Religious Exercise
(1) Organization or supervision of a group acting under the pretext of religious preaching and exercise connected with infliction of damage to people's health or other forms of encroachment on people's personality and rights, or inducing people to give up public activities or civil duties, as well as involvement of juveniles in such group, -
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
(2) Active participation in activities of a group stated in part 1 of this Article, as well as systematic propaganda aimed at commission of above state acts, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
Note: If acts committed by persons mentioned in part 2 of this
Article and such persons themselves constitute no significant social danger, they may be sentenced to measures of social influence.
Article 148. Impeding the Conduction of an Assembly, Meeting, Demonstration, Procession, Picket or Preventing from Participation in such Events
Unlawful impeding of conduction of an assembly, meeting, demonstration, procession, picket or preventing from participation in such events, or forcing to take part in them, if such acts are committed by an official using one's official position, or using or threading with violence, -
shall be sentenced by fine in amount of 300 to 500 minimum monthly wages, or up to 3 years of imprisonment with or with no revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities.
Article 149. Non-compliance with the Law on Universal Compulsory
Education
An official's Gross non-compliance with the Law on Universal
Compulsory Education, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 200 minimum monthly wages.
Article 150. Violation of Copyright, Allied Rights and Patent Holder
Rights
(1) Release of other person's academic, literary, musical or art work, as well as computer software or database under one's own name or other misappropriation of authorship of such work, assumption of authorship and invention, as well as coercion into joint authorship, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages.
(2) Unlawful use of copyright or allied right subjects, as well as
unlawful use of invention, utility model or pattern, computer software or database, disclosure of essence of invention, utility model or pattern prior to official publication of related information with no author's or applicant's consent, in case of significant damage caused by such acts, either intently or through carelessness, -
shall be sentenced by triple ayip, or up to 3 years of imprisonment
with or with no revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years.
(3) Acts provided by parts 1 and 2 of this Article committed
repeatedly, by group of persons under a preliminary concert or by an organized group, -
shall be sentenced by triple ayip, or revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years, or 3 to 5 years of imprisonment with revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years.
Note: Significant damage in part 2 of this Article means damage 500 times as much as minimum monthly wage established by the Kyrgyz Republic laws by the moment of the crime commission.
Article 151. Preventing Journalists from Legal Professional Activities
(1) Preventing journalists from legal professional activities by forcing them to disseminate or not to disseminate information, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly
wages.
(2) The same act committed by a person using one's official position, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment with or with no revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years.
Article 152. Misuse of Funds Intended for Payment of Salary, Pensions, Benefits and other Social Payments
(1) Misuse of funds intended for payment of salary, pensions, benefits and other social payments by officials of companies, institutions and organizations regardless of ownership type, -
shall be sentenced in amount of 100 to 500 minimum monthly wages. (2) The same act committed repeatedly, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
CHAPTER 20. CRIMES AGAINST FAMILY AND JUVENILES Article 153. Bigamy and Polygamy
Bigamy or polygamy, i.e. cohabitation with 2 or more women in common household, -
shall be sentenced by up to 2 years of imprisonment.
Article 154. Contraction of Common-law Marriage with a Person under Age of Consent
(1) Contraction of common-law marriage with a person under age of consent, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
2) Contraction of common-law marriage with a person under age of 16
or coercion into such relationships, -
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
(3) Kidnapping of a person under age of 16 for further contraction
of common-law marriage, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment.
Article 155. Coercion of a Woman into Marriage or Preventing from
Marriage
Coercion of a woman into marriage, continuation of marriage cohabitation, or kidnapping for further marriage contraction against her will, as well as preventing a woman from contracting marriage, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly
wages, or up to 5 years of imprisonment.
Article 156. Involvement of a Juvenile in Crime Commission
(1) Involving a juvenile in a crime commission by means of promises, deception, threats or in other manner, committed by a person over age of 18, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
(2) The same act committed by a parent, teacher or any other person
legally obliged to take care of the juvenile, -
shall be sentenced by 4 to 7 years of imprisonment.
(3) The acts provided by parts 1 and 2 of this Article committed
with the use or threat of violence, -
shall be sentenced by 5 to 8 years of imprisonment.
(4) The acts provided by parts 1, 2 and 3 of this Article connected with involvement of a juvenile in an organized criminal group or criminal society or in commission of a severe or special severe crime, -
shall be sentenced by 8 to 10 years of imprisonment.
Article 157. Involvement of a Juvenile in Commission of Antisocial
Actions
(1) Involvement of a juvenile in drunkenness, use of drugs and other toxic substances not prescribed medically, prostitution, vagrancy or beggary, sexual actions, as well as actions connected with production of materials or objects of pornographic character, committed by a person over 18, -
shall be sentenced by 3 to 6 months of arrest, or up to 3 years of imprisonment.
(2) The same acts, if:
1) committed repeatedly;
2) committed with the use or threat of physical violence, - shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
Article 158. Child Substitution
(1) Substitution of a child
shall be sentenced by up to 2 years of imprisonment.
(2) The same act committed for lucrative or other basic motives, -
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
Article 159. Child Trafficking -
Deleted by the Kyrgyz Republic Law of August 9, 2003, No. 193.
Article 160. Disclosure of Adoption Secrecy
Disclosure of adoption secrecy against the will of the foster parent, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly
wages, or up to 2 months of arrest.
Article 161. Juvenile Care Duty Dereliction Dereliction
Juvenile care duty dereliction or inappropriate fulfillmet by a parent or another person obliged with such duties, as well as by a teacher or another worker of a training, educational, medical or other institution, obliged to supervise the juvenile person, if such act is connected with the juvenile abuse, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly wages, or up to 2 years of imprisonment with or with no revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities.
Article 162. Parents Evading Child Maintenance
Parents grossly evading payment for maintenance of juveniles or adult but disabled children needing material support under court decision, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 30 minimum monthly wages, or up to 6 months of arrest, or up to 2 years of imprisonment.
Article 163. Children Evading Parent Maintenance
Adult children grossly evading maintenance of disabled parents and those needing material support as prescribed by court, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 30 minimum monthly wages, or up to 6 months of arrest, or up to 2 years of imprisonment.
SECTION VIII. CRIMES IN ECONOMY CHAPTER 21. CRIMES AGAINST PROPERTY
Article 164. Theft
(1) Theft, i.e. secret stealage of somebody's property, -
shall be sentenced by triple ayip, or fine in amount of up to 50 minimum monthly wages, or up to 3 months of arrest, or up to 2 years of imprisonment.
(2) Theft committed:
1) by a group of persons;
2) by a group of persons under a preliminary concert;
3) repeatedly;
4) in significant amount;
5) from clothes or baggage held by the victim (pocket-picking), - shall be sentenced by triple ayip, or 2 to 6 years of imprisonment
with or with no property seizure.
(3) Theft committed:
1) by an organized group;
2) in large amount;
3) by a person two or more times previously convicted for stealage or extortion;
4) with unlawful entry of house, premises or another place of storage, -
shall be sentenced by 5 to 10 years of imprisonment with property seizure.
Notes. 1. Stealage means unlawful free appropriation of somebody's
property in favor of the offender or other persons, committed for lucrative purposes, with damage caused to the owner or another holder of such property.
2. Acts provided for in Articles of this Chapter shall be recognized committed in significant amount if the value of the property is 10 times more than minimum monthly wage established by the Kyrgyz Republic laws by the moment of the crime commission.
3. Acts provided for in Articles of this Chapter shall be recognized committed in large amount if the value of the property is 200 times more than minimum monthly wage established by the Kyrgyz Republic laws by the moment of the crime commission.
4. In Articles 164 to 168 and 170 to 173 hereof, crime is
recognized committed repeatedly if such was preceded by one or more crimes provided for in these parts of this Article, as well as in Articles 169, 230, 240, 245, 248 hereof.
5. In Articles of this Chapter and in other Articles hereof, a person previously convicted for stealage or extortion shall be recognized that previously convicted for one or more crimes provided for in Articles
164 to 168, 170 to 171, 230, 240, 245, and 248 hereof.
Article 165. Abaction
(1) Abaction, i.e. secret stealage from somebody's livestock, -
shall be sentenced by triple ayip, or fine in amount of up to 50
minimum monthly wages, or up to 3 months of arrest, or up to 3 years of imprisonment.
(2) Abaction committed:
1) with entry of a house, industrial facility, organization or
institution facility, farm yard or cattle-pen;
2) by a group of persons;
3) repeatedly;
4) in significant amount, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment with or with no property seizure.
(3) The same act committed:
1) by an organized group;
2) in large amount;
3) by a person two or more times previously convicted for stealage or extortion, -
shall be sentenced by 6 to 11 years of imprisonment with property
seizure.
Article 166. Fraud
(1) Fraud, i.e. appropriation of somebody's property or ownership rights through deception or abuse of confidence, -
shall be sentenced by triple ayip, or fine in amount of up to 25 minimum monthly wages, or up to 3 months of arrest.
(2) Fraud committed:
1) by a group of persons;
2) by a group of persons under a preliminary concert;
3) repeatedly;
4) in significant amount, -
shall be sentenced by triple ayip, or fine in amount of 25 to 100 minimum monthly wages, or up to 5 years of imprisonment with or with no property seizure.
(3) Fraud committed:
1) by a person previously convicted for stealage or extortion;
2) in large amount;
3) by an organized group;
4) using one's official position, -
shall be sentenced by 5 to 10 years of imprisonment with property
seizure.
Article 167. Robbery
(1) Robbery, i.e. overt appropriation of somebody's property, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly
wages, or 2 to 5 years of imprisonment.
(2) Robbery committed:
1) by a group of persons;
2) by a group of persons under a preliminary concert;
3) repeatedly;
4) with significant damage;
5) connected with the use or threat of non-hazardous violence, -
shall be sentenced by 7 to 12 years of imprisonment with or with no property seizure.
(3) Robbery committed:
1) by a person previously convicted for stealage or extortion;
2) in large amount;
3) with entry of house, premises or another place of storage;
4) by an organized group, -
shall be sentenced by 7 to 12 years of imprisonment with property seizure.
Article 168. Brigandage
(1) Brigandage, i.e. commission of an attack with the purpose of somebody's property appropriation with the use or threat of hazardous violence, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment with property
seizure.
(2) Brigandage committed:
1) by a group of persons;
2) by a group of persons under a preliminary concert;
3) repeatedly;
4) with entry of house, premises or another place of storage;
5) connected with the use of arms or objects used as arms, -
shall be sentenced by 6 to 12 years of imprisonment with property seizure.
(3) Brigandage committed:
1) by a person previously convicted for stealage, extortion or banditry;
2) to appropriate property in large amount;
3) with infliction of severe bodily harm to the victim;
4) by an organized group, -
shall be sentenced by 8 to 15 years of imprisonment with property
seizure.
Article 169. Stealage of Property in Special Large Amount
Stealage of somebody's property in a special large amount, regardless of the method of commission (Articles 164-171), -
shall be sentenced by 10 to 20 years of imprisonment with or with no property seizure.
Note: Acts provided for in Articles of this Chapter shall be
recognized committed in special large amount if the value of the property is 1000 times more than minimum monthly wage established by the Kyrgyz Republic laws by the moment of the crime commission.
Article 170. Extortion
(1) Extortion, i.e. demand of conveyance of somebody's property or
ownership or making of other proprietary actions under threat of violence
or destruction or damage to somebody's property, as well as under threat of dissemination of information defaming the victim or victim's family members, or other information that may substantially damage the rights or legitimate interests of the victim or the victim's family members, -
shall be sentenced by triple ayip, or up to 6 months of arrest, or
2 to 4 years of imprisonment with fine in amount of up to 50 minimum
monthly wages.
(2) Extortion committed:
1) by a group of persons under a preliminary concert;
2) repeatedly;
3) with the use of violence, -
shall be sentenced by 4 to 7 years of imprisonment with property seizure.
(3) Extortion committed:
1) by a person previously convicted for stealage or extortion;
2) with the purpose to extort property in large amount;
3) with infliction of severe harm to the victim's health;
4) by an organized group, -
shall be sentenced by 7 to 15 years of imprisonment with property
seizure.
Article 171. Misappropriation or Embezzlement of Entrusted Property
(1) Misappropriation or embezzlement of entrusted property, -
shall be sentenced by triple ayip, or fine in amount of up to 50
minimum monthly wages, or up to 3 months of arrest. (2) The same acts committed:
1) by a group of persons;
2) by a group of persons under a preliminary concert;
3) repeatedly, -
shall be sentenced by triple ayip, or fine in amount of 100 to 200
minimum monthly wages, or up to 5 years of imprisonment with or with no property seizure.
(3) The same acts committed:
1) by a person previously convicted for stealage or extortion;
2) in large amount;
3) with the use of one's official position, -
shall be sentenced by fine in amount of 500 to 1000 minimum monthly
wages, or 5 to 10 years of imprisonment with property seizure and with or with no revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 3 years.
Article 172. Misappropriation of Motorcar or Other Vehicle
(1) Misappropriation of a motorcar or other vehicle, - shall be sentenced by 5 to 10 years of imprisonment. (2) The same acts committed:
1) by a group of persons;
2) by a group of persons under a preliminary concert;
3) repeatedly
4) with the use or threat of non-hazardous violence, -
shall be sentenced by 8 to 12 years of imprisonment with property seizure.
(3) Acts provided for in parts 1 and 2 of this Article committed by an organized group or with the use or threat of hazardous violence, -
shall be sentenced by 10 to 15 years of imprisonment with property
seizure.
Article 172-1. Unauthorized Land Occupation
(1) Unauthorized occupation of a land allotment regardless of ownership type, resulting in damage to or destruction of sow or harvest, and causing significant material damage, -
shall be sentenced by fine in amount of 20 minimum monthly wages, or triple ayip.
(2) The same act committed during unlawful mass occupation of land
allotments resulting in damage to or destruction of sow or harvest, and causing large material damage, -
shall be sentenced by fine in amount of 20 to 1000 minimum monthly
wages, or triple ayip, or up to 2 years of imprisonment.
(3) Organization or supervision of unlawful land allotment occupation causing large damage, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
Note: Significant damage in this Article means that 50 times exceeding the minimum monthly wage. Large damage means that 200 times exceeding the minimum monthly wage.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of August 5, 2005, No. 122)
Article 173. Infliction of Property Damage through Deception or
Confidence Misuse
(1) Infliction of property damage to the owner or another holder of property through deception or confidence misuse, unless with stealage attributes, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 100 minimum monthly wages, or up to 4 months of arrest, or up to 2 years of imprisonment.
(2) The same act committed by a group of persons under a preliminary concert or repeatedly, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or up to 3 years of imprisonment.
(3) Acts provided for in parts 1 and 2 of this Article:
1) committed by an organized group;
2) resulting in large damage;
3) committed by a person two or more times convicted previously for
stealage, extortion or infliction of property damage through deception or confidence misuse, -
shall be sentenced by 2 to 5 years of imprisonment with fine in
amount of up to 100 minimum monthly wages.
Note: In case of voluntary compensation of the damage caused to the owner, the offender shall be exempted from criminal liability, unless there are attributes mentioned in arts 2 and 3 of this Article.
Article 174. Intended Property Damage or Destruction
(1) Intended damage or destruction of somebody's property, causing significant damage, -
shall be sentenced by triple ayip, or fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or up to 3 months of arrest.
(2) The same act committed:
1) by arson;
2) by another generally dangerous method;
3) with severe consequences, -
shall be sentenced by 2 to 7 years of imprisonment.
Article 175. Intended Wrecking or Destruction of Historic or Cultural
Monuments
Intended wrecking or destruction of state-protected historic or cultural monuments or natural objects, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages, or 150 to 240 hours of public works, or up to 3 years of imprisonment.
Article 176. Property Damage or Destruction through Carelessness
Large property damage or destruction through carelessness, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages, or 150 to 240 hours of public works.
Article 177. Purchase or Sale of Property Knowingly Obtained in a Crime
(1) Purchase or sale of property knowingly obtained in a crime that was not promised in advance, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 25 minimum monthly
wages, or up to 2 months of arrest.
(2) The same acts committed as a business or in large amount, -
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment with property
seizure.
CHAPTER 22. CRIMES IN THE ECONOMIC ACTIVITY AREA Article 178. Impeding Legal Business Activities
(1) Illegitimate denial of an individual entrepreneur or commercial organization registration or evading such registration, illegitimate denial of issuance of a special permission (license) for certain activities or evading issuance of such, restriction of rights and legitimate interests of an individual entrepreneur or commercial organization with regard to their legal and organization type or ownership, as well as restriction of independence or another interference in activities of an individual entrepreneur or commercial organization, if committed by an official with the use of one's official position, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly
wages, or 150 to 240 hours of public works, or revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 5 years with fine in amount of up to 50 minimum monthly wages.
(3) The same acts committed in violation of an effective court act, as well as with large damage, -
shall be sentenced by revocation of the right to hold certain
positions or be engaged in certain activities for up to 5 years with fine
in amount of 200 to 500 minimum monthly wages, or up to 6 months of arrest, or up to 2 years of imprisonment.
Note: In Articles 178, 184, 187, 189, 191, 194, 197, 216, 217,
and 218 of this Chapter, large damage means that 500 times exceeding the minimum monthly wage established by the Kyrgyz Republic laws by the moment of the crime commission.
Article 179. Registration of Illegal Land Transactions
Registration of knowingly illegal land transactions, perversion of registry records of the State Land Cadastre, as well as intended understatement or overstatement of payment for land, if committed by an official with the use of one's official position, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or revocation of the right to hold certain positions or be engaged in certain activities for up to 5 years, or 40 to 150 hours of public works.
Article 180. Illegal Enterprise
(1) Carrying out of business activities without registration or special permission (license) in cases when such permission (license) is mandatory, or with violation of licensing requirements, if such act caused large damage to individuals, organizations or the state, or was connected with income in a large amount, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or 180 to 240 hours of public works, or up to 3 years of imprisonment.
(2) The same act:
1) committed by an organized group;
2) connected with the deriving of a special large income;
3) committed by a person previously convicted for illegal enterprise or illegal banking activities, -
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly wages, or up to 5 years of imprisonment with property seizure.
Note: In Articles 180 and 181 hereof, large income means that 500 times exceeding the minimum monthly wage; special large income means that
1000 times exceeding the minimum monthly wage established by the Kyrgyz
Republic laws by the moment of the crime commission.
Article 181. Illegal Banking Activities
(1) Carrying out of banking activities (banking operations) without registration or special permission (license) in cases when such permission (license) is mandatory, or with violation of licensing requirements, if such act caused large damage to individuals, organizations or the state, or was connected with income in a large amount, -
shall be sentenced by fine in amount of 500 to 800 minimum monthly wages, or up to 5 years of imprisonment with fine in amount of up to 50 minimum monthly wages.
(2) The same act:
1) committed by an organized group;
2) connected with the deriving of a special large income;
3) committed by a person previously convicted for illegal enterprise or illegal banking activities, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment with property
seizure.
Article 182. False Enterprise
False enterprise, i.e. establishing of a commercial organization with no intent to carry out business activities, with the purpose to obtain credits, become tax exempted, derive other valuable gain or to shelter prohibited activities, causing large damage to individuals, other commercial organizations or the state, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly
wages, or up to 5 years of imprisonment with or with no property seizure. Article 183. Legalization of Unlawfully Obtained Funds or other Property
(1) Commission of financial operations and other transactions with funds or other property knowingly obtained in an unlawful manner, as well as use of such property for business or other economic activities, -
shall be sentenced by fine in amount of 500 to 1000 minimum monthly wages, or up to 4 years of imprisonment with fine in amount of up to 100 minimum monthly wages.
(2) The same acts:
1) committed by a group of persons under a preliminary concert;
2) committed repeatedly;
3) committed by an official with the use of one's official position, -
shall be sentenced by 4 to 8 years of imprisonment with or with no property seizure.
(3) Acts provided for in parts 1 and 2 of this Article committed by
an organized group or in large amount, -
shall be sentenced by 7 to 10 years of imprisonment with property seizure.
Article 184. Unlawful Credit
(1) Unlawful drawing up of a credit or credit preferences by an entrepreneur or organization manager by providing the bank with knowingly false information of economic status or financial position of the entrepreneur or organization, if such act caused a large damage, -
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly wages, or 4 to 6 months of arrest, or 2 to 5 years of imprisonment.
(2) Unlawful drawing up of a government purpose loan, resulting in
a large damage, -
shall be sentenced by fine in amount of 500 to 1000 minimum monthly wages, or 3 to 7 years of imprisonment.
Article 185. Embezzlement of a Government Loan
(1) Embezzlement of a government loan, -
shall be sentenced by fine in amount of 300 to 500 minimum monthly wages, or up to 2 years of imprisonment.
(2) The same act, committed:
1) repeatedly;
2) by a group of persons under a preliminary concert;
shall be sentenced by 2 to 5 years of imprisonment with or with no
property seizure.
Article 186. Evasion of Credit Repayment
An organization manager or individual evading payment for bills payable in large amount or security repayment after the effective date of the related court act, -
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly wages, or 180 to 240 hours of public works, or up to 6 months of arrest, or up to 2 years of imprisonment.
Note: Large amount of bills payable by an individual means that 500 times exceeding the minimum monthly wage; by an organization – 2,500 times exceeding the minimum monthly wage, as established by the Kyrgyz Republic laws by the moment of the crime commission.
Article 187. Violation of Accounting Regulations
An authorized person intently violating regulations of accounting and documenting, as provided by laws, or posting of knowingly false information of the organization's economic and financial activities, as well as extinguishment of financial and other documents, resulting in large damage, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages, or up to 2 years of imprisonment.
Article 188. Monopoly Behavior and Competition Constraint
(1) Monopoly behavior expressed in both overpricing or underpricing, as well as competition constraint by agreement or coordinated actions, aimed at market sharing, restriction of access to market, removal of other economic entities from the market, and setting and maintaining of unit prices, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages.
(2) The same acts, committed:
1) repeatedly;
2) by a group of persons under a preliminary concert;
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly
wages, or 2 to 5 years of imprisonment with or with no property seizure. (3) The same acts committed:
1) with the use or threat of violence;
2) with damage or destruction of somebody's property or threat of such damage or destruction;
3) with the use of one's official position;
4) by an organized group, -
shall be sentenced by 5 to 10 years of imprisonment with property seizure.
Article 189. Gross Violation of Public Sale, Auction and Tender
Procedures
Gross violation of public sale, auction and tender procedures causing large damage to property owner, organizer of sale or auction, buyer or another economic entity, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or up to 2 years of imprisonment.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of June 11, 2003, No. 98)
Article 190. Compelling Performance or Denial of Transaction
(1) Compelling performance or denial of transaction under threat of violence, damage or destruction of somebody's property, as well as dissemination of information capable of substantially damaging rights and legitimate interests of the victim or the victim's family members, unless with extortion attributes, -
shall be sentenced by 3 to 6 months of imprisonment, or up to 2 years of imprisonment with fine in amount of up to 50 minimum monthly wages.
(2) The same acts committed:
1) repeatedly;
2) with violence;
3) by an organized group, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment with or with no
property seizure.
Article 191. Unlawful Use of a Trademark
(1) Unlawful use of other entity's trademark, service mark, firm- name, name of product origin, if committed repeatedly or with large damage, -
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 400 minimum monthly wages, or 180 to 240 hours of public works, or up to 6 months of arrest.
(2) Unlawful use of a warning label with regard to a trademark, service mark or name of product origin not registered in the Kyrgyz Republic, if committed repeatedly or with large damage, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly
wages, or 120 to 180 hours of public works, or up to 4 months of arrest.
Article 192. Knowingly False Advertisement
(1) Advertiser using knowingly false information regarding goods, works or services, as well as regarding respective manufacturers or vendors, and advertisement of products subject to mandatory certification or licensing but not having appropriate compliance certificate or license, committed for lucrative purposes, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 50 minimum monthly wages, or up to 100 hours of public works.
(2) The same acts:
1) committed with the use of media;
2) resulting in significant damage, -
shall be sentenced by triple ayip, or fine in amount of 50 to 100
minimum monthly wages, or 100 to 200 hours of public works.
Note: Significant damage provided for in articles of this Chapter means that equivalent to 20 (for natural persons) and 50 (for legal
entities) minimum monthly wages as established by the Kyrgyz Republic laws by the moment of the crime commission.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of August 9, 2003, No. 193)
Article 192-1. Violation of Alcohol and Tobacco Products and Gambling
Industry Advertisement Regulations
(1) Repeated violation of alcohol and tobacco products and gambling industry advertisement regulations, -
shall be sentenced by fine in amount of 20 to 30 minimum monthly wages, or up to 6 months of arrest.
(2) The same acts committed:
1) by officials;
2) media outlet editors, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of February 6, 2006, No. 35)
Article 193. Unlawful Obtaining of Information Constituting Commercial or
Bank Secret
Collecting of information constituting commercial or bank secret by document theft, bribery and threats towards holders of commercial or bank secrets or their family members, wiretapping, unlawful entry of computer systems or networks, using special technical means or in any other illegal manner, with the purpose of such secret further disclosure or use, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly wages, or up to 6 months of arrest.
Article 194. Commercial or Bank Secret Disclosure
Unlawful disclosure or use of commercial or bank secrets without their holder's consent by a person to which such information is known due to professional or service duties, causing large damage to a commercial organization or an individual entrepreneur, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or up to 100 hours of public works.
Note: Criminal prosecution of acts provided by this Article shall
be commenced at request of the aggrieved commercial organization or an individual entrepreneur.
Article 195. Violation of Regulations of the State Mark of Assay
Production and Use
(1) Unauthorized production, sale or use, as well as forgery of the state mark of assay, -
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly
wages, or up to 3 years of imprisonment.
(2) The same acts committed repeatedly or by an organized group, - shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment.
Article 196. Metrological Regulations Violation
Issue of measuring instruments without their type approval or
metrological certification, untested measuring instruments, as well as
manufacturing, fixing and testing of measuring instruments without appropriate permission, and violation of testing methods and rules, resulting in severe consequences, -
shall be sentenced by fine in amount of up to 100 minimum monthly wages, or up to 3 years of imprisonment.
Article 197. Abuse in Capital Issue (Emission)
Posting a knowingly false information in the emission prospect, as well as approval emission prospect containing knowingly false information or approval of knowingly inauthentic emission results, if such acts caused large damage, -
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly
wages.
Article 198. Production, Custody or Sale of Counterfeit Banknotes or
Securities
(1) Production with the purpose of sale or custody with the purpose of sale, as well as sale of counterfeit banknotes, coins, securities, foreign currencies or securities in a foreign currency, -
shall be sentenced by 5 to 8 years of imprisonment with property
seizure.
(2) The same acts, committed:
1) in large amount;
2) by a group of persons under a preliminary concert, -
shall be sentenced by 10 to 15 years of imprisonment with property seizure.
(3) Acts provided for in part 1 of this Article committed by an organized group, -
shall be sentenced by 15 to 20 years of imprisonment with property
seizure.
Article 199. Production, Custody or Sale of Counterfeit Excise Marks
Production of counterfeit excise marks with the purpose of sale, as well as custody with the purpose of sale or use of counterfeit excise marks in large amount or by a group of persons under a preliminary concert, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly wages, or 120 to 180 hours of public works, or up to 3 years of imprisonment with or with no property seizure.
Note: Acts provided for in this article shall be recognized committed in large amount if the amount of produced, stored, sold or used counterfeit excise marks exceeds 500.
Article 200. Production, Storage, Import and Sale of Products Subject to
Mandatory Excise Taxation without Excise Marks
Production, storage, import and sale of products subject to mandatory excise taxation without excise marks, committed in large amount or by a person previously convicted for this crime or for tax evasion, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or 180 to 240 hours of public works, or up to 5 years of imprisonment with property seizure.
Note: Acts provided for in this article shall be recognized committed in large amount if the products were subject to mandatory excise taxation in amount 1000 times exceeding minimum monthly wage.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of March 12, 2002, No. 36)
Article 201. Unlicensed Production and Sale of Alcohol and Spirit-based
Beverages
Unlicensed production or storage with the purpose of sale, as well as sale of alcohol or spirit-based beverages in large amount, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or 180 to 240 hours of public works, or up to 5 years of imprisonment with or with no property seizure.
Note: Acts provided for in this article shall be recognized committed in large amount if alcohol produced and sold amounted to 20 and more litters, and such spirit-based beverages amounted to 50 and more litters.
(In version of the Kyrgyz Republic Laws of June 11, 2003, No. 98; February 15, 2004, No. 13)
Article 202. Production and Sale of Poor-quality Alcohol and Spirit-based
Beverages
Production or storage with the purpose of sale, as well as sale of alcohol or spirit-based beverages incompliant with state quality standards, causing death or other severe consequences through carelessness, -
shall be sentenced by 3 to 8 years of imprisonment with or with no
property seizure.
Article 202-1. Production and Sale or Storage with the Purpose of Sale of
Homemade Spirit-based Beverages
Production, sale or storage with the purpose of sale of homemade spirit-based beverages (with over 9% of ethyl alcohol volume content) in large amount, production or storage with the purpose of sale of means of their production, as well as sale of the mentioned alcohol beverages or means of production, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly wages, or 120 to 180 hours of public works, or up to 2 years of imprisonment with or with no property seizure, with compulsory seizure of products and means of production.
Note: Acts provided for in this article shall be recognized committed in large amount if alcohol produced, sold and stored amounted to 50 and more litters.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of February 15, 2004, No.
13)
Article 203. Manufacturing or Sale of Counterfeit Credit Cards or
Accounting Forms or Other Payment Documents

Manufacturing with the purpose of	sale or sale	of counterfeit
credit cards or accounting forms and	other payment	documents not

registered as securities, -
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly wages, or 2 to 5 years of imprisonment.
The same acts committed repeatedly or by an organized group, -
shall be sentenced by 4 to 7 years of imprisonment with property seizure.
Article 204. Contraband
(1) Contraband, i.e. transference over the Kyrgyz Republic customs border of large volume of goods or other objects, except those listed in part 2 of this Article, committed unbeknown to or concealed from customs control or with deceptive use of documents or means of customs identity, or connected with non-declaring or unauthentic declaring, -
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment with property seizure.
(2) Transference over the Kyrgyz Republic customs border of drugs,
psychotropic, drastic, poisonous, toxic, radioactive or explosive substances, weapons, explosive devices, firearms or ammunition, nuclear, chemical, biological and other weapons of mass destruction, materials, technologies, documentation and equipment that may be used for manufacturing of weapons of mass destruction and which are subject to special regulations of transference over the Kyrgyz Republic customs border, strategic raw materials and cultural values subject to special regulations of transference over the Kyrgyz Republic customs border, if such acts are committed unbeknown to or concealed from customs control or with deceptive use of documents or means of customs identity, or connected with non-declaring or unauthentic declaring, -
shall be sentenced by 3 to 7 years of imprisonment with property
seizure.
(3) Acts provided for in parts 1 and 2 of this Article, committed:
1) repeatedly;
2) by an official using one's official position;
3) with violence towards the person responsible for customs control, -
shall be sentenced by 5 to 10 years of imprisonment with property
seizure.
(4) Acts provided for in parts 1, 2 and 3 of this Article, committed by an organized group, -
shall be sentenced by 7 to 12 years of imprisonment with property seizure.
Note: Acts provided for in Articles 204 and 205 of this Chapter
shall be recognized to be committed in large amount if the cost of goods transferred 1,000 times exceeds the minimum monthly wage established by the Kyrgyz Republic laws by the time of the crime commission.
Article 204-1. Organization of Illegal Migration

(1)	Organization of illegal migration by providing means	of
transport	or forged documents, house or another premises, as well as	by

providing other services for illegal entrance, departure or movement
across the Kyrgyz Republic area, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly wages, or up to 3 years of imprisonment.
(2) The same act committed by a group of persons under a
preliminary concert or using one's official powers, - shall be sentenced by 3 to 5 years of imprisonment.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of August 9, 2003, No. 193)
Article 204-2. Repeated Violation of Regulations of Industrial Intake and
Use of Foreign Labor Force in the Kyrgyz Republic
(1) Employer repeatedly recruiting foreign citizens and stateless persons residing in the Kyrgyz Republic, without special permission of responsible authorities, -
shall be sentenced by fine in amount of 50 to 100 minimum monthly wages.
(2) Employer repeatedly violating regulations of foreign labor
force in the Kyrgyz Republic, -
shall be sentenced by fine in amount of 100 to 200 minimum monthly wages, or 120 to 180 hours of public works, or up to 6 months of arrest, or up to 1 year of imprisonment.
Note: Acts provided for in this Article shall be recognized committed repeatedly if preceded by commission of 1 or more crimes mentioned in parts 1 and 2 of this Article.
(In version of the Kyrgyz Republic Law of August 9, 2001, No. 193) Article 205. Failure to Return Material Stock from Abroad
Failure to return large amount of material stock belonging to the Kyrgyz Republic and exported under obligation of mandatory return from abroad, -
shall be sentenced by 5 to 8 years of imprisonment with property
seizure.
Article 206. Failure to Return Objects of Art, Historic and Archeological
Property of Peoples of the Kyrgyz Republic from Abroad
Failure to return to the Kyrgyz Republic at the stated time exported objects of art, historic and archeological property of peoples of the Kyrgyz Republic and other countries, if such return is mandatory,
-
shall be sentenced by up to 5 years of imprisonment with property seizure.
Article 207. Failure to Return from Abroad Funds in Foreign Currency
An organization manager failing to return from abroad a large amount of public funds in foreign currency subject to mandatory transfer to accounts in an authorized bank of the Kyrgyz Republic, -
shall be sentenced by up to 3 years of imprisonment with property seizure.
Note: The act provided for in this Article shall be recognized committed in large amount if the amount of the non-returned funds in foreign currency 5,000 times exceeds the minimum monthly wage established by the Kyrgyz Republic laws by the time of the crime commission.
Article 208. Illegal Turnover of Precious Metals and Natural Stones
(1) Commission of a transaction connected with precious metals, natural precious stones, in violation of regulations established by the Kyrgyz Republic laws, as well as illegal custody, transport or forwarding of precious metals, natural precious stones in any form or state, except domestic items and scrap of such items, -
shall be sentenced by fine in amount of 200 to 500 minimum monthly
wages, or up to 6 months of arrest, or up to 3 years of imprisonment. (2) The same acts committed:
1) by a person previously convicted for illegal turnover of precious metals or natural precious stones;
2) in large amount;
3) by an organized group, -
shall be sentenced by 5 to 10 years of imprisonment with property
seizure.
Note: The act provided for in this Article shall be recognized committed in large amount if the cost of precious metals or natural precious stones involved in illegal turnover 500 times exceeds the minimum monthly wage established by the Kyrgyz Republic laws by the time of the crime commission.
Article 209. Violation of Regulations of Handing over of Precious Metals and Precious Stones to the State
Evasion of mandatory handing over for refining or mandatory sale to the state of precious metals or natural precious stones quarried from entrails, as well as picked and found, if such is committed in a large amount, -
shall be sentenced by fine in amount of 500 to 1,000 minimum
monthly wages, or 2 to 5 years of imprisonment.
Note: The act provided for in this Article shall be recognized committed in large amount if the cost of mentioned object neither handed nor sold to the state 500 times exceeds the minimum monthly wage established by the Kyrgyz Republic laws by the time of the crime commission.
Article 210. Evasion of Customs Payments
(1) Evasion of customs payments by failure to submit documents to compute payments or destruction thereof, by showing in these documents data on income and expenses known to be false, and by concealing other objects of taxation on a large scale,
shall be punishable with a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages.
(2) The same deed committed:
1) several times;
2) using official position;
3) by a group of persons by prior conspiracy,
shall be punishable by a fine in the amount of three hundred to
seven hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years with confiscation of property or without such confiscation.
(3) Evasion of customs payments committed on a large scale or by an organized group shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to five years with confiscation of property.
Note: The evasion of customs payments on a large scale shall be regarded as committed on a large scale if the amount of non-paid customs payments exceeds three hundred the minimum monthly wage established by the legislation of the Kyrgyz Republic as of the date of committing a crime.
Article 211. Evasion of Tax by a Citizen
Evasion of a citizen of tax by failure to submit an income declaration in cases when the submission of a declaration is obligatory or by showing in a declaration data on incomes and expenses known to be false, committed on a large scale,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to three hundred minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred twenty to one hundred eighty hours or arrest for a term of up to three months, with the imposition of a fine in the amount up to one hundred minimum wages.
Note. The evasion of tax shall be regarded as committed on a large scale if the amount of non-paid tax exceeds one thousand the minimum monthly wage established by the legislation of the Kyrgyz Republic as of as date of committing a crime. (As amended by Law of the Kyrgyz Republic of July 23, 2001, # 77)
Article 212. Evasion of Tax and Compulsory Insurance Premiums by a
Private Entrepreneur
(1) The evasion of a private entrepreneurs of tax and compulsory insurance premiums of the state social insurance by failure to submit documents for computation of taxes and compulsory insurance premiums or destruction thereof, by showing in the documents data on incomes and expenses known to be false or by concealing other objects of taxation and social insurance on a large scale,
shall be punishable with a fine in the amount from three hundred to five hundred minimum monthly wages or by public works for a term from one
hundred eighty to two hundred forty hours, or by deprivation of liberty for a term of up to one year.
(2) The same deed committed on a large scale,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from one to three years with confiscation of property or without such confiscation.
Note. The evasion of tax and compulsory insurance premiums shall be
regarded as committed on a large scale if the amount of non-paid taxes and insurance premiums exceeds two thousand times the minimum monthly wage; the evasion of tax and compulsory insurance premiums shall be regarded as committed on especially large scale if the amount of non-paid taxes and premiums exceeds five thousand times the minimum monthly wage, established by the legislation of the Kyrgyz Republic as of the date of committing a crime.
(as amended by Laws of the Kyrgyz Republic of July 23, 2001, # 77, February 17, 2003, # 36)
Article 213. Evasion of Tax and Compulsory Insurance Premiums by
Functionaries of Economic Entities
(1) The evasion of functionaries of economic entities of tax and compulsory insurance premiums by failure to submit documents for computation of taxes and compulsory insurance premiums, by showing in the accounting documents data on incomes and expenses known to be false or destruction thereof on a large scale,
shall be punishable by a fine in the amount of three hundred to five
hundred minimum monthly wages or by disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to five years, or by deprivation of liberty for a term of one to three years.
(2) The same act committed on especially large scale,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to five years with confiscation of property.
Note. The evasion of tax and compulsory insurance premiums shall be regarded as committed on a large scale if the amount of non-paid taxes and insurance premiums exceeds five thousand times the minimum monthly wage; the evasion of tax and compulsory insurance premiums shall be
regarded as committed on especially large scale if the amount of non-paid taxes and premiums exceeds ten thousand times the minimum monthly wage, established by the legislation of the Kyrgyz Republic as of the date of committing a crime.
(as amended by Laws of the Kyrgyz Republic of July 23, 2001, 3 77, February 17, 2003, # 36)
Article 214. Non-fulfillment of Legal Requirements of Tax Services, Social Fund Bodies and Counteraction Against Them
Failure to fulfill legal requirements of tax services and Social Fund bodies regarding submission of documents required for computation and payment of a tax, insurance premiums within the state social
insurance and other compulsory payments, coercive actions with respect to a functionary of tax services and Social Fund bodies in connection with their discharge of official duties, and likewise removing seals and
stamps imposed by tax services,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to five
hundred minimum monthly wages or by public works for a term of one
hundred eight to two hundred forty hours, or by deprivation of liberty for a term of up to one year.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of February 17, 2003, #
36)
Article 215. Illegal Granting or Receipt of Financial Benefits
Illegal granting or receipt of tax, customs or any other financial benefits,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by public works for a term from one hundred eighty to two hundred forty hours, or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
Article 216. Lawless Actions in Case of Bankruptcy
(1) Concealment of property or of property liabilities, of
information about property, its size, and place of location, or of other information about property, transfer of property into another's possession, alienation or destruction of property, and also concealment, destruction, or falsification of accounting and other records reflecting economic activity, if these actions have been committed by the manager or the owner of a debtor organization or by an individual businessman in
case of bankruptcy or in expectation of bankruptcy, and have caused sizable damage,
shall be punishable with a fine ranging from one hundred to two
hundred minimal monthly wage or by public works for the term from one hundred and eighty to two hundred hours, or deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) Unlawful satisfaction of the property claims of particular creditors by the manager of a debtor organization or by an individual businessman who knows about his actual insolvency (bankruptcy), knowingly done to the detriment of other creditors, and also the acceptance of such satisfaction by a creditor who knows about the preference given to him in the insolvency to the detriment of other creditors, if these actions have caused large-scale damage,
shall be punishable with a fine ranging from twenty to one hundred minimal monthly wage or by public works for a term from one hundred and twenty to one hundred and eighty hours, or by deprivation of liberty for a term of up to two years (as amended by Law of the Kyrgyz Republic of June 22, 2002, # 109)
Article 217. Deliberate Bankruptcy
The intentional creation or increase of insolvency, committed by the manager or the owner of a commercial organization, or by an individual businessman, for the doer's benefit or for the benefit of other persons, which has caused large-scale damage or any other grave consequences,
shall be punishable with a fine in the amount of two hundred to
five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
Article 218. Fictitious Bankruptcy
Fictitious bankruptcy, that is the knowingly false declaration by the manager or owner of a commercial organization, or by an individual businessman, about the doer's, insolvency with the aim of deluding
creditors and receiving delays or time to make pay payments due to creditors, or a debt allowance, and likewise for defaults on debts, if this deed has caused large-scale damage,
shall be punishable with a fine in the amount of one hundred to three hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 219. Deception of Customers
(1) False measurement, false weighting, cheating, and tricking customers regarding properties or the quality of goods (services), or any other deception of customers by organizations which sell goods or render services to people, and equally by private persons registered as individual businessmen in the sphere of trade (services), if these deeds have been committed on a large scale,
shall be punishable by triple ayip or with a fine in the amount of
fifty minimum monthly wages, or by public works for a term of one hundred twenty to one hundred eighty hours.
(2) The same deeds committed:
1) on a large scale;
2) by a group of persons in a preliminary conspiracy
shall be punishable by triple ayip or deprivation of liberty for a
term up to two years.
(3) The deeds set forth in points one and two of the present Article committed by an organized group or by a person earlier convicted of the same deeds,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to six years with confiscation of property or without any confiscation.
Note. The deeds stipulated in the present Article shall be deemed committed on a sizable scale, if the damage to customers exceeded one tenth of the minimum monthly wage; the deed shall be deemed committed on a large scale, if the damage to customers exceeded one minimum monthly wage established by the legislation of the Kyrgyz Republic as of the moment of committing a crime.
Article 220. Bribery of Participants and Organizers of Professional
Sports and Entertainment Competitions
(1) Bribery of athletes, referees, coaches, team leaders, and other participants or organizers of professional sport competitions, and also organizers or jurymen of profit-making entertainment competitions, with the purpose of exerting influence on the results of these competitions or contests,
shall be punishable by a fine in the amount of three hundred to five
hundred minimum monthly wages.
(2) The same act committed repeatedly or by an organized group, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of one to
five years.
(3) Illegal receipt by athletes of money, securities, or any other services of material nature transferred to them for the purpose of exerting influence on the results of said competitions,
shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to seven hundred minimum monthly wages.
(4) Illegal receipt of money or material values, or services of material nature by referees, coaches, team leaders, and other participants or organizers of professional sports competitions, and also by organizers or jurymen of profit-making entertainment competitions for the same purpose,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to
five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
CHAPTER 23. CRIMES AGAINST THE INTERESTS OF SERVICE IN NON-STATE ENTERPRISES AND ORGANIZATIONS
Article 221. Abuse of Authorities by Employees of Commercial or
Other Organizations
(1) The use of authority by a person discharging managerial
functions in a profit-making or any other organization in defiance of the lawful interests of this organization and for the purpose of deriving benefits and advantages for himself or for other persons or for the purpose of inflicting harm on other persons, if this deed has involved
the infliction of substantial damage on the rights and lawful interests of individuals or organizations or on the legally-protected interests of the society or the State,
shall be punishable with a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wage or arrest for a term of up to six months, or by public works for a term of one hundred eighty to two hundred forty hours.
(2) The same deed, which has involved grave consequences
shall be punishable with a fine in the amount of one hundred to five hundred minimum monthly wages or arrest for a term of up to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
Note 1. A person who discharges on a permanent or temporary basis or on the basis of a special power the organizational and regulatory or administrative and economic duties in a commercial organization, regardless of its form of property, or in a non-commercial organization that is not a state agency, or a local self-government body, a governmental municipal institution, is regarded as a person discharging managerial functions in a commercial or any other organization.
2. If a deed stipulated by this Article or by other Articles of this Chapter has caused harm to the interests of an exclusively commercial organization that is not a governmental or municipal enterprise, then prosecution shall be instituted upon the application of this
organization, or with its consent.
3. If a deed envisaged by this Article or by other Articles of this
Chapter has caused harm to the interests of other organizations, or to the interests of individuals, society, or the State, then prosecution shall be instituted on general grounds.
Article 222. Abuse of Authority by Private Notaries and Auditors
(1) The use by a private notary or a private auditor of his authority, contrary to his duty and for the purpose of deriving benefits and advantages for himself or for other persons, or of inflicting harm on
other persons, if this deed has caused substantial damage to the rights and lawful interests of individuals or organizations or to the legally- protected interests of society and the State,
shall be punishable with a fine in the amount of one hundred to two hundreds minimum monthly wages with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activities for a term of up to three years or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same deed committed repeatedly
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three
to five years.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of November 15, 2003, #
223)
Article 223. Exceeding Authority by Staff Members of Private
Detective Services
(1) The exceeding of his authority by a manager or an officer of private detective service, if this deed has been committed with the use of violence or with the threat of its application,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activities for a term of up to three years.
(2) The same deed, which:
1) has been committed with application of weapon;
2) has involved grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to eight years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activities for a term of up to three years.
Article 224. Commercial Bribery
(1) The illegal transfer of money, securities, or any other assets to a person who discharges the managerial functions in a commercial organization, and likewise the unlawful rendering of property-related services to him for the commission of actions (inaction) in the interests of the giver, in connection with the official position held by this person,
shall be punishable with a fine in the amount of two hundred to
five hundred minimum monthly wages or arrest for a term of up to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same deeds committed:
1) repeatedly;
2) by a group of persons in preliminary conspiracy;
3) by an organized group, -
shall be punishable with a fine in the amount of three hundred to eight hundred minimum monthly wages or arrest for a term of up to six months, or deprivation of liberty for a term of up to three years.
(3) The illegal receipt of money, securities, or any other assets by a person who discharges the managerial functions in a commercial organization, and likewise the illegal use of property-related services for the commission of actions (inaction) in the interests of the giver,
in connection with the official position held by this person,
shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to
eight hundred minimum monthly wages or by disqualification to hold
specified offices or to engage in specified activities for a term of up to five years, or by deprivation of liberty for a term of up to four years.
(4) Acts provided for by the third part of the present Article, if they are:
1) committed by a group of persons in a preliminary conspiracy;
2) committed repeatedly;
3) attended by extortion;
4) committed by an organized group,
shall be punishable by a fine in the amount of eight hundred to one thousand minimum monthly wages or by disqualification to hold specified offices or to engage in specified activities for a term of up to five years, or by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Note. A person who has committed acts stipulated in the first or second part of the present Article, shall be relieved from criminal responsibility, if he has been subject to extortion or if this person has voluntarily informed the body that has the right to institute proceedings in a criminal case about bribery.
Article 225. Illegal Receipt of Remuneration by an Employee
Knowingly illegal receipt of material remuneration or property gain on a large scale by an employee, who is not a functionary of a state
body, an enterprise, institution, organization, public association, self- government body of citizens for taking or not taking certain action in
the interest of a person, who is giving a briber, that the employee
should or could take through his official position,
shall be punishable by a fine in the amount of fifty to two hundred minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred twenty to one hundred eighty hours.
Note. A deed stipulated by the present Article shall be deemed as committed on a large scale, if the value of the remuneration or property gain exceeds three times the minimum monthly wage established by the legislation of the Kyrgyz Republic at the time of committing a crime.
SECTION IX. CRIMES AGAINST PUBLIC SECURITY AND ORDER CHAPTER 24. CRIMES AGAINST PUBLIC SECURITY
Article 226. Terrorism
(1) Terrorism, that is, the perpetration of an explosion, arson, or any other action endangering the lives of people, causing sizable property damage, or entailing other socially dangerous consequences, if these actions have been committed for the purpose of violating public security, frightening the population, or exerting influence on decision- making by governmental bodies, and also the threat of committing said actions for the same ends,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to ten years.
(2) The same deeds committed:
1) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
2) repeatedly;
3) with the use of firearms
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of eight to fifteen years.
(3) Deeds stipulated in the first and second part of the present
Article, if they have been committed by an organized group or have involved by negligence the death of a person, or any other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of fifteen to twenty years.
Note. A person who has taken part in the preparation of an act of
terrorism shall be released from criminal responsibility if he facilitated the prevention of the act of terrorism by timely warning governmental bodies, or by any other method, unless the actions of this person contain a different corpus delicti.
Article 227. Hostage-Taking
(1) The capture or detention of a hostage, committed to compel the State, an international organization, legal entity or an individual to perform or to abstain from taking any action as a condition for the release of the hostage,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to
ten years.
(2) The same deeds committed:
1) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
2) repeatedly;
3) by an organized group;
4) with the use of violence posing a danger to human life or health,
or with the threat of killing;
5) with the use of arms or other objects used as arms;
6) against one or more persons;
7) against an obvious minor;
8) against a woman in a state of pregnancy obvious to the convicted person;
9) out of mercenary motives or by hire,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of eight to fifteen years.
(3) Deeds provided for by the first or second part of the present
Article, if they have been committed by a criminal community or have involved by negligence the death of a person, or inflicted substantial harm to his health, or any other grave consequencesДеяния,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of twelve to twenty years.
Note. A person who released a hostage voluntarily shall be relieved
from criminal responsibility, unless his actions contain a different corpus delicti.
Article 228. Knowingly Making a False Communication About an Act of
Terrorism
A knowingly false communication about an impending explosion, act of arson, or any other action creating a danger of killing people,
inflicting sizable damage to property, or entailing other socially
hazardous consequences,
shall be punishable by a fine in the amount of fifty to three hundred minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred eighty to two hundred forty hours or arrest for a term of three to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
Article 229. Organization of an Illegal Armed Formation, or
Participation in It
(1) Creation of an armed formation (unit, squad, or any other group), and likewise operating of such a formation,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to seven years.
(2) Participation in an armed formation,
shall be punishable by arrest for a term of up to six months or by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Note. A person who has ceased to take part in an illegal armed formation on his own free will, and has handed in his weapons, shall be released from criminal responsibility unless his actions contain a different corpus delicti.
Article 230. Banditry
(1) Creation of a stable armed group (band) with the aim of assaulting individuals or organizations, and also operation of such a group (band),
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of ten to
fifteen years with confiscation of property.
(2) Participation in a stable armed group (band), or in its assaults,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of eight to fifteen years with confiscation of property.
(3) Acts provided for by the first or second part of the present
Article and committed by a person through his official position,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of twelve to twenty years with confiscation of property.
Article 231. Organization of a Criminal Community (Criminal
Organization)
(1) Creation of a criminal community (criminal organization) for committing grave or especially grave crimes, and likewise operation of such a community(organization) or its structural subdivisions, and also creation of an association of organizers, leaders, or other representatives of organized groups for formulating plans and conditions for the commission of grave or especially grave crimes,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of ten to fifteen years with confiscation of property or without such confiscation.
(2) Participation in a criminal community (criminal organization)
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of eight to twelve years with confiscation of property.
(3) Acts provided for by the first or second part of this Article,
and committed by a person through his official position,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from ten to twenty years with confiscation of property.
Article 232. Hijacking of an Aircraft, a Sea-going Ship, or a
Railway Train
(1) Hijacking of an aircraft, a sea-going ship, a railway train, and likewise seizure of such a ship or train in order to hijack it,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from four
to eight years.
(2) The same acts committed:
1) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
2) repeatedly;
3) with the use of violence threatening human life and health or with the threat of such violence;
4) with the use of arms or objects to be used as arms
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of seven to twelve years.
(3) Deeds stipulated in the first or second part of this Article, if
they have been committed by an organized group or have involved by negligence the death of a person, or any other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from eight
to fifteen years.
Article 233. Mass Riots
(1) Organization of mass riots attended by violence, pogroms, arson, the destruction of property, the use of firearms, explosives, or
explosive devices, and also armed resistance to government representatives,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of eight to
ten years.
(2) Participation in mass riots, as provided for by the first part of the present Article,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to
eight years.
(3) Calls to active insubordination of the lawful requirements of the representatives of the authorities, and to mass riots, and likewise calls for violence against persons,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years.
Article 234. Hooliganism
(1) Hooliganism that is, deliberate acts, grossly violating the public order or norms of commonly accepted behavior, attended by violence or by the threat of its use, and likewise by the destruction or damage of other people’s property,
shall be punishable by a fine in the amount of up to one hundred minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred twenty to one hundred eighty hours, or arrest for a term of up to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) Hooliganism:
1) committed by a group of persons;
2) committed by a group of persons in a preliminary conspiracy;
3) attended by humiliation of minor, elderly or a person in a feeble condition;
4) attended by deliberate destruction or damage of somebody else’s property that inflicted substantial damage,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to
five years.
(3) Hooliganism, that is:
1) committed repeatedly;
2) committed with the use or threat of use of arms or objects used as arms;
3) connected with resistance to a representative of authority or to any other person who fulfills the duty of protecting the public order or who prevents violation of the public order,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of four to seven years.
Article 235. Vandalism
The defacement of buildings and other structures, grossly insulting the public morality, the infliction of damage to property in public transport or in other public places,
shall be punishable with a fine in the amount of up to one hundred minimum wages or public works for a term of one hundred twenty to one hundred eighty hours or arrest for a term of up to six months.
Article 236. Violation of Safety Rules During Mining, Building, Highly Explosive and Other Activities
Violation of safety rules during mining, building or any other activities,
if this has involved by negligence the infliction of grave injury or
injury
of average gravity to someone's health,
(1) Violation of safety rules during mining, building or highly explosive activities, if this has involved by negligence the infliction of grave injury or injury of average gravity to someone’s health,
shall be punishable with a fine in the amount of up to one hundred
minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same act, that has entailed by negligence the death of a
person or any other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term up to five years, with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activities for a term up to three years.
Article 237. Violation of the Rules for Record-keeping, Storage, Carriage, and Use of Explosive Materials, Highly Inflammable Substances, and Pyrotechnical Articles
Violation of the rules for record-keeping, storage, carriage and use of explosive materials, highly inflammable substances, and pyrotechnical articles, and also illegal transportation of these substances and materials by post or as luggage, if these deeds have
involved, by negligence, grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three to five years.
Article 238. Violation of Fire Safety Rules
(1) Violation of fire safety rules, committed by a person charged with their observance, if this has involved by negligence the infliction of moderate injury or injury of average grave harm to human health,
shall be punishable with a fine in the amount of up to fifty minimum monthly wages or by public works for a term from one hundred twenty to
one hundred eighty hours, or by deprivation of liberty for a term of up
to two years.
(2) The same deed which has entailed by negligence the death of a person, or any other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from two to eight years.
Article 239. Illegal Treatment of Nuclear Materials or Radioactive
Substances
(1) Illegal acquisition, storage, use, transfer, sale or destruction of nuclear materials or radioactive substances
shall be punishable by arrest for a term of up to six months or by
deprivation of liberty for a term up to three years.
(2) The same acts, which have involved by negligence the death of a person or any other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three to seven years.
Article 240. Stealing or extortion of Nuclear Materials or
Radioactive Substances
(1) Stealing or extortion of nuclear materials or radioactive substances,
shall be punishable by a fine in the amount of seven hundred to one thousand minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to five years.
(2) The same acts committed:
1) repeatedly;
2) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
3) by a person through his official position;
4) with the use of violence with endangering human life or health,
or with the threat of applying such violence,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from four to seven years with confiscation of property of without such confiscation.
(3) Stealing or extortion of radioactive materials committed with the use of violence endangering human life or health, or by an organized group or criminal community or by a person convicted two or more times for stealing or extortion,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from five
to ten years with confiscation of property.
Article 241. Illegal Acquisition, Transfer, Sale, Storage, Transportation, or Bearing of Firearms, Ammunition, Explosives, and Explosive Devices
(1) Illegal acquisition, transfer, sale, storage, transportation, or bearing of firearms (except for smooth-bores), ammunition, explosives, or explosive devices,
shall be punishable with a fine in the amount of two hundred to five
hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same acts committed by a group of persons in a preliminary conspiracy, or repeatedly,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from two to six years.
(3) Acts stipulated by the first or second part of this Article, and
committed by an organized group,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three to eight years.
(4) Illegal acquisition, sale, or bearing of gas arms, cold steel weapons, including missile weapons,
shall be punishable by a fine in the amount of up to one hundred
minimum monthly wages or by public works for a term from one hundred eighty to two hundred forty hours, or by arrest for a term of up to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Note. A person who has on his own free will handed in the objects referred to in this Article shall be relieved from criminal responsibility, unless his actions contain a different corpus delicti.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of March 12, 2002, # 36) Article 242. Illegal Manufacture or Repair of Weapons
(1) Illegal manufacture or repair of firearms, and likewise illegal manufacture of ammunition, explosives, or self-made explosive devices,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same acts committed:
1) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
2) repeatedly;
3) by an organized group
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from two to five years.
(3) Illegal manufacture of gas arms, cold steel weapons, including
missile weapons,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term from four to six months.
Note. A person who has of his own free will handed in the objects referred to in this Article shall be released from criminal responsibility, unless his actions contain a different corpus delicti.
Article 243. Careless Keeping of Arms
Careless keeping of firearms, creating the possibility of their use by another person, if this entails grave consequences,
shall be punishable by arrest for a term of up to six months or by deprivation of liberty for a term of up to one year.
Article 244. Improper Discharge of the Duties of Protecting Arms, Ammunition, Explosives, and Explosive Devices
Improper discharge of his duties by a person entrusted with the protection of firearms, ammunition, or explosives, if this has entailed their stealing or destruction or the onset of other grave consequences,
shall be punishable by arrest for a term from three to six months or
by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 245. Stealing or Extortion of Arms, Ammunition, Explosives, (1) Stealing or extortion of arms, ammunition, or explosives,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three
to seven years.
(2) Acts provided for in the first part of this Article, if they have been committed:
1) by a person, who was entrusted with firearms, ammunition or explosives, in connection with his office position or under his protection;
2) repeatedly or by a person who was convicted of stealing or extortion;
3) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
4) by an organized group,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from seven to twelve years with confiscation of property.
(3) Acts provided for in the first and second part of the present Article, if they were committed with the use of violence posing danger to human life or health, or by criminal community,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from eight
to fifteen years with confiscation of property.
MORALITY
CHAPTER 25. CRIMES AGAINST HUMAN HEALTH AND PUBLIC
Article 246. Illegal Making, Acquisition, Storage, Transportation, or Sending of Narcotic Drugs or Psychotropic Substances Without the Purpose of Sale
(1) Illegal making, acquisition, storage, transportation or sending of narcotic drugs or psychotropic substances without the purpose of sale,
shall be punishable by a fine in the amount of up to fifty minimum
monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same deeds committed repeatedly by a person who was earlier
convicted for any crime related to the drugs,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three to eight years.
(3) The deeds enumerated in the first or second parts of the present
Article, if their objects have been narcotic drugs in a large quantity, shall be punishable by deprivation of liberty for a term from eight
to fifteen years with confiscation of property or without such confiscation.
Note. A person who has handed in narcotic drugs or psychotropic
substances on his own free will shall be released from criminal responsibility for acquisition, storage, transportation or sending of narcotic drugs or substances.
Large quantity of narcotic drugs and psychotropic substances within the meaning of the present Article, as well as in other articles of the present Code shall be defined by a List of Narcotic Drugs, Psychotropic and Large scale of narcotic drugs, psychotropic and strong substances with indication of their small, large and especially large quantities revealed in illegal trafficking or storage, approved by the appropriate authorized body pursuant to the Law of the Kyrgyz Republic “On Narcotic Drugs, Psychotropic Substances and Precursors”.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of July 26, 2004, # 99)
Article 247. Illegal Making, Acquisition, Storage, Transportation, Sending of Narcotic Drugs, Psychotropic Substances or Precursors For the Purpose of Sale or Sale Thereof
(1) Illegal making, acquisition, storage, transportation, sending of narcotic drugs, psychotropic substances or precursors, as well as illegal sale thereof,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from five to ten years with confiscation of property.
(2) The same deeds committed by a group of persons in a preliminary conspiracy or by person who has earlier committed any crime connected with the narcotic drugs, psychotropic substances or precursors, and likewise if narcotic drugs, psychotropic substances or precursors in large quantity have been the objects of the above actions,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of ten to fifteen years with confiscation of property.
(3) The deeds envisaged in the first and second parts of the present
Article, if committed by an organized group,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from
fifteen to twenty years with confiscation of property.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of March 12, 2002, # 36).
Article 248. Stealing or Possession of Narcotic Drugs or
Psychotropic Substances
(1) Illegal possession of narcotic drugs or psychotropic substances committed by stealing or extortion,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to
seven years with confiscation of property or without such confiscation. (2) The same act committed:
1) repeatedly or by a person who was previously convicted for
stealing or extortion;
2) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
3) by a person who has been entrusted narcotic drugs or psychotropic substances in connection with his official position or under his supervision,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of six to ten years with confiscation of property.
(3) The act envisaged in the first part of the present Article, if
committed by an organized group,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of seven to twelve years with confiscation of property.
(4) The acts stipulated by the first, second and third parts of the present Article, committed by a criminal group,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of twelve to twenty years with confiscation of property.
Article 249. Inducement to Use Narcotic Drugs or Psychotropic
Substances
(1) Inducement to use narcotic drugs or psychotropic substances, shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three
to five years.
(2) The same deed committed:
1) repeatedly;
2) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
3) in respect to an obvious minor, or in respect of two and more persons;
4) with the use of violence of with the threat of its use,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from five to seven years.
(3) The deeds stipulated by the first and second parts of the
present Article, if they have been committed by an organized group or have involved by negligence the death of the victim or any other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from seven to twelve years.
Article 250. Sowing or Cultivation of Plants Containing Narcotic
Substances
(1) Sowing or cultivation of illicit plants containing narcotic substances,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to three hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term from two to five minimum monthly wages with confiscation of property or without such confiscation.
(2) The same deeds committed repeatedly, by a group of persons in a preliminary conspiracy or by a person who has committed earlier a crime connected with the narcotic drugs,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three to eight years with confiscation of property.
Article 251. Violation of the Rules for the Production and Legal
Turnover of Narcotic Drugs, Psychotropic Substances or Precursors
(1) Violation of the rules for the production and legal turnover of narcotic drugs, psychotropic substances or precursors if this deed entailed their loss or any other grave consequences,
shall be punishable by a fine in the amount from one hundred to two hundred minimum monthly wages for a term of up to three years.
(2) The same deed committed repeatedly or by a person who was
earlier convicted for committing any crimes connected with narcotic drugs, psychotropic substances or precursors,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three
to seven years.
Article 252. Organization or Maintenance of Dens for Consuming
Narcotic or Psychotropic Substances
(1) Organization or maintenance of dens for consuming narcotic or psychotropic substances or provision of the dens for the same purposes,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to five years with confiscation of property or without such confiscation.
(2) The same deeds, committed:
1) repeatedly;
2) by a group of persons in a preliminary conspiracy,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from five
to seven years with confiscation of property.
Article 253. Illegal Issue or Forgery of Prescriptions or Other
Documents Entitling Persons to Obtain Narcotic or Psychotropic Substances
Illegal issue or forgery of prescriptions or any other documents that entitle a person to obtain narcotic or psychotropic substances,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to
two years with disqualification to hold specified offices or to engage in
specified activity for a term of up to three years or without such disqualification.
Article 254. Illegal Traffic in Potent and Toxic Substances for the
Purpose of Sale
(1) Illegal making, processing, acquisition, storage, transportation, or sending for the purpose of sale, and likewise illegal marketing of potent or toxic substances, which are not narcotic drugs or psychotropic substances, or illegal manufacture of equipment for making or processing such substances,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years with confiscation of property or without such confiscation.
(2) The same deeds committed by a group of persons in a preliminary conspiracy or repeatedly,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from two to
five years with confiscation of property.
(3) The deeds stipulated in the first or second part of the present
Article, if committed by an organized group or on a large scale,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from four to eight years with confiscation of property.
(4) Violation of the rules for production, acquisition, storage,
record-keeping, issue, transportation, or sending of potent or toxic
substances, if this has entailed through negligence their theft or the infliction of any substantial harm,
shall be punishable by a fine in the amount from two hundred to five
hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years with disqualification to hold specified office or to engage in specified activity for a term of up to three years or without such disqualification.
Article 255. Illegal Production and Sale of Medicine, Medical Goods and Equipment, Products of Medical and Prophylactic Nutrition and Food Supplements
(1) Illegal production and sale of medicine, diagnostic, prophylactic goods, medical cosmetics, medical equipment and good supplements, if this activities resulted through negligence in infliction of damage to human health,
shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred twenty to one hundred eighty hours, or by arrest for a term of up to six months or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same acts that caused through negligence the death of a victim,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to five years.
Article 256. Violation of Sanitary and Epidemiological Rules
(1) Violation of sanitary and epidemiological rules which has resulted in, by negligence, mass diseases or poisoning of people,
shall be punishable with a fine in the amount of up to one hundred minimum monthly wage or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same deed if entailed grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from two to five years with disqualification to hold specified offices or to engage
in specified activity for a term of up to three years or without such
disqualification.
Article 257. Concealment or Distortion of Information About
Circumstances Endangering Human Life or Health
(1) Concealment or distortion of information about developments, facts, or phenomena endangering human life or health, or the environment, committed by a person who is duty-bound to supply the population with
such information,
shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to seven hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
(2) The same acts, if they are committed by a person holding a post in the government, and likewise by the head of a local self-government body, if such acts have inflicted harm to man's health or have resulted other grave consequences,
shall be punishable by a fine in the amount of seven hundred to one
thousand minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of
up to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 258. Production, Storage, Carriage or Sale of Goods and Products, Fulfillment of Works or Rendering of Services Which Do Not Meet Safety Standards
(1) Production or sale of goods, fulfillment of works or rendering of services which do not meet standards of safety to lives or health of consumers as well as wrongful issue or use of an official document which certifies compliance of the said goods, works or services to safety standards, if these acts, by negligence, inflicted harm to a man’s health,
shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to seven hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same acts, if they:
1) have been committed in respect of goods, works, or services intended for children under six years of age;
2) have entailed by negligence serious damage to health of two or over persons;
3) have entailed by negligence death of a person,
shall be punishable by a fine in the amount of seven hundred to one thousand minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to five years.
(3) Deeds stipulated by the first or second parts of the present Article, which have entailed by negligence the death of two or over persons,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of four to ten years.
Article 259. Organization of an Association Infringing upon the
Liberties and Rights of Individuals
(1) Creation of a religious or public association whose activity is fraught with violence against individuals or with the infliction of injury to their health, or with inducement of individuals to refuse to discharge their civil duties or to commit other unlawful deeds, and likewise operation of such an association,
shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) Participation in the activity of said association, and also promotion of deeds provided for by the first part of the present Article,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to three hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 260. Involvement in Prostitution
(1) Involvement in prostitution by means of applying violence or the threat of its use, blackmail, destroying or damaging property, or by
means of fraud,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same deed committed by an organized group,
shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term from three to five years.
Article 261. Organization or Maintenance of Hangouts for
Prostitution Organization
Organization or maintenance of hangouts for prostitution,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to three
hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term from two to five years with confiscation of property.
Article 262. Illegal Distribution of Pornographic Materials or
Objects
Illegal making for the purpose of sale, dissemination or advertising, of pornographic works, printing, pictures, or any other pornographic objects, and likewise illegal trade in these objects or storage for the purpose of sale,
shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to three hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years with confiscation of property or without such confiscation.
Article 263. Outrages upon Bodies of the Deceased and Their Burial
Places
(1) Outrages upon the bodies of the deceased, or destruction, damage to, or desecration of burial places, gravestones, and likewise stealing
of objects from or on the grave,
shall be punishable by public works for a term from one hundred
eighty to two hundred hours or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same acts committed:
1) by a group of persons;
2) repeatedly,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to
five years.
Article 264. Cruelty to Animals
Cruelty to animals that has involved their death or injury
shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred
minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred twenty or one hundred fifty hours, or by arrest for a term of up to six months.
CHAPTER 26. ENVIRONMENTAL CRIMES
Article 265. Violation of the Rules for Environmental Protection
During the Performance of Works
Violation of the rules for environmental protection during the designing, placement, building, commissioning, or operation of industrial, agricultural, scientific, or other facilities by persons responsible for the observance of these rules, if this has involved a substantial change in the radioactive background, the infliction of injury to human health, mass-scale injury to animals, or any other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three
to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 266. Violation of the Rules for Managing Environmentally
Hazardous Substances and Waste
(1) Production, dumping or utilization of radioactive, bacteriological, chemical substances and wastes with the violation of the established rules, if these acts have created a threat of infliction of substantial harm on human health or the environment,
shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same acts, which have involved the pollution, poisoning, or contamination of the environment, the infliction of harm on human health or mass-scale injury to animals, and likewise acts committed in a zone of ecological distress or in a zone of ecological emergency,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term from three to five years.
(3) Deeds provided for by the first or second part of the present Article, and entailing by negligence the death of a man or mass disease inflection of people,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to eight years.
Article 267. Violation of Safety Rules in Dealing with
Microbiological or Other Biological Agents or Toxins
(1) Violation of safety rules in dealing with microbiological or any other biological or agents or toxins, if this has involved the infliction of injury to human health, the spread of epidemics or epizootic, or any other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same act that has entailed by negligence the death of a
person,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years.
Article 268. Violation of Rules Established for Struggle with
Diseases or Plant Pests
Violation of rules established for struggle with diseases or plant pests that has entailed grave consequences, shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by
deprivation of liberty for a term of up to two years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years or without such disqualification.
Article 269. Violation of Veterinary Rules
Violation of veterinary rules which has entailed spread of epizootic, mass murrain or any other grave consequences, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years or without such
disqualification.
Article 270. Extermination or Damage of Forests and Other Objects of
Nature
(1) Extermination or damage of forests or other objects of nature, as a result of careless handling of fire or any other sources of
increased danger, shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) Extermination or damage of forests, peatbogs or other objects of nature by means of arson or any other commonly dangerous method, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years.
Article 271. Pollution of the Marine Environment
(1) Pollution or clogging up of water reservoirs (surface or subsoil waters) by sewage, manufacturing, domestic and other types of wastes and refuse which has entailed the infliction of harm to human health or other grave consequences, shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of
liberty for a term of up to three years with disqualification to hold specified officers or to engage in specified activity for a term of up to three years.
(2) The same deed which has entailed, through negligence, the death of a person, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 272. Pollution of the Atmosphere
(1) Violation of the rules for release of pollutants into the atmosphere, or violation of the operations of installations, structures, and other facilities, if these acts have resulted in pollution or any other change of the natural properties of the air, shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by disqualification to hold specified offices or to engage in
specified activity for a term of up to five years or by arrest for a term
of up to three months.
(2) The same deeds which have entailed infliction of harm of human health, shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to
five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(3) The deeds stipulated by the first or second part of the present
Article, which have caused through negligence the death of one or over persons, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to seven years.
Article 273. Deterioration of Land
(1) Poisoning, polluting, or causing any other deterioration of land through harmful products of economic and any other activity, due to the violation of the rules for dealing with fertilizers, plant growth stimulators, chemical weed-killers, any other dangerous chemical or biological substances during their storage, use, or transportation, which has entailed the infliction of harm to human health or the environment, shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to five
years.
(2) spoilage or destruction of fertile layer of the soil due to non- fulfillment of rules for land re-cultivation if this entailed their withdrawal from the agricultural circulation in the emergency ecological zone or in the area of ecological distress, shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(3) The deeds stipulated by the first or second part of the present Article which have caused through negligence the death of one or over persons, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to seven years.
Article 274. Non-Application of Measures Aimed at Liquidation of
Consequences of Environmental Violations
Evasion of conduction or improper conduction of decontaminating or other reclamation activities in the localities suffering from environmental that entailed grave consequences, shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 275. Violation of the Rules for the Protection and Use of
Subsoil
Violation of the rules for the protection and use of subsoil during the designing, site developing, building, commissioning, and operating of mining enterprises or underground structures not related to the
extraction of minerals, and likewise unauthorized building on areas of mineral deposits, if these acts have involved the infliction of considerable damage, shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to five years.
Article 276. Illegal Fishing and Hunting of Aquatic Animals
(1) Illegal catching of fish and aquatic animals, if these acts have been committed:
1) with the infliction of large damage;
2) with the use of a self-propelled transport craft, explosives,
chemicals, electric current, or any other methods of mass extermination of said aquatic animals or;
3) in their spawning places or migration routes,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or arrest for a term of up to six months or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same deed committed by a person through his official
offices, in the territory of the state preserve, game reserve or in the area of ecological distress or ecological emergency situation, or by a group of persons in a preliminary conspiracy,
shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 277. Violation of the Rules for Protecting Fish Reserves
Operation of water intake facilities and pumping mechanisms, bridge and dam building, blasting and other works in violation of the rules for protecting fish reserves, if these acts have involved mass destruction of fish or any other aquatic animals, the destruction of feed reserves, or any other grave consequences,
shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to five years.
Article 278. Illegal Hunting
(1) Illegal hunting, if this deed has been committed:
1) with infliction of large-scale damage;
2) with the use of a mechanical transport vehicle or an aircraft,
explosives, gases, or any other methods of mass-scale extermination of birds and beasts;
3) in respect of birds and beasts, the shooting of which is fully
prohibited;
4) in the territory of a preserve, game reserve, or in a zone of ecological distress or ecological emergency,
shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or arrest for a term of up to six months, or deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same deed, committed by a person through his official position, or by a group of persons in a preliminary conspiracy or by an organized group,
shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to seven hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years with disqualification to hold specified offices or to
engage in specified activity for a term of up to three years of without such disqualification.
Article 279. Illegal Felling of Trees and Shrubs
(1) Illegal felling of, and also damage to, trees and shrubs, to the point of the cessation of their growth in forests or in specially protected or green areas not included into the state forest fund, and likewise illegal felling of or damage to specially protected trees and shrubs to the point of the cessation of their growth in any places, if these acts have been committed on a large scale,
shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wages.
(2) Illegal felling, and likewise damage to trees and shrubs to the point of the cessation of their growth in forests, if these deeds:
1) have inflicted damage on a sizable scale;
2) have been committed repeatedly;
3) have been committed by a person through his official position, shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to three months.
Note: In Articles 276, 277, 278, 279 damage which exceeds by 20 times the minimum wage, established by the legislation of the Kyrgyz Republic at the time of committing a crime, and which is calculated at fixed rates, shall be deemed to be inflicted on a sizable scale; while damage that exceeds the statutory minimum wage by 100 times shall be deemed to be inflicted on a large scale.
CHAPTER 27. CRIMES AGAINST TRAFFIC SAFETY AND THE OPERATION OF TRANSPORT VEHICLES
Article 280. Violation of the Rules for Traffic Safety and Operation of the Railway, Air, or Water Transportation Systems
(1) Violation of the rules for traffic safety and operation of railway, air, sea, or river transport by a person, who by virtue of the work he performs or the post he holds is duty-bound to observe these rules, if this deed has involved, by negligence, the infliction of grave injury or injury of average gravity to human health, or the infliction of a large-scale damage,
shall be punishable by arrest for a term of up to six months or by deprivation of property for a term of up to two years with disqualification to hold specified office or to engage in specified activity for a term of up to three years or without such disqualification.
(2) The same deed, which has involved by negligence the death of a person, shall be punishable by deprivation of property for a term of up to five years.
(3) A deed, provided by the first part of the present Article, and entailing by negligence the death of several persons, shall be punishable by deprivation of property for a term of seven to fifteen years.
Note. Damage that exceeds 200 times the minimum monthly wage established by the Law of the Kyrgyz Republic at the moment of committing a crime shall be considered committed on a large scale. (as amended by
Law of the Kyrgyz Republic of March 12, 2002, # 36)
Article 281. Violation of the Rules for Traffic Safety and Operation of Transport Vehicles
(1) Violation of the rules for traffic safety and operation of transport vehicles by a person driving a transport vehicle, which has involved the infliction of grave injury or injury of average gravity to the victim’s health, shall be punishable by a fine in the amount of up to one hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years or without such disqualification.
(2) The same act, which has involved the death of a victim or
infliction of grave injury to his health, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to seven years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years or without such disqualification.
(3) The deed stipulated by the first part of the present Article and
entailing the death of several persons, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of seven to fifteen years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Note. In this Article, all types of cars, trolley-buses, tractors, and other self-propelled vehicles, motorcycles, and other mechanical transportation vehicles mean other mechanical transport vehicles.
Article 282. Incompetent Repair of Transport Vehicles, and Putting
Them into Service with Technical Defects
(1) Incompetent repair of transport vehicles, communications, warning devices, or communication facilities, or any other transport equipment, and likewise the commissioning of technically defective transport vehicles by a person responsible for the technical condition of transport vehicles, if these acts have entailed, by negligence, the infliction of grave injury or injury of average gravity to human health, or the infliction of large-scale damage, shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six months.
(2) The same acts, which have involved by negligence the death of a
person, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to four years.
(3) Acts provided for in the first part of the present Article, and
entailing by negligence the death of two or more persons, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of four to ten years.
Article 283. Putting out of Commission Transport Vehicles or
Communications
(1) Destruction, damage, or putting out of commission transport vehicles, warning devices, communications or communications facilities, or any other transport equipment, and likewise blocking transport communications, if these acts have involved, by negligence, the
infliction of grave injury or injury of average gravity to human health, or the infliction of large-scale damage, shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wages or by
deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same acts, which have caused by negligence the death of a person, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to five years.
(3) The acts provided for in the first part of the present Article entailing by negligence the death of two or more persons, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to ten years.
Article 284. Admissibility to Driving a Motor Vehicle of a Person in the State of Intoxication
Admissibility of a person in the state of alcohol, narcotic or any other intoxication to driving a motor vehicle by a person responsible for exploitation of the given vehicle, if this entailed consequences stipulated in Article 281 of the present Code, shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 285. Violation of the Rules for the Safe Work of Transport
(1) Violation by a passenger, pedestrian, or any other traffic participant of the rules for traffic safety and operation of transport vehicles, if this deed has involved by negligence the infliction of grave injury or injury of average gravity to human health, shall be punishable by a fine in the amount of up to fifty minimum monthly wages or arrest
for a term of up to three months.
(2) The same deed, which has involved by negligence the death of one or more persons, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years.
Article 286. Violation of Safety Rules During the Construction, Operation, or Repair of Trunk Pipelines
(1) Violation of safety rules during the construction, operation, or repair of trunk pipelines, if this act has involved by negligence the infliction of grave injury or injury of average gravity to human health, or the infliction of large-scale damage, shall be punishable by arrest for a term of three to six months or by deprivation of liberty for a term of up to two years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity or without such disqualification.
(2) The same act, which has entailed by negligence the death of a person, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
(3) The act provided for in the first part of the present Article, and entailing by negligence the death of two or more persons, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of four to ten years.
Article 287. Violation of the Rules for Automobile Road Use and
Protection Thereof
(1) Violation of the rules for use of automobile roads and their protection, that is construction, repair without due permit of
underground or ground-based communications on automobile roads and in the right-of-way, non-observance of the established conditions and terms for carrying out the above works, arbitrary building of arches, fences, crossing gates or other facilities, storage of materials and other
objects on the roads, destruction of roadway that entailed through negligence infliction of grave or average grave damage to the health of a victim, shall be punishable by a fine in the amount of up to one hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months.
(2) The same act caused the death of a person,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to
five years.
(3) The same act that entailed:
1) death of two or more persons;
2) other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to ten years.
Article 288. Violation of the Rules for International Flights
Non-observance of routes, landing places, air gate-ways, flight altitudes, or any other violation of the rules of international flights, shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wages or by disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to five years.
CHAPTER 28. CRIMES IN THE SPHERE OF COMPUTER INFORMATION Article 289. Illegal Access to Computer Information
(1) Illegal accessing of legally-protected computer information, that is, information on machine-readable media, in computers, computer systems, and their networks, if this deed has involved the destruction, blocking, modification, or copying of information, or the disruption of the work of the computers, computer systems, or their networks, shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to three hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same deed, committed by a group of persons in a preliminary
conspiracy or by an organized group, or by a person through his official position, and likewise by a person who has access to computers, computer systems, or their networks, shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by arrest for a
term of three to six months or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
Article 290. Creation, Use, and Dissemination of Harmful Computer
Viruses
(1) Creation of computer viruses for the introduction of changes to existing programs, which knowingly leads to the unsanctioned destruction, blocking, modification, or copying of information, the disruption of the
work of computers, computer systems, or their networks, and also the use or dissemination of such viruses or machine-readable media with such viruses, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years with a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages.
(2) The same acts, which have involved by negligence grave
consequences, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to seven years.
Article 291. Violation of Rules for the Operation of Computers, Computer Systems, or Their Networks
(1) Violation of rules for the operation of computers, computer systems, or their networks by a person who has access to computers, computer systems, or their networks, which has involved the destruction, blocking, or modification of legally-protected computer information, if this act has inflicted substantial damage, shall be punishable by disqualification to hold specific office or to engage in specified activity for a term of up to five years.
(2) The same deed which have involved by negligence grave consequences, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to four years.
SECTION X. CRIMES AGAINST STATE POWER
CHAPTER 29. CRIMES AGAINST THE FUNDAMENTALS OF THE CONSTITUTIONAL SYSTEM AND STATE SECURITY
Article 292. High Treason
High treason, that is disclosure of state secrets, or any
other assistance rendered to a foreign State or foreign organization in hostile activities to the detriment of the external security of the Kyrgyz Republic, committed by a citizen of the Kyrgyz Republic, shall be punishable by deprivation of liberty for a term from twelve to twenty years with confiscation of property.
Note. A person who has committed crimes stipulated in the present Article, or by Articles 293 and 295 of the Code, shall be relieved from criminal responsibility if he has facilitated the prevention of further damage to the interests of the Kyrgyz Republic by informing the governmental authorities of his own free will and in due time, or in any other way, if his actions contain no other corpus delicti.
Article 293. Espionage
Transfer, and also collection, theft, or keeping for the purpose of transfer to a foreign state, a foreign organization, or their representatives of information constituting a state secret, and also transfer or collection of other information under the order of a foreign
intelligence service, to the detriment of the external security of the Kyrgyz Republic, if these deeds have been committed by a foreign national or a stateless person, shall be punishable by deprivation of liberty for
a term of ten to twenty years with confiscation of property.
Article 294. Encroachment on the Life of a Statesman or a Public
Figure
Encroachment on the life of a statesman or a public figure, committed for the purpose of terminating his government or any other political activity, or out of revenge for such activity (a terrorist
act), shall be punishable by deprivation of liberty for a term of fifteen to twenty years with confiscation of property. (as amended by Law of the Kyrgyz Republic of march 23, 2004, # 46)
Power
Article 295. Forcible Seizure of Power or Forcible Retention of
Forcible seizure of power or forcible retention of power in contravention of the Constitution of the Kyrgyz Republic, and likewise the same actions aimed at the forcible change of the constitutional system of the Kyrgyz Republic, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of twelve to twenty years.
Article 296. Armed Rebellion
Organization of an armed rebellion or active participation in it for the purpose of overthrowing or forcibly changing the constitutional system of the Kyrgyz Republic, or of breaching the territorial integrity of the Kyrgyz Republic, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of twelve to twenty years.
Article 297. Public Appeals for a Forcible Change of the
Constitutional System of the Kyrgyz Republic
(1) Public appeals for a forcible seizure of state power, or for a forcible change of the constitutional system, shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six years, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same acts, committed with the use of the mass media, shall
be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Article 298. Sabotage
Perpetration of an explosion, arson, or of any other actions aimed at the destruction or damage of enterprises, structures, communications and communication facilities, or vital supply facilities for the population, with the aim of subverting the economic security or the defense capacity or for the purpose of destabilization of the activities of the state bodies or public and political situation of the Kyrgyz Republic, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of fifteen to twenty years with confiscation of property.
Article 299. Incitement of National, Racial, or Religious Enmity
(1) Actions aimed at the incitement of national, racial, or religious enmity, abasement of human dignity, and also propaganda of the exceptionality, superiority, or inferiority of individuals by their attitude to religion, national, or racial belonging, if these acts have been committed in public or with the use of mass media, shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to five hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months, or by deprivation of liberty for a term of one to three years.
(2) The same acts committed:
1) with the use of violence or with the threat of its use;
2) by a person through his official position;
3) by an organized group,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to five years.
Article 300. Disclosure of a State Secret
(1) Disclosure of information comprising a state secret, by a person to whom it has been entrusted or to whom it has become known through his office or work, if this information has become the property of other persons, in the absence of the characteristic features of high treason or espionage, shall be punishable by deprivation of liberty with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to five years, or by arrest for a term of p to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same deed, which has involved grave consequences, shall
be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years.
Article 301. Loss of Documents Containing State Secrets
(1) Violation by a person who has access to state secrets of the rules for dealing with documents containing state secrets, and with objects, information about which comprises a state secret, if this has involved by negligence their loss, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
(2) The same act which has involved grave consequences, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 302. Transfer of Data Constituting Official Secret or
Collection Thereof for the Purpose of Transfer to Foreign Organizations
(1) Transfer of economic, scientific and technical or other data, constituting official secret or collection thereof for the purpose of transfer to foreign organizations or their representatives by a person, who has been entrusted access to the above data through his official position or at work or by any other way, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same acts that inflicted large property damage to state or public organizations, or caused grave consequences, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to eight years.
CHAPTER 30. MALFEASANCE Article 303. Corruption
(1) Corruption is deliberate actions, that is creation of
sustainable illegal connection of one or several functionaries possessing relevant authorities with certain persons or groupings for the purpose of illegal receiving of material and any other benefits, as well as granting such benefits to individuals and legal entities that threaten the interests of the society and the state,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of eight to
fifteen years with confiscation of property and disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
(2)The same acts committed in the interests of an organized group, criminal group or entailing other grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of fifteen
to twenty years with confiscation of property and disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 304. Abuse of Official Powers
(1) Use by an official of his powers, contrary to the interests of the civil service, if this deed has involved a substantial violation of the rights and lawful interests of individuals or organizations, or the legally-protected interests of the society or the State, shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of three to five years with confiscation of property or without such confiscation.
(2) The same deed committed out of mercenary and benefits for himself or for other persons, and out of personal interest, shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of three to six years with confiscation of property or without such confiscation.
(3) Deed provided for in the second part of the present Article:
1) entailing especially large damage;
2) committed in the interests of an organized group or criminal community;
3) committed by an official holding public office,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to eight years with confiscation of property or without such confiscation.
(4) The deeds stipulated by the second and third parts of the
present Article, if committed repeatedly or entailing grave consequences, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of eight to fifteen years with confiscation of property.
Note. 1. Persons who discharge the functions of a representative of government on a permanent or temporary basis, or by special authority, or who perform organizing and regulative, administrative, and economic,
controlling and review functions in state bodies, local self-government bodies, governmental and municipal institutions, and also in the Armed Forces of the Kyrgyz Republic, in other military formations are deemed to be officials in the Articles of the present Chapter.
2. Persons holding offices established by the Constitution of the Kyrgyz Republic, by constitutional laws of the Kyrgyz Republic for the direct exercise of the powers of state bodies are understood in the Articles of the present Code as being persons holding government posts.
3. Civil servants and local self-government employees who are not
included into the category of officials shall bear criminal responsibility under the relevant Articles of the present Chapter.
Article 304-1. Conduction of Illegal Inspections by a Functionary of a State Controlling Body
1) Conduction by a functionary of the state controlling body of illegal inspections, if these inspections entailed violation of rights and legal interests of individuals and legal entities,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two
hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty of one to three years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years or without such disqualification.
2) The same act committed for personal gain and benefits, as well as for other persons’ interest and personal interest,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three
years or by deprivation of liberty for a term of three to five years with confiscation of property or without such confiscation.
3) The act envisaged in the second part of the present Article,
committed repeatedly or entailing grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of six to ten years with confiscation of property.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of August 5, 2003, # 192).
Article 305. Exceeding Official Powers
(1) Commission by an official of actions which transcend the limits of his powers and which involve a substantial violation of the rights and lawful interests of individuals or organizations, or the legally- protected interests of society and the State, shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to five years, or by deprivation of liberty for a term of up to four years.
(2) The same acts committed:
1) in the interests of an organized group or criminal community;
2) by a person holding government post;
3) with the use of violence or threat of its use;
4) with the use of weapons or special means;
5) entailing grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of four to
eight years with confiscation of property or without such confiscation
with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 305-1. Torture
Deliberate infliction of physical or mental suffering to any person for the purpose of obtaining information or confession for the person, punishing him for committed act or for the act in commission of which the person is suspected, as well as for the purpose of intimidating and compelling the person to commit certain actions, if these acts are committed by a functionary or any other person with the knowledge or consent of a functionary,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to
five years with disqualification to hold specified offices for a term of one to three years or without such disqualification.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of November 15, 2003, #
223)
Article 305-2. Violation of Land Legislation of the Kyrgyz Republic
Transfer of state- or municipality-owned land by a functionary into the property or temporary use by individuals and legal entities in violation of the land legislation of the Kyrgyz Republic,
Shall be punishable by a fine in the amount of fifty to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Note. In the present Article a functionary shall be considered an official of the relevant authorized bodies regulating land relations.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of March 7, 2004, # 17)
Article 306. Signing a Contract and Carrying out State Procurement in Contravention to the Interests of the Kyrgyz Republic
(1) Signing by a functionary contract unfavorable for the state, and likewise carrying out state procurement that entailed damage on a large scale,
Shall be punishable by a fine in the amount of seven hundred to one thousand of minimum monthly wages with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three
years or by deprivation of liberty for a term of three to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
(2) The same acts committed:
1) repeatedly;
2) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
3) in the interest of an organized group,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to
eight years with confiscation of property.
Article 307. Illegal Use of Official Position during Privatizing, Tax, Customs or Licensing Activities
(1) Use by a functionary of his official position, that is transfer of objects that are not subject to privatization into someone’s property,
or under-declaration of taxes, customs payments or cost of privatized objects, as well as illegal exemption from taxes or customs payments, or illegal issuance of a license,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages with disqualification to hold specified positions or to engage in specified activity for a term of up to three years or by deprivation of liberty for a term of up to five years.
(2) The same acts committed by a group of persons in a preliminary conspiracy or caused large damage,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to eight years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 308. Illegal Use of Budgetary Funds
Illegal use of budgetary funds by a functionary that inflicted damage to public or state interests,
Shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to one thousand minimum monthly wages with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three
years or by deprivation of liberty for a term of five to eight years with confiscation of property.
Article 309. Illegal Participation in Business Activity
The establishment of an organization carrying out business activity, by a functionary, or participation in the management of such an organization in person or through a confident contrary to the ban established by the law, if these deeds are connected with the granting to such an organization of benefits and advantages, or with patronage in a different form, shall be punishable by disqualification to hold specified offices or to engage specified activity for a term of up to five years with a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six months or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 310. Bribe-taking (remuneration)
(1) Bribe-taking by a functionary, in person or through an intermediary, in the form of money, securities, or other assets or property benefits, not stipulated before, for actions (inaction) in favor of a bribe-giver or the persons he represents, if the functionary then takes actions (inaction) which are part and parcel of the functionary's official powers, or if the latter, by virtue of his official position may further such actions (inaction), shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
(2) The acts envisaged in the first part of the present Article, if
it has been committed:
1) by an official holding government post;
2) repeatedly;
3) on a large scale;
4) for illegal action (inaction),
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to eight years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years with confiscation
of property.
Note. A sum of money, the value of securities, other assets, or
property benefits exceeding 200 minimum monthly wages, established by the legislation of the Kyrgyz Republic at the time of committing a crime, shall be deemed by a bribe on a large scale.
Article 311. Bribe-taking (graft)
(1) Bribe-taking by a functionary, in person or through an intermediary, in the form of money, securities, or other assets or property benefits, stipulated before, for actions (inaction) in favor of
a bribe-giver or the persons he represents, if the functionary then takes
actions (inaction) which are part and parcel of the functionary's
official powers, or if the latter, by virtue of his official position may further such actions (inaction), and likewise for general patronage, connivance at work, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to eight years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three
years with confiscation of property. (2) The same act committed:
1) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
2) by an organized group;
3) by a functionary holding a responsible post;
4) repeatedly;
5) on a large scale,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of seven to twelve years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years with confiscation
of property.
Article 312. Receipt of Bribes for Bestowal of a Post
(1) Receipt of a bribe by a functionary in person or through a mediator for bestowal of a post within the civil service system,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to eight years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years and confiscation of property.
(2) The same act committed:
1) repeatedly;
2) on a large scale;
3) by an official occupying a responsible post,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of eight to
fifteen years with disqualification to hold specified officers or to engage in specified activity for a term of up to three years and with confiscation of property.
Article 313. Extortion of Bribes
(1) Extortion of a bribe, that is, demand by an official of a bribe for taking or failure to take action (inaction) in the interest of a bribe-giver, and likewise placing a person in conditions compelling to
give bribe in order to prevent infliction of harmful consequences to his legally protected interests,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of ten to
fifteen years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years with confiscation of property.
(2) Extortion of a bribe committed:
1) repeatedly;
2) on a large scale;
3) by an official occupying responsible post,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of twelve to twenty years with confiscation of property.
Article 314. Bribe-giving
(1) Bribe-giving to a functionary, in person or through a mediator, shall be punishable by arrest for a term of three of six months or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same act committed:
1) repeatedly;
2) on a large scale;
3) in the interest of an organized group, as well as giving a bribe
for committing knowingly illegal action (inaction), shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to eight years.
Note 1. Mediator-accomplice shall be recognized a person who
contributed to achievement and implementation of an agreement on receiving or giving bribes to another person.
2. A person, who is a mediator-accomplice in receiving or giving
bribe to another person shall be released from criminal liability if he has informed on his own free will the body authorized to institute criminal proceedings about the fact of bribe-giving.
3. A person, who has given a bribe shall be released from criminal
liability if a functionary extorted the bribe from the bribe-giver or if the person has informed of his own free will the body possessing the right to institute criminal proceedings about the fact of bribe-giving.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of February 13, 2006, #
57)
Article 315. Official Forgery
Official forgery, that is, the introduction of known false information into official documents by a functionary, and also by a civil servant or a local self-government employee, and likewise the
introduction of corrections into said documents distorting their actual
content, if these acts have been committed due to mercenary or any other personal interests,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years or by deprivation of liberty for a term of up to two years with
disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 316. Neglect of Duty
(1) Neglect of duty, that is, the non-discharge or improper discharge by a functionary of his duties due to a dishonest and careless attitude to civil service, if this has involved the substantial breach of the rights and lawful interests of individuals or organizations, or of
the legally-protected interests of society and the State,
shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months.
(2) The same act caused by negligence a death of a person, Inflicted large damage or any other grave consequences,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to
five years.
CHAPTER 31. CRIMES AGAINST THE ADMINISTRATOIN OF JUSTICE Article 317. Obstruction of the Administration of Justice
(1) Interference in any form in the functioning of the Court, for
the purpose of obstructing the administration of justice,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five
hundred minimum monthly wages with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years or by arrest for a term of three to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) A deed stipulated by the first part of the present Article, committed by a person by using his official position,
Shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to one thousand of minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 318. Obstruction of the Preliminary Investigation
(1) Interference in any form in the activity of a procurator, investigator, and a person conducting inquests for the purpose of obstructing the comprehensive, full, and objective investigation of a case,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six months.
(2) A deed envisaged in the first part of the present Article committed by a person using his official position,
Shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to one thousand minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 318-1. Obstruction of the Professional Activity of a Defense
Counselor
(1) Obstruction in any form of the fulfillment of rights and discharge of duties of a defense counselor stipulated by Article 48 of the Criminal Procedures Code of the Kyrgyz Republic,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six months.
(2) A deed stipulated by the first part of the present Article committed by a person using his official position,
Shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to one thousand minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of October 16, 2002, #
141)
Article 319. Encroachment on the Life of a Person Administering
Justice or Engaged in a Preliminary Investigation
Encroachment on the life of a judge, juror, or any other person participating in the administration of justice, of a procurator, investigator, a person conducting inquest, a defense lawyer, an expert, an officer of justice, and also of their relatives, in connection with the examination of cases or materials in court, with the preliminary investigation or the execution of a court's judgment or decision, or any other judicial act, accomplished for the purpose of obstructing the lawful activity of said persons or out of revenge for such activity,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of twelve
to twenty years.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of March 23, 2004, # 46)
Article 320. Threats or Forcible Actions in Connection with the
Administration of Justice or Preliminary Investigation
(1) Threats of murder, infliction of injury to human health, or destruction or damage of property against a judge, juror, or any other person participating in the administration of justice, and also against their relatives, in connection with the examination of cases or materials in court,
Shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to seven hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same deed, committed against a procurator, investigator, a person conducting inquests, defense lawyer, expert, officer of justice, and also against their relatives, in connection with the preliminary investigation, the examination of cases or materials in court, or in connection with the execution of a court's judgment or decision, or any other judicial act,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(3) The acts envisaged by the first or second part of the present Article committed with the use of violence that provides no danger to human life or health,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
(4) The deeds envisaged in the first or second part of the present
Article and committed with the use of violence endangering the human life or health,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to
ten years.
Article 321. Contempt of Court
(1) Contempt of court, which finds expression in the insult of the trial participants,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two
hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of two to four months.
(2) The same deed, that has found its expression in the insult of a
judge or juror, participating in the justice administration,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or arrest for a term of four to six months.
Article 322. Knowingly Bringing an Innocent Person to Criminal
Liability
(1) Knowingly bringing an innocent person to criminal liability by an employee of the inquest bodies, investigation body or prosecution office,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years.
(2)The same deed joined with the accusation of a person of committing a grave or especially grave crime,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to
ten years.
Article 323. Illegal Refusal in Instituting a Criminal Case
Knowingly illegal refusal in instituting a criminal case, as well as illegal termination of criminal proceedings by a person conducting inquest, investigator, prosecutor that inflicted damage to an individual, public or state interests,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Article 324. Illegal Detention or Taking into Custody
(1) Knowingly illegal detention,
Shall be punishable by a fine in the amount of up to fifty minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to one year with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
(2) Knowingly taking into custody or keeping in custody,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(3) The acts stipulated for in the first or second part of the
present Article and entailed grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to eight years.
Article 325. Compulsion to Give Evidence
(1) Compulsion to give evidence used with regard to a suspect, defendant, victim, or witness, or coercion of an expert to make a report through the application of threats, blackmail, or other illegal actions, by an investigator or a person conducting inquests,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same act, joined with the use of violence, mockery, or torture
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to eight years.
(3) The acts stipulated for in the first and second parts of the
present Article and entailed grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of seven to twelve years.
Article 326. Falsification of Evidence
(1) Falsification of evidence in a civil case, by a person who takes part in this case or by his representative,
Shall be punishable by a fine in the amount of five hundred to eight
hundred of minimum monthly wages or by arrest for a term of two to four months.
(2) Falsification of evidence in a criminal case, by a person who
conducts inquests, an investigator, procurator, or defense lawyer, Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to
three years with disqualification to hold specified offices or to engage
in specified activity for a term of up to three years.
(3) Falsification of evidence in a criminal case about a grave or especially grave crime, and also falsification of evidence which has involved grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to seven years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years.
Article 327. Provocation of a Bribe, or Commercial Graft
Provocation of a bribe or commercial graft, that is, attempts to transfer money, securities, or other assets, or to render property- related services to a functionary or a person fulfilling managerial functions in profit-making and other organizations, without their consent, for the purpose of artificially manufacturing evidence of a crime or blackmail,
Shall be punishable by a fine the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to five years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to three years or without such disqualification.
Article 328. Knowingly Giving an Unjust Judgment, Decision, or any
Other Judicial Act
(1) Delivery by a judge (judges) of a knowingly unjust judgment, decision, or any other judicial act,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years.
(2) The same deed, related to the delivery by a court of law of an
unjust sentence of deprivation of liberty, or entailing other serious consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to ten years.
Article 329. Knowingly False Denunciation
(1) Knowingly false denunciation about a crime,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to ix months.
(2) The same deed, joined with the accusation of a person of committing a grave or especially grave crime, or with the artificial manufacturing creation of prosecution evidence,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Article 330. Knowingly False Testimony, Expert Opinion, or
Mistranslation
(1) Knowingly false testimony of a witness, a victim or an expert's opinion, and also knowing mistranslation in court, or in a preliminary investigation,
Shall be punishable by a fine in the amount of up to one hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months.
(2) The same acts, joined with the accusation of a person of the
commission of a grave or especially grave crime,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to five hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Note. A witness, victim, expert, or interpreter shall be relieved from criminal liability if prior to passing a sentence by a court or a court’s decision they on their own free will have stated that their testimony or opinion was false, or that interpretation was knowingly given wrongly in the course of an inquest, preliminary investigation, or court hearing.
Article 331. Refusal or Evasion of a Witness or a Victim to Give
Testimony
Refusal or evasion of a witness or a victim to give testimony during the court proceedings or in the course of preliminary investigation or inquest,
Shall be punishable by a fine in the amount of up to fifty minimum monthly wages.
Note. A person shall not be liable to criminal responsibility for
the refusal to give testimony against himself, his spouse, or his close relatives (parents, children, brother and sister).
Article 332. Bribery or Compulsion for Giving Testimony or for
Evading Giving Testimony, or for Mistranslating
(1) Bribery of a witness or victim to give false testimony, or of an expert to give a false opinion or false testimony, or of an interpreter
to make a mistranslation,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two
hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to three months.
(2) Compulsion of a witness or victim to give false testimony, or of
an expert to give a false opinions, or of an interpreter to make a mistranslation, and also compulsion of said persons to evade giving testimony, joined with blackmail or threat of murder, infliction of
injury to human health, or destruction or damage of the property of these persons or of their relatives,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five
hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six months or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(3) Acts provided for in the second part of the present Article, and
committed by an organized group, with the use of violence that does not endanger the lives or health of said persons,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to
five years.
(4) Acts stipulated in the first or second part of the present Article, and committed by an organized group, or with the use of violence that endangers the lives and health of said persons,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to ten years.
Article 333. Disclosure of the Data of a Preliminary Investigation
Disclosure of the data of a preliminary investigation, by a person who is warned in the statutory manner that it is impermissible to disclose this information, if this act has been committed without the consent of a procurator, investigator, or a person conducting inquests,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months.
Article 334. Disclosure of Information About Security Measures
Applicable to the Judge and Other Participants in a Criminal Trial
(1) Disclosure of information about security measures applicable to a judge or any other person who takes part in the administration of justice, officer of the court, victim, witness, or other participants in a criminal trial, or applicable to their relatives, if this act has been committed by a person to whom this information has been entrusted or to
whom this information has become known in connection with his official activity,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two
hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months.
(2) The same act caused grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Article 335. Illegal Actions Against Property Subjected to Inventory or Attachment, or Confiscation
(1)Embezzlement, alienation, concealment, or illegal transfer of assets subjected to inventory or attachment, which has been committed by a person to whom these assets were entrusted, and also the use by an
employee of a credit organization of banking operations with frozen funds
(deposits),
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) Concealment or misappropriation of property subject to confiscation under a court's judgment, and also any other evasion of the execution of the court's sentence that has come into legal force about the confiscation of the property,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five
hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years with a fine in the amount of up to fifty minimum monthly wages.
Article 336. Escape from a Place of Confinement or Custody
(1) Escape from a place of confinement, or custody, committed by a person who is serving a sentence or is imprisoned before trial,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same act committed:
1) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
2) by an organized group;
3) with the use of violence dangerous for life or health of other persons or with the threat of using such violence;
4) with the use of arms or objects used as arms,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three or eight years.
Note. A person, who on his own will returned within three-day period
for the first time to the place of confinement or into custody shall be released from criminal liability, if he has not committed a new crime or if his escape has not been connected with the acts stipulated by the second part of the present Article.
Article 337. Evasion of a Serving of Punishment in the Form of
Deprivation of Liberty
Failure to return, by a person convicted to deprivation of liberty, who is permitted to leave his place of confinement for a short time, or
who is given respite or deferral of punishment, upon the expiry of the term of departure or respite,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to
two years.
Article 338. Non-execution of a Court's Judgment, Decision, or any
Other Judicial Act
Persistent non-execution of the court's judgment, decision, or any other judicial act that has entered into legal force, and also obstruction of their execution by a representative of the authority, a civil servant, local self-government employee, and employee of state institution, commercial or any other organization,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to four hundred minimum monthly wages or by disqualification to hold specified offices or to engage in specified activity for a term of up to five years, or by arrest for a term of up to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 339. Concealment of Crimes
(1) Concealment of especially grave crimes, which was not promised in advance,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same act with respect to especially grave crime,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to four years.
Note. Note: A person shall not be liable to criminal liability for the concealment of a crime committed by his spouse or close relative, under this concealment was promised in advance.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of July 26, 2004, # 99) CHAPTER 32. CRIMES AGAINST ADMINISTRATION PROCEDURE
Article 340. Encroachment on the Life of an Officer of a Law-
enforcement Agency
Encroachment on the life of an officer of a law-enforcement body, or of a serviceman, and also of their relatives, for the purpose of obstructing the lawful activity of said persons to protect the public order and security, or out of vengeance for such activity,
shall be punishable by deprivation of liberty for a term of twelve to twenty years with confiscation of property.
(as amended by Law of the Kyrgyz Republic of March 23, 2004 # 46)
Article 341. Use of Violence Against a Representative of the
Authority
(1) Use of violence that does not endanger human life or health, or threats to use violence against a representative of the authority, or his relatives, in connection with the discharge by his official duties,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six months or by deprivation of liberty for a term of up to five years.
(2) The same acts attended by use of violence endangering the life or health of a person,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to
ten years.
Note. A public officer of a law-enforcement or controlling body, and also other public officials vested in the statutory order with regulatory powers in respect of persons who are not dependent on them by virtue of employment, shall be deemed to be a representative of the authority in this and other Articles of the present Code.
Article 342. Insult of a Representative of the Authority
Public insult of a representative of the authority during the discharge by him of his official duties, or in connection with their discharge,
Shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred
minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months.
Article 343. Arbitrary Conferment of Rank or Power of an Official
Arbitrary conferment of rank or power of an official and commission in this regard any publicly dangerous actions,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 344. Disclosure of Information About Security measures
Protecting a Public Officer of a Law-enforcement or Controlling Agency
(1) Disclosure of information about security measures protecting a public officer of a law-enforcement or controlling body, and also protecting his relatives, if this deed has been committed to obstruct his official activity,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to four hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to four months.
(2) The same deed caused grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Article 345. Disruption of Normal Activity of Penitentiary
Institutions
(1) Threats of using violence against an officer at a place of confinement or place of detention, and also against a convicted person, with a view to obstruct his reformation, or respectively, out of vengeance for the discharge by him of his public duty,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of four to
seven years.
(2) Use of violence without danger to the lives or health of the persons referred to in the first part of the present Article,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to seven years.
(3) Deeds provided for in the first or second part of the present
Article, and committed by an organized group or with the use of violence endangering human life or health,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to
ten years.
Article 346. Illegal Crossing of the State Border
(1) Illegal crossing of the protected State border of the Kyrgyz
Republic,
Shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred
minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same act committed by a group of persons in a preliminary
conspiracy, by an organized group or with the use of violence or threat of its use,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to
five years.
Note. The present Article shall not extend to cases of arrival of foreign nationals or stateless persons, for the use
of the right of political asylum.
Article 347. Acquisition or Sale of Official Documents and
Government Awards
Illegal acquisition or sale of official documents, as well as government awards of the Kyrgyz Republic, of the Union of Soviet Socialist Republics that grant rights or exempt from duties,
Shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred
minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred twenty to one hundred eight hours, or by arrest for a term of up to three
months.
Article 348. Theft, Destruction, Damage or Concealment of Documents, Stamps, Seals
(1) Theft, destruction, damage or concealment of official documents, stamps or seals committed out of mercenary or any other personal interests,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of up to six months.
(2) Theft of a passport or any other important personal document from an individual,
Shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred
minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred twenty to one hundred eighty hours, or by arrest for a term of up to three months.
Article 349. Forgery or Destruction of the Identification Number- plate of a Motor Vehicle
(1) Forgery or destruction of the identification number-plate, the number of the chassis, undercarriage, or engine, and also forgery of the state registration plate of a transport vehicle,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 350. Forgery, Manufacture, or Sale of Falsified Documents, Government Awards, Stamps, Seals, and Forms
(1) Forgery of an identification card which gives the rights or releases from duties, for the purpose of the use or sale of said document, and likewise manufacture for the same purposes or sale of falsified government awards, stamps, seals, and forms of enterprises,
Shall be punishable by a fine in the amount of up to fifty minimum
monthly wages or by public works for a term of one hundred to one hundred eighty hours, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same acts, committed repeatedly,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to four years.
(3) Use of a knowingly forged document
Shall be punishable by a fine in the amount of fifty minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred eighty to two hundred forty hours or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 351. Evasion of Military or Alternative (Reserve Training) Service
(1) Evasion of conscription in the absence of lawful grounds for release from the military service,
Shall be punishable by a fine in the amount of two hundred to five hundred minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) Evasion of performing alternative (reserve training) service, by
persons released from military service,
Shall be punishable by a fine in the amount of one hundred to two hundred minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred to two hundred forty hours or by arrest for a term of three to six months.
Article 352. Desecration upon the National Emblem of the Kyrgyz
Republic or the State Flag of the Kyrgyz Republic
Desecration upon the National emblem of the Kyrgyz Republic or the
State flag of the Kyrgyz Republic,
Shall be punishable by a fine in the amount of fifty to one hundred
minimum monthly wages or by arrest for a term of three to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to one year.
Article 353. Arbitrariness
(1) Arbitrariness, that is the unauthorized commission of actions contrary to the procedure stipulated by, whose lawfulness is contested by
another person, or state or public enterprise, institution, if such actions have inflicted substantial harm to the public interests or rights and interests of citizens protected by Law,
Shall be punishable by a fine in the amount of up to thirty minimum monthly wages or by public works for a term of one hundred twenty to one hundred eighty hours or by arrest for a term of up to three months.
(2) The same act committed with the use of violence of with the threat of using violence,
Shall be punishable by arrest for a term of four to six months or by
deprivation of liberty for a term of up to five years.
SECTION XI. CRIMES AGAINST MILITARY SERVICE CHAPTER 33. CRIMES AGAINST MILITARY SERVICE
Article 354. Concept of Crimes Against Military Service
(1) Crimes against the established order of military service, covered by the present chapter and committed by servicemen who have been drafted in the Armed Forces of the Kyrgyz Republic, works service units, other troops and military formations of the Kyrgyz Republic, and also by reservists during military training.
(2) Pursuant to the relevant articles of the present Chapter, criminal liability shall be borne by military engineers, contingent of para-military troops, where the service is equivalent to military, for crimes against the established order of military service.
(3) Criminal liability for crimes against military service, committed in wartime or in a military situation, shall be determined by the wartime legislation.
Article 355. Failure to Execute an Order
(1) Failure to execute a superior's lawful order that has been
issued according to the established procedure by a subordinate, if it has caused substantial harm to the interests of military service,
Shall be punishable by arrest for a term of up to six months or by custody in disciplinary military unit for a term of up to one year.
(2) The same act committed by a group of persons in a preliminary
conspiracy or by an organized group, and entailing grave consequences, Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to
five years.
(3) Failure to execute an order, due to a careless or dishonest attitude to military service, if it has involved grave consequences,
Shall be punishable by arrest for a term of three to six months or
by custody in disciplinary military unit for a term of up to two years.
Article 356. Resistance to a Superior or Compulsion of Another to
Violate His Duties of Military Service
(1) Resistance to a superior, and also to another person who discharges the duties of military service, or compulsion of him to violate these duties, attended by violence or by threats to use it,
Shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of one year or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same deeds committed by a group of persons in a preliminary conspiracy or by an organized group with the use of arms, or inflicted serious damage to the health or entailing other grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to seven years.
Article 357. Violent Actions Against a Superior
(1) Beating of, or any other violence against a superior, committed during the discharge of the superior's duties of military service, or in connection with the execution of these duties,
Shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of up to two years or by deprivation of liberty for a term of up to four years.
(2) The same acts committed:
1) by a group of persons;
2) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
3) by an organized group;
4) with the use of weapons;
5) with the infliction of grave injury or injury of average gravity to the health or any other grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to
eight years.
Article 358. Violation of Regulations for Mutual Relations Between
Servicemen, in the Absence of Subordinating Relations Among Them
(1) Violation of regulations for mutual relations between servicemen, in the absence of subordinating relations among them, which
is associated with debasement of human honor and dignity, or with mockery over the victim, or which is attended by violence,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to
one year.
(2) The same deed committed:
1) repeatedly;
2) with respect to several persons;
3) by a group of persons;
4) by a group of persons in a preliminary conspiracy;
5) by an organized group;
6) with the use of weapons;
7) with the infliction of average gravity injury to the health of a
victim,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years.
(3) The deeds stipulated by the first or second part of the present
Article and entailing grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to
ten years.
Article 359. Unauthorized Abandonment of a Military Unit or a Place of Military Service
(1) Unauthorized abandonment of a military unit or a place of military service, and likewise failure to appear for service without
valid reasons in case of discharge from a unit, appointment, or transfer, and also in case of absence for a business trip, annual leave, or from a medical establishment for a term of more than three days, and not more than one month, if this deed has been committed by a serviceman
undergoing military service for a regular term,
Shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a
term of up to one year or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The deeds stipulated for in the first part, if unauthorized absence lasted for over one month,
Shall be punishable by attachment to disciplinary military unit for
a term of one to two years or by deprivation of liberty for a term of two to five years.
(3) Unauthorized abandonment of a military unit or a place of military service, and likewise failure to appear for service on the due date without valid reasons for more than ten days, but not for more than one month, or less than for ten days but over three days, by a military servant of officers corps, warrant officer, or servant of additional military service, if this deed has been committed by a serviceman repeatedly during a year,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years.
(4) The acts stipulated for in the third part of the present
Article, provided unauthorized absence lasted over one month,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to
five years.
Note. A servicemen who has committed deeds stipulated in this Article for the first time may be relieved from criminal liability, if unauthorized abandonment of his military unit has been necessitated by exceptional circumstances.
Article 360. Desertion
(1) Desertion, that is, the unauthorized abandonment of a military unit or a place of military service for the purpose of evading military service,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to seven years.
(2) Desertion with arms entrusted in the military service, and likewise desertion committed by a group of persons in a preliminary conspiracy, or by an organized group,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to ten years.
Note. A serviceman who has for the first time committed desertion,
as stipulated by the first part of this Article, may be relieved from criminal liability, if desertion has been necessitated by exceptional circumstances.
Article 361. Evasion of Military Service Duties by Pretending to Be
Ill, or by Any Other Method
Evasion by a serviceman of his military service duties, by pretending to be ill or by inflicting injury on himself (maiming himself), or by forging documents, or by some other fraud,
Shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of up to one year or by arrest for a term of up to three months.
Article 362. Violation of the Rules for Conducting Oneself on Combat
Duty in Military Service
(1) Violation of the rules for conducting oneself on combat duty in military service, for revealing in time and repelling a surprise attack against the Kyrgyz Republic, or for safeguarding its security, if this deed has involved or might have involved the infliction of harm to the interests of state security,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
(2) The same deed entailing grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to seven years.
(3) Violation of the rules for conducting oneself on combat duty in military service due to a careless or dishonest attitude to these rules, if this has involved grave consequences,
Shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of up to two years or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 363. Violation of the Rules for Bearing Frontier Service
(1) Violation of the rules for bearing frontier service, by a person who is a member a frontier detail or who discharges other duties of frontier service, if this deed has involved or might have involved the infliction of harm to the interest of state security,
Shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of up to two years or by deprivation of liberty for a term of up to three years.
(2) The same deed entailing grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
(3) Violation of the rules for bearing frontier service, due to a careless or dishonest attitude to these rules, which has involved grave consequences,
Shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of up to two years or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 364. Violation of Regulations for Guard Duty
(1) Violation of regulations for guard duty, by a person who is a member of a guard (watch), if this deed has involved the infliction of harm to the facilities protected by the guard,
Shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of up to one year or by arrest for a term of up to six months, or deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same deed caused grave consequences,
Shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to five years.
Article 365. Violation of the Rules for the Service of Protecting
Public Order and Safeguarding Public Security
(1) Violation of regulations for guard duty, by a person who is a member of a guard (watch), if this deed has involved the infliction of harm to the legal interests of citizens, shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of up to one year, or by arrest for a term of up to six months.
(2) The same deed, which has involved serious consequences, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years.
Article 366. Violation of the Internal Service and Patrolling
Regulations in a Garrison
Violation of the internal service regulations by a person who is a member of the day detail of a unit (except for a guard or watch), and likewise violation of the patrolling regulations in a garrison by a person who is a member of a patrol detail, if these deeds have involved serious consequences, shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of up to one year, or by arrest for a term of up to six months.
Article 367. Willful Destruction or Damage of Military Equipment
(1) Willful destruction or damage of weapons, ammunition, or military hardware, shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a term of up to two years or by arrest for a term of up to six months, or by deprivation of liberty for a term of one to three years.
(2) The same acts, which have involved grave consequences, shall
be punishable by deprivation of liberty for a term of three to six years.
Article 368. Destruction or Damage of Military Equipment by
Negligence
Destruction or damage of weapons, ammunition, or objects of war material, by negligence, that has entailed grave consequences, shall be punishable by custody in disciplinary military unit for a period of up to one year, or by arrest for a period of up to three months, or by deprivation of liberty for a period of up to two years.
Article 369. Loss of Military Equipment
Violation of the rules for preserving weapons, ammunition, and hardware entrusted for official use, if this has involved through negligence their
loss, shall be punishable by a fine in the amount of 100 to 200 minimum wages, or by custody in a disciplinary military unit for a term of up to two years, or by arrest for a term of up to six months, or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
Article 370. Violation of the Rules for Handling Arms and Objects of Increased Hazardous to the Surroundings
(1) Violation of the rules for handing arms, ammunition, radioactive materials, explosives, or other substances and objects of increased hazard, if this has involved by negligence the infliction of grave injury or injury of average gravity to human health, the destruction of military hardware, or any other serious consequences, shall be punishable by custody in a disciplinary military unit for a term of up to two years or by deprivation of liberty for a term of up to two years.
(2) The same act, which has involved by negligence the death of a person, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of two to five years.
(3) An act envisaged by the first part of this Article, and entailing by negligence the death of two or more persons, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of five to seven years.
Article 371. Violation of the Rules for Driving or Operating Cars
(1) Violation of the rules for driving or operating a combat, special, or honor transport vehicle, which has involved by negligence the infliction of grave injury or injury of average gravity to human health, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of up to three years, with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activities for a term of up to three years, or without such disqualification.
(2) The same deed, which has involved by negligence the death of a person or grave injury, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to seven years, with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activities for a term of up to three years, or without such disqualification.
(3) The deed provide for in the first part of this Article, and entailing by negligence the death of two or more persons, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of seven to fifteen years with disqualification to hold specified offices or to engage in specified activities for a term of up to three years.
Them
Article 372. Violation of the Rules for Flights and Training for
Violation of the rules for flights and training for them, or of any
other rules of operating military aircraft, which has involved by negligence the death of a person, or any other serious consequences, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to ten years.
SECTION XII. CRIMES AGAINST THE PEACE AND SECURITY OF MANKIND
CHAPTER 34. CRIMES AGAINST THE PEACE AND SECURITY MANKIND
Article 373. Genocide
Actions aimed at the complete or partial extermination of a national, ethnic, racial or religious group by killing its members, inflicting grave injuries to their health, forcible prevention of childbirth, forcible transfer of children, forcible resettlement, or by any other method of creating living conditions meant for the physical destruction of the members of this group, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of 12 to 20 years, or by capital punishment.
Article 374. Ecocide
Massive destruction of the animal or plant kingdoms, contamination of the atmosphere or water resources, and also commission of other actions capable of causing an ecological catastrophe, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of 12 to 20 years.
Article 375. Mercenarism
(1) Recruitment, training, financing, or any other material provision of a mercenary, and also the use of him in an armed conflict or hostilities, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of four to eight years.
(2) Participation by a mercenary in an armed conflict or hostilities shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to seven years.
(3) The same acts, committed by a person through his official position, or with relation to a minor, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of seven to fifteen years, with confiscation of property or without such confiscation.
Note: A mercenary shall be deemed to mean a person who acts for the purpose of getting a material reward, and who is not a citizen of the state in whose armed conflict or hostilities he participates, who does not reside on a permanent basis on its territory, and also who is not a

Article	376. Assaults	on Persons or	Institutions	Enjoying
International	Protection

Assault on a representative of a foreign state, or on a staff member of an international organization that enjoys international protection, or also on an official or on the living quarters or transport vehicles of persons enjoying international protection, if this deed has been committed to provoke a war or to complicate international relations, shall be punishable by deprivation of liberty for a term of three to eight years.

President of the Kyrgyz RepuЫic

Bishkek City, Government House

October 1, 1997, No. 68

А. AKAEV